Skip to main content

Full text of "De imputatione primi peccati Adami : Iosue Placaei in Academia Salmuriensi S.S. theologiae professoris disputatio : in qua Synodi Ecclesiarum in Gallia Reformatarum Nationalis, Carentoni propè Lutetiam anno 1645. habitae, de illo argumento decretum explicatur & defenditur, ac Placaei cum illo decreto summus per omnia consensus demonstratur"

See other formats 


.'•^ 


■a*-- 


'•'«^ 


^i? 


.w^» 


'"'ilvin'. 


THE  UNIVERSITY 
OF  ILLINOIS 
LIBRARY 


'^. 


-      I 


>(^ 


^M 


^ 


/,' 


^ 


M 


\ 


DEIMPVTATIONE 

PaiMI  P£CCATI 

lOSVE    II.ACM1 

IN    ACADEMIA    SALMVRIENSI 

S.  S.   THEOLOGliE    PROFESSORIS 

D  I  S  P  V  T  A  T  I  O. 

JN  ^A  STNODl  ECCLESIARVM  IN  GALLIA 
Reformatirnm?{jtionalii  yCarentom  ^rope  Lutetiam  ann^ 
164.5.  habit^,  de  tllo  Argumemo  Dccretum  explicatur&dc' 
fenditur.  /^cPlac^i  cum  tllo  Decreto  fummta  fer  ownid 
eoy/finftii  demonjiraur* 


S  A  L  M  V  R  I  I, 

Apad     loANNEM     Lesnerivm» 


M.    DC    LXL 


X  :v!Xl..*w/  .gjL.vA    .{L. 


a     '.i  r 


^t^^-^^.lA'.'    :«s"^*- 


il»f  7  I  ,^  ?  j^  C  j  ^-. 


INDEX    CAPITVM 

HVIVS     SCRlPTi. 

P^RTis  prioris  c\\.\q  continerexplicationcna  &dcfen(i6nem 
Uecrcridcimpuiatiorepiimi  peccati,  funt  Xil.  Capica. 

Cap    II.     Eo  Decreto  non  effe  daninatnm  TUcteifefjhntiAmfeftem 

argr^mentis  j»obabiltbiii  ollenditHr,  /"^/- 4« 

Cap.   III,  Jdemprobattirargumentis  nccejjarijs.        fag  \^, 

Cap .  IV.  DecretHm  Sjnodh  atcjne  adee  Plaaeifententia  exf»- 

nitHr.      .  ^  '      '.>        •  .  '-  t<^g-  ?• 

C a  p .  V .  DifirihHtio  diCtmUrum . '  jiag.  5 1 . 

Cap.  VI.  NoMaltamimfHtatiofiemfrimiAJapeceati^^Hkm 

confecjtientemfeHmedtatam  ArgHmenta  Clariff. 

D.  Marefjprobare.  pag.  33. 

Ca^.  y|I^  .  Si^HamimpHtatifinempri/ni  u4d^,pecc0tiprobant 
■o''  -•'J  "'  X"^  -  '^  -^/^ftf^f"^^  D.  Garijfol^  ,  ea^  nonnif  mediA- 
"  f>'>  ^'^^•'^tamJeftcoMfe^Hent.emefe.'  .  ^  f^g-^3» 
Cap.  VIIl.- '  j4rgHmenta  D.  Gar,  ex^om.  Cap.  F.  v6rfibiM 
^  '     i^.i^.i^.ij.i^.y^^.expendHntHr^     pag.^i. 

Cap.  IX^     Declaratio doUrin£  de /mpHtatione primi pecCatt,Ex 


'  feHimmidiatamnhUii  rationibHs  afirHtpoffe.  paer  i®^. 

^    Cap.  XI.     u4  PelagianorHm.SectHianorHm.^Kemonflrantmmin 

%.  hocnegottofententtaiPlaceumeffealiinum.      pa^.uo. 

«^Cap.   XII.       ImpHtattonemantecedentemJeHtmmedtatamnoneffe 

^  probatamArgumentii  Dom.  UaHhHz,,        P^f.iJ?. 

Partis  pofterioris  qua:  cotinetManufcriptu  pofterius  fiue  exa- 
me  tradtatus  fingularis  de  peccato  origini  ,:kc.Cap.funt  XIV. 

^  Cap.  I.         Capita  doStrinjt  de  Peecato  originaii  de  qHihm  inter ms 

,^  conuemt.  ^ag.  155, 

j^ap.  II.  StatHi  ^^Jiionis,  pag.\^^, 

I 0200 10, 


Cap.  .III.     OyjeVfiata^tiiedamiftprim^c^/eeMftdoC^itcTraSta' 

tHS-,  (^akalaffdau,attarefHfafa,  pag.  S6, 

Cap.    IV.  ^tirJtMe^ttadam  ebferHata  &refrehe»fain  eodem 

Ciip.  II.  pa(r.  190. 

C?i.p^  TjY. .   ^xamen  Cap.  III.  InciHo  difcjmritMr,  Quidftt imputa- 

•O    ^    ■'   .''^'^^^"ontmpHtartpeccatHm,  pag.iii, 

Cap!  Vl.     "  ■  ExamenCap  IF.  i\6. 

Cap^  VII.     ExametffrfHmfimilttHdt>iumyCfuibti4imputatioprimi 

,.^^^-,   ■,,.,  .^^M^atiAdamiillHflratureodemCap.  IV.pajf.       z^^o. 

Cap^. :  V  ni.        Refponfo  adargumema  qudt  pro  ImpMtatio??e  peccdti 

'  ^  ' ,  "*.  ,  ./i^Halis  Adami  dHcnnturex  Feteri  Teftamento 

^Spy^nC.    'Rejponfio  ad  ArgHmentay  ejU£  pro  primi peccati  aBHalu 

']   '^£'^    '  immediatAomnibttshomimbmimpHtation^dHCHH- 

■  »*^   .  :     tfi^^^oHoTefiametfto.  /"*^*?^5« 

'iuip*  li.  Kefponjio ad  ArgHmen^att^uaproimmediataimpHtatione 

peccati  aUHaliiAdami  dHCftnfHr  ex  Rom.  5  ,'uerf.i  5 . 

0ap.  'Xl.     %.ejpondetMr ad  Patrum  local'(^u»pro  imputationeprimi 

'       peccatiAEiHalif  addHcuMttrCap  VI.     pag.  40J. 

Cfiap.  Xn.  Nonpoffeex Confeffionibus EccleftarHmKeformaturum 

imputationemillamprimipeccati  AEiualis  elici.p,^!^. 

.C^P*  XIII.  ImpHtationem  Immediatamfen  Antecfdentem  alienam 

fmffe  ah  eornm  doBrina,  qtiorum  opera  Detupotiffi^ 

"    ,    .  ^  mum vftu ej^ad Ecclefam Keformandam,pag.^^i. 

j6iP\iilX<^        ^ffp^^^^f^^^l^^d^Cap.VIII.&ofienditHrEscle^am 

^  "'"  -xT  -     .  \i^oma»afif  nonconfenjifrcinmammpftt^tionim. 

'    t'  i*'^      .y^s  .\«  n\i«  ^' 


icu'<;i^Wv  ■..•hV^v^^V**  v\s.'.M^i^i'\<j  o\k'i-^^o''l  J^    .v'  .1; 


2  (JiOc  ' 


•sOioosor 


D^^GRETt    SYNODI    NATIONA- 

LIS     CaREntonii    /,d     Matronam 
fub  finem  Anni  1(^44.  &c  initium  An.  ic^s- 

\(fj  .\k.^K...  NEC-NON 

SENTENTI^     lOSVF     PLAC^I, 

\iU^\^Z  V,  iUiDccrcco confentanea^ , 

UeTmpvtationeprimi  Ad^peccati, 
f:XPLlCATIO     ET    DEFENSIO. 
CAPVT    PRIMVM. 
,     J)  EC  RETV  M     srNODI. 

DEcretumSynodi{Ic  fe  habet,  vcrtentee  Gallico 
in  Latiniflm  S^rmonemD.  Garirtblto,  in  Eccle- 
fia  &  Acadefnia  Montalbanenfi  Verbi  Dei  Miniftro  & 
55.  Theo^logige  Pt6fe{rorc. 

^jf^VM  reUtumfuiJfetad  Synodumyfcrifta  qu^^ 
X^  dam^  ah^  tyfis  evulgatay  alia  m^tm  exarata^ro- 
dfjjfe ^  qua  totam  rationempeccati  originxlis  fold  cor- 
rttptione  hareditariain  omnibus  homimbus  inharente 
definimt,^  primipeccati  Ad<eimputarionm  mgant: 
^amfutuit' Sjnodus  dio^rinam  ejufmodij  q%atcn'4S 
pcQcati  Origtnalis  naturam  ad  corrup.tionem  hxreli- 


tarUmpofterorHm  Ada  ita  reftringit/ittmputationem  | 
exclfidatprimi  tUiftsfeccatiy  quo  lafJkseftAdamx  -^* 
deoqpie  cenfurts  omnihmjiihijciendos  cenfuit  Paftores^ 
Trofefforesy  (^  quofumque alios  ^ qutin  hujusquaf- 
tioms  dfceptatione  a  communi  fententia  recefferint 
Ecclefarum  Protcftantium ,  qu^  omnes  ha^fenus  f^ 
Corruptionem  ilUm,  O*  Imputationem  hancin  omnes 
Adami  pofteros  dejcendentcm  agnouerunt.  Sed  g^ 
illud  eadem  Synodus  omnihus  CoUoquijs  z^  Synodis 
Prouincialihusmiungn.njtquos  Theologne  candidatvs 
adjacrum  minifterium  euehendos  curauerint ,  ij  jU" 
teantur  huic  Decreto  Chirographum  fuum  fuhfcri^ 
here, 

HO  C  Decretum  ,  etiam  ab  ipfis  Synodis  Prouin- 
cialibiis,  varie  acceptum  eit.  Quibufdam  mim 
placuit  illud  executiani  mandari :  Alijs  vero  virapieil 
judicium  fuum  fullinere  ,  illiufque:Decreti  ^xec^it^- 
nem  vf^^ue  ad  alteram  Synodum^NatiQnalcm  iufp^ 
dere.  Fuere  ex  paftoribus  &  priuatis  hominibus  ,  qui 
ijlud  vt  necefTirium  j^t  «quilEmumV  yr^Cfiififnuin 
exofculucntur  :  Non  d^faere  contra ,  <jui.iU\i4  >  jF 
nouum,  vtnan  necelTarium,  vt  niniis  feftf nantejf ;. re 
h.ibd  fatis  penfuata  ,  Synodisque  Prouincialibirsv  itfe 
confu-ltis  fidum,  immo  vtminusDei  verbo  conffeflta* 
n<um  rejjcere  auderent.   ,,  :        •-: /\^   ?Vi  .\: 

iDterinvdiiremipaius  eflrumQrpertotatp  Oalliam^ 
ifque  etiam  ad  cxteras  nationes  permanauit ,  eo  De- 
crcto  damnatam  fuiffe  Phcci  de  imputaiioVie  primi 


3 

Adae  pcccati  rententiam, quem  illi, qui  animo erant  A- 
cademiae  Salmurienii  minus  beneuolo  ,  auidc  arripue- 
runt  ,  famamque  Placei  ranquam  i-no-^V^i^  ^  Synodo 
Nationaliconuidi  6c  damnati,  varijscum  rermonibus 
tum  fcriptis,  imo  Hbris  typis  excuiisjexpreflbque  etiam 
inquibufdamejusnomine  ,  dilacerarunt.  Vnie  natum 
eft  apiid  multos  infirmos  graue  fcandalum  ,  &  itudio- 
forumSS.  Theologix  ingens  perturbatio,  magnum 
vulnus.  Academix  Salmurienli  iliatura,nifi  Syr.odi 
quaedam  Prouinciales  medicinam  adhibuiflent  intem- 
potc.  Pkceus  cnim  libi  inhac  caufa  fere  defuit,  nihil- 
quae  praeter  manufcriptum  iliud  compofuit ,  quod  D. 
GarilToiius  ManuferJftum  fojierms  appellauit.  Nimi- 
rumbonaconfcicntia  &  veritate,  cujusDeus  opportu- 
no  tempore  vindcx  eft ,  fretus ,  rem  totam  ejus  proui* 
dentiac,  &  Synodo  Nationali  proximx  committendam 
.putauit  jhortantibufque  amicis  iti^  potius  ad  confu- 
tandos  Socinianos ,  &  diuinam  Domini  noftri  lefu 
Chrifti  cffentiam  demonftrandam  conuertit.  Sed  po- 
tuit  mea  quidemfentcntia  vtrumquefacere,  &proci- 
uina  Domini  noftri  natura  propugnare  ,  Scfamaefux 
Academiaequc  Salmurienfi,  pr«fertim  apud  exteras 
gentes  ,  Jibello  aliquo  cdito  confulerci  Ac,  nifi  fallor, 
dcbuit;potuit  enim  explicatione  fententiae  fuae  om- 
nem  ab  ea  reprehcnfionismaculamabftergcre,  confer- 
uata  Dccreti  Synodici  autoritateillibata:  reuera  enim 
Cupi  eo  npn  pugnat,imm6  congruit  magis  quam  corum 
bpinio,qui  cam  oppugnant-,  ac  propterea  vt  videri 
poffet  Sc  aSynododamnata,  &abipfisconfutata,eam 
quiavelnonintelicxeruntvelintelligerc  noluerunt  ,a- 
dc6  immutarunt ,  vt  inoppofitam  transformauerint. 
14  qupd  nifi  f»ciam  iucc  ineridiana  clarius ,  non  recu- 


4 

{o  qai;i  pro  mendace  &:  calumoiatore  habear.  '  q  ^A 
Cumigiturvideara  &  Synodum  Nationalemdeau- 
no  in  annuin  difterri,  cupicntefque  quafi  fugcre,.duiit 
bello  quomiiius^conuocari  poffit  jam  ab  aliquot  annis 
obftante  j  &  interim  quibufdam  in  locis  feuerius  cum 
SS.  Theologiae  lludiofis  agi ,  &  cxterasgentes  ^libris 
Placeijtanquara  ab  hseretico  autoritate  Synodinatro* 
naiis  damnato  confcripiis ,  abhorrere,  &  permultos 
cognofcerequaefit  Placeifententiavchementercupere: 
putaui  me  confulturum  veritati  &  gloriae  Dci,  «difica- 
tioni  &  paci  Ecclefije  ,  honoriSynodi  Nationaiis,  fa- 
tnx  Academiae  Salmurienfis  &  Placaei ,  confoiationi 
ftudioforum  Theologiae,  necnon  operis  quod  pro  di* 
uinitate  Domini  noltri  Placeus  inchoauit ,  continua* 
tionijfi  oftendero^necdamnataroeire  aSynodoPiactl 
dc  imputatione  primi  Adae  peccati  fententiam>i3CG«am 
talcm  elTe,  qualera  hadenus  plerique  omnes  futtt  opi- 
nati.  Ita,  nifi  vehementer  fallor  omnis  ifla  de  impu* 
tatione  peccati  Adamici  controucr{ia,etiam  antequam 
conueniat  Synodus  Nationalis,  extinguctur,id  'q6<^ 
a  Domino  noflro  lefu  Chrrfto  ,  cujus  ope  frctute -h^ 
opusaggredior,  vchcmcnteropto&.fpero,  .jijr.A 
^        ^; _L__________        -    c  ?ving-> 

CAPVT      II.       t.Tf'jc'Brr:' 

,     -,  :■;.;•;.  !   :  :--:v:a  r,i. 

So  Decreto  non  effe  damatAm  Tla^tti  fmftifUHH 
Jiptcm  ar^umentisfrobMibus  oficnditur. 

EO  Decrctadatnnatamnon  elTe  PlaccileiitOBtiwti 
multisargamentis  panrim  valde  probabiUtaw,  p^f- 
tiraplanc  pcceifari)^  prplwe  poffui».     .^      .    r  p  i 

Primum 


Primiim  enlm  de  primi  peccati,  quo  Adam  lapfus  eft 
imputatiorenullumanteSynodumilbmNationalcm 
iciiprum  a  Placeo  prodierat>pra:tcr Thefes  de  ftatu  ho- 
niinis  lapfi  ante  gratiam  difputatas  publice  menfe  febr. 
An.  1  d  40.  quinquennio  ante  quam  illud  Decretum  fie- 
ret,  eodcmque  anno  ad  cosomnesPalloresmifTaSjqux 
infiniiimis  Prouincijs  librorum  edendorum  examini 
prxfecli  erant :  Atque  etiam  ipfi  Synodo  Pidtonum, 
quae  eodem  anno  Caftro  eraldi  habita  eft,  oblatas  Pla» 
cci  nomine  a  Clarilf.  ejus  Collega  D.  Amyraldo  ?d 
cam  Synodumab  Andum  Prouincia  delegato.De  illis 
autemThefibus  totoilio  quinquennionemolitemPla- 
ceo  moueratjnemoeumaccafauerat ,  nequecaufa  ifla 
vllo  modo  velinSenatu  Acaderoisejvelinprelbyterio 
Eccleiiae,  vel  in  Andum  Synodo ,  cui  ipfe  fubeit ,  vel 
(quantumanteSynodumillamNationalemrefcirepo- 
tuit)  invllaaliaSynodoagitatafuerat.  ItaquefubCly- 
peo  Art.  XXXI.  C^p.  V.  DifciplinsEEccledailicsequam 
viginti   feptem  Synodi  nationales  comprobauerant, 
necnon  Decrcti  Synodi  Nationalis  Alcn^onij  conuo- 
catae  An.  i^^y.prohibentis  ejufmodide  dodrina  ac- 
cufationes  ad  Nationalem  immediate  deferrijac  juben- 
tis  antc  &  admoneri  eum  qui  accufandus  viderctur,  & 
caufam  in  ea  Synodo  Prouinciali  cui  fubi  jcitur  cognof- 
ci  &difceptari ,  fccurus  dormiebat.  Accufari  enim  fe 
in  Synodo  Nationalinon  poffcintelligebat,  nifi  viola- 
tisillisDecretisjquaeapud  omnes  Paitores  &  Synodos 
Prouinciales  putabat  facro-fanc^a  &inuiolata  elTede- 
bere.  Cum  igiturveriifimile  nonfit  tanta  qucmquam, 
pra^fertira  PaftoremjCupiditatejnedicam  pruritUjPla- 
ceum  ,  a  quonullo  modolxfusfucrat,  accufandi  ,  vt 
naalucrit  lciens  prudens ,  tam  vcneranda  Decrcta  vio- 

B 


6  ^  ' 

bre  ,  quam  ab  accufando  fibi  temperafe,  yeriffimilc 
etiam  nonell,  Placeum  fuifle  a  quoquam  accufatum, 
qui  fi  non  eft  accufatus,  profedo  damnatus  non eft. 

Fruftra  quis  reponat ,  Aliquando  contingere ,  vt  necef- 
far^s  de  caujls  ab  ordine  fmel  conftituto  dtjeedere  deheant, 
qui  ordtnem  pofierunt*  Quinara  enim  ordinera  illum 
pofuerant?  quinam  Decretaillacondidprant?  Synodi 
Nationales.  Fuitne  ergo  Synodus  Naiionalis  Placei 
accufatrix  ?  Annonfiaccufatuseft,  aut  ab  aliqua  Sy- 
nodo  Prouinciali ,  aut  ab  aiiquo  Synodi  Prouincialis 
delegato  accufatus  eft ,  neutro  ordinis  illius  autore ,  v- 
troque  Synodi  Nationalis  autoritati  &  Decretis  fub- 
jedo  ?Deindequiordinem  pofueruntab  ordine  femcl 
prudenter  conftituto  non  difccdunt  nifi  neceftfarijs  de 
caufis»  Quaenamigiturcaufx  necefiariae  difcedendi  ab 
ordine  tam  fapienter  inftituto  ,  &  violandi  Decreta 
tam  aequa  tamquenecefiariafuerunt.?fruftraeas  rcqui- 
ro.  Nullae  apparent.  Fortc  Succrefcenti  mah  ita  cccur- 
rendum  fuit.  Cui  malo  ?  Placei  fententiae?  In  ca  duo: 
id  quod  credit ,  &  id  quod  non  credit.  Quicquid  cre- 
ditj  idipfum  quicunque  non  funt  Pelagiani  aut  Semi- 
pelagiani  crcdiderunt  fempcr.  Quod  non  crcdit ,  id 
ncquc  vliapublica  autoritate  firmatumcft  vnquam,  ne* 
que  ab  eo  reijcitur,  nifi  quia  nouum  cft,  &  i  Dei  verbo^ 
i  DodrinaEcclefiarumprotcftantium,  a  redarationc 
alienum.  Itaque  ab  ea  rejedionc  nihil  fuic  metuen- 
dum  mali. 

Scdfac  malum  fuiffecui  cCfet  occurrendum.  Num 
ei  fuitita  occurrcndum ,  vt  violarcntur  illae  ieges,  illa 
decrcta,  quibus  Synodi  Nationales  fapientifiime  praef- 
cripferant,quomodotaU  malo,fi  quandooriretur,efiet 
gccucrendum.'*  Quid)  quod  prsepoftera  illa  occurrendi 


7 
ratio  magis  admalum  illud  augcndum,  quam  ad  tol- 

lendum,  accommodata  fuiflet  ?  Cum  enim  Deus  fit 

Dcus  ordinis,  &  velit  omnia  fieri  in  Ecclcfia  fecundum 

ordincm  &  decenter,  accufatiofratris  a  fratrc  ordincna 

in  Ecclefia  Dei  rcCtc  conftitutum  violans  probabilius 

perturbationialicui  humanaeqoamDei  fpirituiafcribi 

potuiflet,  &  quantas  Piaceo  opportunitatcsqucrcndi, 

ac  fententiam  fuam  defcndendi  &  propagandi  attu- 

lifTet  ii  vti  occafione  voluifl^et  ? 

Qn^snamigiturtandemneccffaria  caufa  fuiflet  vlo- 

landi  ordinem  tanta  autoritatc  &  fapientia  pofitum? 

Refpondebit  fortealiquis  ,  txclufosfwfftferangmftiat 

temports  qui  rem  ad  Synodum  natlonaUm  detuUrunt ,  i^uo- 

mmus  fofitJi  confhituttoni  ohtimpcrare  pojjent»    Scilicct 

per  anguftias  quatuor  aut  quinque  annorum  non  li- 

cuit  accufatoribus  expoltulationes  fuas  ad  Synodum 

Andum  deferrc.  Sed  enim  Septembri  demum  menje 

habita  eft  in  Occitania fttperiori  ea  Synodus  ^  inqua^rimum 

expofttum  efthoc  negottum  &'vero  ^roximo  Decembricon* 

uoeandus  eratCarentonij  nationalis  conuentus\   Eflo.  At 

primo  curexpe<Stata  eftilla  SynodusProuincialisNa- 

tionali  proxima  ?  Cur  in  prxcedente  aliqua  expofi- 

tum   non  eft  hoc  negotium  ?  Excufari  non  poteft 

thcfium  Placei  in  ea  prouincia  ignoratio.  Nam  & 

quinquennio  ante ,  vt  dixi,  vulgatas  fuerant ,  &miflx 

abipfoPlaceoad  D.  DelonumEcclefiac  Montalbancn- 

fis  Paftorem.  Cur  igitur  tandiu  dilata  eft  Thefium 

illarum  accufatio,  fiquidem  funt  accufatae?  Deindc 

cur  fahem  toto  iJlotrimcftri,  quodinter  Prouincia- 

lem  illara  Synodum  &  Nationalcm  interfluxit ,  fcri- 

ptumnoneftadPlaceum,  vt  faltemaliquaex  parte  or- 

dini fatisfieret.  Curnon  eft  admonitus  de  errore ?  Cur 


8 

tbeo  pctitanoncftclarior  opinionlscxpUcatfo?  Cur 
faltem  defuturailla  accufationcnon  eft  aliquidvelad 
ipfum,  vcl  ad  Senatum  AcademicumjVelad  Ecclefiam 
Salmurienfem  perfcriptum  aut  aliqua  alia  ratione  fig- 
nificatum?  Poteft  cnim fande  iurare  fe  i)ihil  quicquam 
defutura  illa  accufatione  inaudiuille,  niiincfdoqiiid 
ex  incerto  rumore  5  &  quidemcum  ferebatur  Synodus 
nationalis  aut  jam  foluta  ,  aut  mox  foluenda,  Nam 
neque  antequamcoiretj.neque  iiladurjinte  verburavl- 
lum  de  futurailla  accufatione  a  Synodi  luperioris  Oc- 
dtaniae  delegatis  aut  ad  ipfum  Placeum  ,  aut  ad  cjus 
Collegas  qui  tum  Salmurijerant ,  fcriptum  eft.  Qu,od 
quopertincrcpotuiftet  5  ni(i  vt  Placeusabfcns,  incau- 
tusj  infcius  accufaretur  &  opprimeretur  ?  Id  autem  dc 
SynodoillaProuinciali,  dequeejus  legatis  fufpicari, 
nedum  crederc,  nonnc  tibi,  pie  ledor,  religio  eft  ? 

Huic  argumento  aliud  non  minus  probabile  fub- 
nedara.  Si  Placeus  apud  Synodum  nationalem  ac- 
cufatus  fuilTet ,  nonne  Synodus  eum  ad  fe  vocari  & 
citari  curauiffet  ?  Qys  enim  eam  voluifle  credat, 
paftorem,  profeiforem  Theologiae,  integrge  coufque 
famae  5  viuentem,  abfcntem,  inauditum,  ncc  prius  cita- 
tum  ,  aut  faltem  de  accufatione  admonitum  H^KoJa^las 
damnare ,  cum  magno  multorum  infirmorum  fcan- 
dalo,  ac  miftcrij  ipfius  ,  necnon  Acadcmiac  cui  infcr- 
uitdarnno  ?  Atqui  eum  Synodus  illanullo  modo ,  ne- 
que  direde ,  neque  indirei^e  citauit  aut  citari  curauit, 
cum  tamen  id  pcr  ordinariuth  tabellarium  qaalibet 
fcjptimanabis  teruefieri  facillime  poffct. 

Reponctforte  aliquis,  nihil  opus  eitatione  fuifTc, 
quoniam  w  iHojudich  mn  perfenx  in  diferimen  ^fed  doHri* 
minnUMt^d  examen  vocdantuu  Quid  audio^  Noo 


9 

rocabatur  in  difcrimen  paftoris  Sc  profcfToris  Thcolo- 
giae  fama,  qux  ipli  debet  e0e  ipfa  vita  carior?  Non  vo- 
cabatur  in  difcrimen  ejus  minillerium ,  cuj.is efficaci- 
tatiobeflenihilmagis  poteft  5  quamfierroris  momen- 
tofi  in  caufa  religionis  damnatus  aSynodo  Nationali 
cxiftimetur  .^  Non  fubijcicbatur  ejus  pcrfona  cenfuris 
omnibus,  (iquidem  co  decrcto  ejus  du(5trina  ciAnina- 
batur  ?  Non  judicabaturpaftoris  &  profeflTorisTheo- 
logixmunere  priuandus,  fi  quidem  eo  decreto  ftudio- 
fi  Theologix  obeiuserroreiii  a  facro  vcrbi  Dei  mini- 
fterio  excludebantur  ? 

Dicet  forte  etiam  aliquis,  ad  fui(fe  inter  omnesexi- 
mium ,  dodrina  percelebrem  &:  eloqucntia  ,  Placei 
Collcgam,  quieius,quam  ipfe,  fentcntiara  mulio  me- 
lius  &  eloquentius  apud  Synodum  defenderct.  Ade- 
rat  is  quidem  ,  ciufquedotes  Placcus  &:admiratur  & 
colit  5  &inparte  foelicitatis  fuse  ponit  talem  haberc 
CoUegam.  Sed  nequecum  co  dc  quxftione  illa  con- 
tulerat  vnquam  ,  neque  aliam  ab  co  in  Synodo  defen- 
fioncm  fperabat ,  nifivt,  (i  accufaretur  ,  intereederet, 
quominus  abfens  &  inauditus  condemnaretur.  Qja- 
re  fi  Placei  caufam  fufcepitapud  Synodum  orandam, 
id  praeter  Placei  mentemcucnit,  eiufque  in  coUegam 
beneuolentix  afcribendum  eft,nequc  Synodum  impe- 
dire  debuic,  quominus  ipfum  Placeum ,  fi  quidem  no- 
mtnatim  accufabatur,citaret.  Isenim  ,  cum  ejufmodi 
accufationem  ordini  in  Ecclefia  conftituto  repugnan- 
temdiuinare,  ancmincadmoflitus,  nonpoflet^nequc 
fibi  in  Synodum  veniendum  putauerat ,  nequc  alium 
rogandum ,  vt  pro  ferefpondere  ,  caufamque  fuam  a- 
pud  Synodum  tueri  vellet.  Porro  fi  eius  caufamCla- 

riffimusColicga  fufccpit,  cur  coa(^us  cft  defenfor  ac- 


lO 

cunuoris  loco  ,  hoceftjprimo  verbafacerc^Curdein- 
^e  poftquam  accufator  dixit,  refpondere  objei^aque 
argumema  &  teftiraonia  diluere  defcnfori  permifTum 
Doneft  /'Q^is  vnquam  audiuit  rei  accufati  addocatuna 
(fi  tamen  aduocatus  dicendus  eft  qui ,  rco  infcio  6c 
accufationis  prorfus  ignaro  ,  caufam  eius  fufcipit) 
priorem  orare  dcbere^poftquam  autem  accufator  ora- 
uit,  refpondere  non  debcre? 

A 1 1  a  m  e  n  i  1  \^foUitafubtilitate ,  folitoque  fermem fjtUn^ 
dore  eoram  'verierando  Confffk  fuam  ^  0/^9-4*»?»»'  caufamfU' 
hl.ce  j^er  hihormm  egit.  Suamne  egerit  nccne,  ipfe  vide- 
rit.  Piacei  cene  caufa  tantiilo  fpatio  agi  non  potuit. 
Poteft  enim  pro  fua  caufa  totargumenta,  tot  teftimo- 
nia  afterrc,  vteis  leuiterattingendis,nedumexplican- 
dis  &  abexceptionibus  vindicandis  bihorium  vixpof. 
fit  fufficere.  Immo  nefcit  an  vel  unum  argumcntum 
poflfit  tam  breui  temporc,  vtipareft,  expendi  acdiju- 
dicari.  Solct  enim  ipfe  in  vno  argumento  cxami- 
nando  non  raro  plures  horas ,  immo  dics  ponere,  fua 
ipfius  expericntia  edodus  quodprimo  afpedu,  autlc* 
vi  adhibito  cxaminc  vcrum  apparet  ^  nonnunquam 
tandem  accuratius  infpedum  falfum  cffc  cognofci» 
Scd  pergamuSj  teriiumque  addamus  argumcntum. 

Nonne  Thefes  Placei ,  fi  accufatae  apudSynodum 
Nationalem  fuiftent  ^ci  Synodo  exhibcri ,  caque  au» 
dientelegi,  &  rationes  onq^^es  quibusopinionem  fuam 
Pbceus  breuillime  quiderft,  fed  tamen  ,  utipfe  putat, 
jnui(5le  probauit ,  figillatim  &  diligcnter  cxpendi  dc- 
buiftent  >  Atqui  idin  ea  Synodo  fadum  non  cfle  ccr- 
tifTimum  eft.  Non  fit  igitur  verifimile,  fuilfe,  autac- 
cufatas  illas  thefes ,  aut  faltem  ita  accufatas  vt  fmt 
damnatss.  Enimucro  cuc  damnatse  fLUfTcnt  Thefes 


II 

qux  fortitcr  communcs  aduerfarlos  oppugnabant ,  vcl 
cxpugnabant  potius  ,  Socinum,  Pv.4ngiuni ,  Pighium, 
cum  leparatim  thefibus  primis  quindccim  ,  tum  con- 
iundim  fcquentibus  ? 

Succurrit  etiam  argumentum  quarrum.  Nam  (i 
Synodus  damnarc  Placei  opinionem  fuo  illo  Decrcto 
voluiflct ,  num  illa  ,  qua  erat  prudentia  ,  locis  Stri- 
pturae  &  argumentis,  feu  numerum ,  feu  robur  fpcdtes 
haud  quaquam  contcmnendis  ,  quibus  ille  fuam  opi- 
nioncm  confirmauerat ,  contenta  fuilTet  nudum  Pro- 
teftantium  confenfum,  quafi  oblita  Ari.  V.  Coi  fef- 
iionisfidci,  quam  fuo  calculo  ipfa  recens  compruba- 
uerat,  opponcre,  &  tanquam  regulamfideiacfanda- 
xncntum  fuo  illi  Dccreto  fubftcrnerc  f  Hoc  mihi  qui- 
dcm  certe  non  fit  verifimile. 

Scd  neque  mihietiam  verifimile  vidctur,Synodum 
prudcntifliroam ,  inconfuhis  Synodis  Prouincialibus 
una  felfione  dcfinire  voluifle  controuerfiam  momen- 
tofam  5  innulla  vnquamalia  Synodo  antea  agitatam, 
aucdecifam.  Id  enim  cum  expericntia  periculofum 
efTe  docuit ,  tum  abhorrct  ^  confuetudinc  Synodo- 
rum  nationolium,  quae  de  rebus  longe  minoris  mo- 
xncnti  pronunciare  tutum  faepe  non  cenfuerunt ,  nifi 
Confultis  prius  omnibus  prouinci js:  adeo  vercri  folent, 
ne  veipoteftatefua  abutantur,  velea  cum  cuiufquam 
infirmi  fcandalo  minus  circumfpede  vtantur  Atta- 
men  idfecit,fiPlaceifcntentiamfuo  illodecretodam- 
nauit.  Nam  neque  prouincias  confuluit ,  &  vna  Sef- 
fione  res  confeda  eft,  &ea  peccati  Adamici  imputa- 
tio ,  quam  Piaccus  thcfibus  fuis  rcjecerat  (  non  enim 
omnem  rcjccerat )  nulla  vnquam  Synodo ,  nuUa  vn- 
quaim  publica  autoritatc  fucrat  confirmata.  Quis  igi- 

B  4 


li 

tur  credat  fapiefitiflimamSynodum  talem  imputatio^ 
*  ncm  tanta  cum  fcftinatione  deiinire  voluifTe ,  atque 
ad  esm  credendam&  docendamomnesSynodos  Pro^ 
uinciales,  omniacolloquia  ^  omnes  Pallorcs  &  Profef- 
fores,  omnes  facri  Minifterij  candidatos,  omnium  cen- 
furarum  metu  incuiTo  obligare  } 

An  etiam  ille  ipfe  quiPiaceum  accufalfet ,  accufa- 
torispartesftrenueegiflet  oratione  praemeditata ,  ma- 
gno  apparatu ,  multa  cloquentia  ,  magna  vehementia, 
calens  adhuc  abillaaccufatione,  acfanguinecommo- 
to,  nulia  refponfione,  nulla  mora  interpofita,  ludex  in- 
iliacaufa  fediffetjpraefefquefententiasrogalfet?  Num 
idpalTura  fuilTetasquilfima  Synodus,  fiineo  judicio  de 
dodrina  ,  defama  Paftoris  &  profeftbrisTheologiac 
adum  fuiffet,  prseiertim  abfentis,  nec  citati,  nec  vUa 
vnquam  cenfura  notati  >  id  ccrte  non  eft  verifimile. 

Multum  abeft  Piaccus  vt  probet ,  vel  imitari  velit 
moroiitatem  Remonftrantium  coram  Synodo  Natio- 
nali  refpondere  detrc6iantium,magnamqueex  eapar- 
ttm  delegatorum  fubmoueri  poftulantium.  Nam^  & 
ctiamapud  infcnfifilimosiudices  ratiofidei  noftrxrcd- 
di  poteft  &  dcbet ,  &  ab  ipfo Chrifto,  eiusque  Apofto* 
lis  &  martyribusreddiraeft,  quanro  magisapudSyno- 
dum  ex  fratribus  conftantem  ac  legitima  magiftratus 
aiitoritate  conuocatam  reddi  poteft  &:  debexc'  Si  qui 
Rtmonftrantes  ante  accufauerant ,  caiut  fentcntiam 
fuam  declarauerant ,  illi  cenfendi  erant  fumpta  dele^ 
gnorum  ad  Synodum  Nationalem  perfona ,  atquff 
religiof^e  iuriiiuratidi  interpolita,  altedus &  prsiudi* 
cia  pufiiife.  lllud  vnum  vrget  Placeus,  quod  eft:  ab 
jlla  ipfa  S)nodo  Dv)rdrachtena  fande  aifirmatum,' 
Uminm^ojfi  'mjHdkio  sodm ,  €Jf*fdmijHe  caujji.  defenfo'* 

rm 


fm  ejjt fdYiter'&  ludicem.  %^^.  2^.  pag.  144.  Edit. 

Niijm  ctiam  SyrtodusiHaprudentifrimaPlaccumjfi 

quidem  cum  erroris  momentofi  damnatum  voluiflrer, 

fiuiffet  5  vt  antea  ,  A^  SS.  Miniflerio  in  Ecclefia,  & 

S.  Theologia:  profeflionc  in  Academia  Salmurienfi 

fu4^gi  ,.nulla-adhibita  vel  ob  prxtcritum  cenfura  ,  vel 

in  futurum  cautionef  Non  carauiffet  eum  ab  aiiquo 

Paftore  de  errore  priuatim  aut  publicc  admoneri,  vt  ab 

eo ,  fi  fieri  poffct ,  reuocaretur  ?  Non  iuffiffet  faltem 

Andum  Synodum  cum  eo  agere  ,  nc  pergeret  turbare 

EcclefiamDei  ?  Anetiamputaffet  Synodus  fuavnius 

'autoritate  metienda  effeReligionis  dogmata ,  &  addu- 

<5ta  aPlaceo  Scripturae  loca&  argumenta  prxponde- 

Tarii*  Abfit  vt  de  ea  id  credamus ,  quod  in  Ecdefia 

'Roinanaj  vc  tyramfiaim ,  abomnibus  Proteflantibus 

4anxoperc  damnaiur. .  Ipfe  fibi  •Piaceus  indi^nus  vide- 

tetiir  qui  pro  reformato  haberettir  i  fi  pluris  facercc 

VniusSynodinudamautoritatcm  quam  Scripturam& 

^'dcprompca  exScripturaargumcnta,  quamdiueiappa- 

^fent  J^folubiiiijlD^diifetj^ittir  certc  operam  Syrio- 

^ldu^,  <]V^\>  aliqub.,  ictife^argirtiietita  Pladcr  foltietcnttir, 

*tum  ea,  quibiisitiotaLSytiodu^  Placei  fcntentiam  dam- 

"  naUiffet,  expancrentdrjvt  &  iudicii  fuiacquitas  paterec 

*'&  c6nfeientias-*patefa6Horie  ^erifatis  potius  pcrfua- 

'dfcre  ijd^m  fidef  dtiJTT?t1aTi' Vidcrcttjr.  'Qjandoquidem 

''Jgff Ut  hcYtib  tbr^m  N(^!'Synodo^ i^li-  ihtetfticn«« , ' rle- 

'  nio eorum  iuffu  vel  hoirtatu  vlluth  tuhVPlaCeo  v^rblmi 

fiue  viua  voce ,  fiue  ferrpto  habuit  ,•  quo  eum  a  fcii^en- 

"kia/dTmoueret,  aut  crus  argtttttetitadi-kftret^jl  afm^con- 

*^teia"fepbnWeit  ,-innaii  fi^fkitto 

*"cft  j  noh^effe  bfettetoillo. Syti6clii?Ii  Pi&c^iim^^itoti^- 

tum?  C 


14 

Huc  accedit  quod  Placei  nomen  abeft  a  Decreto, 
cur,  fiplacei  nomitiatimaccufatidoiSlrina  damnat>a- 
tur?  Aut  enim  damnafTe  Placei  fententiam  Syriodus 
videri  voluit,  aut  noluit.  Si  voluit :  cur  eiusnomcn 
non  exprefifit  ?  Si  noluit ,  a  Synodi  mente  illi  abeunt, 
quibus  eam  damnafTe  videtur. 


CAP  VT    III. 

•^T^ciai  ^^^^  prohatftr  argumentis  necejjarijs» 

O  Vperiora  argumenta ,  vtego  arbitror  ,  valdc  pro- 

Jl3  babJlia  fuerunt   fequuntur    neccffaria.    Primutn 

enim  qui  damnari  fententia  Placei  in  ea  Synodo  po- 

tuit,  in  qua  non  clt  propofxta  vel  expofita  ?  Atqui 

,non  eft  in  illa  Synodo  nationali  expofita  quae  fecit 

.  illud  decretum.  A  quo  enim  fuiftet  expo/ita ,  nifi  ab 

eo,  a  quo  fuiftet  accufata  ?  Si  quis  autem  eamaccufa- 

uit  apud  Synodum  ,  is  fuit  D.  Gariftbiius  Synodi  il- 

.  liuspraefes.  Is  autem  quomodo  eam  vti  eft  exponere 

tunc  potuiiTetjqui,  ne.quidem  quadrienniopoft  ,  eam 

qualis  cft  proponere  potuit  >  Certe  in  fua  Decreti  Sy- 

nodici  explicatione  &  defenfione  is  Placco  fenten- 

.  tiam  tribuit ,  quam  Placeus  non  agnofcit,  quaeque 

,-Xum  illis  verbis  aperte  pugn^  quibus  mentem  fuam 

.  Plaqeuscxpofuerat  cum  datisad  eum  literis,  tum  in 

co  manufcripto  quod  ei  pofterius  appellare  placuit, 

vtfuo ioco  faciam  foie  meridiano  clarius. 

,-  -.Ad  hoc  argumentum  aliud  accedat  ex  eo  dudupa 

quod  ad  fc  relatum  fuiffe  Synodus  ipfa  teftatur.  Cum 

fcUtHm  >  inquit ,  fmjfaad  SjmdHmfirifU  qtsndam ,  4^4 


^5 

typis  euutgata ,  Alia  mam  exarata  frodiijje  ^  qua  totam 
rattonem  feccati  originalis  /oU  corruptione  hareditaria  in 
mnihus  hominihus  inhdrente  de/ntunt  ^  & frimi  feccati 
Add  iwputattonem  negant.  Ulis  cnim  verbis  aut  expo- 
fita  non  cft  Placei  fententia  ,  aut  male  expofua  eft.  Is 
enim  primi  peccati  Adaeimputationemnunquam  fuTi. 
plii  iter  negauit ,  nunquam  negatam  voluit.  Negauit 
tantum  certam  quandam  peccati  illiusimputationem. 
Cum  igitur  imputationem  primi  illius  peccati  quan- 
damaffirmet,  quandam  neget  non  exponitur  eiusfcn- 
tentia  ,  fi  diciturfmiplicitcr&nulla  diftindioneadhi- 
bita  primi  pcccati  Adx  imputationem  ncgare. 

Tei  tium  argumentum  nobis  fuppeditat  Synodi  fen- 
tentia  damnatoria  ,  Vamnat  Synodus  doSirinam  eiujmo- 
di  ,  quatems'  feccati  originalis  naturafn  ad  corruptionem 
hareditariampoflerorttm  Add  ita  rejiringit^^vt  imputationem 
excludat primi  illius  feccati  quolapfus  eji  Adam,  Illisenim 
verbisnondamnatSynodusftmpUcitereosjquipeccati 
originalis  naturamad  corruptionem  hsereditariam  re- 
ftringuntjfed  qui  ita  reftringunt  vt  excludat  imput.i  tio- 
TicmprimiiiliuspeccatiquolapfuseftAdam.AtquiPla- 
"^eus  ntinquam  peccati  originalis  naturamad  illam  cor- 
ruptionem  itareftrinxit,  vtimputationem  exduderet 
'primi  illiuspeccati  quo  lapfuseft  Adatti.Placeusigitur 
■non  eft  Synodi  fenteritia  damnatus.         ■ 

Hoc  confirmantv^rba  quibus  Cla^.'D.  Gariflolius 
in  Epiftola  fua  dedicatoria  ad  Ecclefiarum  &  Acade- 
miarum  Tigurins  ,  Bernenfis  ,  Baffteenfis ,  Scaphu- 
fian«  pr«lide(s  fententiam  Synodi  ^xpreffit  pag*  V34 
ait  enim  Syincydi  Cotif\i\t^nvh^\imk^Q  l^quoeoruTfiJen'^ 
'Untia  condemrMiur ,  qairattmeWor\giHaUsfeccati  irtfola 
Tiktiu^  mruftiUie  iUcmJiUuufit  ^  wtn(i^Udr^:fti¥nd'Adnffii 

Ca      -'-r''^- 


i6 

inohcdkmutmpMUtionem  agmfcant.,  Atqai. PlaciSsiis,  ra.» 
tionera  opig^nalis  peccati  in  foU  ^natiua  corruptiQn^ 
nonita  conilitjui^,  vt  nullam  prim^c  Adami  inobedienr 
tiae  imputationem  agnofcat  :  agDo(c:it  enim  aliquam. 
Cum  igkur  nuliam  agnofcerc  5  &aliquam  agnofcere, 
contradi6l:orie  opponanturjperfpicuum  tfteo  Synpdi 
confulco  Placci  fententiam  non  ^'S.q  damnatam. 

Idem  etiam  fonant  verba  Exfcripti  ex  a6tis  Synodi 
Montalbani  liabitae  Odcbri  mcnfe  Ann.  le-^  5.  quod 
D.  Gariflolius libro  fuo  praemiilt;.  perlec^umeft Demti^m 
Sj/mdiNattomlh  Carcntomnffs  ^  qu{):eorum  do^^rina  d^tm- 
natur,  qui  primum  \^d^  f^ccatum  docent  po/leris  ncqm^f 
qmm  imputari.  Atqui  Piaceus  non  docet  priraum  A- 
dae  pcccatum  pofteris  nequaquam  imputari.  Imm© 
contri  dpcet  imputari,  irr^putatione  i>,imirun>.mcdiat* 
leu  cor\fequcnte ,  quam  ipf(^  Dominijs  GariilpUus  fe 
tetur  fc  agnofcere.  Doc^riqa  igjtur  Piacei  ncwi^^ft;  69 
Decretodamnata. 

Hck:  ipfum  ex  Synodi  Nationalis  teftimonio  coUl- 
gi  poteft.  Teftatur  ti^lm  omnts  Ecclefas  FroteMantejif^ 
corruptionemiUam  5  &  imfutationem  hancin  omntSK^d^ 
mipofieros  defeendentemagnoutffe.  Id  quod  de  illa,  imp5%- 
tationeprimae  Adami  inobedientias  quam  Placeus  crcf 
dit  &  docet ,  vere  dicitur  :  de  illa  vero  quam  negat, 
non  item.  Vnde  pnim  fciri  po|:eft  Ecclefiaruqji  Prpr 
tcftantium  fententia ,  nifi  aut  cx  fideicpnfeflionjilpus, 
aut  esc  decrctis  Synoidicis,  autex  eorun^  libirls  q^pijuni 
opcra  Deus  vfus  eftadrcformandamgpclcfiam  iuani? 
Atquiexejufmodi  Confeflionibus ,  Decrftis ,  &:]ibri^ 
nuUa  io^putatio  vnluietfaliter  ^gnita  c<^ligi  pot^ft^ 
praetcreaa^  ynanij  q\ji|iRj  Placcus^g]nQfcit,H*neigitw? 
vnam  qui.ncganti  eos ,  naa  wemPUewia^j  Syoodtt? 
damnat.  '         ^ 


17 
^•it)Pfff>t»jffA  Synodus  omnies  iP&ftofes  &-  ProfcfTores 
Imputauonem  hancde  qua  loquitur  negantes  omni- 
buscenfuris fubijcien<los  cenfet,  quo  figniticat  fe  talem 
imputationem  intelligcrc,  quae  fit  dogma  religionis 
momentofumj,  &  credijtu  necelfarium.  _Id  quod.  rfe 
imputatione  quaro  placeu^  negat  iVere -did  non  poteft 
f^  deeatapitiun  quamilleprobatj  &confitetur. 

DenlqueSynodusnonobfcureinnuitjillam  impura- 
tioncprimiAdxpeceatijquamvultagnafcijtamaper- 
tc  veram  clfe.,  vt  probatioEio  non vegeait.  Eq< enigi 
pertinere  arbitiroc,  qood  eamiiulloScripturxieftirno- 
nmi^G]4\^icmon^Anr\md3.m  fibi  cenfuit.  Id  autem 
i»  iUaminDputationem,  quamPlaceusagnofcit,  coiin- 
.petit^  in  eam  vero  quam  negat ,  nuUo  modo.  Q^am 
«nim  ina^neceffaria  &.cuiLdenter  vcra  yidietur,  ,tam  iiia 
All\§^tet  Mpiorenti  nc'p:i)babilifi  quidcroapp^rei.-^^ 

.  r.bn3i-'^;afflib  (  if'  rASpo^tlVWi^^aq  cul  -7;;       iieup 

ST&Di  vt  resfiat  darior , .  nuUufquc, inianimo  ledo- 
Dtfifcrupalus  hccrcatjDecretuin  pauuis  expotiendttai 
-eft  i,i<qukiqae  reuqrdPiaceusufcritiait  apcrieh^ttmiPcn- 
i^iadjtcmid totumex  duabus diftin^flioriifauvvnapri- 
mi^^Adaipeccati,  alteraimputationislilMas.  i  :> 

Etpr^mum  quideni  Ad«  pcocatuoixdiftLngui  po- 
teft  in  primum  peccatum  aiStuale,  &  primiim  pec- 
'Cifuafft  :l]ra3>itaalc.  llliid  fok  ai^ioi  inobeclientix 
lA^^aMijjquac.trainfijt ,  hoc  fuit  ab  lUa  adione  pro- 

C3 


iS 

dudum  ritiunT,quod  inftar  habitus  in  Adamo  pcr- 

manfit ,  &abco  vna  cuni  natura  humanapropagatumi 
cft  in  omnes  eius  poftcros ,  vno  Chrifto  excepto.  HoC 
vitium  vere  peccatum  cfte  omncs ,  quicunque  Pclagia- 
ni  non  funt,  agnofcunt.  Impurari  etiam  Ad»  poftc- 
ris,  &  damnandi  vimhaberCjnifi  condonetur ,  omncs 
EcclefiaE  Proteftantes  ha^tenus  fummo  confenfu  crc^ 
diderunt,  vtexcorum  patetConfelfionibus.  Itaqucfi 
de  huius  primi  Adx  peccati  imputationc  Dccrctum 
Synodi  accipitur ,  id  pro  veriifimo  arquiflimoque  habct 
Placeus ,  meritoque  damnatameorum  dodrinamcen- 
fet  3  qui  hoc  quidem  peccatum  fe  agnofcerc  profiten- 
tur,  nuUi  tamen  imputari ,  quantuRnuisinfidclij  con- 
tendunt.  Efte  enim  hocfcculoqui  id  doceant,  &qut- 
dem  editis  iibris,  teftis  eft  DoaifT.rVValaEus  Theolo- 
gij^  Lugduni  Batauorum dumviuct-et ProfefrDrfgpilk 
antep.  ad  Henricum  FlokeniumBremam  fcripta. 
Sin  verb  per  primunni  Adae  pecHtum ,  primum  eius 


iputatio  m  Imputationem  immediatam  leu  antece- 

dentem,  &:imputationcm  mediktam  fcu  corifc^ucJB- 

j,tem;5  I iiaj  £x  immediate ,.  hdc  eft  jjnonf  tn^cdiatm  id- 

-ruptianicl^cbaic  fit  mediate  ,  hoCeft,  mcdiante  crour^p- 

•tione  hiEricditaria.  Illa  ordiric:naturae  cbrroptioncm 

antecedit;  .haec- fequitur.  llla  corruptionis  caufaxen- 

fetur  cfle  ,  '■  haec  effedum.  Illam  -Placcus  leijcit  ^hanc 

SLAmimt.   ,<^    -■     .;!  .^,...       ;        ■  y.:.  i  L.Lijiiy.  r.i   ]i':J 

•.; • ';  Quaehieitr nofrc  anfocrit eius TentcntrrSyinodi  Dd- 

cretu  damnara  $  Si  damnata  eft,,  idca  damnatacftiyifijl 


19 
quia  vtramque  illam  imputationem  confundim  noa 
admittit ,  vei  quia  imputationem  immediatam  feu  an- 
tecedentem  rexjclt.  Primum  dici  non  poteft.  Coniun- 
jdim  enim  adtnitti  non  pofTunr  abfque  contradidio- 
faisimpKcationc.  Nam  quidicit  primum  peccatum  ac- 


ti^ale  Adamieiuspofteris  imputari  immediate  ,  isne 
!ga^  ijnH)ptaH  mediat^  :  idep.i  enim  immediate  fignifi- 
cat  ac  nbn^me^iateVlmputari  igitur  imniediAte,  & 
imputari  non  mediante  corruptione  idem  plane  funt. 
Qurigituraffirmaretfimul  impiitari  primum  iliud  pec- 
Catum  immediate  &  mediaie  ,  is  fimul  &  negaret  me- 
"diante  corruptione  imputari  &:affirmaret5  lefequea- 
dco^Conttadiclione  implicaret.  Id  quod  fme  dubio  a 
'nobisexigere  Synodus  noluic.  Taceo  noneireaecuira- 
ti  confentaneum  5  vt  idem  numero  peccatum  eidem 
bisimputetur,  femelantecorruptionenihaEreditariam, 
&Iterunlpolt  illam  corruptionem.Vha  certeimpu- 

<2iiandoqurdcra1gituramb2e  i\\x  imputationcs  (imul 
'Jetineri nequeunt ,"  alteraquc  cligcnda  eft  repudiata al- 
terd ,  vel  Synodus  in  dubro  reliquit  quam  intellexcrit, 
tnediiat^m  anTititricdiatam  ♦,  velid  nonreliquit  in  du- 
'bio.  Si  prius ,  etram  in  dubio  reliquit  y  vtrum  Placei 
fententiamDecretofuocondemnaucrit  ,necne.  Q^iare 
decetillius  Ledoresfuum  dePlaceo  iudiciumfufpen- 
dere,  neqjaeeum  magis  damnatum,  quam  indemnatum 
^^^lftimare. 

^  Sifx  eft  aliquid  in  Decreto  quod  imputationem  de- 

'tCtmfnct.  Si  damnatur  corum  dodrina  qui  negant 

'iniputationemmediatam,non  damnaturPlacci  dodri- 

iiaf^^is  enim  imputationecn    mediatam  agnofcit.  Si 

^iimhstaif^prum  dodritxa  qui  negatit  impurationera 


2P 


* ™^^^ ^^ f 3 ni ,  clam^jlur  .qufdecn  P^ j^^erfent entla.  •'  'fiSl 
abfit  vt,  darnnetur,  Damnfireturenrni  cu^  'ea'j|ill|s 
^P^^.oM  PauU  do<5trina5-teftibus  magms  Viris.   "  '  '' 
Videbiturnc  tibi  ledor  teftis    idoneus    uEgiclius 
Hunnius  AuguftanaEConfefrionisfheoIogus  cciebrTsi 
En  eiusteftimonitim  Art.  de  peccat.  ofle»dttergo  {^^{^-^ 
poftolus  Pauius)  Upfim  AAnmt  NOl^  IMMEDlAfi 
ckperfi  y  fid  M  EDIATE  d^ptopte^  altud  mbts  eiui  "pojle^ 
ris  IMPVTARI ,  (^uia  vldelictt perlapfum  tllum poUuta efi 
natura  primorumparentum ,  vt  non  ntjtpeccato  corruptorXT 
'vltiatos  iiberos  procreare pojfentyfif^utjfcrtptum  eft^  Cenuit  -^- 
damflium  ad im^ginem faam  Geri,:<^.  Alias Jijieri poiuijjet 
vt  tn^ojferos  nonnjitium  prppritm  deriuaretur  a  j>rirnis  pa- 
rentibus ,  tum  lapfis  ille  ,  tanquam peccatum  alienum .,  etf 
plane  nonimptitaretur»  Palam  igiturojiendit  Pauiti^.  njntim 
.  ilitid  delt6tum-mb'ts  -ad.  condemnatio^ern[  ceherefT^ANXVM 
MEDIATE ,  quatenus  per  deli6itih^tliud  aUudlemro,dfi0d 
eji  m  naturam  iforribilis  corruptio  ^-  quamper  carnalem^e' 
nerationempropagauit  inipfos pofieros*  Ita  vt,a  lapfiiorrti' 
ftto  naturd^a  -corrupttone  naJt^r£'infosderfjf4tamors&* 
.  damnatiopef^eniat  i  quat:;Omnespeccauim.HS-^;inqtfityid  eft^ 
quatiipfi,  in;  pjfij^ivnem  iiiiH4,  frareditariam.  deHenirnus* 
Potuitne  clarius  vei^irertius  tcftimonli|m,d^{idei:an.<* 
liabes  in  eo  diftindionem  imputatibnrrfniEyipi^^^^^ 
a^lualis  Adse  in  medjatam  &  imrnjediatam'^  illaTO  al- 
fertam,  hancreieciam,  eamquedb^rinatn  AppftpJup 
-Paulunipalamdqcuiftc.  r;  .^  r  ii;-i^^io  .  ^g  " 

-  Sed  fortafTe  aliter  fentiebapt  relifljii  Protcfup.te?. 

Audi  igitur  etiam  Galuinutn  Cqnin^ent.  in  RotoV^P. 

5.verf.  i/.^j^^/vnl4s  deli(ioperij(fe  i^^^^^^/ni^/^jT^^f^^^- 

€ipe\  qutaexiipfo  in.nos  corrupfto-transftif^/it^T^ 

JIc  perimm  titti  eulpa ,  quafi  extra  culpam  ipfijmm :  fid 

quta 


2t 

i^uU  ettis  feccatumpeccAtt  noftri  caufa  efi ,  cxitmm  nojlrum 
illi  Paulti^  ndfcnbtt.  Peccatum  noflrtim  vocOy  qtiodnohii 
ingenittim  efl &  ctim  t^uonafitmtir,  AliaCaluini  loca  hic 
non  profcram  •,  Q^id  enim  ille  fenferit  teftem  habeo 
JocupletemD.  Gariifolium,  De  Imp.  primi  pecc.  cap. 
ix.§.  XI.  pag.  295>.  ^jiantttmuis ^  inquit,  lapfi^sprimi 
rcatt^  ad  ms  N  ON  perttcniat  NJSIMEDIANTE 
CORRVPTIONE.,^  OD  CF  MCALVINO  A  G- 
N  OSCIMVS:  &fiij>erim  cxpofltttm  efl^ illud tamen  ob- 
flare  non  potefl ,  quominus  reattis  illeflt  non  tantum  corru- 
ptionis  noflrx  ,  Jed&  primi  a£iualis  Ad.e  peccati  reaiM, 
nempe  ilJius  ,  eil:  imcnediate ,  huius  mediatc.  Haec  eft 
ipnffm-ia  Placei  fententia  •,  quacfi  damnata  eft  ,  etiam 
Apoftoli  Pauli  5  etiam  iEgidijHunnij  &Caluinijim- 
mo  ipfius  D.  Gari(roh'j  (  fi  fuam  ipfe  fententiam  ver- 
bis  iUis  fideliterexprcftit)  dodtrina  damnataeft. 

Idem  D.GaridoHus  eodemlib.  cap.  v  iii.  §.  iii, 
p.ig.  2o^.tciUturimputationemde  quaagiturRom.5. 
Ncfeffirio  cum  corntptione  natiua  coniungi  ,  tmo  EAM  SE^ 
£IVI.  Si  eamfequitur  ,  imputatio  eit  confcquens  feu 
mediata  ,  quam  cum  Apoltolo  Placeusdocet.  Si  eam 
fequitur,  igitur  eam  non  praecedit:  Si  corruptione  na- 
tiua  pollcrior  eft  ,  igltur  cadem  corruptione  prior  non 
eft.  Idem  etiam  eodcm  Hbro  cap.  27.  §,  30.  ait  ^^«/i^ 
It  imptttatwnlpeccati  i^d.e  prxcurrt rcjeminis  corruptionem, 
ddeoque  vitiojitatem  inh^rcntem  y  taaquam-condtttQnem  df 
caujam  flne  cjua  non.  Potuitne  clariiis  imputationcm 
confequcntcm  feu  mediatamdocere? 

Addam  hic  quoque  tcilinaoinum  Petri  Mart^ris, 
Loc  Com.Depec.orig*  §.  34.  Vtres^\t^\\\x^dHhcidi^l 
eKpedUtur-y  dicoin^vnoqHDqm  noflrnm  ^  qtmtes  ytmimuf; 
caujam-ejfe-  cur^pumrt  debtamus  :  itnqttt  in  onmtbits  ^  non 

D 


22 

aliCndm^  fcdf.ydi.rum  cutufque  culpam  danmuYt.  ,^iJod fi 
leglmHs  ,  Bcum  in  nohis  'vlciJcipecCiitnm  \^dami  ,  id  ita  in- 
telligendum  efi  ,  quod  uitium  nofirum  ab  illo  hahuit  ori* 
ginem.  Vtfiquis  fefte  lahorans ,  altos  inficiat  &  illi  morian' 
tur^  dicetur  iilorum  quifque^non  aliena^fedpropria  ,  ^fita 
pefte  ejfemortum*  '^tji  qws  eos  dicat  ex  eiuj  pcfte  ,  'vnde 
contagium  contraxetunt  ^pcrijjfe'.  id  ita  intelligeudum  eft^ 
^uod  is  primuspefemimiexitt  d^^tllis  ^ijfricuit, 

Sufficiunt,  opinor,hoc  loco  hi  teltes;  libenter  tamen 
ijs  adiungam  dodiflimum  VValaeum ,  Refp.  ad  Cenf, 
CorusCap.  viii.  pag.  238.  Reatm, inquit,  primi pecca^ 
tiadcondemnationem^C^^^vti^pofto/usioquitur,  Rom.  5.1^. 
x/)/W  iis  xit^T^Kfif^  NON  POTEST  poftcris  I  M  PVTA  R  I 
N I S I  M ED  I  ANTE  illa peccati inktrentis  'vitioftta' 
te  j  qtium  Dei  juftttia  nonpermittat  ^  vtpofteris  nullum  infc 
ptccatum  habentihm  primum  pcccatum  imputettir  in  con- 
demnationem. 

Si  igitur  damnafTet  Synodus  Placeidodkinam ,  ha- 
beret  ille  quidem  folatium  miferorum ,  confortes  hu- 
iafcc  condomnationis  viros  maximos,fed  profedo  eam 
vti  iam  multis  argumentis  probaui,  non  condemnauif. 
Id  quod  etiamhocargumento  poteftconfirmari.Si  fuo 
illo  Decreto  eorum  dodrinam  Synodus  damnaffet, 
qui  negantimputationem  immediatam  feu  anteceden- 
tem  5  eadem  vtiquedamnaffet  abfolute  corum  dodri- 
nam^qui  peccati  Originalis  naturam  ad  corruptio- 
nem  haercditariam  polterorum  Ad«  reftringunt.  Qu/ 
enimillam  imputationem  immcdiatam  doccnt,  ilii 
nuUo  modo  peccati  originalis  naturam  ad  illam  cor- 
ruptionemreftringunt,  i^di  vcl  duo  pcccata  origina- 
liafaciuntjVnum  imputatum  5  alterum  inhxrens-,  vel 
duas  pcccati  originalis  partes,  quarum  praecipuani  ac 


primariam  ip.  illn  iiijpQtadone ,  minus  vero  prxci- 
puamin  illa  corriiptione  collocant.  Atqui  Synodus 
non  {implicittr  damnauit  do£trinam  ,  qu3c  peccati 
originalis  naturwim  ad  corrupiionem  hxreditariam 
rcftringi:  ,  Sed  qux  ita  re^rtringit,  vt  imputationem 
excluda:  primi  illius  peccati  quo  lapfus  eil:  Adam. 
Non  enim  fruilra  liniitationem  illam  adhibuit,  </»/r- 
tenm  itarcftn/gh  vt ,&c.  Ergo  Synodus  eorum  dodri- 
nam  non  damnauit  ,  qui  negant  impatationem  im- 
mediatam  feu  antecedentem  primi  iljius  peccati  quo 
Japfus  eft  Adam»  Qiorlumenim  illam  limitationem 
adhibere  voluit  ,  Liii  vt  innueret,  fe  imputationem 
primi  peccati,  quo  iapfus  eft  Adam,  inteHigere,  qux 
cum  reilridione  natu'ae  peccati  originalis  ad  corru- 
ptionem  hxreditariam  poteft  confiikre :'  Atqui  fola 
imputatio  Mediata  feu  confequens  ell  ejufmodi:  cam 
igitur  folam  Sy nodus  intellexir. 

Itaque  eaprudentia  Decretum  fuumcontexuit,  vt 
cum  ter  cjrruptionis  ac  imputationis  meminerir, 
perpetuo  prius  corruptionem  quam  imputationem 
nominauerit.  QjJorfum  ^nifi  vt  intinuaret ,  intcUigcn- 
dam  elTe  iL-nputationem,  non  quseantecederet ,  fed  qux 
fequeretur  corruptiohem  illam  hxreditariam  ?  Hoc 
certe  poftremum  argumentum  ab  ordine  verborum 
dedudum,  refelli  aD.  Garilfolio  non  potuit ,  vtitur 
enim  argumento  fimili  libri  fui  dc  Imp.  primi  peccati 
cap,  i7-pag.  617.  fed  muitodcbiliore,  planequeinfir- 
mo,-  ac  propterearefponfionis  Placei,quamin  Manu- 
fcripto  pofteriore  legerat  jcum  rcfutari  non  poflct,nc 
mcminitquidem. 

Omitto  verba  illa  Decreti  \  dr  corrupionem illam^  & 
m^utatkmm  ham^m  emmi  Adami  poftcros  dtjcendentcm^ 

D2 


melius  imputationi  confcquenti  feu  medtatae  conue- 
nire,  quam  antecedenti  feu  immeuiatac.  Intelligitur 
cnim  dcicen/us  ab  Adamo,  per  propagationem  natu- 
ralem:  fic  enim  dercetidit  corruptio.  Poteitautemim- 
putatio  coniequens  ,  dici  i^h  Adamo  in  tius  pofteros 
defcendilTe  mediante  corruptione  ,  qua;  illius  eilcaufa 
proxima5<:  fundamentum,  ik  in  nosvere  defjcndit.At 
minus  propric  id  dici  potell:  de  imputaiione  antece- 
dente:  nam  &  hxcpropagationem  naturalem  diu  an- 
tecefTiireputatur,  &  pendere  non  ab  aliqua  re  quse  no- 
bisinfit,  feda  Dei  voluntate,  cuific  placuiiTe  dicitur, 
primum  illud  Adami  peccatum  toti  gcneri  humano 
imputare.  Vno  verbo  nuUus  imputationis  in  homi- 
nes  defcenfus,  qui  corruptlonem  anteceilerit ,  anirao 
concipi  poteil. 

Denique  Decretum  Synodi,  aut  congruit  cum  S.Scri- 
ptura,aut  non  congruir.Si  non  congruitjquominus reci- 
pi  debeat  obftat  Art.  V.  Conf.  Fid.  quem  ilia  ipfa  Sy- 
nodus  com.probauit.  Sicongruit,  vtique  non  damnat 
eorumdodrinamjquiretentaimputatione  primi  Adx 
peccati  mediata,'folamillius  imputationemimmedia- 
tam  feu  antecedentem  negant.  Haec  enim  imputatio 
immediata  exfacris  Literis  exfculpi  nequit.  Quxcun- 
que  pro  imputatione  primi  peccati  quo  Adam  iapfus 
efl  afferuntur  ,  ea ,  aut  nullam  vim  probandi  habenr, 
aut  mediatam  duntaxat  imputationem  probant.  Sup- 
peditat  autem  Scriptura  aduerfus  imputationem  im- 
mediatam  argumcnta  multa,  eaque  inuida,cumnihil 
habeat  imputationi  mediatae  repugnans.  Ex  negata 
imputatione  imm^diata,  nihil  prorfus  abfurdi  fequi- 
turjCum  ta  poiita  multa  confequanturabfurda-Dccet 
aucem  aos  Decretum  Synodi  potius  iii  meiiorempar- 


25 

tenij^uainjn  fequiorem  accipere. 

Vt  fit  finis^ipfe  D.  Garifrolius ,  quo  nemo  mi.  us 
sequus  Placeo  faif,  hanc  imputationis  diriindiojiem 
probauit,  eaque  bene  intellettd  controuerdam  iihm 
nniri  poircputauif.  cnp.  2.  §.  16.  pag.  ^i^De attribftto^ 
inquit,  Delride  ciim  dgUur,  d^JtirguitHr  mp-.tat  0 pccccui 
in  Priorem^Jiue  K^ntccedcntcm  ,  ant  immcdtatam  \  &  To- 
^erionm  ^ftuc  conjecjnentcm^  atit  Mcdiatam :  Hand  ircorn- 
mocttfane ,  necduhno  ,ftmodo  reffaexplicatio  adhihentur 
wfenfum  hic facileftabiliri  fcffe  :  (Incnipe  ztraque  imp-  ta- 
tio  eodem  rcferrctur  ^  idcj},  fitnt.  il/gcrcturde  peccato  Ada- 
mi  eadem  fignijicatione  accepto  ^  fine  de  aclione  illa ,  quapri' 
mum  i^damus  reumfe  fecit  i.efe  Buiinji  Maleftatis.  At- 
qui  diftin(5tioneil]a  licintelleda  confenfus  nuilo  mc- 
do  flabiliri  pofTet ,  li  quidem  Decreto  illo  Synodico 
damnata  effet  dodrina,  qux  admilTa  imputatione  me- 
diata  adionis  iilius  ,  negat  immediatam.  Maneret 
enim  perfeda  inter  Dccretum  illud  &  Placci  fenten- 
tiam  difTenfio.  Non  eft  igitur  exiftimandum  eo  De- 
creto  dodrinam  ilhm  effe  damnatam.  Carterum  Pla- 
ceus  ytramque  imputationemeodemretulit,  ideft,  de 
adione  illa  qua  primum  Adamus  reum  fe  fecit  intel- 
lexit. 

PraecefferanteniminManufcriptoillojquodD.Ga- 
rifiroHus  Pofertus  appellat ,  hsec  verba.  Bfi  igttur  ^ux' 
fiio  inter  nos  infiituta  dt^ntasat  de  primo  peccato  Adami 
ftmpto  primo  modo^hoce/l  de  a^uali  ejus  inobedientia, 
de  adione  ilU  interna  &  externay  qua  Dei  legem  tranjgrcf 
fits  efi  afftt ,  pr^cifa  ab  habitualt  corruptione ,  quje  a^io- 
ncm  illamftquuta  efi ,  mm  ea  mbis  mfcentibHs  imptttetttr'? 
m  qH£fiioni  nondum  negatione  ftmpltci ,  fed  dtfimctione 
rttrfits  fatisfaciendum  videtur,  FJienim  iitis  difiingtiendunt 

Dj 


i6 
^:ty]huiur;2.  I ^i.fl  emm  ammo  comi^i  d.iplcx  im^HtatiOy 
J'nm:d}.fita  &  mediata j  •veL  (  njt  idem  altjs  verbls  dcam) 
A/itccdcns  &  Confiijiicns.  Potuitne  Placeus  apcrdus 
figni!icare  ,  fe  diilidionem  iliam  imputationis  de  ac- 
tione  iila  ,  qua  primum  Adamus  reum  fe  fecit,  intel- 
ligcre  ?  Deinde  fubijciebaturj  Imputationem  im- 
me diarara  effe  eam^  quaputatnr  aUio illa  Adami  ,  hoccfi^ 
njctiti  fru^tus  manducatio  ,  eius  ^ofierls  omnihus  (  ChriHo 
exiC^to  )  proxime,  immcdiate  ,  hoc  ipfo  quodfilij  frntAdd- 
mi ,  imputan  ad  duas  poenas  proprie  di^as  ,  ^nuationem 
iufiitiji.  origtnaUs^  &mortcm  .aternam.  lam  autem  de  quo 
vnum  diltincftioLiis  racmbrum  intelliojtur,  de  eodem 
intelligi  debet  alterum-,  alioqui  non  effet  diftindio; 
non  enim  vnum  quid  diilingueretur.  Denique  fub- 
jungcbat  Placeus  ,  Imputatior^em  mediatam  efreeam, 
qu£  fit  mcd.ante  corruptionc  hdreditaria.  Cujus  autem, 
,  quxfo  j  peccati  imputatio  fieri  poteft  mediante  iUa 
corruptione,  nift  peccati  adualis  Adami ,  quod  cor- 
ruptionem  iilam  peperit?  Addebat  ctiam  hanc  ratio- 
nem,  Hujus  enim  corruptioms  participatione  communicA* 
muspeccatoAdamiy  eique  ^  -vt  italoquar ,  habitualiter  con» 
fcntimus.  Qiiibus  verbis  aperte  diftinguebat  pecCatuitt 
Adami  ab  illa  corruptione.  Itaque  non  ipfam  corrup- 
tionem  intelligebar  per  peccatum  Adami,  fed  a(^ua- 
lem  inobedientiam,  vndeilla  fluxit. 

Hmc  autemPlacei  rationem  D.  Gariffolius  appro- 
bauit  &  Gommendauitj  ac  etiam  retorftt.  Sedin  quemj 
nefciu  ^  in  Placeum  enim  non  potuit ,  vt  jam  patct.  Si 
quis  autem  alius  Placeo  notus  imputationem  adualis 
peccati  AJae  negauit  &:  refutauit ,  id  de  imputatione 
immcdiata  (eu  antecedente  fola  accipidebet,  nonde 
inediata  feu  cuafequente ,  quam  neque  vuh  negatam. 


^7 
r cque  etiam  ejos  argumcnta  oppvTgnant?. ' 

■     Idem  D.  Gariffolius  fentcntiam  Placei  tacit^  pfbw 

bat,  cum  aliquoties  affirmat  &  inculcat  reatusex peeca' 

to  Adji ,  &  ex  viuo  nobis  inhdYente ,  mn  ejfe  duos  rcatus 

diftincios  ,  fed  vnumemdcmqHereatumexvtroque  confir- 

^f;;/fwCap.  IX.  §.vii.pag.  15)0.  &  §  xv.  P.306.&  cap. 

xxvii.  §  XXX.  p.  8o5>.  &c.   Pofita  eaim  imputaiione 

peccati  Adaeimmediata,ponuntnrnece(rari6  duo  rea* 

tus  diflin<5ti ,  quorum  vnus  ex  peccato  Adae ,  alter  ex 

vitio  nobis  inhaerente  confurgit :  llle  antecedit  cor- 

ruptioncm  haereditariam  ,  hic  fequitur:  lUe  prior  eft 

vitio  inhaerente  ,  hic  poilerior:  lile  eaufa  eft  corrup- 

tionis,  hicpotiuseffed:um:  lllius  poenaeft  vitium  in- 

haerens,  huius  non  item:  Uie  eft  peccati  alicni  ac  ex- 

tra  nos  fiti ,  hic  eft  peccati  noftri ,  nobis  inhaerentis: 

Uleeft  omniumhominumcommunisidentitatename- 

rica  peccati,  hiceft  multorumnumero  peccatorum,  & 

fuus  cuique  homini  proprius :  llle  pendec  a  fola  Dei 

voluntate  ,  hic  ab  ipfa  corruptionis  nobis  innatae  na- 

tura&  naturalidemerito.  lUe  priusfuit  quamij  eftent 

quibus  imputatut,  hic  contra  non  fuit  nifi  pofterius. 

QuipoflTunt  igitur  nonduo  eife  diftin(5i:i  reatus  ,  inter 

quos  tot  tantaque  poffunt  notari  difcrimina  > 

-     Hinc  patet  fententiam  Placei  cum  Decreto,  quatuor 

apud  Heluetios  ciuitatum  Euangelicarum ,  quod  Ca- 

rentonienfi  D.  GarilTolius  fubiungit,  minime  pugnarc. 

Nam  vel  Dccretum  Synodi  Carentonianae  laudant, 

cum  quo  Placei  fententia,  vtiam  probaui,  concordaf, 

velcur  laadent  rationem  reddunt  his  pauciiTimis  veirbis, 

InAdamo  enim  dr  cum  Adamo  qui  peccarunt  ^  AddmiilHs 

feccatum  merito  imputatur ,  quam  propofitionem  Placeus 

verilfimam  effe  agnofcit.  ^quum  enim  profc(^6  eft 

D4 


ftqui  in  Sc  cum  Adamo  peccauefuht ,  his  peccatum 
imputetur  quod  in  co  &  cum  eo  commiferunt.  Cpm- 
munis  peccati  communem  effe  imputationcm  iuftum 
cft.  Sed  quid  eft  nos  w  c^cum  Adamo  feccajfe  /^Peccaf 
tuni  Adami  nobis  imputari?  ira  accipitp.  Gariffoliu^ 
ca p.  V  i  n .  § .  X X  i  I .  ^cmodo  emm ,  i nquit,  qut  muluspofi 
fjicul  sext  tcruy4  ^dcifjfunt  iam  anteain  alio  feccajje ^mfi 
q  la  illeeum  a^um  extrcuit  ^  qui^oHerorum  tta  rej/utatur^ 
ac Ji  t^fi  tllm  commfiffent  /'Et  lubijcit  Theologos^  cum 
docentnoi  iu  Chrijlo Jatisfecfie  ^  non  aliudfibivelle^  qu^m 
Chnfhjatisfa^fionem  nobis imputari.  Congruit  haec.eius 
interpretatio  cum  eo  quod  faepe  inculcat,  peccatum 
A dami  non  nifiper  iwputationem nofirum  cjfe.  Hinc  enim 
fequitur  nos  in  &  cum  Adamonon  peccalTe  niriimpur 
tatiue.  Sed  ricdGdififimorumThcologorumratioeua- 
deret  nugatoria.ldem  enimprobarent  peridem^Imi» 
putationem  peccati  Adami  per  imputationem  pecca- 
ti  Adami  :  quam  nugationem  ,  prxfertim  intamgra? 
ui  Decreto,  illistribuere  nefas  eli  Qaid  crgo  fibivult 
illa  phrafis.^id  poteit  ex  fiiniH  intelligi.  Si  quis  cnim 
diceret ,  nos  in&  cum  Adamo  fuijji^  fenfus  effet ,  non, 
Bffe  Adac«i  nobis  imputari ,  fed  Effe  Adami  nobif> 
cum  per  propagationem  naturalem  elTe  communica» 
tum.  Sic  cum  dicimur  in  &  cum  Adamo  peccaffc^  fcn- 
fuseft,  qpn  pecccatum  Adami  nobisimputari(idenim 
e(feti  vc.dixi,  nugationem  in  praeftantiirimoruin  virof 
rum  Decretum  importare  )  fed  peccatum  Adami  nor 
bifcum  per  propagationem  naturalem  elTc  communi^ 
catum.  ExquQ  fequitur  illud  merito  nobis  imputari^ 
fed  imputationc  mediatifeu.confeqagate^qtiaiasPkt 
ceu^conftanteragnQfcit&teneu     r;;  .'iV.r^  uvi^vr;y' 


2P 

Vtfit  finis,  illi  ipfi,  qui  Dccretum  Synodi  Nationa- 
lis  fccerunt,  fententise  mese  allipulnntur,  fuoque  tc- 
llimonio  Placeuma  condemnationeliberant ,  in  pri- 
mis  ClarifTmius  &  piilTimus  vir  D.  Drelincourtius, 
fidelifTimus  Ecclcfiic  Parifienfis  Paftor.  Cum  cnim 
hucufque  in  hoc  fcripto  progrelfus  clTem,  id,  ante- 
quam  prodiret  in  lucem  ,  cum  quibufdanvamicis  fuis 
Tiris  dodiflimis  &  prudentilTimis  communicatum 
PlaccHS  voluit,prxcipue  vero  cum  di6i;o  D.  Drelin- 
courtio,  cujus  in  conHciendoilioDecreto  plurimum 
valuifTe  aurhoritatem  non  ignorabat.  Is  autem  co 
perlecto  profuo  infigni  candore  Sc  pacis  Ecclefiae  ftu- 
dio  humaniffimas  fcripfit  ad  Placeum  literas  Lute- 
tia,  An.  1653.  die  10.  Dccemb.quas ,  cum  bona  ejus 
venia ,  huc  tranlcribere  non  grauabor ':  intereft  enim 
&  veritatis,  &  pacis,  &:  caufs  quamago.  vt  in  vul- 
guscmanent.  Erant  autem  Gallico  fermone  itacon- 
ceptae. 

Monfienr  &  tres-honore  JPrere. 

Tay  leu  auec  vne  fitisfa6tion  tres -fartkuliere  Ncrit 
qiiilvotisafleu  me communiquer i  Et  jeloiie  Dieu  de  tout 
mon  caeuT  de  voir  par  la  heureufment.  termine  ce  dont 
fapjfrehcndoif  du  trouble  d^  de  La  diuifion  en  nos  Eglifis» 
Car ,  Monfieur  ,  je  vow  puis  htcn  afieurcr  \  (^  tous  ccuk 
qut  en  feuuent  douter ,  ^«<r  1'tntention  du  dexnierSymde 
National  de  charenton  na  nullementrefie  de  condamntf 
ny  vofire  perfonne  ,  ny  la  do^rtne  que  votu  fropofiz,.  fen 
fuis  farlcr  auec  certttude  :  veu  que  nonfiulementfay  en 
fhtnneur  de  me  trouuer  en  cette  celebre  compagme  y  maU 
aufii  defire  du  nombre  des  commifipitres  qui  drefierent  1'aBe 
dont  U sUgit,    7{of*f  n'auons  jamaisfenfe  4  fofir  cetti 

H 


3^ 
imputdtion  dnfeche  dAdam  que  voui  afpellez  antecedcn- 
te  d"  immediate  :  Mafs/eulemcm  celle  iiue  vom  nommez. 
confeqnente  c^  mediate.  Etde  moy  le  Cay  toujours  ainfi 
conceu  c^  enfeigne,  De  flirte  ^iie  ce  m*e/f  •Vfie grande  joye 
O'  confilation  de  njorfiir  cctimfortnnt  art:cle  l'vniformtte 
de  nosfent  mens,  Si  1'occtfionfe prefe./te  de  vous  jufiifier 
enuers  ceux  qui  nefoitpoint  informez,  de  ces  chofes ,  ou  qui 
ont  des  prejugez  a  Cencomrc  ,  je  vom  afieure ,  Mo.-fieur, 
^ue  ie  ne  m'y  oHblicray  pa^.  Il y  va  de  U  glcire  de  Dieu^ 
d^  de  r edification  puhiique  ,  que  cettejver:te  foit  connue, 
afin  quiln'y  aitrien  quiempefche ,  que  les  graces  eminen- 
tes  dont  Dieu  voui  a  enrichy  ne  produifent  leur  fruit par 
tout,  le  vom  embrafife  de  tcut  mon  cxur  ^  &  fms 

Monfieur , 

Vofire  tres  -  humhU  ^  tres- 
pbeijfant  feruiteur 

Drelincovrt. 

In  gratiam  eorum  qui  Gallice  nefciunt  vertara 
Latine. 

Vomine  d*  honorande  Frater. 

Scriptum  ,  quod  mccum  communicatum  voluifli, 
{ingularicumvoiuptate  legi  •,  quodqueeofinitum  id 
videam  ,  vnde  Ecclefiis  noftris  pcrturbationcm  ali- 
quam  &  ^iuifionem  metuebam  ,  Deo  ex  toto  corde 
gratias  ago.  Poflum  enim  tibi  ,  Domine  ,  aliifque 
omnibus  ,  fi  qui  dubitant,  confirmare,  conlilium  vl- 
timae  Synodi  nat.  Carent.  nullo  modo  fuiife  te, 
tuamue  3  quam  proponis.^.dodrinam  condemnare. 
Id  pro  certoteftari  poffum.  Qoippe,  cum  dignusha- 
bitus  fuerim  ,  qui,  noiV  modd  eelcbri  illi  confeiTui 


3^ 
interefTem ,  fed  etiam  vnus  effem  ex  delcgatis  illis^ 

qui  Decretum,  de  quoagitur,  confcripferunt.  Nun- 
quam  nobis  in  mentem  venit  eam  imputat^onem  pec- 
cati  Adamici  conftabilire ,  quam  tu  antecedentem  dr 
immedhtajn^^^tW^^ ,  icd  eam  duntaxat ,  quam  tMcon- 
fequentem  &  meduitam  vocas.  Ego  quidcm  ita  perpe- 
tuo  fenfi  &:  docui.  Quocirca  magno  gaudio ,  &;  con- 
folatione  afficior  ,  quod  videam  de  hoc  momentofo 
dogmate  te  mecum  idem  fentire.  Si  tui  apud  eos  ju- 
ftificandi ,  qui  ha-c ,  aut  non  fatis  inteHigunt ,  aut  ad- 
uerfis  prsejudiciis  laborant, fefe  mihi  dederit  occafio, 
confirmo  tibi  me  caufaEtuxnon  defuturum.  Intereft 
gloriae  Dd  &  publiCcX  sedificationis ,  vt  hacc  veritas 
omnibus  innotcfLat ,  nlhil  vt  fit  ,  quod  obftet  ,  quo- 
minus  quibus  te  ditauic  Deus  dotes  infigncs  vbique 
frudum  terant.  Egote  toto  ped:orecompled;or ,  & 
fum,  &rc. 

Quid  potcs  amplius  ad  plenam  Placei  juflificatiq- 
nem ,  Ledor  pie ,  defiderare  ? 


C  A  P  V  T      V. 

Diflrihutio  dicendorum, 

REconcih*ato  cumSynodo  Placeo,  nihil  fuperefi^ 
nifi  vt  ftantes  vtrinque  argumtntorum  acies ,  al- 
teram  pro  imputatione ,  alteram  contra  imputatio- 
nem  primi  Adse  peccati  conciHcmus  inter  fe,  vt  po- 
fitis  odiis,  fublata  difienfione,  conjundlis  viribus  ad 
Dccretum  Synodi  tuendum  &  confirmandum  quic- 
quid  habent  roboris  concorditer  conferant.  Id  autem 


32 

het  5  (i  deiiionftrauerimus  ,  neque  argumenta  ,  quje 

pro  imputatione  primx  Adae  inobedientiac  afferun- 
tur  5  quicquam  valere  ad  probandam  imputationem 
antecedentem  feu  immcdiatam  ,  neque  argumenta, 
qux  contra  peccati  illius  imputationem  proferuntur, 
vllamvimhabereaduerfus  imputationem  confequen- 
tem  feu  mediatam.  Vbi  enim  patuerit,  nec  illa  pro- 
barc  imputationem  quam  ifta  improbant ,  nec  ifta 
eam  improbarc  quam  illa  probarit,  nonne  manifc- 
ftum  euadet,  in  fpeciem  tantum  inter  fe  argumenta 
illa  pugnare  ,  re  autem  vera  confpirare  amice  ad  im- 
putationem  mediatam  ,  repudiata  immediata ,  fir- 
mandam ,  Decretumque  Synodi ,  vt  a  me  expofitum 
eft  3  defcndendum  ?  Nifi  hoc  vtrumque  praeftiteroj 
fpecies  illa  repugnantix  terrorem  perpetuo  incutiet, 
6c  bellum  veluti  intentabit  ,  nec  ,  intercedentibus 
prxjudiciis  ,  nonnullifque  fortaffe  perturbationibus, 
Rrmx  pacis  conftabiliendae  fpes  certa  exorietur. 
In  id  igitur  mihi  totis  viribus  incumbendum  eft  ,  vc 
vtrumque  illud  demonftrem.  Dominumnoftrum  le- 
fum  Chriftum  fupplex  rogo ,  vt  mihi  id  facere  indul- 
geatita  clare  &  efficaciter  ,  vt  omnis  in  pofterum  de 
hac  re  dubitandi  dilTentiendique  anfa  prorfus  tollatur, 
omnefque  virtute  &  vnitate  ejufdem  Spiritus  fan6li 
in  candem  fcntentiam  conueniamus ,  iii  caque  con- 
ftanter  perfeueremus.  Amen. 

Hoc  autem  ordine  procedemus.  Primum  argumen- 
ta  qua;  pro  imputatione  primi  Adx  peccati  aiterun- 
tur  5  ad  cxamen  renocabimus ,  &  planum  faciemus, 
fi  quam  peccati  iilius  imputationem  probant ,  eam 
nonnifi  confequcntem  feu  Mediatam  cire.  Deinde 
argumenta  qux  contra  imputationem  primi  iliius  pec- 


cati  militare  videntur,  fimiliterponderablmus,  nul- 
lamque  vim  habere  oftendemus,  nifi  aduerfus  impu- 
tationem  antecedcntem  feu  immediatam.  Ita  hx  du« 
erunt  partes  eorum  quae  nobis  dicenda  reftant. 


C  A  P  V  T     VI. 

Non  aliamJmfututionemprmiAddebeccatiy  quam 

conJiqHcntem  feu  mediatam  Ar^umtnta 

Clarijf,  D.  Marefij  probare, 

POft  vltimam  Synodum  Nationalem  proimpu^ 
tatione  primi  Adae  peccati  fcripferunt  libris  ty- 
pis  excufis,  quos  quidem  viderim  ,  Clariffimi  viri, 
Andrcas  RiuetuSjSamuelMarefius,  Ant.  GarifTolius, 
Carolus  Daubuz,6c  Steph.Blancus,  manufcriptisve- 
ro  alij  complures.  Sedprimus  illorum  celeberrimus 
Riuctus  non  autoritate  Scripturae  ,  nec  rationibus, 
fcd  corrafis  vndccunque  potuit  virorum  dodorum 
teftimonijs ,  etiam  adhuc  viuentium,  eorumque  non- 
nuliorum ,  quorum  nomen  nobis  antea  inauditum 
fueratjpugnandum  fibi  cenfuit^itaque  nunc  quidem 
omittatur.  Decet  enim  prius  audiri  eos  qui  teftimo- 
nia  Scripturae ,  &  argumenta  afterunt.  Non  cnim 
quacrimus  quid  homines  fentiant ,  (ed  quid  nobis 
fentiendum  fit,  quid  Deus  nos  fentire  voluerit.  Re- 
gula  fidei  noftrx  eft  Dei  vcrbum ,  non  hominum 
opiniones.  His  ergo  in  vltimum  locum  rejedis ,  de- 
prompta  e  Scripturis  argumenta  inipiciamus.  Pro- 
diit  Groningx  apud  loan.  Nicolaum  Anno  Domini 
M.  DC  XLVI.  ThcologiABkmhticx  noHd  Spo^fts^ 


^       54 

fiuilndex  controuerjiirumjidci  ex  facris  Scrifturli  a  I4- 
cobo  Tirmo  lejldta  concinnatus^d^  Cenjuraperpetua  au6lus^ 
emendatus ,  refntatus ,  per  Samuelem  Marejium  S*  Theol, 
D.  eiujdemque  Facultatis  Profejforem  ordmarium  in  Aca- 
demia  Proumciali  Groning^t  (^  Omlandu /\n  quo  ,  Con- 
trouerfia  xi.  de  ftatvi  primorum  parentum  &:  de  pec- 
cato  originali.Num.  4.  occafione  quorundam  Tirini 
verborum ,  digreditur  vir  clarifTimus  in  Controucr- 
fiamiftam  de  imputatione  primse  Adami  inobedien- 
tiae,  ac  cum  Socini ,  Curccllxi ,  aliorumque  omnem 
imputationem  illius  peccati  negantium,  nec-nonDe- 
creti  Synodi  Nationaiis  Ecclcfiarum  Galliae ,  libcl- 
lique  a  Cl.  Riueto  editi  meminifletjfubjecit,  Necji- 
lum  01  i^  ivcLviiai  illam  imputationem  impugnAnt,fed  etiam 
(qudi  fuit  occafio  illius  DecrctiSynodtci)  Reit.  doBifimus 
dc  celeberrimus  viry  meus  quondam  Commilito  inftudijs 
fuauifmms  D.  lojue  placeus  Dijput.  Salmur.parte  /.  ^.20(^, 
&  Jeqq.ilUm  omnino  resfcit prxter  ius dr  Ja^,dum  bene  df 
crthodoxe  ftudet  pro^ugnare  hdreditariam ,  qux  omnibus 
ineft,  corruftionem :  cum  &  ilU  debeat  admittt,  &h£cfit 
agnofienda ,  vtpote  qu£  pari paj/u  ambulent;  fic  tamen  vt 
ordine  natur^,  d^  infigno  rattonis  traducem  innat^  cor- 
ruptionis,  primi  peccatt  prxcedat  imputatio. 

Ejus  l"e  Commilitonem  in  fludiis  non  fine  vo- 
luptate  Placeus  reminifcitur ,  veterifqueamicitiae  re- 
liquias  in  elogiis  iliis  agnofcit ,  quibus  fe  minime 
dignum  ab  eo  ornari  vidct :  opta&t  tamen  clariffi- 
mum  virum  aduerfuslefuitamfcribentem,  hujus,  (i 
quam  inter  nos  effe  putat ,  controuerfiae  non  memi- 
niffe,  nolletque  fe  ab  amico  in  cundcm  quafi  fafcicu- 
lum  cum  CurceUio,  a  quo  vehementer  di  Jfentit,  com- 
padumejTe.  Inpoiterum,  vtifpero,vir  do(^iflimus 


,  55 
Placeum  neque  condemnatum  a  Synodo  Nationali 
fuiiTe ,  neque  imputationcm  primi  Adae  peccati  om- 
nino  rejiccre  ,  fibi  affirmandum  putabir.  Nonenim 
opinor  ,  exiftimabit  ,  Dei  gloriam  Ecclcfixquc 
aedificationem  flagitare^vtprocondcmnatoabomni- 
bus  habeatur.  Quod  autcm  ait,  imputationem  & 
corruptionem  pari  paflu  ambulare,  fi  imputationem 
intclligeret  confequentcm ,  non  me  haberet  rcpug- 
nantem ,  fcd  cum  antecedentem  intelligere  videatur, 
ei  aflentiri  non  poffum.  llla  enim  imputatio  nullo 
modo,  nccScriptura,  necrat?Dne,  Scripturae  &  ra- 
tioni  repugnans-,  haec  vcro  corruptiomultisScriptu- 
rx  teflimonijs ,  multis  rationibus ,  ipfaque  adeo  ex- 
pericntiaccrtiflTmie  probari  potcft. 

Talia  praefatus  vir  Clariff.  fubjungit  hxc  pauca 
argumenta  verbis  breuiflimis ,  quibus  etiam  breuifli- 
me  refpondebimus. 

I.  Eam  cul^am  cenfm  tUis  imfutariy  qui  eius  reatui 
d^  fctn>£  fuhiacent  efl  certifimum.  Omnes  autem  (^dami 
fofleros  fuhijci  reatut  d^ ^cenx  culpd,  quam  Adam  commi- 
flt,  tota  clamatScriptura,  ac pr.efrtim  Rom>  v.  12.  i.  Cor, 

XV.  21.  22.  Diflinguo,  clam.at  iubjici  fubjedione,  qux 
antccedat  ordine  naturae  vitium  haereditarium,  Nego, 
fubjedione,  qux  fequatur  iliud  vitium,  Conccdo, 
teflemque  laudo  ipfumD.Gariff.  cap.  8.§  3.  ^.206. 

I I.  Addit ,  Necpcteft  fitri^  quin  illis  imputetur  Ad-i- 
mi  tranfgrefio,  qtti  inciirrunt  ftenam ,  m»rtem  fciHcet ,  tU.i 
traKfgrefioni  diuinitus  denunciatiim.  ISijtm  ^t  hene  dicun- 
t!'r  tmputata  Chnfto  noftrapeccata ,  tjuodpanam  illis  deki- 
tafnfuftinuerit^  dr  re^e  nohis  imputari  cenfttur  eius  itfti- 
tia  ,  quod  eius  meritum  dr  prjimium  xternum  confcqua- 
mur^  tta  {^damf  peccatum  tjs  imputan  dicendum  ,  qmi 


3^ 

imsYUttim&foenAmfuftinent*  Refpondeo,  fieriqui- 
dem  non  poffc ,  quin  illis  imputetur  Adami  tranf- 
greflfio  5  qui  incurrunt  poenam  illi  tranfgrclTioni  de- 
nunciatam-3  fedmanet  integra  quxftio ,  vtrum  cam 
immediate  ,  ac  ordine  Naturae  priufquam  corrum- 
pantur,  incurrant,  an  vero  tantum  confequenter  &: 
mediante  illa  corruptione?  Prius  nego,  nec  probat 
D.  Marefius ,  poilerius  affirmo.  Ad  Chriftum  quod 
fpectat ,  imputata  funt  illi  peccata  noftra  ,  non  tan- 
quam  autori ,  fed  tanquam  innocentiiTimo  peccato- 
rum  vadi  :  itaque  prbptcrea  peccator  dici  non  po- 
tuit.  Nobis  autem  peccatum  Adami  imputaturjnon 
tanquam  illius  vadibus,  fed  tanquam  illius  autori- 
bus  5  ac  vere  peccatoribus.  Itaque  plurimum  diftant 
ilJae  imputationes.  Adde  quod  non  funt  iniputata 
peccata  noftra  Chrifto,  imputatione  antecedente,  fed 
confequente  tantum  ejus  confenfum  ,  fme  quo  non 
potuirfent  ei  imputari.  SimJliter  difcrimen  magnum 
cft  inter  iuftitis  Chrifti  &  peccati  Adamici  imputa- 
tionem.  llla  enim  ex  gratia,  hocex  iuftitia  nobis 
imputatur :  &  tamen  ipfa  iuftitiic  imputatio  non  eft: 
immediata  feu  antecedcns ,  itii  confenfum  noftrum 
&  fidem  confequitur,  abfque  quo  nulla  eftet.  Tan- 
tummodo  eft  memorabilis  differentia.  Nam  fides 
non  eft  iuftitia,  nec  meretur  vitam  xternam,  ciim  vi- 
tium  haercditariumfitvere  pcccatum  generi  humano 
damnando  futficiens.  Nimirum,  vtdixi,  imputatio 
iuftitiae  eft  cx  gratia,  peccati  ex  merito. 

III.  K^tque  h£C  imputatio,  inquit ,  mn  nititurfoU 

Dei  iure  in  crcaturasy  acDomimo  ahfoluto  (vt  quidam  i;^- 

lunt)  fed  (ius  tuftttia  aquiftima,  ac  valde  iufto  tudkio,  Fa- 

teora  iiitnputatiqinteihgiturMediata;  Immediata 

..  '  '--'--'    cnim> 


37 
ienim ,  (  vt  fuo  locOjDeo  dante,  manifcftum  faciam) 
cum  diuina  iuftitia  non  parum  pugnat.  Pergit,  Nfi.m 
fxfe  etutm  hoc  fit  in  foro  humano  ahfqiie  vlU  iniquttatis 
Jpecie  y  fd  tuftiftmc ,  njt  vmus  culpa  peccatum  ^  vtium 
'vmueifam  communitAtem  aut  pof-eritAtem  tjuoad  fcen^ 
extenfionem  imflicct ,  quoddum  fit  illa  culpa  toti  vel  com- 
mnmtati  vclpofentati  imputaiur.    Primum  hoc  in  Lc- 
ge  fua  damnac  Deus  dilertis  verbis  Deut.  24.  \6. 
etiam  cum  decrimine  la:fa:Maic{latisagitur  2.Reg. 
14.  6.  vetatque  ne  tale  quid  de  iprmsiuiUtiadicatur 
Ezech.  18.:?.  &c.  lercm.  ^t.  2^.30.  Deinde,  fi  vnius 
culpa  vniuerfam  communitatem  implicat,  id  fitjquia 
fupponicur  vniuerfa  communitas  in  eam  culpam 
confenfilfe  :  alioquin  idiufte  fieri  nequit.    S^pey  ad- 
dit  vir  Clariff.  vfuuenit ,  vt quicquid delirent  Reges^ple- 
Himtur  Achiui ,  nimirum  illi  non  miniis  quam  fui  Rc- 
ges  delirabant. 

j9^^  Procurator  aut  Mandatarius  peccat  ^  ijs  peccat, 
quorum  nominafuflinet.  Ncmpe  quia  hi  confcnferant 
vt  is  corum  efTet  ea  in  re  Procurator  aut  Mandata- 
rius.  Sequiturergoimputatiojfi  quacft,  eorumcon- 
fenfum  ,  non  antecedit.  Q^is  autem  noilrum  ,  tanto 
antequam  elfet  ,  fuum  vnquam  Procuratorem  aut 
Mandatarium  conilituit  Adamum  ?  Multis  in  locis 
obt-net ,  vtfi  Vafkllus  infidelis  fuerit  fuo  Domtno  ,  peccet 
nonfolumfibljfedfiispoflcrisy  quificfudo  excidunt^alias 
adfe  pcruenturo.  Eatenus  certe  poiieris  peccat ,  quia 
feudutnquodamifit,  cum  amplius  non  habeat,  tra- 
dcre  liberis  fuis  non  poteil:.  Id  quod  etiam  euenit 
Adamo,  qui,  cum  iuititiam  originalem  airiiiliret,cam 
in  poileros  propagare  non  potuit  :  quisenimdare 
poifit  5  id  quod  non  habet  ?  Ncc  tamen  fecuiturpro- 


3« 
pterea  infidclitate  pofleris  imputari.  Nam  fi  feudum 

vendidifTet,  aut  potentioris  vel  vi ,  vel  fraude  amifif- 

{Qt<i  eo  pariter^abfque  vllius  culpae  imputatione ,  pri- 

uarentur  pofteri.    £ f  apud  Macedonas  j^dditxh  do" 

€tus  5  cYimen  maiefiatls  ab  all^m  commiJfHm  in  vniuer- 

Deut.  fi^  ^^^^  cignationem  vindicahatur.    Quid  >  An  homi- 

»4  i^-  numcrudelitatem  ab  ipfa  DeiLegedamnatam  putat 

r  ^i^  ^^'"^  clariif.  Deumimitari  >  aut  ex  hominum  injufti- 

tia,  quidDei  juftitiamdeceatjdeberecolligi  ?  AHam 

ei  mentem  &  opto,  &  efte  puto. 

Sequantur  in  ejuslibrOj  EtqHmiuismajorfit  iWm* 

Legnm  quA  obtinent  inter  chrifiianos ,  fie^e  tamen  euenit, 

'vt  Ufz  Majefiatis  aliudue  grauius  crimen  fic  imputetur 

liheris  d^pofieris  ejus  quiilludeommiferit ,  vt  bonis  fiuisin 

fificum  reda5iis,  etiam  nobilitatis  gradu  excidant.  Nempe 

liberi  opum  &  nobilitatis  patris  funt  hicredes ,  fi  quas 

habet,  fi  vero  nullas  habuit ,  authabuit  quidem,  i^d 

aut  fua,  aut  nulla  culpa  amifit^qui  earumpoftenteftc 

hxredes  ?  Hoc  vero  quid  ad  imputationem  antece- 

dentem  primaehominis  inobedientiae  probandam  fa- 

cere  poteft  ?  Peftem  contrahit  aliquis  faspenumero 

non  foii  fibi ,  fed  domefticis  ctiam  &  vicinis  fuis. 

Num  vlla  fit  eispropterea  illiusviri  vel  adionis,  aut 

palfionis ,  qua  peftem  contraxit ,  vel  peftis  ipfius  im- 

putatio? 

Praeclare  Chamierus  Panft.  tom.  3.  lib.  i.  de  hom. 

corrupto.  cap.  8.  §  10.  Atqui  totam  naturam  (  pecca- 

tum  x\dami  )  Ufiit ,  inquit  Salmero :  itaque  fi^um  efi 

commune  omnium.   Nego  confequentiam.   Laefto  ipfa 

fada  cft  communis,  at  non  caufa  laefionis.  iSic  fi  do- 

mus  vna  conflagret,  vt  faepe  fit ,  ob  fegnitiem  Domi- 

ni^indeque  vicia«  domus;  erit  qui^eHX  inceadium. 


S9 
commune:  at  fegnities  tota  illlus  Dominljnon  reli- 
quorum  :  non  eft  enim  fegnitics  ipfaincendiumjfed 
tantum  caufla  incendij ,  quod  ad  rcliquos  peruenit. 
Sic  qui  miles  excubias  agit  negHgenter ,  nocet  ille 
quidemtoti  exercitui:  fed  non  tuittamentotusexer- 
citus  fegnis.  Sic  Neronis  crudelitas  Romanis  no- 
cuit :  nec  Romani  tamen  crudeles.  Sexccnta  funt 
hujufmodi. 

I  y.  Superioribus  alia  quaedam  Cl.  Marefius  ad- 
jungitargumenta.  Ecquis  vero ,  ina^xxit^negctquodnos 
■^(ccauimus^  nohls  merito  jureque  imputari  ?  lam  autem  nc- 
Jlrum  ejjc  qucque  illud pcccatumj  clare  docet  J^ofiolus  j  qui 
omnes  in  Adamo  -peccajfe  cjftrit.  Ilom.s.12.  Omnino 
quod  nos  peccauimus,  nobis  merito  imputatur.  Sed 
illud  peccarc  noftrum  prius  eft, faltem  ordine  naturar, 
ipfa  iliius  imputatione.  Prxfcinde  ergo  cogitatione 
imputationem  ,  nofque  fi  potes ,  demc  nftra  peccaffe 
ipfumprimum  aduale  pcccatumprimi  hominis.  Qui 
antecedentcm  imputationemtenent,  aiunt  peccatum 
illud  noftrum  non  efTe  nifi  per  imputationem.  Si 
noftrum  non  eft  nifi  imputatione  ,  noftrum  cft  quia 
nobis  imputatur,  non  contra  nobis  imputatur  quia 
noftrum  eft,  Ad  locum  Apoftoli  quod  attinet ,  nec 
verbo  peccautmus  primum  acStuale  Adx  peccatum 
lignificatur  ,  ncc  Apoftolus  nobis  videtur  dicere  in 
quo  fcd  eo  quod  potius,  nec  fi  vertas  in  quo  propterca 
elici  vlla  poterit  imputatio ,  nifi  forte  confequens  fcu 
inediata^vt  fuo  locojDeo  dante^de-monftraturus  fum. 

V.  Additj  iS"/  enim  in  Abrahd  lumhis  decimc.tus  tjl 
Leui,  Heh.  vii.  p.  quanto  magis  m  lumhis  <^dami  nos 
cmnes  peccajfe  cenfehimur ,  vtpote  qui  in  iUo  cffemus  y  rt 
rami  in  radice,  maffa  mprimitijsj  memhratn  capite^  Rcm. 

1  2 


4^    ^ 
XI.  i6»  /.  CoY.  y.v.22»     Si  quis  limiliter  argumentare- 

tur :  Si  in  Abrahx  lumbis  decimatus  eft  Leuijquanto 

magis  in  lumbis  Sethi ,  vel  Enofchi ,  vel  alterius 

alicuius  Patriarcharum  qui  ante  diluuium  vixerunt, 

nos  omnes  peccauimus  i?   Probaretne  eonfequentiam 

vir  dodus  >  aut  quid  pofTet  refpondere ,  quod  ei  re- 

poni  limilitcr  non  pofiit  ?  Nulla  igitur  cft  confequen- 

tia.    Qoa  enim  arte  inde  elicietur  imputatio  primi 

peccati  aCtualis  potius  quam  fequentium ,  &  Adami 

potiiis  quam  Sethi  aut  Noachi-,  &  antecedens  po- 

tius  quam  confequens?  Sed,  vt  liberaliter  agam^fa- 

teor  nos  in  lumbis  Adami  peccaiTe  :  num  inde  fequi- 

tur,  nobis  ejusprimum  actuale  peccarum  imputari 

imputatione  qua:  corruptionem  ha:reditariam  ante- 

cedat  ?   fequitur  contrarium  potius.     Peccauimus 

enim  in  Adamo ,  quia  in  eo  fuimus.    Fuimus  auteni 

in  eo  'vt  rami  tn  rad^ce.    Ita  autem  funt  rami  in  radi- 

cCjVtnihil  radicisramisimputeturproprie,  fed  tra- 

hant  rami  a  radicc  naturam    fuam  &  fuccum  vita- 

lem,  quahseftin  radice^bonum  vel  malum.    Sic  nos 

ab  Adamo  currupto  naturam  corruptam  traximus. 

Cseterum  nec  malfainprimitijs  proprie  fuit ,  fed  in 

maiTa  primitia^ ,  nec  aUa  membra  in  capite.    Itaque 

has  comparationes  ab  eo  quod  agimus  ah'enx  vidcn- 

tur^nec  vllamimputationem  inducunt,  nedum  mi- 

mediatam  aut  antecedentem. 

VI'   Sed  nefcio  quid  fubjicit  probationis.  :Erat 

^uippe  is  ferfom  publica  &  totum  genm  humanum  reprx- 

Jentabat  longe  efficacius  qukm  fummus  Sacerios  in  fan- 

ilu*rio  totam gentem  Jfraeliticam»  Primum,  nonne  id 

seque  facile  negari  a  me  poteft ,  ac  affirmatur  a  viro 

do^^to  $  Deinde ,  fac  ita  cffe ,  an  Jgttur  vna  aliqiia. 


41 

caquc  prima,  lamini  Sacordotis  adio  gcnti  Ifracli- 

ticae  imputabatur  ?  Si  ais ,  da  locum  Scripturae  qul 
id  doceat.  Si  negas ,  quid  hoc  facic  ad  probandam 
imputationem  folius  primi  peccati  actuaiis  Adami, 
&  quidem  antecedentem  ?  Rcpraefentabat  populum 
Ifraeliticum  fummus  facerdos  ex muncre ,  vt  vas  foe- 
deris  legalis,  eumque  fuper  humeris  &  corde  ,  quo- 
dammodo  geftabat.  Diciturnetale  quidde  Adamo  ? 
VII.  lS(jrc  minusy  inquit,  verum  eft  ,  nos  in  AdAmo 
^ecca(fejade6qH€  itilte  nohis  omntbuseius  feccatum  adfce- 
nam  imput.iri ,  e^uam  pofiea  nos  concrucifixos  Chrifio  in 
ijjfo  fatisfecijfe  tuftitix  diuin-e ,  adeoque  merit))  eius  fatiS'- 
facf.onem  O"  ohedientiam  nohis  imputari  apud  Dettm  ad 
lusittiam.  Fateor  nos  in  Adamo  pecca{l'e3&  iufte  no- 
bis  omnibus  eius  peccatum  adpcenamimputari.  Sed 
id  nunc  quidem  inter  nos  non  verfatur  in  queftio- 
ne.  Quaeritur  tantum  de  imputationis  modo,  icujVt 
ita  loquarjfpecic.vtrumantecedenter  feuimmediate 
imputctur,  anmediantecorruptione  .^Hoc  affirmo, 
illud  virClar.  probarCjncconatur  quidem.  Abcrrat 
igitur  a  ftatu  qua:ftionis,qucEinter  ipfum  &  Placeum 
eifedcbebat.  C^teruminChrifto  fatisfecifteiuftitiic 
diuinx  dicimur 5  tanquam  in  vade  noftro^qui  loco  no- 
ftro  fatisfecit,  cum  ispro  fe  fatisfacere  nuUo  modo 
debcrct.  Dicemurne  limiliter  peccaftie  nos  in  Ada- 
mo  tanquam  in  vade  noftro ,  qui  loco  noftro  peccaf- 
fct  >  Scilicet  nos  tunc  tencbamur  Deo  parere,  Ada- 
mus  non  item.  lUe  autem  in  locum  noftrum  venit, 
vt  noltro  loco  legcm  violaret.  Hoccine  placet  viro 
celcberrimo  ?  non  arbitror.  lam  autem  obferuaui 
fatisfadionemChrifti  nobis  imputarimediantc  con- 
fenfu  noftro  feufide:itaquc  nihil  ex  illa  ccmparatio- 


4* 
ne  efficl  polfe  ,  mfi  ad  fummum  peccatum  Adami 
nobis  imputari  mediante  confenfu  noflro ,  qui  habi- 
tualiterin  vitioh^ereditarioincluditur :  qux  ipfilfima 
Placei  fententia  eft. 

VIII.  Vltimo  loco  hoc  pugnat  argumento.  Af- 
^ue  hjtc  ^eccati  Adctmicl  imputcjtio  eo  dqmcr  efi ,  ^ucd 
ficut  vitx  condit^onem  d^  promifionem  non  fibi  ta/itum, 
Jed  etlam  fiiis  fofierts  acceferat  jfifiarit ,  tta  debmt  mor- 
tis  reatttm  fito  lapfii  nonfibi  tantltm  ,  fed  ttiam  fuis  cm' 
nibm  contraxifie  :  nam  ad  quem  pertment  commoda  ,  ad 
ilium  quoqite  onera  c^  incommoda pertinere  dqttifiimum 
efi.  Qupmodo  intelligit  ,  Adamum  vitse  conditio- 
nem  &:  promiflionem  non  iibi  tantum  ,  fed  etiam 
fuis  pofteris  accepifle  fi  ftaret  ?  An  fic,  pofteros  A- 
dami  futurosfuifle  fub  cadem  conditione  &  promif- 
iione  vitae  ,  fub  qua  erat  Adamus ,  hoceft,  perpetuo 
vicSluros,  fi  Dei  legem  non  violaftent  ?  Hoc  vcrifli- 
mum  eft.  Nam  fub  quo  foedere  funt  patres,  lub  co- 
dem  etiam  eorum  liberi  funt.  An  Adamum  com- 
municaturum  cum  pofteris  juftitiam  fuam  origina- 
lem,  quam  conferuaflet,  fuiflc  >  Nihii  verius  ,  fed 
quid  ifta  ad  imputationem  peccati  Adamici ,  pra:fer- 
tim  antecedentem  $  Peccato  fuo  fe  priuauit  juftitia 
originali ,  &  corruptionem  contraxit ,  eamque  pri- 
uationem  &  corruptionem  propagauit  in  poiteros, 
&  per  eam  fuum  mortis  reatum.  Qoare ,  vt  fuit  fub 
lcgc  peccati  &:  mortis ,  fic  liberos  genuit  fimiliter 
fub  lcgc  peccati  &  mortis.  Communicauit  cnim 
cum  illis  fuum  peccatum  ,  &  per  peccatum ,  mortem. 
An  denique  intelligit,  juftitiam  Adami  ,  ii  Itetiflet, 
omnibus  ejus  pofteris  ad  vitam  aeternam  imputan- 
4atn  fuilTe  ?  Primiun  hoc  negat ,  &  aliquot  argu- 


4^      ,, 
mentis  refellit  D.  GarilTolius  lib.  de  Imput.  primi 

peccati  cap.  xv.  §.  14.  pag.  $10.  511.  Dcinde ,  vnde 

id  fciri  poteft  ?  Denique  ,  oportuiflet  Adamum  gi- 

gncre  iiberos  fibi  difTimileSjhoc  cfi:,  immutabiles  feu 

impeccabiles.    Ponamus  enim  eos  peccafTe ,  fuifrent 

fimul  &  jufli  imputationepaternae  juflitiae,  &  injufii 

proprio  peccato  ,  atque  adeo  fimul  &  vita  &  morte 

digni.    Si  dixeris  ,  pcccando  ab  illa  imputationc 

excidiffe  ,  reponam  igitur  illam  imputationem  fu- 

perfluam  ac  inutilem  fuiffc  ,  quippc  qiiie  ,  fi  pcccaf- 

fent  5  eis  nullo  fuiffet  vfui ;  vtpotc  non  miniis  pro- 

pria  jufVitia  juflis ,  quam  ipfe  fuerat  Adamuj.  Valet 

igitur  lioc  argumcntum  ad  euertcndam  potius  quam 

ad  flabiiiendam  imputationem  anteccdentcm  Ada- 

mici  peccati.    Qms  enim  credat ,  Deum  asquifTimum 

eam  lcgem  pofuiife  Adamo  ,  vt  fi  obcdiret ,  quan- 

tumuis  cunitanter  &:  pcrpetuo,  non  imputaretur  ejus 

obedientia  pofleri:. ,  imputaretur  tamen  ejus  inobe- 

dientia  ,  fi  contingcret  eum  vel  femel  non  obedire; 

atque  ita  (quod  ad  imputationcm  attinet)  contrario 

raodo  {e[e  obedientia  &  inubcdientia  haberent  ? 


CAPVT      VII. 

Si  mam  imfutationem  primi  Adtiz  Peccati  frohant 

Ar^umenta  D.  Garijfoljj  ^  eam  nonnifi 

mcdiatam  fcu  confequentem  effe. 

I.  QIc  fe  habuerunt  argumenta  D.  Marcfij.  Eiita 

Oeft  Montalbani  Anno  M.  DC  XLVIII. 

Decreti  Synodici  Carentonienfis  De  Imputiatione 


44 
pnml  peccati  Adae  explicatio  &  defenfio  ,  autore 
Ant.  GarifTblio  in  Ecclefia  Sc  Academia  Montalba- 
nenfi  Verbi  Deiminiftro,  &  SS.  Theologiae  Profef- 
fore  •,  AmplilTimisEccIeiiarum  &  AcademiarumTi- 
gurinae ,  Bernenfis ,  Bafileenfis ,  SchaphufianxPrae- 
lidibus  3  fnpremifquc  Scholarchis  &:c.  dicata  ,  apud 
quos  de  quibufdam ,  quos  non  nominat ,  fpargit  mul- 
ta  5  &  queritur ,  veritatis  &  pacis ,  fuique  adeo  ipfms 
honoris  caufa  5  h  quidinteUigo,  potiustaccnda.  Qui 
apudtantos  viros  tam  publice  accufati ,  fibi ,  nifi  pa- 
ci  &  tranquillitati  Ecclciiac ,  quam  hmx  (ux ,  confu!- 
tura  maluiifent  ,  haudquaquam  defuiffent.  Sed 
quia  (  quod  mihi  vehementer  dolet  )  prxmatura 
mortc  magnus  ille  vir  ereptus  Ecclefia^  eft ,  parcitum 
ejus  memoriaejquantum  poffum  ,  cupio. 

1 1.  Mifia  igitur  Epiftola  dedicatoria ,  is  toto  fere 
libro  duo  quxdam  manufcripta ,  Placeique  thefes  re- 
fellere  ftuduit.  Eorum  Manufcriptorum  aherum 
pr/uij  Aicvum  j?ofienui>  appellat,  credoquiaalterum 
ante  Synodum  nationalem  ,  alterum  poft  fcriptum 
fuit.  Prius  illud  paucis  ante  Synodum  nationalem 
menfibus  fuus  au6tor  ab  amico  paftore  fatis  grandac- 
uo  rogatus  ex  tcmpore  quaft  fuderat ,  autographum- 
quc  fuum  ,  quia  tabcllarius  vrgcbat  ,  nuUo  retcnto 
cxcmplo  5  nec  cum  vllo  vel  collega,  velamico  com- 
niunicatum,  nec  poftea  a  fe  vUo  modo viium ,  adeura 
miferat.  Itaque  ft  qua  illius  dllfeminata  funt  exem- 
plaria,  id ,  aut  ab  eo,ad  quem  miffum  fuerat ,  aut  ab 
ipfo  D.  Gariffolio,  cumquo  ille  id  communicauerat, 
fad^um  fuifte  oportuit.  Illud  certe  nec  fuus  autor 
habet ,  neque  Piaceus ,  &  quis  iliius  ah'qubd  habeat 
exemplar  ,  nunc  quidem  me  prorfus  fugit.    Itaque 

non 


4^ 
non  poilum  illud  cum  D.  Gariffolij  rcfutationc  vllo 
modo  conferrc. 

Ad  pofteriusmanufcriptum  quod  fped:at,  fcriptum 
fuic  a  Pkcco  feftinanti  calamo  ineunte  anno  1647. 
nihilque  cft  nifi  refponfio  ad  aliud  manufcriptum 
ipfius  Thcfibus  oppofitum ,  ab  amico  quodam  ipfi  ob 
«tatem5&  dodrinam  &:  munus  venerandumjCompo- 
fitum5&  ad  ipfum,  vt  ci^fi  minus  acquiefccret,  cele- 
ritcr  rcfpondcret,  miifum.  Paruit  ei  Placcus ,  &  re- 
fpondit.  Pcruenit  ad  maous  D.  Gariffolij  ea  refpon- 
fio.  Putauit  eam  manufcriptam  &  priuatam  vna 
cum  priore  ilio  manufcripto  puWicCjlibro  ty pis  excu- 
fo,  6c  apud  Reuerendos  Heluetios,  qjui  fortaffe  nc 
fando  quidem  quicquam  de  ea  acccpcrant,  fibi  effc 
refutandam  :  quam  ,  fi  vna  cum  refutatione  fua  vul- 
galfet  5  virifqueamplilfunis  lcgendam  exhibuiffet, 
facillimum  fuillet  eis  de  tota  hac  caufla  judicium 
ferre.  Sed  placuit  viro  dodo  Aducrfarium  fuum,  ({j 
tamen  Aducrfariusappellanduseft  is^qui,  nc  verbo 
quidem  ,  eum  oftcndcre  cupcret )  intra  priuatos  pa- 
rictcs  conclufum  tencrc ,  ac  velut  immiffo  lupatho 
coercere  ,  dumfuris ,  omnibus  audicntibuSjapudil- 
luftriflimos  viros,  eum  grauifftme  accufaret ,  caufam- 
que  iliam  totam  aducrfus  eum  difccptarct. 

Itaautem  duo  illamanufcriptacitat,  quafi  ab  eo- 
dcm  autoreconfcriptacfTentj  cum  tamcn  non  igno- 
rarct  folius  potierioris  Placcum  cffe  autorcm  -^  id 
quod  etiam  vno  aut  altcro  loco  non  obfcurc  innuit : 
"Et  cum  poftcrius  hoc  manufcriptum  in  capita  xiv. 
effet  diftributum  ,  extra^^tas  ex  co  particulas  vbique 
fere  diffeminat,  capitc  nunquam  notato  ♦,  vt  ncfcias 
ex  quo  manufcripto ,  tcI  snan\ifcripti  capitc  excer- 

K 


4^ 

ptum  fit  id  quod  cltat  &  refutat :  qax  res  mihi  ma- 
nufcriptum  pofterius  ( illud  enim  prius ,  vt  dixi ,  nec 
habco  5  ncc  vnde  habere  pofTim  fcio  )  cum  eius  refu- 
tatione  conferenti,  plurimum  dedit  negotij. 

Qupniam  autem  in  co  manufcripto  Placcus  pri- 
mum  ftatum  quaeftionis  conftituerat  perquam  accu- 
ratc,  deinde  argumenta  cius  pro  imputatione  immc- 
diata  peccati  Adamici  quicum  difputabat,  a  Scriptu- 
ra,  a  ratione,  a  Patrum  &  Reformatorum  teftimonijs 
dudia  diflfoluerat,  fuamque  refponfionem  varijs  coii' 
tra  iilam  imputationem ,  vt  ferebat  occafio,  rationi- 
bus  confperferatj  exagitauit  D.  GarifTolius  vchcmen- 
ter  illam  ftatus  quseftionis  conftitutionem  atque  cx- 
pofitioncm,  eaque  negleda  fcntentiam  Placeo,  quam 
non  agnofcit,  vbique  attribuit ,  eamque  argumcntis 
ita  oppugnauit ,  vt  pallim  aliquas  vel  refpgnfioncs 
vel  rationes  Placei  inferuerit ,  Sc  refellere  ftuduerit, 
Argumenta  autcm  lilius,  cuiPlaceus  refpondebat, 
quam  vimhabeant,  non  aliunde  meliiis  cognofci  po- 
teftquamexmanufcripto  illo  pofteriorc^inquo  dili- 
genter  &  fumma  cum  fide  ad  rationis  cxamen  funt 
reuocata.  Argumenta  vero  D.  Gar.  vcl  eadem  funt 
cumillisj  vel ,  fi  ab  illis  aliquo  modo  dirterunt  verbis 
&  modo  proponendi,  idem  tamen  ferc  cft  pondus,  vt 
vixa  Manufcriptiilliuscumlibro  D.  Gar.  collatione 
&  contentione  cximi  polfint.  Eximam  tamen  quoad 
potcrOj  &  hocin  loco  ledori  meo  fiftam,  vtvideat 
ca  nihil  antccedentem  imputationcm  iuuare. 

llle  igitur  conftituto ,  non  vt  voluit  Placeus ,  fed 
vt  ipfe  contra  verba  &  mcntem  Placei  voluit ,  ftatu 
quxftionis  abfque  vUa  imputationis  diftin<aionc, 
quoniam  fatis  inteliigebat ,  imputationem  antece- 


dentctn  icu  immediatam  per  fe  ipfam  probari  nullo 
modo  pofTe ,  ftatim  digrcfTus  eft  totis  quatuor  capi- 
tibus  IV.  V.  VI.  VII.  vt  probarct  in  gencrc  ,  imputa- 
tioncm  alicni  pcccati  injuftam  non  elfe.  Id  quod 
primiim  non  tam  argumentari  eft  quam  refponderc 
Argumcnto ,  quo  imputatio  antecedens  primi  Adx 
peccati  impugnatur ,  ex  codudo  ^quodilla  videatur 
cum  juftitia  pugnare.  Dcinde  id  probat  quod  Placcus 
non  negat.  Qui  cnim  imputationem  agnofcit  pec- 
cati  alieni  mediatam  feu  confequentem  ,  is  certc  fa- 
tetur  aliquam  imputationem  alieni  peccati  injuftam 
non  eife.  Non  igitur  in  gcnere  probandum  16.  crat 
de  alieni  pcccati  imputatione  •,  conftat  enim  &  iu- 
ftam  &  iniuftam  cftc  aiiquam  poiTe-,  fed  in  fpccic  de 
tali  imputatione,  qualis  ponitur  eileimputatiopec- 
cati  Adami  antecedcns  feu  immediata.  Id  quodpro- 
fedo  probatu  prorfus  impoffibiie  eft.  Sed  quicquid 
fit ,  nunc  enim  mihi  non  libet  cum  viro  do6to  cxcur- 
rere,  hxc  nulla  eftconfequentia  :  Aliquaimputatio 
alieni  peccati  non  cft  injufta,  Ergo  primum  pecca- 
tum  aduale  Adami omnibusejus  pofteris  imputatur, 
&  quidemimputatione  corruptionem  hsereditariam 
antecedente.  Non  enim  ex  illo  anteecdcnte  confe- 
quitur  magis  talis  peccati ,  nempe  primi  aClualis  A- 
dami,talis  imputatio,nimirumantecedens,  quam 
cujufuis  alius  peccati  alieni ,  fiue  ipfius  Adami ,  fius 
aliorum  Patriarcha  rum  quselibet  imputatio. 

Mififa  igitur  illa  digreffione  cap.  viii.  Argumenta 
quaedam profert  ex  cap.  v.  Ep.  adRom.  iJ^f.  13.  & 
feqq.  Sed  ea  argumenta  non  probare  nifi  imputatio- 
ncm ,  quae  corruptionem  haereditariam  confequitur, 
Primum  ipfemet  fatetur,  cap.  8.  §.  3.  p.  zo^.&ali-. 

K2 


48 

bi  5  vtefl  a  nobis  obfematum  fupra  cap.  4.  p,  21.  & 
<:ap.  proximo  p-  35. 

Deinde  cum  fmt  duda  a  comparatione  ,  quam  in- 

ilituit  Apoftolus  intcrChriftum&  Adamum,  pofTet 

iis  omnibus  vna  refponfio  opponi  ,  nimirum  fimili- 

tudincm  in  re  tantum  clTe  non  in  rei  modo.  Qjam 

refponfionem  Placeus  non  didicit  a  Socino  ,  ied  ab 

Apoftolo  Rom.  5.  15.  16,  a  Caluino  Com.  inRom. 

5.   17.  &:  5  vt  alios  omittam  ,  a  ClariiT.  Theologo 

Andrxa  Riucto  ,  cujus  haec  lunt  verba  r-o  Catholico 

OrthodoxoTrad:.  IV.  Quaeft.  2.  §.  18.    T^thtltdmen 

ejl  in  hoc  argtimento  quod  nos  adfgat  vt  ^giiofcanius  ne- 

ceptatem  qHalitatum  mhdrentium.    id  emm  frohari  tan-' 

tumfotejl  y  nos  in  chnfio  juftitum  habcre ,  qucmadmO' 

dum  in  Adamo  iniuftitlam.  Brit  autem  comparatio  cau^ 

farum  ,  non  modi  quo  nobis  res  communicatur.    Nam 

feccatum  <^dami  nobts  communicatur  per gcner^tionem, 

iuftitia  autem  chrifti  ^er  imputatienem,   Itaqne  non  com- 

parat  ^poftolm  modos  quibm  iuftitia  recipitur ,  fed  cau- 

fast  effeiitu  &  fttbje6la  vtriujque.  CaufifiUtis  eft  obe- 

dientia  fecundi  K^dami  ,  vt  caufa  condemnatioms  fnit 

inobedtentiaprimi,    Bffectafunt  quod  vna  nos  tniufiGs  con^ 

ftituity  altera  iuftos.  SuhieUa  funt  multi  yper  vnum  tufti, 

per  allum  iniufti  redditi.  ideo  Epfcoptn  Bipontintis  eiuf 

demcap.  h.ecverhaexplkans.  Sed  non  ficut  dcliif^um, 

Rom.j.  ita  5c  donam  ,  Es  tota  prxcederai  fimilitudine  con- 

ly-        chdit,  Similitudo  igitur  eft  quoad  rem  inter  hxc, 

ad  cap.'  f^<i  non  quoad  modum.   Hoc  cum  itafit^  adfferfariorum 

Ep'  ad  claudicat  argumentum  quia  a  re  ad  modum  rei  non  bene 

^°™'    argumentantur.  In  edit.  Gall.  §.8.  haec  vltima  verba 

efteruntur  plenius  ,  Cela  eflant ,  l'argu?nent  d^s  Ad- 

Hcrfatres  ne  vautrien;  pource  qnUs  condum  enicciuy^ 


4P 

^ue  nout  fommes  mfiifieT^en  chrifi ,  de  mefme  facon  que 
nou4  f)mwi€s  rcndm  fecheurs  en  Adam ,  ce  que  1'Jpcfire 
ne  dttfas.  Quid  pro  ifta  noftra  refponfione  ,  &  ctn- 
tra  argumenta  D.  Gar.  dici  potuit  difertius  ?  Ea 
tamen  cxpcndamus  breuiter.  Non  referam  omnia 
elus  verba:  funt  enimnimis  prolixa*,  fedeatantumj 
in  quibus  ncruus  &:  vis  argumcnti  confiftit. 

Arg.  I.  ApofiGlus  id  fihi  fropofitum  habet  pofierlori 
capitis  S'  f^^te ,  qu£  a  verf.  12.  ijfique  adfinem  fertingit^  €ap.  s. 
<vt,  qu£  de  jufiificatione  docuit ,  ea  nohiUs  typ  expofitione  ^  \qq^ 
confirmet.  Oc  Docuit  autem  eaf.  4.  jufiificationts  nofird 
rationem  in  et  confificre  ,  quod^er  imfutationem  jufitti^  p.  101. 
Chrifii  fide  ferceftx ,  jufiificemur  ,  id  efi  ,jufii  habeamur 
&  abfoluamur  afudDeum  d^c.   Jtaque  hoc  njult  Afofiolt^ 
exifiaChrifii  cum  ^damo  collatisne  concludere,  jufiific^'.- 
tionem  nobis  obtingere  ex  imfutationt  iufiitiji  Chrifii, 
K^tqui  hoc  milU  legitima  ratione  concludi  fofiet ,  nifi 
foneretur  imfutAtiofeccati  {^dx.  c^c.  ^ujt  emm  efi  eiuf 
modi  confiquentid  vis  aut  ratio  ?  Feccatum  naturalitcr  ex 
t^damo  in  nos  frofagatur ,  fine  omni  imfutatione.   Ergo 
iufiitia  ficandi  Adami ,  qui  Chrtfim  efi ,  non  frofAgatto- 
ne  ffid  imfutatione  ad  nos  defcendit, 

Refp.  1.  Primam  illam  Majorem  propofitioncm, 
K^j)ofiolHi  qu£  de  iufiificatiene  caf,  4.  docuit ,  ea  nobtlU 
typi  exfofiitione confirmat ,  vel  vniucrfaliter  accipi ,  vel 
particulariter  5  hoc  eft  ,  Apoftoluih  vel  omnia  qnae 
docuitconfirmare  j  velquaedam.  Si  prius  ,  falfa  eft 
propofitio.  Docuerat  enim ,  fidem  imputari  ad  ju- 
ftitiam  ,  non  juftificari  hominem  cx  operibus  lcgis, 
promiftioncm  non  efte  per  legem ,  quxnam  fit  fides 
pcr  quam  juftificamur  &c.  Qiix  tamen  proprie  non 
confirnuc  ductis  ab  ifto  typo  argumentis  ;  quippe 


50 
quorum  in  illa  comparatione  nc  mcminit  quidem. 
Si  pofterius ,  vitiofum  eft  argumcntum ,  nec  vUam 
concludendi  vimhabetieft  enim  in  prima  fyllogifmo- 
rum  figura.  Quod  fi  concipiatur  Xn  tcrtia  figura  fub* 
jund:a  minore  vniuerfali  ^  ea  minor  fme  dubio  falfa 
crit  aperrc. 

Reip.  2.  Vt  ponamus  vitio  carere  Syllogifmum, 
cjus  conclufionem  nonobeirePlacco.  Conceditcnim 
vltro  primi  Adae  peccati  imputationem ,  modo  con- 
fequens  feu  mediata  intelligatur,  quam  intcUigi,  non 
autem  antecedentcm  feu  immediatam^illaipfaChri- 
ftum  inter  &  Adamum  comparatio  flagitat.  Nam 
im^utAtio  juflttU  chrijli/de percept£ ,  nollrum  confen- 
fum  3  noftram  fidem  conlequitur ,  eaque  mediante 
fit.  Confentaneumeftigitur,vtimputatio  primi  Ads 
peccati  ei  refpondens  ,  aliquem  noftrum  ,  fi  non 
adum  5  faltem  habitum  ,  fi  non  adualem ,  faitem 
habitualem  confenfum  fequatur ,  eoque  mediante 
fiat. 

Refp.  3.  eam  D.  Gar.  conclufionem  adfcribere  A- 
poftolo ,  quae  ex  illa  comparatione  deduci  non  poteft, 
nifi  cuerfaconftanteomniumPatrum,  omniumque 
Ecclefiarum  Orthodoxarum  dodrina.  Vult  enim 
hanc  efte  conclufionem  Apoftoli.  Ergo  iufiitiafecm- 
di  Adami ,  qui  Chrifiia  efi,  non  propagatione ,  fedim- 
fHtationeadnosdefcendit.  Quae  conclufio  fequi  non 
poteft  nifi  ex  hoc  antecedente ,  Peccatum  Adarai 
non  propagatione  ,  fed  imputatione  ad  nos  defcen- 
dit.  Nam  S  ponas  peccatum  Adami  partim  propa- 
gatione,  partim  imputatione  ad  nos  dcfccnderejqua 
confequentiainde  conficies,  juftitiam  Chrifti  non 
propa  gatione ,  fed  imputaupne  defcendere  $  Opor- 


51 

tet  ccrte  {imiliter  in  antccedcntc  propagationcm 
peccati  Adae  ncgarc^quam  omnes  &  Patrcs  &:  Protc- 
ilantes  conftanter  docuerunt.  Qnid ,  quod  ctiam  po- 
fito  iilo  falfo  &  crronco  antecedcnte ,  confequi  non 
potefl  illaconclufio ,  nifivi  majorisiiliuspropofitio- 
nis  quam  fubticuit ,  Quomodo  peccatum  Adami  ad 
nos  defcendit  5  codcm ,  &  non  alio ,  defcendit  ad  nos 
Chrifli  juflitia.  lam  autemifta  propofitio  fi  ita  vni- 
uerfalitcr  intelligitur  ,  aperte  falfa  cft.  Defcendic 
cnim  in  nos  peccatum  Adami  non  ex  gratia ,  fcd  cx 
juftitiaj  naturaliter  3  non  fupernaturaliter ,  nobis 
Sid\i  non  confenticntibus  Scc  j  Eodemne  modo  def- 
cendit  ad  nos  Chrifli  juflitia  ?  Sin  autem  intcUigi- 
tur  particulariter,  vtfitfimilitudoin  quodam  modo, 
non  in  omni ,  vitiofa  erit  confequentia ,  vt  potc  ex 
majore  particulari  in  prima  figura.  It  ergo  &  con- 
traEcclefisE  dodrinam  hxc  argumcntatio ,  &  Apo- 
ftolum  facit  male  ratiocinantem.  QiKe  omnia  viro 
dodo  cxcidilTe  ,  &c  quidcm  inipfo  primocjus  argu- 
mento,  dolendum  profcdo  cfl ,  vt  &  illud  quod  fc- 
quitur. 

K^ltcrum  hdc,  inquit ,  reBifime  &  euidentipme  cm- 
cludttur  :  Ada/nus  ejl  tyfus  Chnjli ,  &fmt  Adamus  & 
ChriHus  capita  generis  humam  in  cmrariis  effcBis.  At- 
^ui  Adamici  peccati  imputatione  omnes  fnmus  peccdtores 
^  rei*  Ergo  &juHitu  Chrifti  imfutatione  omnes  tuHif- 
camur  ifcH  iusii  confHtuimur  apud  Deum.  Quomodo 
cnim  id  re^Sliflime  &  euidentilfime  concluditur,  cum 
fmt  in  argumento  fex  aut  feptcm  termini  ?  Et  quo- 
modo  hoc  voluit  concluderc  Apoflolas  ,  qui  neque 
imputationis  peccati  Adamici ,  nequc  imputationis 
juHitis  Chrifli  in  toto  hoccapite  meminit  >  Et  quo- 


5^ 
modo  fi  hoc  Apoftolus  voluk  ,  Caluinus ,  Martyr, 
&  alij  in  fuis  commentariis  ,  eius  mentem  &  verba 
expofuerunt ,  nulla  ,  neque  imputationis  peccati  A- 
dami,  neque  eiufmodi  argumentationis ,  fadamen- 
tione^  Quid  ,  quod  iftud  argumcntum  ,  adco  non 
rediflime  &  euidentiifime  concludit ,  vt  ctiam  pof- 
fit  retorqueri.  Nam  quae  cftconfequentia,  Adamus 
Sc  Chriftus  funt  capita  generis  humani  in  contrariis 
cffcdis.  Ergo  contraria  ifta,  cffecla  ab  iis  codcm 
prorfus  modo  procedunt  ?  Annon  potius  fequitur, 
contraria  cum  ftnt  effedta ,  illa  ab  iis  contrario  modo 
procederc  ?.  id  quod  ctiam  resipla  confirmat.  Nam 
ab  Adamonafcimur  pcccatores  naturaliter,  aChrifto 
fimusiuftifupernaturaUter,  abilioexiuftitiaj  abhoc 
ex  gratia ,  ab  illo  iine aduaU  noftro  confenf u , ab  hoc 
peradualem  noftrum  confcnfum,  abilloperpropa- 
gationem  naturalcm  ,  (  idenim  cx  quonata  eft  hx^ 
refis  Pelagiana  perpetuo  ab  orthodoxis  creditum 
fuit. )  ab  hoc  nullo  modo  pcr  eiufmodi  propagatio- 
nem.  Mitto  csetera  difcrimina  ^  quorum  qua:dam ,  vt 
dixi  5  ipfe  Apoftolus  obferuauit ,  qua^dam  Caluinus 
ad  i^f  17.  iiSj  quje  Apoftolus  obferuauerat 5  adjun- 
xit.  Sed  fac  argumentum  iUud  D.  Gar.  redte  con- 
cludere  jConcedet  Placeus  nosomncs  Adamici  pecca- 
ti  imputationc  confcquente  feu  mediata  efTc  pecca- 
tores  &  reos ,  negabit  antecedente  feu  immediata. 
Quid  faciUus  quam  ita  rcfpondercc' 

Hic  D.  G.  Laudato  loco  cx  Clar.  Amyraldi  h*b.  de 
luftif.  in  MiUet.  c.  3.  ex  eo  ficcoUigit.  Auclis^  inquit, 
exinobedientia,  Adami^qu£  fnerk  njnica  a^io  ^  in  nos  dejl 
eendentem  cgndemnationem ,  quA  nonfit  aliquid  inhdrensy 
fedobli^atio  adfQsnam  (  addideratCh  Amyr.  veUbli- 

gmoms 


^atknis  iWius  dechrdttok  fotefiateftiferiori.  )  ^i  AUtem 
^repter  inohedientiam  alterius  ohl gatur  adjfcenAm ,  rea- 
tum  ftifiinet  illitis  inohedientid  ,  adeoque  imputatur  ei 
illa  inobedientia. 

Audio  quidem  ex  illa  inobedientia  defcendere  in 
nos  condemnationem,  fed  non  audio  defccndercim- 
mediate  &  antecorruptionemha:reditariam.idquod 
tamen  vnum in tcr nos  controuertitur.  Dixit  vir Clar. 
Adamum  tnch.dientiajua  condemnatonem  ^  mortem 
inuexfie  y  nimirum  quia  inuexit  peccatum  in  omnes 
homines,  caufam  condemnationis  &:  mortis,  vt  pa- 
tet  ex  Rom.  5.  12.  Dixit  eos  qtd  cum  K^damo  ccmmu' 
noiiem  hahcnt,  eius  coy:demnatioriem  parttci^are ,  ^  vna 
ctimco  mort'  effefhh:e6tos.  Intelligitautem  communio- 
cem  cum  Adamo  ,  non  quatenus  fuit  homo  (  hanc 
enim  etiam  ipfe  Chriilus  habuit  )  fedquatenas  fuit 
peccator.  Hibemus  autem  communionem  cum  A- 
damo  quatenus  fuit  homo  ^  quia  traximus  ab  eo  na- 
turam  noftram ,  &:  quatenusfuit  pcccator,  quia  tra-- 
ximus  ab  eo  peccatum  nollrum.  Suilinemus  itaque 
reatum  iiiiusinobedientiac ,  fedmediante  corruptio- 
ne  ab  eo  in  nos  deriuata;. 

Hinc  anfam  arripit  D.  Gar.  inuehendi  in  eos  qui 
Rom.  5 .  "^  f  12.  13.^.  ccati  nomtne ,  non  ipfum  Adami 
fecc.itum  acfuaU  intelltgendum  conttndnnt  ffd potitts  c^ 
folum  corruptionem  internam ,  &  nohis propagattohe carnis 
(X  Adamo  inhdrentem.  Voluit  fmedubio  taxare  Pla- 
ceum  5  immemor  ante  boc  vltimum  feculum,  &  fu- 
perioris  fincm  hanc  fuiife  omnium  aut  faltem  fere 
omnium  quotquot  non  fuerunt  pelagiani  aut  Pighia- 
ni,  communcm  expofitionem.  Interim  non  diffiteorj 
quin  nominc  lapfus  &  inobedientia:  etiam  aduale 

L 


^4 

illud  prlmum  Adami  peccatum  mtclligl  dcbeat. 

Sed  nefcio  quid  argumenti  D.  Gar.  fubjungit. 
^uomodo  5  inquit ,  de  jufiitia  Chrtfil  loqmtur  Aj)ofiolu4, 
ita  etiam  de  ^sccato  Adami.  t^t  frofrie  nenmfi  de  tlU 
jufiitiA  loquitur  ,  quji  efi  ipfim  chrfii  formaHter  & 
fubjciftiue  5  nofira  ^ero  relatiue  &  per  imputationem. 
Ergo  df"  pro^rie  nonnifit  de  illo  peccato  Adami  loquttur, 
qttod  in  CAdamo  inhselit ,  fed  imputatione  nofirum  fit. 
Taceo  duplex  hujus  fyllogifmi  in  forma  vitium, 
vnum  3  quod  majori  affirmanti  negantem  fubfumit 
inprima  figura  :  alterum  ,  quod  in  Majore  de  modo 
loquendi  agitur  ,  in  minore  vero  de  de  re  ipfa  ,  hoc 
eft  3  de  quadam  juftitia  :  poftet  enim  vtrumque  faci- 
le  corrigi.    Taceo  etiam  Apoftolum  non  meminifte 

luftitiae,  Tni^-attimvvy^i  Chrifti ,  fcd  ivli  ^tMtauATO?  ,  7r.i 

t/wKowf  T»  ivoi'  Illud  obleruo  :  In  fuum  autorem  reci- 
dere  hoc  argumentum  ,  &  quidem  duph'cato  idu. 
Nam  primo  juftitia  quas  fuit  in  Chrifto  formaliter 
&  fubjectiue ,  juftitia  fuk  habituaiis ,  a^^iones  enim 
non  funt  formalitcr  &  fubje(!^iue  in  agente,  fed  ab 
agente.  Vnde  fequitur  ftmiliter  Apoftolum  de  Ada- 
mi  peccato  habituali  loqui  :  quod  tamen  hpc  ipfo 
loco  D.  Gar.  negat.  Deindc  per  juftitiam  Chrifti  D. 
Gar.  juftitiam  intelligit  ,  qu3c  vniuerfam  totiusvitx 
Chrifti  obedicntiam  compleCl:icur.  Oportet  igitur 
etiam  per  pcccatum  Adami  omnem  totius  vitae  ejus 
inobedientiam  int«lligere.  Id  quod  falfum  effe  & 
omnes  fatentur  ,  &  ipfe  D.  G.  clamat.  Quod  fi  per 
iuftitiam  Chrifti  ,  vnam  tantum  fmgularem  Chrifti 
obedicntiam  intelligi  voluit ,  oppofttam  vni  tantum 
(ingulari  pcccato  Adami,  agnofcetquidemPlac.  ita 
accipiab  Apoftolo  wttfarTlwV^-Tef,  &  TMfetKotji  nomina  ^i> 


i8.  &ip.  Sed  negabit  inde  fequi  ,autimpatationeni 
immcdiatam  inobedientix  a<5lualis  Adami ,  aut  Apo- 
flolum  pcr  7{w  AiAHfTicur  iJ^f.  12. 13.  non  deiignafle  vi- 
tium  inhaercns  :  ac  nihilominus  hujusD.  Gar.  argu- 
mcntationis  vanitatem  C\c  oftendet :  Subfumet  enim, 
Atqui  Apoftolus  proprie  non  loquitur  de  prima 
Chrilli  iuftitia  feu  obedientia  ,  fcd  de  vltima.  Ergo 
&:  proprie  non  loquitur  de  primo  Adami  pcccato, 
fed  dc  vltUiio.  Qmd  faliius  ifta  conclufione  ?  Quid 
tamen  obftat ,  quominiis  xque  reCic  Si  euidenter 
coUigi  videatur  ac  illa  D-  GarilTolij  ?  Quod  porro 
ait  juiUtiamChriiti  noftramfieri  per  imputationem, 
id  (i  verum  eft ,  ideo  eft  verum  ,  quoniam  illa  impu- 
tatio  gratuita  eius  donatio  eft.  Fit  enim  noftra  pro- 
prie  loquendoChrifti  juftitia,  Dei  &  Chrifti  dono, 
&  noftra  per  fidem  acceptione  j  quo  modo  certe  pec- 
catum  Adami  fieri  noftrum  non  poteft.  Quod  dif- 
crimen  paftim  Apoftolus  inculcat  t«  'S^THafMv  &  xpL 

fMtTJ  opponens  70  p^cipKXfxa,  W  Jt^fniua ,  tIuj  J^pSctV  t*;\Ha^:/77 ,  Tiui 

chifftmav  Ttit  ^fiTDi  3lj  vifJ^fisLf,  Quod  fubjungit ,  mccu' 
tum  quod  in  Adamo  inhxjit  imputatione  noJlYum  fieri , 
mihi  vehementer  abfurdum  videtur.  Inde  enim  fe- 
quitur ,  peccatum  illud  non  imputari  nobis ,  quia  no- 
ftrumfit  \  fedcontra  noftrumefte,  quia  nobisimpu- 
tetur  \  atque  adeo  illam  imputationem  caufam  efte 
cur  peccatores  &  rei  fumus,  ficut  donatio  &  impivta- 
tio  juftitixChrifticaufaeftcurfumus  jufti.  Idquod 
quam  fit  a  Dei  judicis  (  nam  imputatio  eft  actio 
judiciaria  )  scquitate  alienum,  nemo  pius  non  videt. 
Caetcrum  lege  fi  placet  comm.  Caluini  in  vf.  17. 
Hic  etiam  D.G.confiteturjimputationem  fequi  corni- 
ptionem  iiatiuam  ,  quo  conielfo ,  quam  imputatio- 

L  2 


^6 
neni  probarc  poteft^nificonfequentem  >  ImputatwM- 
quit ,  neceffmo  cum  corruptione  nAttHa  conitingttur ,  tmo 
cum  fe^^tntur* 

Videtur  §.6.aliud  quoddam  argumentum  afferre, 
Sed  rcuera  idem  eft  cum  fu-periori,  fi  vim  &:  pondus 
fpedes,  vt  nihil  fit  opus  alia  refponfione.  Id  tamen  . 
quale  fit  v ideamus.  Sed &  illud ,  inquitj  adfcjpum  hu- 
jii4  locifertinct ,  qtibd  caufe  contrariorum  tjfcBuum  com^ 
farantur ,  njt fciliat  Adamtu  &  chrifltis,  tancjtiam  caufc 
ejufdemgeneris prodiicant  tjfeSftnfuos  infiis-  Itaque  quo- 
modo  Chrifliis  eft  caufa  jifific.^.ticnis  ,  ita  efi  ^dimm 
caufi  condemnationts.  JSjetvpe  ■Chriflt^s  jtififcatlonis  d;* 
reconciliationts  nofird  cauia  meritoria  :  i^damta  itidem 
caufa  meritoria  condemn.  t  onis  &  abdicationis  nofirA 
&c.  Hinc  colligit  ;  ,^i peccato  fito  nohis  reatum  &* 
pctnam  merut ,  illitis  pecc^itum  nohis  tmpittatur.  Sicut  qui 
jrfiitiafiia  nobis  reconcHiationem  meretur  &  vitam ,  ilhus 
jufiitiaimptitatnr.  Atqui  Adamus  peccato  fuo  nobis  me- 
ruit ,  vt  nifin/us  &  poenis  ohnoxfj.  Itaque  dtibitari  non 
pctcfi  y  quin  tiiius peccatum  nobts  tmputctitr.  Singulaex- 
pendamus :  Fateor  Chriftum  &  Adamum  effc  caufas 
contrariorum  effecluum  in  fuis ,  illum  iuftifica-tionis, 
hunc  condemnationis,  nego  inde  fequi ,  Quomodo 
Chriftus  eft  caufa  iuftificationis  ,  ita  erfe  Adamum 
caufam  condemnationis,  nifi  qitomodo  accipiatur  pro 
quam  vere.  Contrarium  enim  potius  ,  vt  jam  monui, 
inde  fequitur.  Caaf^e  enim  contrariorum  elfe(5luum 
non  agunt  eodemmodo,  nifi  forte  gcnerali ,  fed  po- 
tius  contrario.  Non  enim  quod  calefacit ,  eodem  mo- 
do  fpeciali  agit  ae  quod  frigefacit  ,  fed  oppofito  po^ 
tius  j  iliud  eniiii  agit  caletaciendo,  hoc  frigefacicn- 
do.    Chriftus  fuit  caufa  iuitificationis  obcdiendo  3 


57 
Adamus  condemnationis  inobediendo  •,  Ille  edendo 

de  fmdu  vetito  ,  hic  moriendo  ^  Ille  foluendo  qu.od 

debebamus  vt  vas  nofter ,  hic  alio  planc  modo  :  nam 

nec  vas  nofter  erat ,  nec  fecit  aut  foluit  quod  debe- 

bamus  ,*tantum  fecit  id  quod  nonfacere  tenebatur.- 

Qnare  egregie    ad  object.  Bellarm.  ex   Rom.    5.       " 

fic  t  regnafiit peccatum  m  mortem ,  ita  dfgratia  regmtper 

tufiitiam  ad  vitam  jctcrnam  ,  refpondet  Clariifimus 

vir,  cums  quondam  auditor  fuit  Placeus,  Chamierus^ 

hisverbis  (  tranfcribam  enim  totam  eius  refponfio- 

nem,  quia  ledu  digniflima  eft.  )  Rejpondeo ,  ttfiitiam  lib.  1»; 

hoc  lccoy  intellgi  internam  renouationem  nofiram ,  conce-  l^c^a 

di  non  fcjfe  :  fed  itfiitiam  illam  Chrfii ,  ctntn  impntatiO'  xs\.v* 

ne  fumus itfii  :  ISljque  concedimus  vlUm  in  f^ntithefi P«&*53 

viyn  ejp  j  qu^t  illud  inferat.     Peccatum  fatemttr  intelligi 

td^  qtiod  regnabatper  opera  mortifira :  fiue  melius  ipfam 

illam  corrupffvnem  ncbts  inhxrentem  vnde  opera  mortife- 

ra  :  fedprcpttrea  itfiitiam  inteUigendam  nohts  inhxrcntem 

prorfiis  negamus.  2{_on  enim  o?nnino  eadem  ratio  cadendi, 

qux  refnrgendi.  ^  Cadere  homo  nonpottat ,  nfi per proprium 

peccatum ,  nunquam  per  al'eratm.    Scd  vicifim  ,  (-ui  tcr 

proprum  feccatum  cecidit ,  non  potut  refurgere  ,  nifi per 

Alienam  luflitiam.  £)uomodo  non  potcfi  decvcfor  inneruo 

ejfe  nifit per propriam  indigentiam  :  fed  nertio  folui  idcm 

non  pctefi ,  tzfiper  alienam  opulentiam  ;  nimirum  eius-y 

qui  ^ro  eopecunias  numerat.    Itaque  comparaturpeccatum 

iifiiti^ ,  non  tanquam  inh.tr ens  tnh.mnti ,  qtiofiipfum  de- 

cipit  Bellarminus  :  fid  tanquam  cattft  eauf ,  iliinc  mortis, 

htncvitjt.  H.7ctenus  Chamicrus.  Cum  igitur  propo- 

fitio ,  Qjpi^iodo  Chrillus  eft  caufa  iulHticationis,  \t\ 

elt  Adamus  caufa  condemnationis  ,  nOn  fit  vniuer- 

/aliter  vera  ,  non  poteft  ex  ea  deduci  hxc  coiaclufiOi 


58 

Brgo  vt  Chriftus  eft  caufa  meritoria  luflificationis, 
iic  Adamus  eft  caufa  meritoria  condemnationis.Quo-- 
cunquc  enim  modo  ex  ea  formetur  fyllogifmus, 
eius,  fi  fit  in  prima  figura  ,  vitiofa  erit  forroa*,  fi  in 
tertia ,  minor  erit  sperte  falfa.  Demus  tamen ,  Ada- 
mumefle  caufammeritoriam  condemnationis :  num 
inde  confequetur  peccati  Adamici  imputatio  imme- 
diata  ?  nuUo  modo.  Eft  enim  caufa  meriroria,  no- 
ftraecondemnationis,  nonimmediate,  autmeritoan- 
tecedente  corruptionemhaEreditariam^fed  mediantc 
illa  corruptione  c^uamnobifcum  communicauit.  mc- 
ruit  enim  nobis  condemnationem,  quia  meruit  fibi 
condemnationeni  ?  &  fuum meritum feu  peccatum in 
nos  propagauit ,  ac  per  peccatum  feu  meritum  con- 
demnationem.  Conftatenim  nos  omnes  ex  Adamo 
reatum  &:  condemnationem  mediante  corruptione 
haereditaria  ab  eo  in  nos  propagata  trahfre.  Id  quod 
{imiliter  de  Chrifto  dicinon  poteft,  nos  iuftificatio- 
nemab  eo,  mediante  inhxrente  iufiitia  in  nos  pro- 
pagata ,  trahere  :  non  enim ,  vt  corruptio  hacredita- 
ria  vere  peccatum  eft  nobiscondemnandisfufiiciens, 
fic  iaftitia  nobis  inhserens  meretur  vitam  jeternam 
aut  ad  nos  iuftificandos  fufficit.  Hoc  difcrirnen  qui 
nos  oppugnant ,  fi  agnofcunt ,  vident  fua  huiufmodi 
argumenta  ruere-,  fi  non  agnofcunt,  difcedunt  a  fidei 
confellione,  quam  28.  Synodi  Nat.  confirmauerunt. 
vtrumuis  eligunt  ? 

Quid  fuperioribus  argumentis  pro  imputatione 
peccati  Adas,  praefertim  immediata,  debilius?  Lau- 
dat  tamen  ea  fuus  auclor ,  ^,  vt  fme  Ledoris  faftidio 
repcti  pofiint  5  //2  hreue  com^endium  redtgit.  CompAratt^ 
fur^  inquit,  caufae,  com^nramur  caufarum  eftv(5ia  5  com- 


5P 
j^drdtttur  effedorum  modi.  Caufae ,  fctltcet  Chxtjlai  d^ 
(^damus  yCompardntHr ,  qtihd  ^tra^ue  cundtm  rcjpc6ium 
&  ^<nv  haheat  ad  tlla,  qux  in  hommhus producunt,cjfc{^d, 
nempe  reJpeBum  meriti ;  qtiod  rtraque  non  tantumftr 
quamcunque  efficientiam  ,  atit  quomodolhet  di^am ,  fed 
per  meritortam  effictentittm  producant ,  altera  uifiiJicatiO' 
nem,  altera  condemnationem.  Cauras&  caufarum  etfe- 
da  comparari  fatcor,  nego  effedtorum  modos-,  Nego 
vtramque  caufam  eundem  rcfped;um  habere  ad  illa, 
quae  in  hominibusproducunt,  effcda  :  habcnt  enim 
diuerfum  potius :  Altera  enim  per  naturam ,  ahcra 
per  gratiam  producit  effecSlum  fuum ;  Ula  per  genc- 
rationem  carnalcm,  hxc  pcr  gratuicamdonationcmi 
Illa  propagando  in  nos  pcccatum  inhsercns  quod 
merctur  condcmnationcm  ,  haec  rcmittcndo  nobis 
illud  pcccatum  inhxrcns  ^  Ula  %<^v  habet  ad  vnum 
tantum  pcccatum  &  reatum  ,  haec  ad  omncs  rcatus 
omnium  pcccatorum  noftrorum.    Quomodo  crgo 
dcmonftrabitur  5  cundem  effe  vtriufque  refpedum, 
&  quidem  meriti  ?  Meruit  nobis  Chriftus  remiifio- 
ncm  pcccatorum.    Is  enim  debita  noftra  cxfohnt. 
Is  luftitisE  Diuinac  loco  noflro  fatisfecit.  Is  mortcm, 
quam  eramus  commeriti,  paffuscft ,  &  ,  vt  loquitur 
K^o^oXus^fa^tus eft pro  nohispeccattim,  vt  efftmus  iufii- 
tiaDei  in  iffo,    Is  fuum  nobis  vltro  mericum  dedit : 
nos  id  per  fidem  oblatum  accipimus.    Haec  Patris, 
haecFilii  mcnSjhaec  voluntas,hocconfftium,hic  fco- 
pusfuit.   IdScriptura  paffim  inculcat.    Dicit-nc  dc 
Adamo  tale  quid?  Voluit-ne  is  nobis  fua  illa  inobc- 
dicntia  mortcm  mcreri  ?  Peccauit-nc  loco  noftrc  ? 
Dcdit-ne  nobis  fuum  illud  mcritum  >  lllud-nc  acci- 
pimus  per  aliquejm  mcntis  voluntatis-vc;i6tum  no- 


60 
ftrum  ?  Quom^da  ergo  dicitur  vtriufquc  idem  eflV 
refpedus^eadeni  5^«''"r?  An  fivitiuminhsrens  nobis 
damnandis  fufficiens  in  nos  ab  Adamo  propagatum^ 
eft,  confequens  eft,  iuftitiani  inlixrentem  nobis  iufti-- 
ficandis  fufficientem  in  nos  a  Chrifto  propagatam 
fuifte  ?   Videant  tamen  ,  quxfo,  qui  nobis  in  hac. 
caufaaduerfantur,.annon  hocaeque  ac  imputatio  an- 
tecedens  Adamici  peccati  Argumentis  D.  Gariftbh'j 
coUigi  poiTit  ?  Quantacunq-,  igitur inter  vtramq-,  cau- 
fam,  non  jam  identitas,fed  hmilitudo  nleriti  dicatur 
cfre,ar6;c  tenendum  eft,  in  modo  communicandime- 
riti  baud  exiguam  dilTimiiitudinem  obferuari  debere. 
Subnedit  D.  G.  Syllogifmum.   J/iud  cmus  conjide- 
r^Jtione d^  meritOyVelcondemnamuYj  'veliufiificamur,  im- 
putatur  noblsy  velad cnlpam&  reatumi  vcl  ad  iujlittam 
dr  abjolutionem.    Atqui  confideraPlone  &  merlto  peccati 
Add  condemnamur ;    confideratione  d*   mer.to  iufiiti^ 
Chrifiiabfoluimur  &  iuflificamur.  Ergo  &  peccatum  Ada, 
d^^iufiitia  Chrfil  nobis  imputantur., 

Conredi  poteft  conclufio.  Probat  enim  xmputari 
quod  Pl.  non  negat  :  non  probat  imputari  imme- 
diate  feu  antc  corruptionem  inhjErentem.  Id  quod 
vnum  PJ.  negat :  Concedit  enim  vltro  &  peccatum 
Adami  mediante  corruptione  noftra  ,  &  juftitiam 
Chrifti  mediante  fide  noftra,  nobis  imputari.  Diftin- 
guenda  eft  itaque  minor.  Nam  fi  confideratio  & 
meritum  inteliigitur  antecedens  corruptioncm  hae- 
reditariam,negatur  minor  ,  ftn  confequens ,  conce- 
ditur.  Vel  diftinguitur  peccatum  Adae  :  condcmna- 
mur  enim  confideratione  &  merito  peccati  Adae  in 
nos  propagati  ,  peccati  vero  Adas  praecifi  a  propa- 
gato  vitiOj&  ante  illudimmediatdfpedati,non  item» 

peindtj 


Vt  enim  jaftitia  Chrlfti  fit  noftra  per  fidem,  fic  pec- 
catum  Adami  iit  noftrum  per  communic^tum  Inhx- 
rensritium. 

Ticinde  y  iaquit,  comparnntnr  t^tQi^  tlLirum  cdrfi- 
rum  j  nimirum  peccatum  &  juftitla,  ^md  a  Chrifto  dd 
ms  perting t y  non  eft  taKtum  tuft.tia  mhxrens  ct  noftra 
fubjectiue  ,  fcd^tlam  iuftitia  extra  nos  ,  d^  aliena  ,  & 
noftra  nonnifi  imputatiue.  Ergo  (^uod  ab  Adamo  ad  kos 
pcrtingit,  non  eft  tantum  ccrruptio uJjxrens^d^  hsibitualts, 
fcdetiam  peccatum  d"  inobedientia  extra  nos  ,  d"  aliena, 
&  noftra  nonnifi  pa  impntationem.  Primumnulla  eft 
hiec  confequentia :  nidtur  enim  ornilTa  propofitione 
majorej  quae  quocunque  modo  concipiatur^eritjfi  vni- 
uerlaiis,  falfa  ^  h  pariicularis,  inepta  ad  hanccfficien- 
dam  concUilionem.  Deinde  fateor  nos  a  Chrifio  non 
tanrum  moralem,  ftd  euam  forenipm  juftidam  ha- 
bere,  quarum  illa  corruptioni.inhxreuii ^^  hxc reatui., 
qui  corruptioiicm  fcquItLr  ,  opponitur  3  itaquenb 
A-iamo  ad  nos  pcrti^iiTe  non  tautumnioralem,  fed 
ciiam  forai^em  iiijultitlam,  nempecorrpptionem  & 
rcatum.  Eatenus  eftiimi.utudo.  rSed.adibifcetD-  G. 
falfa  quxdam.  Primo  fallum  eft  iufiitiarni  Chriiii 
non  effe  noftram  nifi  imputatiue.  Hft  enim  noftra 
Dci  &  Chritii  dono,  nec-non  acccptione  noflra  per 
iidem.  Itaque  donum ,  d.natioper gratiam^  rcdund.antiA 
grafd^  d)iium  iuftitu  vocatur  ab  A-poftolo.  ..Q^xiio- 
miaa  quis  non  videt  diicrimen  poriere  inter  juiTiiiam 
qux  a  Chriftoj  &:  peccatum  quod  ab  Adamo  ad  nos 
pertingit,  in  modo  quo  funt  noftra  ^  Otiertur  nobis 
hoc  donum  j^riEdicatione  Euangelij  6c  aceipitur  pcr 
fidem.  Itaque  FideijuiLificamur,   Mcntj?  i^iturloqui-.  r^™"^- 

n  /  r         n  ^  .    ^         ir-Rotn. 

tur  rareus,  }  t  dohumftt  ndftr^.m ,  CHrt^^manu  ^.cipitur:  j.)^i  17 

IVl 


6t 

ju  dommjuflitU  ndfirumjit,  fiandojide  td  nohts  appH- 
Cdmm.  Deinde  quam  Chrifti  juftitiam  intelligit? 
habitualem?  habitualis  igitur  Adamiinjuflitiaintel- 
ligcnda  erit  ,  non  autem  ejus  peccatum  aduale. 
Adiualem  totius  vitx^  Erit  ergo  fimiliter  inteJHgen- 
da  adualis  injuftitia  totius  vitx  Adami ,  quodnemo 
tamen  dixerit.  Palfiuam  quam  vocant ,  qux  morali 
quidem  fcnfu  iuftitia  non  eft .,  fed  forenfi  ?  Hsc  pro- 
prie  foli  reatui  opponitur.  Nafcitur  autem  ex  cor- 
ruptione  reatus.  Ab  Adamo  igitur  ad  nos  pertingit 
reatus  corruptionem  fequens ,  qui  per  iilamcorrup- 
tioncmnofter  eft,  non  autem  perimputationemtan- 
tum.  Hoc  qui  negauerit,  is  a  Scriptura  &  omnium 
Eccleftarum  proteftantium  dodrina ,  fidei  cc  nfeffio- 
nrbus,  &  aduerfus  Pelagium  &  Pighium  difputatio- 
nibus  declarata  difcedet.  Si  quis  autem  eo  non  con- 
tentus  alium  dicat  ab  Adamo  ad  nos  pertingererea- 
tum,  qui  corruptionem  antecedat ,  &  nofter  non  fit 
nift  per  imputationem,  is  &  duos  reatus  ponet ,  alte- 
rum  priorem,  alterum  pofteriorem  corruptione^con- 
tradicentc  D.  Garilfolio  locis  jam  a  mc  notatis  pag. 
hujus  lib.  27.  &Deumfaciet  autorem  pcccati  noftri: 
quippe  qui  judiciariafua  imputatione  peccatoresnos 
facit,  alioqui  non  peccatores:  &,  vt  reliqua  taceam, 
inuehet  nouum  dogma  in  Ecclefiam  prxter  Scriptu- 
ram,  &  fidem  antiquam.  Sed  pergamus. 

Venique,  inquit ,  comparatur  modus  effedorum ,  ^u£ 
db  iilis  caujis  ad  nos  pertinent.  lujii  conjlituimur  per 
Chrijlum  :  feccatores  fer  Adamum.  ^uomodo  iujii  per 
Chrijium  ?  imputatione  iujtittjt  ifjtm.  .^uomodo  fec- 
tatores  per  Adamum  ?  imputatione  inobedtentia  iffris, 
lam  cgo  5c  Ciariff.  Rittetus  nega\iimus  comparari 


'^3 
tnodos,  Sc  TC^^  quidcm :  nam  quxrcnti^^modo iuj?l 

ferChnftum  ?  Si  quis  autore  Apoftolo  relpondeat, 

donatione  iuHitu  jer  grAtiam  ,  potcrlt-ne  quaerenti, 

^uomodo  feccmres  ^er  Adamum?{\xm\\X.tr  rcfpondcre, 

donaione  iufltt'i£?  Et  (]mdem/fer gratiam ^ 

Superiora  argumenta  dudafueruntay?^^  Apoflo- 

li,  fequuntur  ea ,  qu3c  ducuntur  ex  ejus  i/^r^^.    MifTa 

breuitatis  ftudio  -fC.  12.  explicatione  ,   quid  indc 

concludat  videamus.    Certc,  inquit,  offofttorumead<m 

efi  ratio ,  &  ex  vmm  inteUigentii  in  altcrms  cognitionem 

facite  deuenitur.    Si  mrimus  (juidfit  iufitia  per  Chrifium 

allata  ,  intelligemui  c^  quidfit feccatum  per  Adamum  in- 

troducium.   Atqui jufitia per  Chrifium  intrcduBadu^lex 

efi.^  impiitata  dr  inhxrens,  ita  tamen ,  'vt  ex  ratione  materiJt 

<ci^  argumenti,  quoddifceptatur  a  Paulo  ,  imputata  hieprO' 

prie  intelligenda  veniat,  cum  de  jufiificatione  agatur,  inh^- 

rens autem^nonnifi ex confequentia  rerum^  quatenm fcili' 

cetnullus  imputatajufiitia  donatur^  cui  non  Deus  etiam  in- 

hxrentem  largiatur.  Ergo  fimilitery  peccatum  per  Adamum 

introdu6tum ,  efiilludquidem  di.plex ,  imputatum  &  inhx- 

rens  in  nobis,  ita  tamen  vt  ex  ratione  negottf,  quod  hic  agi- 

tur/tmputatum  proprie  inttlligaturj  inh<!trens  autem  non- 

nifi  ex  confequenti ,  propter  arBifiimam  &  indifiolubilem 

coniunStionem  imputatwnis  &  corruptionis  origlmlis.  Hxc 

cxpendamus.   Certc,  inquit,  oppofitorumeadcmefiratio: 

omniumne,  inquamjSd  omnis^an  quorundam  tantum 

&  quxdam  ?  Si  hoc,  vitiofa  eft  argumcntatio  \  Si  il- 

lud  5  falfa  eft  propofitio.    Opponuntur  auaritia  &• 

prodigaiitas ,  cft-ne  eadem  prorfus  vtriufque  ratio  ? 

Si  eft  cademjcft-ne  ctiam  eadem  prorfus.  liberalitatis, 

quae  vtrique  opponitur  > 

Sed  iac  ita  effe ,  annon  erit  intelligenia  propp- 

M  a 


\ 


H 

iitio  de  Hs,  quas  forimliter  &  ad^qnate  &  in  genere 

opponuntur^non  autem  de  certis  quibufdam  eorum 

indiuiduis  ?    la  genere  enim  obedientia  &  inobe- 

dientia  ,  juflitia  &  injuftitia  opponuntur  ,  itaque  al- 

tcra  cognita,  altera  facile  cognofcitur.  Sed  in  fpe- 

de\,  vel  indiuiduOj  poteft  certa  quasdam  vnias  obe- 

dientiacognofci,  ignorata  certa  quadam  alteriusin- 

obedientia  &:  vice  vtvi^^hxc  cognofcijilla  ignorata  : 

ac  ne  dilcedamus  a  fubje6ta  huic  difputatioiii  mate- 

ria  5  potuit  olim  Cognofcl  inubedientia  Adami  non 

cognita,  qua:  wi  itiedetur,  Chriiti  obedientia  ^  &:  hasc 

potuit  quibuidam  e  gentibus  nota  <ieri  antequam 

quicquam  de  Adami  inobedientia  edocerentur.  Ni- 

mirum  ciim"  &:  fubjedis ,  &  objedis,  &  lege,  $c 

tempore,6i  omnibusaliis  circunftantiis  differat,  funt 

quidem   oppofitorum  generum  duo  quaedam  indi- 

uidua  ,  fed  ipfje  per  fe  non  opponuntur  proprie,  niii 

rationc  effeclorum  ,  vt  morbus  &  remedium.  For- 

maliter  enim  &:  Logice  loquendoinobedientia  Ada- 

mi  oppofita  fuit  debitx  ab  eo  obedientiae,  &c  obe- 

dientia  Chriiti  inobedientiac  quam  ex  eodem  fubje- 

£to  exclufit.    Sed  miifis  ilHs  Philofophicis  propoli- 

tionibus  veniamus  ad  Theologicas.  o^/^/// ,inquit, 

jujiitia  per  chrijfim  IntrdduBa  duplex  efi ,  imputii:ta& 

inhsrens,  Agnoico  :  nam  iila  reatui ,  haec  vitiotltati 

.  medetur  ^  illa  fenfu  forenfi  ,  haec  morali  juftitia  eft. 

Probo  etiam  quod  addit ,  imputatAm  hkproprie  intel- 

ligenda  m  venire ,  clim  d:juflificatime  agatur.   N  i  m  i  r  u  m 

inhaerens  non  juftificat.  itaquenoneft  hujus  loci.  Er- 

^o  fiwiLiter y  inc^ult^  peccatum  per  Adamum  ir:trodidtum 

efi  dnplex  j  im^utatum  d^' inh.crens  in  noh's.   Non  fe- 

quitur  :  nam  inhxrens  vtrique  iuftitiae  opponitur,  in- 


^5 

haerenti  per  luam  inhxrentiam  &r  vitiofitatem  ,  im- 
putatcc  per  ftium ,  queni  fundit ,  rcatum.   Peccatum 
eniminhacrens  fmiulcll  inhxrens  &:  imputarum :  nam 
6c  inhxret  nobis ,  &  merito  ,  nifi  remittatur ,  nobis 
imputatur.  Difpar  eft  iultitioD  inhacrentis  in  nos  a 
Chrifto  deriuatx  ratio  :  hxc  enim  inhxret  tantum, 
nonautem  adiuftiiicaiionemimputatur.  Itaque  alia  - 
opus  ei\  iullitia  imputata  ,  hocell: ,  remiiTione  pecca- 
toru  n  5  qnx  peccati  inhicrentis  reatum  tollat,  qui  ni(i 
toliaiur,  iuiiiiia  inhacrcns  in  corruptionis  locumnon 
introducitur.  Non  i^itur  {icut  iuftitia  inhaerens  non 
fuit  huiuslocijin  q\io  de  iuilificatione  agiturjficnon 
eflhuius  loci  peccatum  fcu  corruptio  inhxrens.   Non 
cnim  fi  iila  non  iuftificat ,  confequitur  hanc  non  con- 
demnare.  Nam  illa  quidem  non  iuftificat  ,  fed  hxc 
reuera  condemnat ,  facitque  in  foro  diuino  reos ,  Sc 
iuititiad  jmputfttff  ca  de  caufa  opponitur.  Vides  iam, 
opinor,  candide  lcclor  ,  faltem  refpedu  iuflificatio- 
nis  &:'rondemnationis  ,  valde  diuerlam  effe  iufUtix 
inhacrentis  a  Chritlo  ,  &c  corruptionis  inhaerentis  ab 
Adamo  introduCtae  rationem.  lUa  non  meretur  vi- 
tam  ,  hacc  meretur  mortem.   nJc  ,  igitur,  vt  verba  roM- 
vlurpcm  praeflantis  Theologi  Tigurini ,  Frihe  tcmre  ph' 
nos  dccit  difcrlmen ,  quod  tntcr  Adamum  d^  Chrifium  nu-  jn"  Ep 
j^:r  annotammm.    Ille  enim  pecc.itum  ita  in  omnem-pofie-  adRom 
rit.tem propagaiiit ,  vt  natura  omnes  nafeamur peccatorcs,  ^°'^'" 
C^  tn  /.  obs  h^reat  peccatinn  proprium  ,   tjuod  nos  xterm 
f ppl'ctj  reos  ficit ;  Chri/Im  atittm  fuam  iu(lit:am fic  no- 
his  commtirttc.it ,  non  f/  in  nohis  illa  infit  ijfntidliter ,  aut 
'vtpyopria  itfi  tia  in  Deiiudicto  defienddmur ,  fd  qu)>d  no- 
fira  dtcatur per  imptitatiom  mgr.ituitamy  idque  proptcr fo- 
Umfidem ,  qu.i,  nos  tlit  conJHngtt ,  vt  ettpifratres ,  ih>o  cor^  . 


'66 

foris fmmmhrAef^ctamur.  Pateremeqiixfo/quirqufs 

hacc  legls ,  tanto  viro  monente ,  hoc  difcrimen  prob<^ 

tenere ,  quod  fuis  iftis  argumentis  ncquicquam  tol- 

lere  conatus  eft  D.  Garififolius.  Sic  fe  habuit  primum 

eius  argumentum.  Accedamm  tAm  ,  inquit ,  fecHndo 

Iqco  ad  verba.  illujlria.  I?  ^  Wpt??  vfj.a^-nv ,  ejujt  velfola potue- 

runt  ad do£tr'mam  de  imfutatione  ftMlend.mi  fufficere* 

(  Hoc  quam  fit  falfum  mox  clarum  fict.  )   l^jim  ita 

fignijicat  Apoflolus ,  omnes  omntno  homines ,  ^mfuerunt, 

fffnt,  aut  futurifunt  vfque  adfnemfcult ,  in  Adamopec- 

cante^eccflwffe.  (  An  id  fignificet  mox  videbimus.)  Ita- 

que  quicunque  vet.rum  aut  Recenttorum  de  imputattone 

hac  egeru;:t ,  illi  omnes  hoc prdfrtim  loco  dc^rinam  illam 

confrmarunt.  Prudenteraddidit  limitationem  quicun- 

quc  de  imputatione  hac  egerunt.  Nam  &:  Caluinus ,  & 

Martyr  ,  &  alij  maximi  viri  dodrinam  illam  hoc  lo- 

co  non  confirmarunt  5  confirmaturi  fine  dubio,  fi  im- 

putationem  illam  verbis illis  doccri  credidilfent.  Nu- 

bem  illam  teftlum  ,  qua  lucem  veritatis  obfcurare  ni- 

yag.iti  titur  5  Deo  dante ,  fuo  loco  diflipabimus.  Nunc  cum 

co  rem  ipfam  conftderemm.  T^imirum ,  inquit ,  epponit 

hdc  dfto  {^poftolm ,  in  Adamo  omnes  peccauerunt ,  in 

Chrifto  omnes  juftificantur.     Itane ,  inquam  ,  illis 

verbis  eV  c*  wTSf  w^frof^Sed  pergat.  Siue  oppofitionc 

ftuevcxh^ftfe^es ,  quihm  oppofttio  explicatur /tmputatio- 

nem  hahes  ex  eo  confurgentem.  Ex  oppofitione.  Nam 

T/  in  Chrifto  iuftiftcantur  homines ,  ita  in  ^damopeccafte 

iiitelliguntur.  ^tqui  in  Chrifto  juftiftcantur per  imputa- 

tionem  juHitid  illtm.  Ergo  dr  in  ^damo  peccafte  inteUi- 

gendi  funt ,  per  imputationem  peccati  Add*  P ri m  um  ne- 

go  in  iliis  verbis  ejufmodi  oppofitionem  fieri.  Id  erat 

nonfupponendum,fed probandum.  Dcinde, vt j^m 


6n 

aliquoties  inculcaui ,  (  niliil  cnim  differt  hoc  argu- 
mcntum  a  fuperioribus  )  vniuerfaliter  vera  non  efl 
propofitio  5  &  {imilitudo  potius  eft  in  vcritate  rei, 
quam  inmodo.  Nimirumtam  vere  in  Chrifto  iufti- 
ficantur  homincs  ,  quam  verc  peccauerunt  in  Ada- 
mo  •,  Sed  non  iuftificantur  codcm  prorfus  modo  quo 
peccauerunt :  id  enim  res  ipfa  pati  non  poterat ;  it^ 
diuerfo.  Subfumam  cnim ,  Atqui  in  Chrifio  iufifican- 
tur  homines  per  fiiam  quifique fidem»  Ergo  ^  in  Adnm» 
feccajje  intelligendtfiuntferfiuamquifiquefidemne  dicam, 
an  incredulitatem  ?  Nonne  haec  minor  propofitio 
vera  eft,  Apoftoli  &  omnium  Chriftianorum  calculis 
confirmata  ?  Aut  igitur  majorfalfa  eft,  aut  admit- 
tenda  cft  conclufio  conclufioni  D.  Gar.  non  obfcurc 
oppofita.  Quid  horum  pieledor  eligis? 

Ex  lerhps  addit.  Nam  'vis  Aorifii  '^f^-nv  hicferpcn- 
denda,  Etenim  temfus  hoc,  in  vfiuScripturx,  aliquando 
ahfiolutum  efi  k  fjeciali  figmficatione  temjforis ,  vt  cum  di- 
citur,  Omncs  dcflexerunt,  inutiles  fadi  funt,  peccaue- 
runt.  Rom*  jy  12.  zs.  Hoc  enim  omnia  tempora  prdteri- 
tumyfrdfiensy& futurum  contineti  vt fignificetur peccafiTe^ 
quifueruntypeccare  quifiunt^  peccatitros  qui  erunt.  Hk  /4- 
men  vbi  multiflicat  Apofiolus  Aorifios ,  vis  eorumfingnla- 
riter  JpeBari  debet  peccatum  intraffe  ,  mortem  in- 
troiiftc,  omnes  pcccauifTe.  IntraHtt  autempeccatum, 
vtprimum  Adam  peccauit  y  d^  mortis  reatus  vna  cum  ilia 
peccato  introitt.  Ergo  (^  vt  primum  peccauit  Adam,  nos 
omnes  peccau/fie  inteiligimur ;  quod  fiane  melius  exponi 
nonpotefij  quamfi  dicamus  peccatum  Add  omnibus  impu- 
tari,  Non  dicam  peccare  hoc  argumentum  ignora- 
tione  elenchi  •,  nec  id  concludcre  quod  erat  inter 
iuum  autorem  &  Placeumcontrouerfum :  Hocenim 


6% 
peccant  omnia  D.  Gar.  argumenta  :  Nam  neid  qui- 
dem  quod  concladit  probandi  vim  vllam  habet.  Ete- 
liiim  ii  Aorifti  ,  omnes  deflexermt  y  inutdes  fa6ti,  fmt^ 
peccaucrant,  Rom.  3.  ahfolntiftmtk/pccialiftgmficatione 
temporis  ,  quid  eft  ,  quamobrem  liipiliter  nonlmt  ab 
ea  iignificatione  abfoluti  Aorifti ,  pcccatum  intrauit , 
mors  introiitjOmnes peccauermt ,  Rom.  5  h  Obiiat,  in- 
quieSjCorum  hoc  loco  multipUcatio.  Atnonneaeque 
illic  atque  hic  tres  numcrauit  Aoriftos  I?  ac  tribus 
iliis  quos  laudauit  ex  Rom.  3.  addere  potuit  alios 
duos  exif^r.  13.  &17.  iiriguls  fiis  ad dolum  vfi  fint, 
viam  veritatis  non  f^^/2tf//mv/?/,.''Qjanquamnonvideo 
cur  (i  duo  aut  tres  Aorifti  ita  accipi  dcbeant,  non  pof- 
{int  eodem  modoquatuor,  vel  quinque ,  vel  fex  aGcl- 
pi.  Non  enim  multiplicario  Aoriitorum  mutat  eo- 
rum  (ignificationem.  Afftrmaati  igitur,  nec  pro- 
banti  negationem  oppono:  poifcm  &  magnorum, 
qui  ante  nos  vixeruntjTheologorun:»  autoricatem  op- 
ponere,  fed  iluJio  brcuicatis  mihi  tempero  ^  &  in 
alium  locum  referuo.  liiud  obferuo,  murtem  in- 
troiiftc  in  omnes  homincsaion  viiam  numcroomQi- 
bus  imputatam,  fedfuam  cuiq.ie  homi!  i  propriam. 
Hoc  non  poteil  negari.  Conftat  ctiam  per  vnum 
hominem  peccatum  reuera  intraiTe  in  omaeshomi- 
nes  non vnum  numero,  fedfaum  cuique.propriam& 
inhaerens.  Nonne^  Hscfi  agnofcis ,  curiis  non  ac- 
quiefcis?  Si  negasjqui  publicse  fidei  conf  iTioni  fub- 
fcribere  tc  profiteris  ^  Reuocnbo-nead  examen  etiam 
verba  lequ<.n;ia?  Quid-ni  r-  intereft  ei;im  veritatis 
quicquid  rectam  K\.ovi  eft  corrigi.  Imrauit  at^tem,  in- 
quit  5  peccatim,  vt pr-mum  Adam peccamt,  Certe  qui- 
dem  ia  Aiamum ,  fedpcr  Adamam  ia  aiias  omies 

homiaes, 


69 

homines ,  qui  tunc  nulli  crant ,  quomodo  tunc  in- 
trare  potuit^  Non  dicit  auteni  Apoftolus ,  peccatum 
intraffe  in  vnum  hominem ,  fed  per  vnum  hominem 
in  mundum,  id  eft ,  in  omnes  homines.  Conftat  aU- 
tem  per  vnum  homincm  intrafle  in  omnes  homines, 
vno  Chrifto  excepto,  peccatum  inhaerens  nos  inforo 
diuino  reos  mortis  conftituens.  Cur  ergo  illud  in 
Pauli  verbis  non  agnofcamus  >  Quis  etiam  credat, 
Apoftolum  per  mortem  reatum  mortisjpotiusquam 
pcr  peccatumjinteUigere  >  Da  enim  locumjfi  potes, 
vbi  mors  aon  mortem ,  fed  tantum  reatum  mortis 
fignificet ,  prxfertim  cum  fpedatur  ,  vt  fit  hic,  tan- 
quam  peccati  effeClum  &:  ftipendium,-  ab  eoquedi- 
ftinguitur  ?  An  aliter  peccatum  aduale  Adami  in 
omnes  hominesintroiitjquam  quatenuis  ejusveipra- 
uitas  propagatione,  velreatus  imputationeineosin- 
troiit  i?  Si  ergo  reatum  D.  Gar.  intellexit  cumdici- 
tur  peccatum  iritroiilfe,  qui  eundem  reatum  intelH- 
gere  potuit,  cum  additur ,  per  peccatum  quod  introiit 
in  oiiiaes  homines  ,  in  eofdem  mortem  etiam  in- 
tr jiifte?  Cxterum  vt primum pcccauit  Adam,  nos  omnes 
peccauijfc  intelUgim^r,  nimirum  quomodo,  vt  primum 
fuit  vel  creatumeft,  nosomnes  fuiife  velcreatifuifte 
intelligimur.  An  igitur  ferendus  eftet,  qui  fimplici- 
ter  diceret,  nos  omnes  ab  initio  mundi  fuifte  > 

Audio  virum  doClum  aHo  argumento  hoc  confir- 
mantem,  idattendamus.  £)ncdtdem,  inquit ,  confi' 
eiunt  vocuU  ilU  e^  w  in  quo.  T^am  qni ,  cum  nondum 
ejjent  innrum  natura,  dtcunturin  alto pecc^JJe  ^  cenfintur 
procnl  dtibio  eo  cemmittente peccatum ,  (^  ipji  etiam  com^ 
mijijje  y  qttodemdenter  adimputationem  pertinet.  Atqui 
homines  omms  ctm  nondttm  ejfcnt )  dtcttntur  in  Adamo 


7° 
fccc.^ffe.  Ergo  cenfenttir  eo  committente fecdmm^  &  tfjt 
etiam  commijijfcy  cjuod  emdentcr  ad  tmputdtionem  perttnet. 
Jtqui  homi/ies  omnes  cum  nondum  ejfent ,  dicuntur  in 
AdAmo-pcccaJe.  Ergo  cenjentur  eo  committente peccatum, 
df  ipfi  commtjijfe ,  quod  ad imptttationem  peccatt  Adx  ma- 
nifejte pcrtiriet.  Pritnum  nititur  ha:c  argumentatio 
hypothefi,  voculas  W  «  hoclocorignificare/;^^/yi?.ld 
quod  non  concedimus.  Negari  enim  non  poteft , 
quin  verti  poflint  eo  quodyfroftereaquod^  quatentis  d^c. 
Si  iic  verti  polTunt,  non  elt  necelTe  vt  vertantur  tn qtto; 
fi  non  eft  necelTe  vt  vertantur  iu  qtio ,  nulla  eft  argu- 
mentationis  ,  quse  nititur  illa  verfione  ,  ncceflitas. 
Quomodo  ergo  probat  D.  GarilT.  debere  hoc  loco 
reddi  in  qtto ,  potius  quam  co  quod&c  ?  Affert  indi- 
cem  magnorum  virorum  antiquorum  &  recentium 
qui  reddiderunt  in  quo->  fed  eorum  autoritas  non  im- 
pediuit,  quominusalij ,  &  ipli  magni  viri,  veriioni 
in  qtio  prxtuierint  verlionem  eo  quod ,  quatenus  dfc, 
Theodoretus,  Syrus  interpres,  Caluinus,  MartyrjBu- 
cerus,  Aretias,  Pifcator,  Parseas,  Erafmus,  Leo luda, 
Vatablus,  Autores  verfionis  Gallicana: ,  qua  vtuntur 
Ecclefiae  noftrae,  nec-non  Anglicanx,  &c.  nam  lon- 
gum  ciTet  omncs  enumerare.  Fauerunt-ne  propterea 
ifti  maximi  viri  Pelagianx  hierefi?  Quid  eft  quare 
Placeus  non  debeat  eorum  exemplum  iequi ,  &  re- 
cepta  verfione  refpondens  niti  ?  Nihil-ne  prarrcrea 
D.  Garidolius  ?,  Additttmn  vim  vocularum  iilarum 
ex  vjit  Scripturd  :  nam,  \no^it.,JreqttentiJ^imtim  ejlvt  i-^n 
dccifiAtur  ^xo  ^ »  quod  vc  probet  malta  laudat  exem- 
pla.  Nempe  id  probat  quod  noii ncgatur,  quod  vero 
negatur  id  non  probat.  Nemo  enimci  negauit  i-^ 
aliquando  accipi  pro  ^.  Sed  an  inde  l^quitur  ,  elTe 


7^ 
ilkm  prf  pofitioiie  per  enallagen  vrurpatamhoc  locoj 

&  pofitam  im  pro  m?  Immoridixiffet  Apollolus  1^^;, 

nihii  prohiberct  quominiis  etiam  illje  voces  eo  quod 

vel  quoniam&c.  redderentur,  vt  fadum  eft  abomni- 

bus  fere  interpretibusRom.  8.  3.  Extant  autem  »>'  Z 

eo  fenfu  2.  Cor.  5.4.  nec  rJiteraccipi  folerit  quoties 

nullueftantecedeSjad  quod«  commode  rcferri  pofllt. 

Ca:terumquod  aitjVeriionis  in  ^uo^  nos  autoremfa- 

cereBezam,  vnde  habeat  nelcio.    IJ  certe  Placeus 

neque  dixit,  neque  fcripfit,  neque  cogitauit  vnquam. 

Rationes  quas  nobis  tribuit,non  funtPlacei,  nec  eis 

opus  eft  refpondenti  fecundum  verfionem  ab  Eccle- 

fiis  noflris  probatam.   QMam  fi  flagitas  ame,  Ledor, 

vt  probem,  Primum  duas  Placei  rationes  afferam, 

deinde  quinqueilias,quas  fibi  D.  G.  objecitjab  ejus 

exceptionibus  breuitcr  vindicabo.   Primum  igitur  fi 

vertas  in  cjuo^  relatiuum  cjho,  quiareferri  non  poterit 

nd  nomen  mafculinumproxiniumj  vel  propinquum , 

fed  ad  remotiuSjtrajectio  admittendaerit,eac]ue  in- 

folens  &:  dura  admodum.   lamautem  ejufmodi  tra- 

jcCtio  admitti  non  dcbetabfque  neceffitate ,  qux  hic 

nulia  apparet,  cun-i  vocula'«>  S  non  miniis  &  proprie 

&  commode  reddi  polfint  eoquody  vel  cjuo.^iam,  vcl 

(juateni^.    Dclnde  verhs.  omnespcccaucruKt,  cumCau- 

fam  contincant  ejus  quod  immediate  praicelfitjCum 

eo  jungi  flagitant :  quis  enim  negare  potefl ,  quin 

mors  in  omnes  inuaferit,  quia  omncs  peccaucrunt? 

Cur  ergo  a  fe  inuicem  fepararemus  ea  orationis  Apo- 

flolicse  mcmbra  ,   qux  non  modo  fitu  &:  colloca- 

tionc  ab  Apoflolo  junda  funt  ,   fed  ctiam  fenfu  & 

rcrum  fignificatarum  indiifolubili  nexu  cohicrent  ? 

Adaliasrationcs  quod  fpedatj  vtinam  cas  fuus 

N  2 


7^ 
autor  rufcepifTet  tuendas ,  qua  mihi  videtur  efle  & 

fapientia  6^  eloquentia ,  praeftitifTet  id  ,  quam  ego, 

mulro  melius.    Prima  fic  fe  habet,  rtfcrente  D.  Ga- 

rilTolio^  Manurcriptumcnim  ex  quo  funt  defumptae 

non  habeo.    Fidem  eife  penes  eum  oportet.   Nemo 

nefc  t  illudj  i(p  J ^  apud  honos  autores  ,veldenotare  finem 

rei,  i'  )^ti7 ,  vel  caufim  avttcedehtem ,  itapHd  Syyejium, 

«<?  9  yivvdJioy  i^A-^i.    Cum  igitur  finis  hcc  loco  denotari 

non  poj^it,  fequitrtr  vt  caufi  antecedens  defignetury  &  ver^ 

tatur  eo  quod ,  vel  propterea  quod.  QilJd  refpondet 

D.  Gari?  Hoc  vnum  ,  iTn  junBum  cum  reljtmo  oV,  « ,  o, 

quanquam  aliquando  finem ,  aliquando  caufam  Anteceden- 

tem  notet,  tamen  fre^nentifime  vim  habereprxpoftionishr, 

Marc.2.4.  i<p  a  y^^TiuiTDin  quo  jacehat  c^c.    Sed  quid 

hoc  eft,  nili  aberratio  ab  argumento  ?  Nam  inargu- 

mento  agebatur  de  vocibus  «>'/ abfolute  pofitis, 

hoc  eft  ,  abfque  exprejnfo  antecedeiite  ad  quod  pro- 

nomen  ^  referatur.    Cum  enim  eft  in  proximo  an- 

tecedens  ad  quod  rcfertur  ,  quis  vnquam  eas  vertcn- 

das  putauit  eo  quod  vq\ propterea  quod  f  Hic  autcm  po- 

nuntur  abfolute  ,  quod  enim  proxime  antecedit  eft: 

nomen  ba.vArQr  bis  vfurpatum  ,  ac  anteilludc4/4>27tf  j 

ad  neutrum  refcrri  conftat.  Pracceditquidem  Geni- 

tiuus  «tf^pwVK  hominem  •,  Sed  quominus  ad  eum  re- 

ferri  polfit ,  obftant  interjeda  nomina  ,  immo  com- 

mata. 

Secunda  ratio.  Si  Apoflolm  de  imputatione  cogitajjet, 
locmhic.  vnic}  flagitabat )  vt  eam  diferte  commemoraret : 
(^  dehutt  d:ccre  «V/,  non  e>'  /  quia  res  ardua  ifl,  &  a 
communi  finfu  ahhorrcns ,  itaque  oportuit  eam  cUre  expri- 
wfrCy  ne  quis  de  ea  duhitaret. 

Refpondet  primo  ,  an  imputari  alienapeccata  a  com^ 


75 
mumjcnfi  abhorrcat ,  jam  ptpra  diffutatum  ejl.   Immo 

abhorret ,  vt  imputentur  ali  iqui  prorlus  mnocenti- 

bus ,  vt  ob  aliena  imputata  hi  puniantur  ea  poena 

qux  fit  vere  peccatum  jeofque  faciat  inhxrenter  pec- 

catores,  vt  hac  imputaticn"  fiant  rei  mortis  aeternas, 

alioqui  non  rei.  Hoc,  inquam,  a  fenfucommuni  ,  a 

Scriptura  5  &:ratione,  ab  ipfoque  confcientix  fenfu 

xnihi  videtur  vehementer  abhorrerc.  Quid  ?  nonne 

fi  quis  diceret,  alia  Adami,  aut  aliorum  Patriarcha- 

rum  peccata  nobis  omnibus  imputari ,  is  videretur  a 

communi  fenfu  abhorrentia  dicere  ?   Sit  aliqua  ah'e- 

ni  peccatinoninjuftaimputatio,  an  idprobatum  eft 

de  omni ,  ac  nominatim  de  ifta  tali  ,  primi  peccati 

aduahs  imputatione  immediata  ,  qua  nulla  mihi  fiu- 

gi  poffe  videtur  injuflior  ? 

Refp.  2.  Hic  notandam  confefonem  njiri  DoBi :  Si  dt- 
Bum  ftiijjet  iv  Z  ^  imputationem ^ccditi  indc  manifjTe  con- 
cludi  potuiffe  .^  ^uippe  dfrte  commemoratam.  Itaenun 
tnftantiam  pofterioris  fcrifti  contra  hanc  imputaiionem 
damnaty  vbi  pertenditnr,  etiamfi  verta^ ,  in  quo ,  indeta- 
men  nihil  cclligi  foffe  fro  caufi  imputattonii.  Miror 
A^Ki-i^A^t  viri  dodi ,  non  videntis  autorem  iUius  ratio  • 
nis  non  cx  fua  ,  fed  ex  eorum  ,  contra  quos  difputa- 
batj  mente  fic  fuifTe  locutum.  Ita  enim  argumen- 
tantem  decet  ex  Aduerfariorum  hypothcfibas ,  potiiis 
quam  ex  fuis  ipfius,  difputare,  aUoqui  nihil  promo- 
turum. 

Refp.^. T/A'  ferendum  videriy^uoddiciturfi  Paulus  im- 
futationem docere'voluijfetyd(.buiJft potim  iv  ^  dlcere quam 
«?'  <f>,  ^i  c^jyy^  nosfumus ,  (jfii  Apoftolo  prxfcribere  atidea- 
mm  lo(!uendi  ratioric  ,& formulas ^frxfertim  cum  *-^'  &  £" 
tamfrcqueraer  eundemfenfum  &Jignificationem  habiant  f 


74 
Clcmenter  qu  ^fo:  abhorret  cnim  finc  dub  io  vchemen- 
tcr  ab  hujufmodi  arrogantia  rationis  iliius  autor. 
Non  pn^rcribit  Apoftolo  loquendi  rationem&  for- 
muhsj  fed  ab  ejus  iapientia  &  prudentia  ,  quam  fum- 
mam  fuijTe  conltat ,  ducii.  argumentum.  Quaereba- 
tur  quid  Apoftolusfignificare  voluit  verbis  6>  ^w«V- 
7ii  iluaprov  ?  Aiunt  quidam  eum  fignificare  voluiffe, 
primum  Adami  peccatum  a^lirale  omnibus  homini- 
bus  imputatum  fuilfe,  &  quidem  immediate.  Quo- 
niamergohancmentem  Apoflolo,  nondicam  prse- 
fcribunt ,  fed  tamen,  quia  ira  ipfis  placet ,  tribuunt^ 
atque  ad  eam  mentem  verba  ejus  minus accommoda- 
ta  paululuminflcdunt,  swiproeV  pofitum  nuUa  red- 
dita  ratione  ,  affirmantes.  lUe  objicit ,  hoc  fapicn- 
tlx  Apoftolica;  minus  conuenire.  Cum  enimejufmo- 
di  dodrina  fit  admodum  ardua ,  &  a  fenfu  communi 
abhorrens ,  &  alibi  non  doceatur  in  Scriptura,  con- 
fentaneum  erat,  vt  faltem  hoc  vno  in  locodocerc- 
tur  aperte,  &  verbis  difertis,  aut  faltem  iis ,  quse  fal- 
soquidem,  fedtamenpro  difertisabiishabenturqui 
a  nobis  in  hac  caufa  dilfentiunt.  Si  laltem  dixiifet 
»V  ^  non  fuiffet  opus  recurrere  ad  enallagem  prjepo- 
fitionis  i'^  poiita;  pro  iv  $c  miniis  fuiifct  ambigua 
vocum  iv  J  iigniEcatio  :  multo  enim  rarius ,  quam 
«>'  /,  fignificant  ea  ^uod  ,  quatenm  &:c.  Curn  ergo 
Apoftolus  coniulto  dicere  maluerit  sV  /  quam  iv  /^ 
ac^quantum  fieri  potuit ,  ab  iliis  remouerit,  &:  plu- 
ribus  interpofuis  feparauerit  nomen  «tf^&/7rK ;  atque 
ita  impediuerit  ne  ad  id  tanquam  antecedens  rela- 
tiuum  (^  referretur ,  cur  fine  ncceilitate ,  fine  ratione, 
malumus  eius  verbis  &  verborum  collocat  ioni  vim  ali- 
q-uam  infcrre  ;  vt  id  dicere  aliquomodo  videantur 


75 
quod  ex  eis  colligi  nequit ,  quam  rctenta  verborum 
6>'  J  proprietate,  &  Apoftolico  commatumfitueam 
fententiam  verborum  eius  admittere  ,  quam  in  fe 
voram  efle  nemo  non  Pelagianus  negare  poteft  > 
Sed  ^uid ,  inquit,  impediet,  cfuominus  Pelagitu  Aut  SO" 
cinm  eadtm  ratione  ohjicere  pojiint ;  Si  Scri^tura  docere 
njolwjfet ,  'vclpeccatum  generatione  propagari ,  vel  Chri^ 

Jlum  ejje  Mediatorem  merito  &  fatisfiitione  ;  id  exprejfn- 
ram  fuijfe ,  vel  ex^rimere  dtbuffe  verhis  claris  &  p^^ff--' 
cuis ,  cum  resfit  ardua ,  necfatis  ad  communem  hominum 

fnfum  accommodata  ?  Omnino  nihil  impediet  quomi- 
niis  hoc  pofiint  objicere  ,  fi  velint ,  Pelagij  &  Socinx 
fequaccs  ;  Sed  nihil  impediet  etiam  ,  quominus 
objicientibus  refpondeamus ,  non  id  quod  vult  D.  G. 
noflrum  non  ejfe ,  Deo  loquendi  rationcs  &  modos  prefri- 
herc  :  Hocenim^cumDei  niens  &  fententia  veriatur 
in  quarftione,  rophifticum  videri  polTit  •,  Sed  quod  res 
eft  5  id  neque  a  fenlu  confcientix  vUo  modo  abhorre- 
re  3  &  tam  difertis  ac  claris  verbis  in  Scriptura  expri- 
mi  j  vt  5  niii  iis  magna  vis  aiieratur ,  inalium  fenliim 
detorqueri  nequeant. 

Tertia  ratio.  Locm  non  poftulat  vtita  vertatur :  cum 
enim  caufa  certaft,  cur  Apofol^  dixerit,  mortem  in  om- 
nes  homines  peruafjfe  ,  nempe  quia  omnes  pcccauer/mt, 
quid  opt4^  eji  confugere  ad  cauftm  incertam  O"  rcmotam, 
idquecontra  verborum  vim  naturalem  ?  Rcfpondet  qua- 
tuor  :  (ed  ,  quia  vim  argumenti  non  perceperat, 
eirsfCdJiovvad.  Dixit  Apoftolus ,  mortem  in  omnes  ho- 
mines  peruafifte  :  caufa  (ine  dubio  eft  quia  omncs 
peccauerunt.  Sed  quod  peccatum  intelHgi  dcbeat 
quxritur.    Alij  peccatum  intelligi  volunt  habituale 

.  omnibus  inhxrens  ,   alij  peccatum  actuaie  Adami 


16 
omnibus  ordinc  naturx  priufquam  vitiofi  fuit  impu-, 
tatum.  Pcccatum  habituale  inhxrens  ab  Adamo  in 
omnes  propagatum  caufa  eft  certa  ,  hoceft  ,  confef- 
fa  ab  omnibus  orthodoxis.  De  eo  enim  vitio  quin 
fit ,  &  caufa  ftt  mortis  \  quippe  vere  peccatum ,  vere 
reosmortis  nos  efficiens ,  nulla  eft  inter  nos  contro- 
uerfia.  Id  enim  eft  communi  confcffione  fidei  verbis 
clariflimis  &:  difertiiTimis  confirmatum.  Dcpeccato 
vero  aduali  Adami ,  an  ante  corruptionem  impute- 
tur,  &  an  illa  imputatiofit  caufa  cur  in  omnes  mors 
peruaferit ,  res  certa  non  eft  &  liquida :  id  enim  eft 
quod  nunc  inter  nos  controuertitur.  Rurfus  vitium 
vnicuique  noftrum  inhjcrens  caufa  eft  mortis  noftrae 
propinquior,  quam  primum  Adami  pcccatum  a6lua- 
le  j  quod  nobis  imputatum  dicitur,  non  modo  prius 
ordine  naturae  quam  eftemus  corrupt*^  ^fed  etiamali- 
quot  annorum  millibus  antequam  elfe  &  viuere  in- 
cepiftemus.  Itaque  cum  duic  illce  caufje  intcr  fe  con- 
feruntur,  illa cft  certa,  quia  non  controuerfa ,  hjcc  in- 
certa,  quia  controuerfa  :  illa  eft  proxima  in  codem 
cum  iuo  cffcdu,  hoc  cft^morte,  fubjedojha^c  remo- 
ta,  quia  in  alio  fubje<3;o ,  a  nobis  non  modo  naturae 
generantis  ordine ,  fed  temporc  etiam  valde  remota, 
ac  inter  quam  &  mortcm  interpofita  cft  caufa  pro-* 
pinquior 5  nimirum  corruptio.  lam,  opinor ,  Lcdor 
humanilfmic ,  vides  argumcnti  vim  ,  &:  ab  ea  quam 
aberrent  viri  dodi  rcfponfiones  ipfe  per  te  intcUigis. 
Cura  enim  certum  ftt  ac  nuUo  modo  inter  noscon- 
troucrfum,  omnibus  inhxrcrc  pcccatumquod  mere- 
tur  mortem,  &  ob  quod  omnes  moriuntur,  cur  de  co 
peccato  verba  Apoftoli,  quibus  caufamortis  omnium 
homimmconunQtuv  ^  m/^cs  peccaffmmt ,  non  accipi- 

mus? 


77, 
n^ius  ?  Cur  eo  peccato,  quali  nullum  efTetjinfuper  ha- 

bito  j  confugimus  ad  aliud  imputatum ,  quod  &:  con- 

trouertitur,  &:  ab  illo  effedo  eft  remotius  ,  prxfer- 

tim  vcrbis  ApofLoli  &c  verborum  fitu  repugnantibus  ? 

Prseter  aberrationemabargumento  funt  aliavitiain 

refponfionibus  tribus  D.  G.  qux   paucis  indicabo. 

1 .  2^^/,  i nquit  ^pertendimus  certam  frijfe  caufaWj  qiure 

dc  imputatione  illa  lequeretur  Apoflolm.  Nam  cum  d.'.\''Jfet, 

vnius  hominls  feccato  mortem  fuiffe  introduBam  m  mun- 

dumj  quxn  potuit,vnde  ea  vis  tiii  peccatOy  vt  tantuin  mali 

non  in  vnum  autAlt:r:imyfedinomnes  inuexerit:  Rejpon- 

dct  Paultis,  iliud  inde  fa^um,quod  vno  iiiopeccato  omnes 

reifa6ii-  fint ,  fiue  qucd  vno  tiiofeccante  omnes  in  iiio  & 

cum  iiiopeccaffe  inteliigendifunt.  Haccrcfponfio.  pr^eter 

quam  quod  non  tangit  neruum  argumenti  ,  Apofto- 

Jum  facit  nugantem,  &  mutatis  tantum  verbis  id- 

ipfum  quod  quxrebatur  refpondentem,  ac  pro  caufa 

eftedusipfumeffedum^cujus  caufa  quxrebatur,  af- 

ferentem.   Qjidenim  eft  hiijus  refponfionis  autori, 

peccatum  in  mundnm  introiiffe?  nihii,  nifi  peccatum' 

aduale  omnibus  hominibus  imputatum  fuilTe.    Id 

patet  clariffmic  ex  hoc  ipfoejus  cap.  8.  §.  8.  p.  217. 

&  aliis  aliquot  locis.  Quid  rurfus  ei  cfl  in  Adamo 

omnes peccauiffe  f'  idfane  j  inc^uit  ^  me/ius  cxponi  non po- 

tefl ,  quamfi  dicamm  peccatum  Add  omnibm  imputari. 

eodem  cap.  §.  10.  p.  222.  Quxrenti  crgo  cur  pecca- 

tum  aduak  Adami  omnibus  imputetur  ad  mortenij 

Refponderit  Apoftolus  ,   quia  omnibus  imputatur. 

Qjxrenti  5  vnde  ea  vis  iili  peccato ,  vt  imputetur 

non  vni  aut  altcri ,  {^^  omnibus,refpondetillud  inde 

fjdum  3  quod  illud  imputetur  omnibus.  Quidcfl  nu- 

gari  5  fi  hoc  non  efl  ^  Ad  duo  ii\a  vicia  accedit  etiam 

O 


tertlum.  Sibl  enim  ipfe  repugnat.  Nam  {i  ea  fuit 
mens  Apoftoli  quam  ei  tribuit  hxc  rcfponfio  ,  certc 
verba  sV  S  myrii  iif^rov  conftrni  debcnt ,  poft  antece- 
dentia  omnls. ,  feccafum  m  nmndum  wtroiit,  d^ferpc- 
catum  mors  ,  df*  ita  mors  m  omnes ^eruajit :  reiponfio 
enim  eftent  ad  qua:ftionem  ,  qux  ex  verbis  illis  im- 
mediate  praecedentibas  exoriri  poterat.  Id  quod 
verfionem  m  quo  euertit.  Ea  enim  pofita  conftrui 
debent  verba  m  quo  omnes pccauerunt ,  ante  illa  om- 
nia  :  cohxrent  enim  immediate  cum  nomine  a.v^a-n* 
&  eft  trajedio.  Sicergo  conftrui  deberent ,  Sicutper 
vnum  hominem  ,  in  quo  omnes  peccauerunt ,  peccatum  in 
mundum  introiit,  &  ferfeccatnm  mors ,  &  ita  in  omnes 
homines  mors  peruajit. 

Secunda  fimiiiter  rcfponfio  peccatignorationear- 
gumenti ,  caufamque  incertam  aliter  quam  debuit  ac- 
cipit,  &  praeterea  nonnulla  habetminus  rede  dida. 
^^is  dixerit,  inquit ,  incertam  caufam  a  Paulo  proponi 
cum  I.  Cor.  xv.  22.  ad  Adamum  vjque  prctoplajlam  con- 
Jcendit ,  df"  nos  omnes  d  ctt  in  Adamo  mori  ?  Quorfum 
hocfpedat?  Ibine  caufam  aliquam  aftert  Apoftolus, 
cur  omnes  vi  communionis  quam  habent  cum  Ada- 
4110  moriantur  ?  aut  funtne  illa  verba ,  in  Adamo  om- 
nes  moriuntur  y  tx.i3.m\m^\it2iX\\:iQ.  ^vt  loquuntur,  in- 
tclh'genda  >  Deteriora  funt  qu3e  fequuntur.  JSQmi- 
rum ,  inquit ,  neque  ibi ,  neque  hk  Apojiolas  proprie  ad 
caujts  particulares  rejpicit ,  qu£  rejdere  pojfunt  in  vnoquo- 
que  indiuiduo  generis  humani ,  d*  propter  quas  fit  vt  mo- 
riantur  :Jed  cau/am  generalem  exponit  qux  omnes  ingene- 
reex  ^quo  re/piciat  &c.  Perinde  loquitur  ,  quafi  cor- 
ruptio  haereditaria  non  eftet  caufa  generaHs  omnes 
homiaes  ex  aequo  refpiciens :  Cum  illa  tamen  tam  fic 


communis  ,  quam  communis  eft  eorum  qui  peccaue- 
runt  mors ,  quam  communis  eft  illis  natura  humana, 
immo  quam  communis  dicitur  effe  imputatio.  Ita 
paulatim  doctrina  de  corruptionis  hxrcditariae  vi  & 
reaiu  ,  quam  fummo  ftudio  primi  reformatores  tue- 
bantur,  negligiturac  prope  obliteratur^vtdetlocum 
illi  imputationi  ,  quam  magni  iili  viri,  aut  ignora- 
runt  prorfus ,  aut  etiam  refutarunt.  T^jcjue  ^artfi, 
addit  5  it  edm  caufam  dlcawm  fjfe  rcmctam  (^  lohgin- 
(juam  ,  ^nia  hic  non  ad  annorum  &  fxcidorumjpatia  ,Jed 
adrei  cfficacltatem  rcjptciendum  cjl.  Quid  i?  an  injuili- 
tia,  qua:  in  me  non  ha-lit,  fed  in  loio  Adamo,  tot 
annorum  miliibus  antequameOfemmortuOjCaufaeft 
aeque  immediata  ac  proxima  mihi  vel  morti  mcse  ,30 
jllaqux  in  me  hxret  intime ,  &  eft  omnium  confcf- 
fione  mortis  mea:  caufa  ?  Annon  etiam  peccatum 
Adami  fequuta  eft  corruptio  ,  &:  hanc  mors  ?  eft  igi- 
tur  corruptio  caufa  propinquior  mortis  quam  pecca- 
.  tum  quod  in  folo  hafit  Adamo.  ISljqne  lero  ,  fub- 
jungit  5  ^ui  corrujtiencm  ab  Adamo  deriuiiri  dicunt ,  A- 
damum  idco proponuht ,  tanquam  caufam  rcmota?n  d^  dif 
ftam  corruj,t,ohis  illii^s  ,  nimirum  ,  quia  cft  nobis  cum  co 
ratione  i^n^un-\\s proxima  vnio  ,  ctji non  ratione  perfo- 
nx.  Immo  cum  proponunt ,  tanquan-i  caulam  cor- 
ruptionis  illius  remotam  &  diiTitamj  \\0ZQ^^pr,mam, 
vnde  ad  alios  omnes  dimanauit.  Itaque  Q^\Oi^fanguis 
hic  2.perfona  diftinguitur,  &:  iliius ,  non  hujus ,  ratio- 
ne  nobis  eiTe  dicitur  proxima  cum  Adamo  vnio  ,  id 
equidem  non  inteliigo.  Tam  enim  fanguis  meus  a 
fanguine,  &:  natura  mea  anatura,  quam  perfona  a 
pcrfonaAdamidiftertidifferentiacftvtriufquepariter 
numcrica,  non  fpecilica :  Et  quam  perfonam  meamj 

-  02 


tam  naturam  etiam  meam  peromnes  meos  interme- 
dios  parentes  ab  Adamo  traxi.  Eft  enim  Adamus 
pater  nofter  non  proximus ,  fed  primus  •,  nihil  que  ab 
eo  nifi  per  proximosmeos  parentes,  accepi,  autac- 
cipercpotui.  Seal ,  inquit ,  cum  hk  ir:flttuatur  inter 
Chrijli(m  ^  Adamum  comparatio  ,  non  magis  dkendujfi 
ejl  inohedienttam  ah  Adamo  commijfam  ,  ejfe  caufam  rc- 
motam  noji^rx  condemnationls ,  quam  ohtdientiam  a  Chri- 
Jlo  pr.efittam  j  ej/e  caujam  remotam  ncflr.z  mjftficationk, 
Qoaft  vero  non  polTit  comparatio  inter  duas  caufas 
efteduum  oppofttorum  inftitui ,  cumfunt  in  fuo  ge- 
nere  primae ,  nift  vtraque  ftt  pariter  proxima  l  Qujs 
nefcit  obedientiam  Clirifti  efte  juftiHcationis  noftrx 
caufam  adgequatam  &vnicam  ,  inobedientiam  vero 
Adami  condemnationis  noftrac  nonnift  inadaequatam 
&  partialem?  damnamur  enim  nonob  foium  pecca- 
tum  aduale  Adami,  fcdetiam  ob  inhserentem  nobis 
corruptionem  hasreditariam  ,  &  alia  omnia  noftra 
peccata  fiue  adualia  fme  habitualia  ,  cum  tamen  ob 
vnam  Chrifti  obedientiam  ,  nullo  autem  modo  ob 
noftram ,  juftificemur.  Haec  igitur,  ciim  fola  &  vnica 
juftificationis  caufa fit ,  eade  &  prima  &  proxima  eft  ^ 
illa  vero  cum  non  fola{it,fed  vnacumea  aliae  multcu 
fintcaufae  condemnationis ,  ita  prima  eft,vt  nihil  ne- 
cefteiitproximam  efle.Quid?  nonne  peccatum  &  per 
peccatum  condemnationem  trahimus  ab  Adamo  pro- 
pagatione  naturali  ?  Nonne  &:  Patres  olirn  ,  &  pri- 
mi  noftri  Reformatores  imitationi  Pelagianae  oppo- 
nere  folebant  propagationem  peccati ,  nulla  imputa- 
tionisfactamentione  ?  Atqui  propagationis  natura- 
lis,  in  fuo  quidem  genere,  prima  eft  caufa  Adamus, 
ied  cujufque  noftrum  proxima  aut  immediata  pro- 


8i^ 
fedo  non  efl:.  Hic  ergo  maximum  cernitur  Adamutn 
inter  &  Chrillumdilcrimen.  Adamuseft  gencratio- 
nis  noftrx  caufa  remotiflima  ,  cum  rcgenerationis 
noilrac  Chriftus  lit  caufa  proxima.  Filij  (umus  Ada- 
mi  non  proximi  fedremoti  :  inter  nos  enim  &  Ada- 
mumalij  multi  interjedi  iunt  ^  pilij  vcro  Chriili  pro- 
ximi  lumus,  quotquot  in  eum  credimus.  Per  fidem 
enim  vnimur  Chriilo  recla  Sc  immediatCjnecnon  per 
ejus  Spiritum ,  qui  cum  vnustantum  numero  fit  &:  m 
Chriilo  &  in  omnibus  nobis,  nos  Chrifto  tam  imme- 
diate  copulat ,  vt  inter  Chrillum  &  fidelem.interme- 
dius  nemo  fit.  Hxc  cum  nonignoraret  Vir  Dodus, 
qui  potuit  iic  loqui?  Demcji  in  caufis mer.tmisy  inquir, 
qunles  fiir:t  de  ruihu4  agimm yftmper  eft proxim':t(ts,  qui.t 
mertum i/lud fmper  wsp;^  ^  tfficaciter  agit.  Egregium 
argumentum  l  quafi  non  poifit  pariter  efficaciajac 
caufa,  diilingui  in  remotam  &  proximam  l  fua  enim 
cuique  cauix  vis  &  ,  cum  fequltur  effcClum ,  efticacia 
eil:^  alioqui  non  eifet  caufa.  Annon  Adamus  effica- 
citer  naturam  fuam  &:  corruptionem  in  nos  propaga- 
uit  ?  Attamcn  naturae  &  corruptionis  noil:rx  cauiV 
noneftniii  remota.  Non  eil:  autemipie  cauia  meri- 
toria  condemnationis  noilras,  fed  hujus  cauix  caufa-, 
manauit  enim  ab  eo  corruptio  hcereditaria  noilrx 
condemnatioiiis  caufa  proximafeu  imniediata^hujus 
auiem  caufa  fuit  pcccatum  actuale  Adami.  Poilu- 
mus-ne  ilmiliter  dicere ,  obcdientiamChriiH  caufnm 
fuiife  alicujus  virtutis  vel  obedientix  ,  qua:  iit  caufa 
julHticationis  noilrx  ?  Eatenus  igitur  inter  Chriili 
obediemiam  &:  Adami  inobedicniiam  difcrimen  eit 
memorabile  5  &  illa  proxima  jailificationis,  hx^c  re- 
mota  condcmnationis  noilrx  (  corruptio  enim  iuter- 


82 

ponitur  )  caufa  dicenda  eft.  Alioqui  quomodo  pec- 
catum  aduale  Adami  caufa  elTe  pofTet  condemna- 
tionis  noflrse  meritoria&:  proxima  r-  Primum  fi  non 
eft  noftrum  nili  per  imputationem ,  non  mereturcon- 
demnationem  noftram  nifi  imputationis  interuentu. 
Non  eft  igitur  caufa  mcritoria  noftric  condcmnatio- 
nis  per  fejfed  per  accidens  tantum ,  ratione  illiusim- 
putationis  ,  qute  eft  adio  diuina  ,  atque  adeo  fuper- 
naturalis  &:  voluntaria  :  cumtam«iobedientiaChri- 
fti  fit  caufa  meritoria  juftificationis  noftra;  per  fcj 
quippc  5  eo  fine  ac  conlilio  a  vade  noftro  loco  noftro 
pra:itita.  Quo  pofito  fequitur ,  quod  ftimus  peccato- 
res  &  condemnamur ,  id  efte  diuina*  illi  adioni  per  fe 
afcribcndum,  peccato  vero  Adaminonnifi  per  acci- 
dens,  id  quod  vt  credam  vel  faciam  adduci  me  mea 
iiullo  modo  patitur confcientia.  Deinde  qui  imputat 
alicui  homini  peccatum  ,  fupponit  illum  homincm 
cfte,  qui  damnat  ad  mortem  fupponit  eum  quem 
damnat  viuere.  Cum  crgo  noftri  eftc  &  viuerc,  quod 
natura  condemnationem  noftram  anteccdit ,  non  fit 
Adamuscaufa  niii  remota  ,  qui  poteft  efTc  condem- 
nationis  noftrae  caufa  proxima  ? 

Sequitur  ratio  quarta.  Sccfui  Apcjfoli  nonj>mti{r  vt 
ita  vcYtdntur-,  ccepit  enim  Jpojlolm  verf.12.  comparAtio- 
nem  intcr  Chrijlttm  S*  Adamnm  injlituere  eo  modoy  njt  af- 
frmaretper  vhum  hominem  peccatum  tntroiife,  c^  perpec- 
catummortcm ,  adJb  vtmors  inomncs  homines  pcruagata 
fit.  J^ia  vero  mirum  videripotuity  tantam  fu^Jfe in  vniu4 
hominis  vno  peccato  vim  atque  efficacitatem,  vttotam  ho- 
minum  multitudmem  morti  addicerct ,  ne  quis  indigne 
fjuicijuam  de  T>eo  fijpicaretur,  addit,  id  mirum  videri  non 
debere,  cum  omnes peccAuerint.  Vt  igitur  Adamin  mor" 


^3 

tem  madtt^  quta,feccamt',  fic&  omnes  partterin  mortem 
incidimty  qtiu  omnes  fecca.uerunt'  Quid  reponit  vir  do- 
(5tus  ?  Primo,  inquit,  notetnr  rcjpondentts  confefio :  Nam 
dum  agno/cit peccatum  tlltid,  quodfer  vnum  hominem  in- 
troiijfe  dicittir,  effe  vnum  vnit^  hominis  ,  nem^e  Adnmi 
peccatttm  ,  eadcm  ratione  omnia  illa  argumenta  con- 
f  Litat  &:  conuellit ,  quibus  frpra  moliebatur  alttu  conjtr- 
mare  y  ^/V  peccati  nomine  non  ipftfi  Adami  ^eccatum , 
fed  noflraminternam&ortgtnalcm  corraftionem  tantum 
intcliigendam  ejjc.  Ita-ne  ,  omnta  ilU  argumenta  con- 
futAt&conuellit?  PofTunt-ne  vnius  fmiplici  affirma- 
tione,  alterius  argumenta  &  multa,  &  valida ,  &  diu 
poft  illam  affirmationem  excogitata  &  propoiita  con- 
futari  &:  conuelli  ?  Sieftita,  nuUum  eit  argumentum 
vlque  adeo  neceiTarium ,  &  demonilratiuum ,  quod 
non  poiTit  ea  ratione  facillime  confutari  &  conuelli. 
Argumen.ta  autem  illa,  quia  funt  poi\erioris  manu- 
fcripti  5  quam  fmt  valida  &  inuicla  ,  tum  fiet  mani- 
feftum  5  cum  inilituetur  manufcripti  illius  cum  libro 
D.  Gar.  comparatio.  Quid  vero  dices ,  candide  Le- 
(fiior,  fi  id  non  confitetur  do6fiifmius  autor  illius  ra- 
tionis^quod  hic  confiteri  dicitur?  Certenonagnof- 
Citpeccatum  illudy  quod^er  vnttm  hominem  introiijfe  di- 
c:tur,  fjfe  vntim  vnius  homints,  nempe  Adami  peccattm:  id 
non  fentit :  id  ncque  totidem  verbis  dixit  ,  nequc 
a:quipolientibus.  Dixit  tiintiim  in  vno  vnius  pcccato 
tantam  ftitjje  vim,  vttotam  hominum  multttudinem  morti 
addtceret :  itdiwow  dixit  illud  vnumvnius  pcccatum 
idem  numero  in  omnes  iiomines  ingreffum  eife,  &: 
proximc  mortem  inuexiife.  Nempe  peccatum  quod 
intrpijt  in  mundum  eil  vnius  peccati  vnius  hominis 
clfectumj  6c  pcr  vnum  hQmincm  peccatum  introiic 


84 

in  mimdum  Sc  mors  vi  vnius  peccati,  quoi  (Qfe  pro- 

pagatione  naturali  ditfudit,^  multiplicauit,  &  cuni 

natura  humanaj  cui  inhaeretjpropagaait.   Itaque  to- 

tam  hominum  multitudinem  moni  addixit  fui  in 

omnes  homines  propagatione,  ac  fecundum  nume- 

rum  multiplicatione.    Hxc  eil  prxftaQtiflTimi  ilHus 

viri  mens,  neque  libi,  nequePlaceo  contradicentis. 

Hacc  prima  fuit  D.  G.  rcfponfio.    2.  Jddabium ,  in- 

quit,  qtiod  emergere fottdt  m  kctjrum  mimti  ^  nulla  ejjet 

pLine  Apofioli  reJpQnJio  l  g''t',ma,fit.ilem  darcty  qualem  vult 

Vir  DoBtio.    Duhium  enim  hoc  cfi,  qmmodo  tantafit  'uis 

i/-i  V  70  vn:pi4  Adami  j^eccato ,  vt  totam  hom'tnum  multitu- 

dm:m  mortl  addicat.    Rcjponfio  dicitiir  ejfcj  id  indcfieriy 

^uod  omnesfeccauerint  in  fua  propria  perfiona.    Hoc  vcro 

/udcre  efiy  nen  duhofiatisfacere.    Nam  l\ec  quidem  rap.o 

cjfe  potcfi  3  proptcr  quam  morti  omnes  addtcantur  ,  c^uia 

omnes  peccarunt.    Sed  hic  non  qiuntnr ,   quare  omnes 

msrti  addicantar,  verum  hocpotius,  ctirin  njno  vnimAda- 

mi  peccato  tanta.visfit,  vt  htinc eJfeBtim producat ,  ncmpe 

mortcm.  Rcjponfio  igittirdebet  agcrc  de  peccato  illo  Ada- 

nii,  non  de  noftro  vniuficujufttcde  qtio  nihil di^tum  fue- 

rat  in  dubio propofito.  Itaque  vt  appofitta  fit  rejponfioy  ne- 

cejftriumefiy  vt  tllud  "i^i'  ZmvTcCi^f^fpTnv,  interpretemur  de 

peccato  tpfiiHs  Adami,  quodomnes  morti  addicat ,  propterea 

qucd  ejm  reatm  in  omnes  deficendtt ,  fiiu  qma  propter  im- 

ptitaiionem  commune  fit  omnibm.    Hoc  iia  clarum  efi  d^ 

€uidens,vthic  oporteat  valde  fcfinajfc  d'(putAtorem.\Q^\' 

naurtquidem  fortalTe  autor  hujus  rationis,  ftfd  non 

nimis :  optime  enim  difputat.    Sed  an  feilinauerit 

D-G.  nefciOj  illud  certe  mihi  conftat,  cum  hic,  vt 

alibi  paCdm,  haud  redtc  difputare.    Non  ludit,  fed 

reuera  dubio  fatisfacic  Rcfponfio.  Duobusenioimo- 

dis 


dis  iii  vnins  hominis  vno  peccato  tantam  vim  fuiiTe, 
vt  totam  hominum  multitudinem  morti  addiceret, 
intelligi  poterat,  vno, fi  ponatur,  quod  facit  hoc  loco 
D.  G.  Dtum  toti  hominum  multitudini  vnum  illud 
vnius  hominispeccatum  immediate  imputalTejatque 
ob  illud  imputatum  cam  morti  addixifTe.  Altero,  fi 
intelligatur,  peccatum  illud  fcfe  naturali  quodani 
contagio ,  ab  vno  homincin  alios  omnes  propagafTe 
&muitip]iLa(re,  atque  ita,qu  ;niam  omnes  peccaue- 
runt  5  morti  acldiaos  fuilfG.  Apoilolus  ne  Lcctor 
priorem  modum  cogitans,  tnd gne  f^utcqumi  de  Dco 
fifp  c/intnr ,  poileriorem  docet,  alfirmariS  omnes  ho- 
mmes  morti  fuilTe  addidlos,  non  quia  vnus  tantum 
peccuit,  lcd  quia  omnes  peccauerunt  ^  non  proxime 
ob  Vi.ius  vnum  peccatum  ,  fed  ob  fuum  quiique  fibi 
iniitum,  ab  iilo  vno  propagatum,  quac  propagatio 
vocibus  &  ita,  non  minus  ad  peccatum  quam  ad  mor- 
tem  pertinentibus^fatis  innuitur. 

Au.ii,  quxfu  liumaniifuiieLe(5lor,  Caluinum  ,  a 
CLijus  do6trii:ia  recedant  nectffe  eilqui  nos  innouatae 
doclrinae  accufant,  Comm.  in  Rom.  5.  12.  olfrua 
Cjuem  hic  fonct  crdinem.  Peccatt4m  emm^rxcififfc  dicit: 
ex  eo  fcjuutam  (ft  mcrtem,  Sunt  cmm  qai  cohtehdhnt, 
nos  it  peccato  Adx  efft ^l  rdtos  ac  fi  nulla  ncfra  culjja  pe- 
riremus,  idch  tantum  quafi  ille  nohis pcccrfct.  (  Vix  po- 
tuit  clariiis  imputatio  antcdens  delcribi,  quam  fequi 
putantur  mors  anim3e,ideft,  corruptio  hareditaria, 
&  mors  corporis  ac  xterna,  tanquam  poenae  proprie- 
^dictae.)  Atrui  difrte  affirmat  Paulus ,  in  omnes  propa- 
gatum  cjfe  peccatum ,  qui  ejus  pcenam  luunt.  Atque  id 
diinde proptus  'vrget ,  qtium  rationem  afgnatpauto  pof^ 
cur  om,.ii  Adxpofer,  t^ifuhjact  at  mortis  mper  0.  NempCj 

P  * 


S6 

in/^utt,  quonhm  omnes  feccAmmus.  Porrhijfud pfCC4re, 
efi  corritftos  ejfe  &  vitlatos,  llla  enm  naturalis  prauitas 
(judm  e  matrts  vtero afferimus ytametft non ita  cito  fru6tus 
fuos  edit ,  peccatum  tamen  efl  coram  domino ,  (^  ejtts  vltio' 
nem  meretur.  Atq^te  hoc  efpeccatum  qttod  vocant  Orlgi^ 
nale.  Et  paulo  poft ,  Peccatiimm  igitur  omnes,  quia  na-' 
tnrali  corrt^ptione  omnes  imhutiftimtt4.  Et  iterum ,  Se- 
quturergoyrauitatem  nobis  ingenitam ,  d*  hdrcdit.irtam 
notari.  Nihil  potultdici  clarius  &:  difertius.  Gratu- 
latur  fibi  Placeus  cum  videt  per  latus  fuum  peti  Cal- 
uiiium  5  feque  cum  eo  pariter  oppugnari ,  &  defertae 
antiqux  dodrinae ,  aut  potius  eam  deferentium  vices 
luget.  Notetur  hic  rurfusnuua,  ^^  vt  mihi  quidem 
videtur  ,  Deo  injuriofa  do6trina ,  peccaium  Adami 
froptcrimputationem  commune  fitri  on  nilm.  Q^od  ii^i- 
turcommune  eft  omnibus  id  non  vi  auicontagio  aut 
naturali  propagationi  iliiuspeccati  afcribei^dumeft, 
fed  Deo,  cui  libuit  imputando  facere  omnibus  com- 
munc,quod  alioqui  communc  non  fuiffet.  Vndeigi- 
tur  noftraperditio^nifiexDco,  qui  nos  fecit  pecca^ 
tores  alienum  peccatum  efftciendo  noftrum  ?  Et  cur 
peccatum  illud  nobis  imputauit ,  &  fecit  noftrum, 
nofque  peccatores?  Nulla  caufa  affertur,  aut  atferri 
poteftjniiiquia  ita  ei  libuit.  Nonexcitaturconfcien- 
tia  tua,  pie  Ledor?*  non  refugit  talem  doctrinam  ? 
non  exhorrefcit?  Sed  pergamus. 
\  Qointa  &  vltimaratio  his  verbis  conccpta  eft  §  xr. 
pag.  224.  Ea  inter^retatio  confirmattix  verj.  ij.Jeqttenti, 
^ui  per parttculam  y<^p>  conne^itttr  cttm  prMedsnti.  T>tibi- 
tarc  enim  aliquis  potuit ,  an  emaes  homines  retiera  pecca- 
nerint ;  idtgitttr  Apofloltis  probat  eo  argumento.,  qttod  'vbi- 
cmque  mors  eji,  ibi  necejfe  eji  ejfe  peccatum.    Mors  autem 


^7     .  .         .    .' 

noH  extttit  modoyfed  &  regmuit  in  cmnes  ilios  qui  vixe- 
funt  ijstem^onbuSt  qua  inter  frimum  feccatum  Adami  & 
legem  inttrfluxerunt :  omnes  illi  ergo  fuerunt peccato  ob- 
noxij.    Rejpondeo  inquit  D- G.  Abfit  'vero  vt  ejufmodi  pag.ij? 
analyfim  accfiamm:,  qu£  ex  diuino  Apofiolofacit  inepum  $xviu. 
circhlatorem.    Bona  verba  :   ineptum  circulatorem ! 
Abfit  a  nobis  tam  grande  crimen.   Quornodo  vero 
id  probat?  N am,tnquit,  A^ofiolm  verfu  12.  frobat omnes 
efie  addtStos  morti,  quia peccauerunt,  jjcfiea  njerfis.frobat 
omnes  peccaffe,  quia  morti  addicHfunty  &  mors  tn  omnes 
regnat.    Hoc  fcilicet  eft  efTe  ineptum  circulatorem. 
Atqui  non  dixit  illius  rationis  eruditiflimusautor, 
Apoficlum  njerfu  \2.  probare ,  omncs  efife  addi5ios  morti? 
Relegequa:fo  &  confidcra  rationemjquemadmodum 
ab  ipfo  GarilTolio  recitata  fuerat  §  xi.  &i  a  me  ex- 
fcripra.    Num  talc  quid  in  ea  animaduertis^  aut  ex 
ca  bona  confequentia  deduci  poteft  ?   Eccur  vero 
Apoftolus  id  probare  in(lituiiTet3quodScriptura,&: 
omniam  feculorum  experientia,  genufque  adeo  hu- 
m.inum  vniuerfum  perpetuo  confitctur  &  clamat? 
Ecquis  etiam  credat,  Apoflolum  probare  voluilfecla- 
rius  per  obfcurius?  Clarius  enim  efl  omnes  mori, 
quam  omnes  peccafle.  Non  igitur  probat,  fed  ne  vi- 
derentur  omnes  homines  ob  vnicum  vnius  hominis 
peccatum  eis  imputatum  mori,  aflfirmat  pervnum 
hominem  ita  mortem  ingreffam  effe  in  genus  huma- 
num^vt  non  fola  inomneshomines  inuaferit/ed  ejus 
etiam  caufa,  peccatum.    Itaque  mori  omnes  non 
proxime  ob  vnum  illud  a(^uale  vnius  hominis  pec- 
catum,  fed  ob  fuum  quemque  fibi  infitum^ab  illo  de- 
riuatum.  fingit  crgo  D.G.  probationem  circularem 
vbi  nuUa  eft  \  quanc^am  ii  effet,  non  tam  circuius  * 

P  2 


88 
Philofophis  damnatus ,  quam  regreffus  ab  lifdem 
laudatus  dici  deberet :  conilaret  enim  ex  duabus  de- 
monftrationibus.alteraT8cOo77,alteraT?'o77,  illa  parien 
te  diftindam  effedus  ,  hac  confufam  caufse  noti 
tiam.  Eandem  autem  circulationem  curo  ipfe  fibi 
objeciflfet  D.  G.  expedire  (efe  ex  ea  non  potuir.  Po- 
fleriorem  enim  tantum  rationem  attigit ,  priorem  , 
exquapendebat  circulus^alto  inuoluit  filentio.  Peto 
igitur  ex  ejus  mente,  num  Apoftolus  probet  iJ^f.  12. 
omnes  effe  morti  addidtos,  quia  peccatum  Adxipfis 
imputatur  ?  Si  ais,  manet  circularis  argumentatio  : 
flatim  enim  U^f.  13.  &  14.  probabit  omnibus  pecca- 
tum  Adx  imputari ,  quia  omnes  funt  morti  addidti. 
Sl  negas,  tollis  quidem  circulum-,  fed  neque  id  ne- 
gauit  D.  G.  neque  vt  fe  ex  eo  circulo  ecuceret,  quic- 
quam  ejufmodi  tentauit:  fecit  ergo  id,  cujus  nos 
falso  accufabat ,  ex  A^oftolo  dtmno  mcpum ,  vt  loqui- 
V^x^cmuUitorem. 

Sed  tamcn  inde  hoc  argumentum  clidt.^i^ui  irro- 
gatnrfoena  mort^ fro^ter pccatum ,  ns feccatum  imj^uta' 
tur»  Atqui  infantibm  irrogata  eftante  tegemtoena  mortls 
jfropter  peccatum  Adx.  Ergo  iis  peccatum  Add  imfutatum 
f/?.Refp.Peccatum  Adae  duobus  modis  accipi :  i.  pro 
eo  pcccato,  quod  ab  eo  in  pofteros  propagatum  &  fe- 
cundum  hominum  numerum  multiplicatum ,  caro  & 
vetus  Adam  appellatur.  2.  pro  caufa  peccati  illius 
propagatijnempe  aduali  Adac  inobedientia.  Si  prio- 
re  modo  accipitur  ,  concedo  totum  argumentum. 
Fateor  enim  peccatum  illud  ,  quia  intra  nos  efl,  no- 
bis  omnibus,etiam  infantibus  ,  meritb  imputari.  '^x 
pofleriore  modo  5  diidnguo  praepoiitionem^r^^/^fr : 
nam  velcaufam  proximafeu  immediatamj  velremo- 


^9 

tam  tantum  feu  medlatam  iignificat.  Si  prius,  nego 
minorem  propolitione :  irrogata  eft  infantibuspoena 
mortisproxime  ob  inhxrens  vitium,  rem.ote  ob  A- 
damiadtuale  peccatum.  Si  pofterius ,  inde  fequitur 
duntaxat  peccati  illius  adualis  imputatio  mediata, 
quam  vltro  concedo.  Hoc  me  docuit  Caluinus,  ^u/a,  Rom.5, 
inquit  j  ejus peccatum  peccatl  noftri  caufa  efty  exitium  no-  ^^ 
ftram  tlit  Taulas  ajcrtbit.   Peccatum  r.oftrum  'voco  y  quod 
nohts  ingenitum  eft  j  ^  cum  quo  naftimur.   Et  BulJin- 
gerus  3  non  nocerct  nebis  Add  lapftis  ,  nift  talts  cx  eoper-  Decad. 
uerfttasftcu  ccrruptlo  nobis  innatafuft\t,  qux  Deijudtcium  3-^o- 
promererttur.  '  * 

Sic  vindicata  eft  verfio  Gallica  ,  qua  vtuntur  Ec- 
clefia:  noftrx.  Quod  autem  fubjungit  D.  G.  Sic  acri- 
tcr  diftutatnm  futftfcy  ^c^fid ab  eo  tempore  deferbuifte  im-  p,  139. 
petum,d^  in  pofterioribus  fcriptis  mutatatfte  veliftcattonem 
&c  5  Fallitur  vehementer.  Eadem  enim  perpetuo 
Placei  fententia  fuit ,  &:  melius  vcrti  voces  sV  «  eo 
qu))d,  qmm  inqtto,  Et  tamen  ne  hanc  quidem  ver- 
iionem  obefte  fententix  fuac ,  ob  cas  rationes,  quas 
thefibus  fuis  aliquot  annis ,  priufquam  Manufcriptum 
illud  prius  fieretj  editis  ,  inferucrat.  Non  viderat  il- 
lud  manufcriptum ,  cum  fuum  illud  fecit  quod  D.  G. 
poftertus  appellat  ,  nec  cur  mutaret  5  vt  loquitur  vir 
Do(5tus  3  vehficationem  caufa  vUa  erat.  Nemo  enim 
ei  tum  quicquam  objeccrat ,  quo  recepta  ,  quam  fe- 
quitur  j  vocularum  «V^»  verfio  impugnarctur.  De  no- 
ftra  confefTione  ,  quam  praeter  rationem  triumphet 
hoc  loco  D.  G.  patet  ex  dictis  pag.  hujus  lib.  73. 
Qux  tamcn  fi  vlla  fuiffet ,  Placeo  obcfle  non  poflet, 
quo  infcio  nec  confentiente  facta  fuiffct.  Sed  de  il- 
la  verfione  jam  fortafle  plus  fatis. 


Redco  ad  argumentum  fupra  pag.  70.  ita  propofi- 
tumjVt  cjus  tres  lincse  aTypographo  rcpetitx  fuerint, 
nec  aCorredorc  5  adco  aliis  diftradus  negotiis  tunc 
feftinabat,  deletse.  Id  fic  habct.  j^i,  cum  mndumef- 
fentin  rerum  natura,  dicunturm  alio  feccajfe ,  cenfentur 
proculduhio  eo  commitente  peccatum  ,  O'  tpf  etiam  cem- 
mifffi  j  tjuod  euidenter  ad  imputationem  pertinet.  Atqui 
homines  omnes  cum  nondum  effent ,  dicuntur  in  Adamo 
peccafe.  Ergo  cenfintur  eo  committcnte  peccatum ,  d^  ipf 
ccmmifffi ,  quod  ad  imputationem  peccati  Ad.t  mariifife 
pertinet.  Primo  nego  id  euidenterad  imputationem 
pertincre  quam  antecedcntem  feu  immcdiatam  vo- 
co.  Cur  enim  non  pertineat  potius  ad  propagatio- 
nem  peccati  inha:rentis ,  quod  reatus  &  imputatio  fe- 
quitur  ?  Deinde  nego  majorem.  An  enim  qui  dicun- 
tur  in  alio  fuilTe ,  vei  mortui  fuiffe  ,  cenfentur  eo  exi- 
flente  vel  moriente  &  ipdextitilTe ,  &  mortui  fuilfe  ? 
Morimur  certe  in  Adamo  ^  fed  fua  quifque  morte^ 
{icut  refurgimus  in  Chrifto  fua  quilque  refurredione. 
Sic  peccamus  in  Adamo  ,  fed  fuo  quifque  peccato. 
Notatur  tantum  peccati  &  mottis  primus  atitor  & 
fons  3  vnde  ad  nos  omnes  dimanarunt.  Denique  ne- 
gominorem.  Non  enim  dixit  Apoftolus  ,  omnesho- 
mines,  cum  nondum  effentj  in  Adamopcccafe*  lam  often- 
di  5  f>'  Z  non  {igniHcarc  hoc  loco  in  quo.  Dixit  qui- 
dem  per  vnum.  hominem  peccatum  ita  in  mundum 
intraffe  ,  vt  omnes  homines  peccauerint ,  fed  non 
dixit,  peccaffe  in  vno  iilo  homine:  Multo  vero  minus 
dixit  tunc  peccaffe  cum  mndum  tfent  in  rerum  naturL 
Ho^enimmihi  videtur  manifeftam  contradictionera 
implicare ,  Quis  enim  contradidionem  implicari  noa 
yideat ,  fi  quis  dicat ,  prius  efle  a.ccidens  c^uam  fub- 


9^ 

jecflum  3  prius  homines  fuifTe  peccatores  quam  ho- 
mincs ,  mortuos  quam  viuentcs ,  imo  prius  peccafle 

quam  fuiile  ? 


C  A  P  V  T      V  1 1 1. 

Argtnmcnu  D.  ^ar.  ex  Kpm.  v.  njcrfihHS 
i^.  ij.  iG.  i-j.  18.  ip,  expenduntHr. 

EX  verfu  14.  huncnedit  Syllogifmum.  Ea  efiin- 
tcr  typtim  <^  tb  Tvisra^\  ccmtenientiA  ,  ^t  qtiod  in  re  p,  igi. ' 
fer  typnm  npr^fe/^t.tta  exhihetur  y  illudin  typo  frjicepjfe 
oporthcrit,  Atqui  AdaniUo  frofonttnr  vt  typi4  Chrifii  in 
tjs  qK£  ad  rationem  jufi  ficationts  fertinent  i  vt  nempe 
fimili  modo  condemnationem  habeamtu  in  Adamo  ,  quo 
jnfiificatwnem  habemtis  in  Chrfio.  Itaque  cum  eafit  ratio 
iifiificationis  nofir<£  per  chrtfium  ,  'ut  ejt*i  jufiitia  nchis 
per  imj)Utationem  C07nmunicatajifificemur,fiue  fro  jtfics 
habeamur  apud  Deum;  Eam  etiam  ofortet  effe  condemna- 
tionis  per  Adamtim  nofir<x.  rationem ,  njt  illit^  peccato  no- 
bis  per  imputationem  commu;.icato  condemnemur ,  ^  pro 
peccatorihus  ac  reis  h.ibeamur  apud  T>etm.  Principio 
qnxcunque  lit  hujus  argumenti  vis ,  eo  nonnifi  con- 
fequensfeumediacaimputatioconcludi  poteft.  Nam 
vt  imputatio  juftitix  fequitur  fidem  noftram,  fic  im- 
putatio  peccati  fequitur  corruptionem  noftram.  Hoc 
(i  fufticitjpax  cfto.  Deinde  nullo  negotio  diffolui  po- 
teft  hocargumentam.  Ad  majorem  enim  quodatti- 
iiet,  propolitio  ,  ^^od  tn  re per  typumrepr^fentatd  ex- 
hibetur,  tlliidintypo pruefiifefe  oportuit.  Eget  hac  limi- 
tatione,  fi  nempe  ad  id  repra;fcntandum  typus  fuic 


5?2 

comparatus.  Nam  alioqui  fsepenumero  multa  in  re 
repraefentata  exhibita  fuerunt ,  quae  non  potuerunt 
vno  typo  reprasfentari  •,  quapropter  multi  ad  eandem 
rcm  adumbrandam  adhibiti  funt.  Deinde  etiam  ad- 
hibita  illalimitatione  propofitio  vera  non  efl ,  nifi 
quantumpatipotcftejusrei,  qux  typus  eft,  natura, 
feruata  interTypum  &  tz  Tvrcc^iv,  vmbram  &  corpus 
differentia.  Itaque  melior  eft  a  typo  ad  rem  adum- 
bratam,  quamab  hacad  illam  argumentatio.  Ad  mi- 
norem  autem  quod  fpe6l:at ,  jam  aliquoties  negaui- 
mus  vrgeri  debere  fimiiitudinem  in  modo  ,  quo  ab 
Adamo  condemnationem ,  &  aChrifto  juiiificatio- 
nem  habcmus.  Idque  cam  autoritate  magnorum  vi- 
rorum,tumaliquot  cxemplis  comprobauimus. 

Audi,  fj  placet ,  Caluinum  ,  rorro  duas  hicd'ff.ren^ 

t  as  ir/tcr  Chrtflum  &  Adamum  ^dn^^tare  (pene prcti/.m 

eft :  qttas  non  idco  fiihttcult  Jlpoflclm ,  fuia  negL grr.das 

ccnferct ,  fed  (juiapr.tfcntis  argumehtl  ntnl  refttehat  eas 

enmncrare.    Trior  efl  quod  pecc^to  Adx  non  perflim  im- 

putatioi.em  damnamur,  c\c  fl alent  peccati  cx gerctur  a 

nohis  poena :  fd  tdco  pcenam  eim  fflintmm,  ci!  ta  CT  ciil- 

tdifu»:H6  rei,  quatenm  filicct  nat^ira.noflra  in  rp(o  fitiata, 

iniq  itatis  reatu  ohflringitur  apudDcum,    At  pcr  chrfli 

iufitiam  alio  wodo  in  faluttm  rfiitulmur  ,   hcque  erim 

ideo  noh''s  acapta  frtur,  qma  intra  ms  flt :  f  d  c]uod  Chri- 

flum  ipfumcum  hopAs  fiisomnihm,  PAtrs  largttutc  nohis 

donatum  poflidemus.    Itaque  donum  iufliti^,  non  qualta- 

tcm  qua  nos  Beus  imhudt  ^  vt perpermi  qu'ddm  interpre- 

fntur.fdgratuttam  iuflitU  twputattommflgmficat.  Pla- 

cet-ne  ctiara  audire  Rodolpiium  Gualterum  ?  Senfs 

trgocfl ,  in  hoc  quidem  comparari  tnterfe  pcff  Adamum 

&  Qhriflim-,  quedvtcr^uc  qugd  fuum  crat  in  Juos  propa- 

g^rit, 


P3 
gjrh  ,  I^  CJiterts  'vcro  Multiplex  ejje  difmmen ,  neque 

CAndem  ejje  ratlonem  offenft  aut  feccatifer  Adamum  in- 

ueBi  y  dr  heneficif  nobis  in  Chrifto  exhib:ti  &c.  Sc  paulo 

poft.  Vidctar  autcm  duplex  dfirimen  his  verbis  annt- 

tari  ,   'vt  pr:mo  ijuidem  Natnra  corrupta  &  gratia  Dei 

opponantur  y  eo  qu))d  Adam  quiiem propter  naturx  corrU' 

ptionemy  quamexfuo  lapfu  contraxit ,  peccatum  in  omnes 

pofterospropagar:ty  adeo  vtpeccatores  ex  ipfo  matris  vte- 

ro  naftamur:  Chriftus  njero  nobis  ex  gratia  datusftt ,  vt 

eius  iuft  tiaftue  obedlentia  //?  multos  yid  eft  y  in  omnes  re^ 

dundaret.  ^uod  ergo  pcccat.res  &  propterpeccatum  morti 

ohnox§fumus ,  hoc  cx  natura  ceu^roprium  hahcmus :  quod 

vero  lufti  dr  vitx  confortes  fi61i  Jumus ,  id gratuitum  Dei 

heneficium  efty  qui  Tilijfii  iuftitiam  nobis  imputat pr.ptcr 

fidem  ,  qua  hunc  apprehendimus.   His  duobus  tertium 

adjungam  Petrum  Marty rem  Com.in  Rom. 5 . iJ^ f. 1 4. 

ad  verba  qui  cft  typus  f.turi.  Smil>tudo  hxc  accipienda. 

eft  in  gcnere  quod  ftcut  omnes  ab  Adamo  ,  ita  omnes  a 

Chrifto  iuxta  ordinem  fumpendeant :  qucdque  quemadmo- 

dum  alter  merltus  cft  fuis  omr^ibus ,  ita  etiam  altc  r.   Sed 

particuliriterdj"  quoad/pecies  magnum  cft  dfcrimen.  7s(jim 

Adamus  peccatum  y  mortem  ,  &  damnationem  inuexit : 

Chrftus  vero  tuftitiam  ,  vitam  &  gratiam.   Eft  etiam 

diferimen  tn  prcpagatlone.  ^^damus  enim  mala  fua  per 

carnis  gcneratonem  in  homincs  transfudt.    Chrftmatt- 

t  m p:r  fid.m.  ideo  Paulus  cum  dixijft  ,  K^damum  ty- 

pttm  fuijje  futuri  y  quaft per ccrre6Honcm  fuhtecit.   At  non 

vt  peccatum  ,  ita  &  donum.  ^uamobnm  ir.tcr  t^da- 

wum  &  Chriftum  potitis  analogia  quddam  &  proportio  ^ 

quan  vcraftmilitudo  conftituenda  eft.  Vides  nos  Magno- 

rum  virorum  dodrinam  aduerfus  D.  GarilTolij  im- 

petum  defendere.  Noli  nos  igitur  quxfo  ,  candidc 


^4 
kdoY,  noultatis  damnare. 

II.  Ex  U^f.  1 5.  Jf  non  njtbpJiiSj  itd  (tiam  domm  c^c^ 

iic  colligit^  ^i  Adami  actuali peccato  msrti  fa^i  funt 

obnoxtjy  illi  fa:nam  fermtiliius  peccati ,  adeoquepeccatiim 

illudipjis  imputatur.  ^tqui  omnes  homines  a^ualt  Ada^ 

mi  peccatofactifunt  morti  obnoxij.  Ergo  omnes  homines 

ferunt  fcenam  ilitm  peccati  y  adeoque  peccatiimtiiud  tpfis 

imptitatur.  Facllis  eft  refponfio.  Q^j  Adami  a(5^uali 

peccato  morti  fadifunt  obnoxij  proxime  feu  imme- 

diate  ,  illi  poenam  ferunt  illius  peccati  proxime  feu 

immediate.  Qui  eo  peccato  fadi  funt  morti  obnoxij 

tantum  remote  feu  mediate  ,  hoc  cft  ,  mediante  cor- 

ruptione,  ilii  ferunt  poenas  illiuspeccati  tantum  re- 

mote  feii  mediatCjhoceft^mediante  corruptione.  At- 

qui  omnes  homines  aduali  Adami  peccato  fadi  funt 

morti  obnoxij  proxime  feu  immediate  ,  Nego  :  me- 

diante  corruptione  ,  Concedo  ,  Ergo  omnes  homi- 

nes  ferunt  pcenam  illius  peccati,  adcoque  peccatum 

illud  ipfis  imputatur  ,  immediate  ,  nego  :  mediante 

corruptione  nobis  inhxrente ,  Concedo.   Nonne  om- 

nia  D.  Gar.  argumenta  hacvna  fidelia  dealbari  pof- 

^unt  ?  Deinde ,  inquit ,  opponuntur  ab  Apojioio  ro  Tiapct-r- 

layM.  K^dami  ^  to  ^i^pijfM  chrifii.    K^t  per  ;t«V'^<«*  intei- 

iigitttr  iujiitia  iiia  chrtjii ,  qu£  gratioja  imputatione  fit 

nojirdy  ^  qu.e  fanBJicationem  ,fiueittfiitiamtnh.zrente?n 

exje  necejfario  fundit.  Ergo  &  TmpciTflafxa  inteiiigttur  pec- 

catiim  iiiud  Adami,quod  imptttatione  nofirttm  /it,  (^  quod 

corrttptio  noHra  naturaiis  necej/ario  d"  infiiithiitter feqtii^ 

tur.     Omnino  opponunturab  Apoftolo  to  7ni^.7^(o^ 

Adami  &  to  yawua.  Chrifti.Quidinde  lequitur?Non- 

?«&^j  "cj^i^sl^^^otiesargumento  ductoab  hacoppofitio- 

ne  occurrimus  ?  C^terum  aut  anomalus  eft  hic  fyl- 


P5 
logirmus,necvim  vUam  concludendi  habetjaut  omif- 
facjftpropofitiOjquacrivniuerraliter^vt  debct,  conci- 
piatur ,  crit  falfa  procul dubio.  Admonct  autem  nos 
oppofitio  inter  ■m^TiianA  Adami  &  :>^etifxa.  Chrifti, 
longe  alitcr  hoc  noftrum  effequam  illud.  Nonenim, 
vt  hoc  noflrum  cft  dono  Chrifti ,  fic  illud  eft  noflrum 
dono  Adami.  Alterum  ergo  altcri  opponit  Apoflo- 
lus  in  modo  quo  fit  noflrum.  Quomodo  igitur  ex 
hac  Gppofitione  concluderc  poteft  D.  G.  vtrumque 
eodemmodo  noftrum  fieri  ?  Dicet-nc  imputationem, 
qua  aliquid  noftrum  fit ,  alioqui  non  noftrum,  effc 
donationcm  quandam.  Eil:  igitur  Adami  peccatum 
donum  quoddam ,  non  Adami  y  hic  cnim  non  impu- 
tat  5  fed,  horrcfco  pronuncians,  ipfius  Dei. 

Hic  D.  G.  infignem  Caluini  locum  jam  a  nobis  _ 
laudatum  pag.  2 o.  contra fe citat.  ^cd  vnm delt^to  '"^**"* 
periijje  nos  tradtt  j  fic  accipe ,  quta  ex  ipfo  in  nos  corrtipio  '  '  ' 
trAnsfiifafit.  TSljque  enimfc  fcrlmws  eins  culpa  ,  quafl 
extra cuipamipfifimus  \  Sedquiaeiuspeccatumpcccatino-' 
Hri  ca'fi  eHj  exitium  noHrum  iUi  Faulus  adfcrihit.  Non 
potuit  apertius  figniflcare,  peccatum  Adami  caufam 
effe  exitij  noflri  non  proximam  fed  remotam  ,  non 
immediatam  ,  fed  mediatam.  Caufaenim  caufa:  efl 
caufactiameffedus,  fed  remota  duntaxat.  Conatur 
tamen  tam  claro  loco  tencbras  offundere  D-  G.  ^/- 
hus  verbis^  inquit ,  non  negatur  nos  ^dami  ipfius  a^fuali 
psccatoperire,nQC  hoc  etiam  ncgat,  aut  negauit  vnquam 
Placeus  :  Sed ftgnificatur.non  effc  illud  K^dami pcccatum 
a  noHra  corruptione  feparandum ,  quippe  cum  cx  'vtroquc 
confurgat  idem  reatus. 

AnidvcrbisiUis  fignificetur,  eaque  ratioafferatur, 
iudicium  eflo  penes  Ledorem.    IJlud  mihi  fatisefl^ 


ide6  exitiutn  noflrum  Adami  peccatoadfcribi,  quia 

eft  caufa  peccati  noftri ,  non  dicit,  quia  nobis  imputa  - 

tur  5  ayt  quia  imputationenoftrum  eft:  fed  illuddi- 

ftinguit  a  peccato  noftrotanquam  caufam  ab  effedu. 

Eft  igitur  a  peccato  Adami  peccatum  noftrum  y  &  ab 

hocexitium  noftrum.  Ita  ex  vtroque  conftirgit  idem 

reatus,ex  peccatonoftro  proxime,  ex  peccato  Ada- 

mi  remote.  Exponit  mentem  fuam  alibi  Caluinus, 

Peccatum  originale ',  inquit ,  eft  naturd  noftrjt pramtas  ac 

corruptio ,  qudfrimum  reos  facit  nos  trx  Dei ,  tum  ettam 

o^era  in  nobis  proftrtqu£  Scr:ptura  vocat  opera  carnis.  Se- 

quiturergo  rcatus  corruptionem  vt  eftcdus  caufam, 

&:  quidem  caufam ,  vt  loquuntur,  adaequatam  :  fub- 

jungit  enim  continuo.  Hdc  ita^ue  duo  dtftin6fe  ohfer- 

uanda  :  nempe  quod  Jic  omnihfu  natur£  nofird  partihm 

n}itiati peruerfique  ,jam  oh  talem  Dmtaxat  corruptionem 

damnati  mer:to  conui6ttque  coram  Deo  tenemttr.   QuiC 

eadem  verba ,  adeo  tanto  viro  placebant ,  bis  extant 

in  ejus  inftitutione ,  femel.  lib.  2.  cap.  i.  §.  8.  &  ite- 

rum  lib.  4.  cap.  15.  §.  10.  Addit  quoque  in  priore 

loco  vberioris  explicationis  gratia  liaec  verba.   Neque 

tfta  eft  alieni  del:6ii  ohligatio  :  quod  enim  dicitur ,  nos  per 

Addpeccatum  ohnoxios  effe  faBos  Deijudicio  :  non  ita  eft 

accipiendum  y  4cfi  infintes  ipfi  &  immerentes  culpam  ddi- 

Bi  ejus  fufiineremtis  :  fid  qtua  per  eitis  tranfgrefilonem 

maledt^ione  indutifumt^s  omnes ,  dicitur  ille  nos  ohfirin^ 

xiffe.   {^h  illo  tamen  non  fola  in  nos  pcena  graffata  efi, 

fedinfiillata  ah  ipfo  lues  in  nohis  refidet  cui  ittre  poena  de- 

hetur.    ,^uare  Auguftinas  vtcmque  alienum  peccatum 

fiepe  vocet  (  quo  clarim  ofiendat propagine  in  nos  deriuari ) 

fimul  tamen  &  proprittm  vnicuique  afferit.  Et  Apofiolm 

ipfe  difirtifiim}  tefiatur ,  tdeo  mortem  in  omnes  peruaga- 


91 
tam  ,  qmd  omnes  ^eccarint  y  td  cfi  ,  inuoluti  fint  origi- 
ndiyeccato ,  &  eius  maculis  inqmnati.  K^tqne  adeo  tn- 
fantes  (juoque  ipfi,  dumfuamfinum  damnationem  a  matris 
vtero  afferunt ,  non  alteno  ,  fedfuo  ipfirum  vitiofunt  oh- 
firici!.  Rcatus  igitur  &  damnatio  &  mors  ,  fequun- 
tur  corruptionem  haereditariam  vt  cffedus  caufamj& 
ob  eam  duntaxat  non  autcm  ob  peccatum  adualc 
Adami  (  nifi  remote  &  mediate)  morti  fumus  ad- 
dicli. 

III.  Ex  verf.  \6.  fic  ratiocinatur.  Htc  V<^>  Wi- 
tium  fiue  reatus  ex  Adamo  ,  opponitur  yaeln^v  chrijfi, 
Ergo  vt  ^u^itM.  non  fignificat  qualitatem  aliquam  nobls 
inkerchtem  ,  fid  quod in  Chrifio  efi ,  (^  in  Chrfio  nobif 
gratis  imputatur  i  Ita  ^fW  aliquidfignificare  debet,quod 
fit  extra  nos  ,  nempe  culpam  ab  Adamo  patratam  ,  vnde 
reatum  ^  condemnationem  trahimus.  Collige.  Cuius  cuU 
pa  efiin  omnium  condemnatonem ,  eam  omnibus  imputari 
oportet.  K^tqui  culpa  Adami  efi  in  omnium  condemnatto- 
nem.  Ergo  eam  omnibus  imputari  oporta.  Nihil  robo- 
ris  in  hoc  argumento  video^quod  non  extet  in  fupe- 
rioribus  jam  abunde  refutatis.  Qux  enim  &:  quam 
imbecilla  eit  haec  colledio  -,  Hic  nfiuA  iudicium  fiue 
reatus  ex  Adamo  ,  opponitur  ^plfff^v  ChrilH.  Ergo 
vt  hoc  non  fignificat  qualitatem  nobis  inhaerentemj 
fic  nec  illud  ?  Quid  enim  prohibet ,  vitium  inhxrens 
quatenusnos  facitreos  &:poenadionosei  juftitixop- 
poni  j  qux  nos  abeo  reatu  &:  poena  liberat  ,  vti  vi- 
dimus  cenfuiffe  maximos  viros  >  Id  non  modo  nihil 
prohibetjfed  ipfa  illa  oppofitio  exigit.  Elt  enim  ^'^- '• 
A/">«  ex  juftitia  ,  ;\5/>/a|w*  ex  gratia.  lultitia  nonniii  coau^ 
fuum  cuique  tribuit  ,  gratia  donat  id  quod  alioqui  ca^.iv 
noHrum  non  erat,  fed  alienum.  Hocaccepi  a  Cha-^',  "  " 


1. 


>8 

miero ,  Sl  nihily  inquit ,  habent  mfmtes  ^eccatl  propr^^ 
curpropria  morte ^ereunt ?  T^am  propter  alienam  cidpamy 
ijUA  tantum  aliena  Jit ,  non  firt  tujiitia  diuina.  Habue- 
rint  fane  aliquando  homines  eum  moremy  vtpatrls  feruitus, 
filtjs  ejftthxrcditaria :  at  eiufmodi  nihilerat  inpopulo  Bei, 
ex  diuints  legib:is .  quanto  minus  in  Deo  :  qui  irafcitur  in 
fos  y  cjuihus  erat  in  ore pronerhi-nm  ,  Patres  noftri  vuas 
accrbas  comederunt  :  Filiisaatem  dentes  ftupent  ^ 
^^od  Ji  excpiat  cjuls  ,  fruari  fideks  propter  tusiltiain 
nonfu.im ,  fcdchrisii :  iuujuepojfe  etiam  damnari  ypropter 
Aienam  imuHtiam  ,  is  vero  non  vidit  comparari  valde 
dluerfa.  Kljim  damnatio  eft  a  iufiitia ,  falus  autem  a  gra- 
tia.  2<famf  effet  etiam  ipfi  ajuftitia  ,  nonpojfet  nos  alic^ 
na  juft  tia  firuare  :  quare  ne  aiiena  quidem  cuipa  damna- 
rc.   Nihil ,  opinor,  defiderari  potuit  difertius. 

I V-  Veniamus  igitur  ad  vcrf.  1 7.  Ex  eo  fimile,  m- 
quir  D.  G.  argumentum  emergit.  Cuius  ddi^io  ^  ia- 
pfi  morsfemper  regnauit  d^  regnatura  cft  mfnemfzculiy 
eim  dU.cii  pcena peruadit  in  omnes.  Mors  enim  certe  ab 
^poftolo  pomtur  y  tanquam  caufie  iiiim  effeSium.  At  vno 
Adami  d.licio  mors  hafi.nus  tn  omnesregnaut ,  d^ porra 
rcgnatura  eft  vfque  adftnemfecuii.  Igitur  deii6ii  c^  lapsiis 
iiltus  Add  poena  i.4  $mnes pcruagatur.  Concedo  totuni 
arg.  Quis  cnim.noflriim  vnquam  negauit  ,  lapius 
Adx  poenam  in  oranes  eiTe  peruagatam  ^  Tantimi 
contendimus ,  inter  eam  &  lapfum  Adae  interuenifTe 
vitium  originale  cui  proxime  poena  debetur.  Efl 
igitur  lapfus  Adx  prima  caufa  rcgni  mortis,  fed  pro- 
xima  eft  ab  illo  produdum  peccatum  omnibus  in- 
haercns ,  quod  quia  rcgnat ,  etiam  mors  regnat.  Cer- 
te  peccatum  quod  in  hominibus  non  modo  eft,  i^dL 
viuit  p  non  modo  viuit  fed  regnat  5  cui  feruiunt  ,  cui 


99 
obedumt,  cujus  lex  efl:  in  membris ,  Id  noneft  pcc- 
catum  at^uale  Adami ,  fed  hujus  effedumj  coriuptio 
inhierens. 

V.  Ex  verf.  iS.  fimili  ratione  ac  fupra  coUigir. 
Tly  cuius  deliBH^n  condemnatio  in  omneshomines  venit, 

prcpter  i/lii^s  deli^tum  pcena  irrogatur  omnihi4^s :  (^tquipcr 
vniti-s  Add  deli^um  condcmmitio  venit  in  omnes.  Ergo 
froptcr  vnmi  Adx  ddi^tum ,  pana  irrogatur  ommhm  ejm 
fofteris.  Primum  ncgari  poteft  major  propofitio. 
aliud  enim  t^fcr  aliquem  ^'^o.  aHquid ,  2iVm^  proptcr 
aliquera  ,  per  calamum  fcribo ,  non  tamen  propter 
calamum  3  per  judicem  eft  condemnatio ,  non  tamea 
propter  judicem.  Dcindc  diftinguo^r^/^^^r  vt  fupra. 
Nam  vel  caufam  remotam  defignat,  vcl  proximam. 
Si  iliamjConceditur  totum  argumentum^fi  hanc,  ne- 
gatur  propofitio.  Eft  enim ,  vt  multoties  inculcaui, 
primum  Adami  peccatum  aduale  caufa  noftri  pec- 
cati  inhxrentis,  &:  hoc  caufa  mortis:  quod  autemeft 
caufa  caufx  ,  id  caufa  cft  etiam  effcdus.  Aut  cum 
Pelagio  j  Pighio,  &  Socino  negandum  eft  peccatum 
inhasrens  ejufque  reatus ,  aut  impoffibile  eft  cx  ver- 
bis  Apoftoli  imputationem  peccati  Adse  a«5tualis  an- 
tecedentem  feu  immediatam  efficere. 

VI.  Sed  fortafte  illa  tandem  aliquando  emerget 
ex  veri.  151.  Sicnt  per  vnim  invhedicntiam  peccatores 
conflttuti  fu?it  midti  y  ita  per  vnim  ohedicntiam  jufti  con- 
ftituentur  multt  :  NuUo  certe  modo.  Argumentatur 
ex  eo  D.  G.  non  vno  modo  ,  &  primo  quidem  fic. 
Idtm  Ajjoftolm  agit  hcc  vcrftu  qucd  reltquis  ilUs  dtftiftius 
profecutm  fuerat.  K^tqui  hoc  vcrfu  manffte  agit  de  im- 
yutatione.  Ergo  d^  de  eadcm  imputatione  ftfpc  riora  intel- 
l>gcnda  ftunt.  Refpondeo  ad  miaorcm  ,  Apoftolum 


100 

hoc  verfu  non  agere  de  imputatione  :  aut  fi  agitde 
imputatione,  non  agerede  imputatione  immediata 
feu  anteccdente,  quam  folam  nego.  Nam  fi  idem  agic 
hoc  verfuquod  infuperioribusj  inquibus  deiftaim- 
putatione  eumnonegiile  patuit^confequenseftjCum 
de ifta  imputatione  non  agere  in ifto  verfu. 

Demde,mqu\t^v'x df/ert!us  &  efficacms potemt^po- 

fiolus  imputationem  Adamici  peccatifigmficare ,  qnamfac- 

timi  efihls  "verbis ,  claram  oppofitioncm  contment  h^tsinter 

Adami  inohcdientiam,drohed'entiam  Chrfii.Qui  faduni 

eft  igitur,  vtmaximi  viri  verfum  illum  exponentes, 

imputationemillamin  Apoftoliverbis  non  animad- 

uerterint,  fed  rejecerint  potius?  verum  pergat,  ohe~ 

dientiam  chrifii  a^ualemfignificat,  qua  Chrifiiis  fa(5lus 

eft  obediens  Patri  vfque  ad  mortcm  crucis ,  Thtl.  2. 8, 

Ergo  d^  ohedientiam^^dami  actualem ,  qua  Dei  manda- 

tum  violauit  :  vt  mirumfit  qua  ratione  neget  Vir  doctus 

hic  ru^.imi  uoce  ah  (^pofiolo  defignari peccatumi^dami 

actuale.  Nam  quod  addtt ,  non  d^fignaripeccatum  actuale 

prdcifumk  corrttptione ,  quam  im^damo  pcper:t ,  hoc  pa^ 

Cap.tx  rummoramur.  Quidjafiirmare  voce '^c^''>^«'^y2///w^£'r- 

catum^damifigmficari;  nonqiMdimactualepr^cifum ah 

hahituali ,  fedfimulcum  hahitual'.,  quae  funtPlacei  ver- 

ba^eftne  negare^ea  vocedefignari  peccatum  Adami 

aduale?  Cur  veroidnon  moratur  ?  Etcnim ,  inquit, 

fiu^^^rxcfum  ah  illa  corruptione  ,fiue  coniun^um  cum  ea, 

femper  tumen  defignari  intcllgtur ,  quod  ad  caufiim  no- 

firamfatls  efi.    Immb  vero  fi  caufam defendis  imputa- 

tionis  immcdiatx  ,  id  non  fatiseft.  oportetenimfic 

imputari  peccatum  adiualepraecifuma  corruptione, 

fiquidem  hsec  eft  illius  imputati  poena  propriedida. 

non  poteft  enimidem  peccatum  elfe  poena  fui  ipfius, 

y  mur 


101 

praerertimpoenaproprie  dida. 

Hinc  duplex  argumentum  fepo{re  putatcolligere: 
primum  ex  vi  oppofitionis.  Eadem  ratione  conftitui- 
mur  teccatores  tn  ^damo ,  qua,  iuHi  conft:tuimur  m  Chrt' 
fto.  t^tqui  in  Chrfto  iuHi  conHitu]nmrfer  tuHitix  ip^ 
fins  imputationem.  Ergo  (^  peccatores  in  Adamo  pcrpeC' 
cati  ipftus  imputatiomm.  Etli  nobis  concluiio  non  no- 
cet  imputationcm  mediatam  agnofcentibus,  tamen 
major  propofitio  falfa  eft.  In  eo  enim  ipfo,de  quo 
agitur,  dilcrimcn  obferuatum  eft  a  virismaximiSj  vti 
patuit  ex  fuperioribus  noftris  refponfionibus.  Con- 
ilituti  enKmfumus  peccatores  propagato  in  nospec- 
cato  inha:rente  qucd  meretur  mortem  ,  non  fumus 
conftituti  iufti  iuilina  inha:rente  quae  mereatur  vi- 
tam. 

Vetnde,  inquit ,  cx  vcrhts  per  inobedientiam  Adac 
peccatores  conftituimur.    Nam  per  aHialim  alterius 
inohedwr.tiam  conftitni  non  pcffimus pecc^itcrcs,  ntftinpu- 
tatiue  j  quia  qncd  alttrtus  eft ptrftonalitery  noftrum  fieri  ne^ 
quit  f  neque  nos  indc  denominari  ,  nift  imputations  intcr- 
uentif.    Atqut  per  a^i^alem  Adami  inohcdie?.  tiam  confti- 
ttiimtir  p-ccatores.    Ergo  imputatiue.    Quid  eft  ncgare 
propagationem  peccati  inhierentis,  i\  hoc  non  eft? 
Audiamus  ergo  potius  ejus  Anteceftorem  Chamie-   Lib  i; 
rum,   lll:.d efam  non  omittendum  : per  vnius  inohcden-  ^^^^^ 
tiammultos  eftfi-  crnftintos  peccatores  <t^7a)A»V  ;  qucd  vo-  c^p  y.* 
cahulum  in  Scripturi<  fitmitur ^ro  ijs  in  quthus  cft  re  vcra  §  ^*'? 
peccattm  contrar}um  LgiBei.  Et  paulo  poft.   Vno  ijer- 
ho.  Nunquam  a.f/fp-mxoi  dicitur dcftmpLcire atu,  &  ah/que 
njllo vitio  autpcccato.    Ergo  ,  cum dix.t  Vanlus multcs tftft 
conft.tittos  pcccatorcs per  vnius  imhedientiam  :  N I HIL 
ALIf  JD  intcllexit i  nifi  eo  Adamipeccato  tft^Mum  cfte,  i't 

R 


102 

emnes  homines  re  viYd,c^ tn  fcfe  peccatom  effent.  Et  alio 

Cap.vi/  loco ,  A  Paulo  autem  doccri  imicum  effe  numero  in  omni- 

^  *^*     bus  pecciitum  originale,  hoc  'verlinfgmterfalfum.    Nam 

contra.    Per  vnius  inobedientiam  peccatores  confti- 

ibid  §.  tuti  funt  multi.  Eodemcapite.    Feccator  autem  efl  ^  qui 

'*'•      ipfe  hahet  peccatum  fuum  :  non  autem  cul  altenum  impH- 

tatur.    Et  rurfus.    In  Adamo  peccauimus  omnes  :  quia 

Adamus  primus peccauit :  &  inde  {nit:umfa6tum  peccati 

in  omnibus  hominihus :  atin  nobis  etiam  peccamus :  quiA 

eius  peccato  conflitutifumus  peccatores  :  id  ef^,ab  eo  in  nos 

peccatum  propagatum.  Et  illius  inohedientia  eodem  modo 

fumus  0mnes  conflituti  peccatores :  quo  nofira  etiam  propria 

iam  ver^.fimus  peccatores  :  alioqui  falfum  efflt ,  nostllms 

inohedientia  conflitutos  effe peccr^ores.  Alio  loco  ait  nos 

per  inobedientiam  Adami  coniHtutos  effe  peccato- 

res,  non  formaliter,  fed  caufaliter ,  quia  eft  caufa  ef-^ 

ficiens  qualitatis  illius  pcr  quam  fumus  formaliter 

eap.s/  peccatorcs  :  Sicut,  inquit  ^podagrici  catiffa  efl-parenspo- 

5. 17.     dagrictisjlue podagrainparente :  qud  tamen  mn  ef  poda- 

Comm.  S^^fi^^f*    Audiaraus  etiam  Petrum  Martyrem  contri 

in  h unc  argumetantcm.  Hic ,  inquit,  annotabimus^cum  Apoflo- 

ip  um    folus  dicit ,  Per  vnius  inohedientiam  peccatores  multos  effe 

'  conflitutosy  ex  hls  verbis  argumentum  haheri  aduerfts  eos^ 

qui  putant peccatum  crigints  non  effe  cuique proprium :  fed 

n/num  tantum  extitiffe,  illudque  fiiffe  tn  Adamo ,  quo  nos 

nexh&  ohligatifumus  ad  mortem  cf  damnationem.^^um 

enim  dicanttir  peccatores  confiitntiy  oportet,  vt  ipfi  autpec^ 

catum  haheanty  aut  faltem  hahuerint.    Nam  alieno  viti9 

nemo  dicitur feccator. 


10: 


C  A  P  V  T      IX. 

Dcclaratio  do6lrina  de  Jmputatione  primi  pcccati^ 

Ex  Hebr,  cap.  /.  vcrf.p.  io.de decimatione 

Leuiin  kmhis  ^krah^  ^vocatur 

ad  examen. 

T.    I  ""\  Odrinam  de  imputatione  primi  peccati  ante- 
JL^cedente  feu  immediata  nullis  Scripturaefun- 
damentis  innixam  efle  jam ,  opinor,  patet.  Num  ea 
faltem  illuflrari  poffit,  nam  prbari  certc  non  poteft,  ex 
Hebr.vii.  ^(.lo. vbi dicitur  Leui decimatus in lumbis 
Abrahae,  paucis videamus.  AitD.  G.  Origimlis peccati  q^^^  i^ 
in  nos  ex  Adamo  trmfemtis  naturam  &  ratlonem  ex  hoc  5«  ^* 
loco  declarare  Theologisfolemneeffi.  Bene  ^ixit  originalis 
peccati  :  Nominat  enirn  quofdam  qui  imputationem 
immediatamnonmodonondocent,  fedaperte  dam- 
nant.  Poffcm  ex  Auguftino,  Bucero,  Martyre,  Gual- 
tero,  Gerhardoj&c.  mulralocaproferre  :  fed  neinrc 
clara  aequo  longiorvidear  ,  vnius  Anfehiii  his  verbis 
cro  contentus.    isijn  portant  (  infantes  qui  non  fer-  Llb.  de 
uantur  )  peccatum  Adffed fiium.  Nam  aliud fuit  fecca-  Virr& 
tum  Add,  alind  infantum,^uia  dtjferimt  njt  di^fum  cfl.  ll-  pcccato 
ludenim  fuitcaufayiftndeft  effectus.  Et  paulo  poft.  Cum  °"6'"*- 
dicit  Apoftolus  ,  quod  fupra  pofri ,  quia  mors  regnauit  ab 
Adamvfque  ad  Mofem,  etiam  in  eos  cfuinon  feccauerunt 
in  fmilitudinempr£uar!cationis  i^d^ ,  ftcutftgnificat  in- 
fantftm  minus  effe  quam  Ad^peccatum,  ita  aperte  monftrat 
aliud  ejfe.    ^ua^ropter  cnm  dnmrtntHr  infans pro peccato 

R    a 


104 

mginali,  dammtUY  nonpropeccdto  Ad£,Jed projuo.  Nam 

Jtiffe  non  hdbiret fuumpeccatnm^yion  damnarethr.  Jta  er- 

go  non  fortat  'tniquitatem  Ad^  fed fuam ,  quamuis  ideo  di- 

catur portare,qu'aini(juitas  iliim peccati  ijiius  caufafuit. 

1  I.    Sed  quid  ex  dccimatione  Leui  colligit  D.  Ga- 

rifTolius  ?  Sicuty  inquit ,  Ahrahamus  origtnantim  fuit 

frincipHm  Gentis  Leuitic£,  quA  fccundim  rationem  femi^ 

nalem  ab  eopropagata  cfl ,  ita  &  Adam principium  eflma' 

tcriale  totius generls  htimaniy  qnod  ad gencrationcm  natu^ 

rakm  attinet.  Itaquefi  recte  dictiim  eft  ab  ApoHolo  Leui^ 

ticos  facerdotes  decimatos  futjfe  in  Abrahamo ,  quia  in  ejus 

lumbis   erant ,  quando  fctUcct  Abrahamus  T>ei  facerdoti 

Melchijedeco  decimas  perfobit;  nihil  mtrum^videri  dcbety 

aut  inttfitatum ,  quod  dicunttir  omnes  homines  peccajfe  in 

Adamo,  &  in  eoperditi  ac  damnatifu-Jfe ,  quatenus  omncs 

in  ejuspeccantis  lumhisfuerunt.    Qoid  vetatme  hoc  to- 

tum  concedere,  negantem  imputationem  primi  Adae 

peccati  adiualis  immediatam  >  Fayus  certe  verba  «?' 

7p  TnivT^.i  YifMt^Tov  vertit  in  quo  omnes  peccauerunt ,  vt  hoc, 

Comin  inquit ,  inteUigatur  de  Adamo  ,  cujuspeccatum  fuit com- 

Rom.j.  inune omntumificut  communis  cHomnium poena  fiue  tnors. 

Haecautem  non  imputatione  communis  eft  omnium, 

fedpropagatione  tantum.   Idem  ergo  de  peccato  di- 

cendumeil.  itaque  i^M^omnes p^:ccaueru?it.,  exponit  de 

peccato ,  qtud  non  committitur  actu  ,  fed  habitu  quodam  in 

nobis  adhxrct.  Et  iteram  alio  ioco.   Peccaueruntautem 

in  Adimo :  fednon  in  (imiitudinem  prxuaricatoris  Adami: 

quia  non  proi^tercuftdltates  fdo^  ^sccarunt ,  quas  in  fe  ntU- 

Idi  habebxnt,  c-r/n  ejf:nt ptteruU  vdinfantult:  ergopropter 

peccatum  almd  a  peccato  Aie.  qu.i  de  re  in  Arauficano 

conciliofic  L-gittir,  Initifiiti.tmD'0  datqui  mGrtem,  qud  efl 

peccAti patj-^ajfiae  peecato,  quod  eft  mentum  mortis ,  adnos 


105 
mnfijfe  dkit.  Dicantur  ergo  omncs  homines  pecca- 
fTe  m  Adamo,,  modoid  accipiatur  de  peccato  habi- 
tuali  fcu  corruptionc ,  quid  hoc  juuat  imputationem 
antecedentem  ?  Autquid  opus  eft  adtalemiiluftra- 
tionem  peccati  originaHs  nobis  nullo  modo  nocen- 
tem  5  nos  refpondere  ? 

Pcrtcndit  tamen  Placeus  in  Thefibus  de  ftatu  ho- 
minis  lapfi  ante  Gratiam,  non  magisindccolli^i  A- 
dami  peccatum nobis  imputarijquamcolligi  poteft, 
aut  peccata  Abrahami ,  aut  ejus  fidem  &bona  opera 
cidemLeui  imputatafuiffe,  quae  tamen  ei  imputata 
fuiflc  nemo  dixerit.  Hoc  confitetur  D.  Gariflblius: 
Sednegateo  fine  hoc  Apoftolicum  Teftimonium  a 
tot  &  tantis  Theologis  in  hocncgotio  vfurpari.iVt;/^ 
enim,  inquit,  mdedirect}  quifquam  coUlgit  Adami  pccca- 
tmi  mhis  imputari.  Habet  igitur  Placeus  quod  voluit, 
imputationem  immediatam  (  de  qua  fola  eum  agcre 
patet  exTh.  vii.)  non  pofte  probari  cxhocloco.il- 
lc  enim  fic  argumentabatur.  Quae  dodrina  ad  reli- 
-gionem  fpcdans  non  potcft  probari  ex  facris  litcris, 
ea  eft  reijcienda.  Dodrina  deimputationcimmedia- 
ta  inobedientix  adualis  Adaminon  poteft  probari 
ex  facris  litcris.  Ergo  eft  reijcienda. 

Major  non  potefta  Reformato  vocariin  dubium. 
Minorab  eo  fic  probabatur.  Si  qux  funtfacrxliterac, 
cx  quibusillaimputatio  probari  poflit,  illae  petuntur 
prxcipuc  ex  cap.  V.  Epift.adRom. -^f  12.  &:feqq.& 
Hebr.  vix.  if^f.  9. 10  .  Sedex  illislocis  nonpoteft  illa 
•  imputatioprobari.  Ergonon  potcftprobari  exfacris 
literis.  • 

Sed  fortafte  ex  hoc  loco  colligcre  potcft  aliquis  in- 
dire^e  ,  peccatum  Adami  adualc  nobis  imputari  im- 


io6 

mediatc.  2{^4m  ,  inquitD.  G.  Ji  (^uodfecit  Abrahamus 
decimas dandoy  fccijfe  cenfenttirtot  j>oJlea  feculls  nati  Leui- 
t£  y  mc  tamen  ejl  m  euifmodi  impitatwne  aliquid  a  ratio^ 
nCy  aut  Dci  iuftitia  alienum,  nemo  caufam  dicet,  quare  qui 
afferunt^d£feccatum  cefnjeri poflerorum peccatum ,  ita  uf 
in  eo  dicantur peccajje  ac  damnati  fuiffe  ,  habendi  (Intpro 
ahfurditatum  hama>:arijs ,  aut  reit^  rationis  C^  diuina 
fujtitu  aduerfarijs.  Rurfus  poteft  hoc  totum  concedij 
abfque  vllo  caulae  quam  ago  difpendio.  Fateor  eninl 
Adae  peccatum  cenferi  pofterorum  peccatum  ob  vi- 
tium  ilJis  inhgerens  ab  eo  deriuatum.  Fateor  in  eo 
dici  poiie  pofteros  ejus  peccafTc  ac  damnatos  fuiffc, 
quia  nimirum  ab  co  peccatum  inhaerens  &  per  pec- 
catum  damnationem  fuam  traxerunt.  Sed  ncgo  pec- 
catum  actuale  Adami  ita  nobis  omnibus  ejus  poftcris 
.  imputari,  vt  ea  imputatione  noftrum  fiat  ,  alioqul 
non  noftrum  ,  &  vt  fic  imputatum  puniatur ,  corru- 
ptionem  haereditariam ,  qux  verc  peccatum  eft ,  tan- 
quam  poenam  propriedidam ,  ac  vt  juftitia  fiat ,  m^ 
fligi  3  nec-non  mortem  corporis  &  aeternam.  Hoc  eft: 
quod  abfurdicatibus  cumulamus  ,  a  quibus  Hberari 
non  poteft  per  decimationem  Leui  in  Lumbis  Abra- 
h«.  An  enim  ex  co  quod  decimatus  dicitur  Leui  in 
Lumbis  Abrahx  ,  confequitur  ,  imputationcm  illam 
pofte  probari  ex  facris  literis ,  non  pugnare  cum  ora- 
culo  5  Filius  non  fcrct  iniquitatem  Patrit  ,  non  facere 
Deum  autorem  peccati  ,  &  Chriftum  peccatorem 
&c.  ?  Impedit-ne  ne  fint  bona  &  folida  argumenta, 
quibus  imputationem  illam  oppugnamus  ?  NuUo 
modo.   Quid  igitur  imputationem  illam  juuat  haec 
decimatio  ?  Nihil  prorlus.  Vin'  praeterea  oftendam 
quam  male  ratiocinetur  D.  Gariftblius  ?  Si  quis  m 


107 
pfjetercuntem  rofas  projiciat ,  nihil  fequetur  abfur- 
di  :  hx  enim  minime  noccnt.  An  ergo  fimilitcr  ,  fi 
quis  in  prxtereuntem  lapides  aut  lutum  projiciat ,  ni* 
hil  iequeturabfurdi  ?  Se  habctautem  falutio  decima- 
rum  vt  rofa  quje  non  potuit  noccrc  Leui  :  At  pecca- 
tum  Adami  non  folum  vt  lapis ,  led  vt  fummum  ma- 
lum.  Non  fuerit  igituralienum  a  juftitia  ,  fi  folutio 
decimarum  ab  Abrahamo  fa6la  tribuatur  Leui ,  quia 
id  ei  nuUo  modo  nocuit ,  aut  nocere  potuit :  An  fe- 
quitur  inde  ,  non  effe  alienum  a  juftitia ,  fi  peccatum 
ab  Adamo  commiifum  ejus  pofteris  tribuaturjatque 
ita  malum  maximum  illis  inferatur  ?  Non  admodum 
opus  eft  aliis  rcfponfionibus  ^  quatuor  tamen  ah*as 
nobis  D.  Gariftblius  tribuit,  quas  fortafteex  Priore, 
quod  vocat,  Manufcripto  exprompfit,  &:  prolixe  ad- 
modum  refellere  conatur,  fed^pro  iuo  morc,  conatu 
infoelici. 

Refponfio  igitur  fecund  a  ,  eo  refercnte,  eft ,  Apo- 
ftolum  3  quia  prsuidebat  fore  ,  vt  durum  videretur, 
quod  ditturus  erat  de  decimatione  Leui  in  Abraha- 
mo,  prxoccupalTe  dicendo,  I»  Ahrahamo  decimatus efi 
df  ipfi  Leut  j  cii^tsoiit-nui^njt  ita  loquar,  Qux  ratio mol- 
liendi  non  viurpatur,  niii  vbilocutio  audacior  eftjaut 
inufitatiorj  quam  vt  eam  iiceatvrgcre  vchementius, 
autex  ea  quippiamcolUgercratiocinando.  Hoc  igi- 
tur  non  dcbet  eo  traduci,  vt  inde  colligatur  peccatum 
Adami  omnibus  imputari  ,  aut  vt  tanquam  funda- 
mentumfubftcrnaturrei  ,qua:  ipfa  pcrfe  velobfcura 
eft^vel  omnino  fidem  ipfa  ftbi  derogat.  Huicrcfpon- 
iioni  multa  reponit.  i.  Locumhunc  nontanquam  fuu' 
damentum  fuhfitrm^fed  tanquam  tefitmonium proponi  de- 
cUrandx  ^  illufirandx  docirina  de  imputatione  peccAti 


io8 

k^dx  valde  appo/itim.  An  fit  appofitum  declarandae 
imputationi  immediataE  partim  ex  fuperiori ,  partim 
ex  hac&  fequentibusrcfponfionibusmanifeftumfiet. 
Quod  fubjunoh pmdame^fum  illimdeftimiex  Rom.  V. 
quam  fit  falfum  partim  ex  didis  ,  partini  ex  Manu- 
fcripto  pofteriore  comprobatur.  Quod  ait  Augufti- 
num&Caluinumimputationem  illamampledi/me 
dubitationeprofalfohabeo.  Sedpergat.  2.  Fridfirk, 
mc[mz^ confughim ^Uicritur m  verh^s,  ui^^wi^itTrdv,^  ^jnd 
enimfi verti  debeanty  vtbreuiter  diicwn^fotim  qukmf  vt 
ita  dicam  ?  Sic  enim  ftrie prxcludetnr  iHud  confugiurfi, 
Omninoprxcludetur,  fi  probet  fic  debere  verti  hoc 
loco.  Sedquo  argumento  id  euincet  ?  Nos  enini 
nunctantum  refpondemus:ejuseftargumentari:  rcf- 
pondemusautem  confentanea  receptas  verfioni,  quas 
refelli  non  poteft.  Quis  ctiam  credat  Apoftolum, 
quinon  breuiiishocloco  quamalibipalfim  loquitur, 
voluiftehoc  vno  locoverbailla  vfarpare  ,  vt  hreuitcr 
dicamy  quibus  alibi  nunquam  vtitur  ?  nempe  pcrpe- 
tuobreuiter  loquitur.^^/^j/yfpaddit,//.?  wr/^/,  (^^  W©- 
«/m7V  ^  vt  aliquidmajus  &  mirabilius  dica :  Fr^cludctur 
iterum  hxc  d'ifi>utatoris  euafis,  Qoomodo  inquam  pra^- 
cludetur  ,  niiiprobetur  (  id  quod  eftimpoflibile^  fic 
t^c  vcrtendum  ?  Et  cum  maximamirabiliflfimaque 
pafTim  doceant  ApoftoH, qui  fadum  ciTet,  vt  hoc  vno 
dutaxatloco  hujufmodipracfatiojpotiusquamalibi, 
vfurparetur  ?  Diciturne  hic  aliquid  majus  &  mirabi- 
lius ,  quam  alijs  aut  capitis  aut  Epiftclje  locis  ?  Si 
prjemoliitio  vel  corre^iio  elt,  aliquid  eft  in  fequentifen- 
tentia,  velemolliendum,  velcorrigendum,  nec,niii 
adhibita  emollitionevclcorredionejvrgendum.  Prae- 
milTa  hac  inutiU  yclitatione ,  fubjungit ,  3.  Tijps  ta- 
'  '     "       •  '     men 


Tnenfacite  acpofnionem  commtmtoremf^uimury  a<  t'vQ' 
iiTiuy^  vt  ita  dicam.    Verba  fmt  crgo  moUiendo  di^o 
t^poftoli  appofta.    Hocquidemcauft  noflrji  nihil  pr/ju- 
dicdt.  IlLi  enimmoUiendiratiOy  non  rem  ipfam^r^^/^^ 
fedpotiui  ad verhum  dcclmzndl  refcrenda  ef.  l^onenim' 
^QX^on^x,  profrie  decimanturj  fed  bonaj  'vPnotumefly  cum 
ex  eis  decima  f.nrs  exccrpitur,  Ergo  quia  quxdam  impro- 
prietascfin  eo  qnod  Leui  decimatus  diettur  ,pro  eo  quod 
eft ,  decimas  ex  Leui  acceptas  fuijje  ,  ideo  exftmauit 
K^Poftolus  hanc  eiwe^vnTt  tffe  leniendam  per  voculas  ,  ^^ 
i^sFosiiTiuv,   Mirorhocexcidilfe  Viro  dodo.  Non  vi- 
detur  infpexide  locum.   VidiHet  enim  Apoftolum 
jam  bis  abfque  vlla  emoUitione  verbumiliud  codem 
inodo  vfurpaffe,  femel  iJ^f.  5.  amJiy^rotw  r  haiv  dic':- 
Tnand' populum  &  itcrum^^f.  6  tf^crtjc^'^^*  70?  a.^^A^.de- 
cimau  t  ^brahamum.  Non  igitnr  decimandi  verbum 
ficvfurpatumemoUire  voluit  Apoftolus.  4.  Tac.lw^ 
c^\x.^etiamphraftm  illam  ad  moUiendam  totamfententiam 
pertinere,  Leui  decimatus  eft  in  Abrahamo  ,  quid  hoc 
iuuat  caufam  aduerfariam  ?  Certe  enim  decimarum  perfo- 
lutiofuit  aBiopropria  & perfonalisfolius  i^brahami.  Er- 
go  cum  ea  Leuitis  etiam  tribuitury  (ft  agnofeenda  quxdam 
fermonis  improprictas ;  non  enim  proprie  &  perfonaLtcr, 
ftd  intcrprctattue  d^  per  imputat/onem  els  tribmtur  ^  qua- 
tenus  ilii  reputanturfecifeej  quodK^brahamus  folusfccerat; 
Neque  enim  qu£  prxftita  ftint  ab  alijs  &  nobis  imputan- 
tur,  ita  proprie  noftra  dtcuntur  y  ftcut  ea  qux  ipftfuimus, 
iuxta  i/lud Po'et£  j  Et  qud  non  fecimus  ipft y  'vixeanoftra 
voco.  Primum  autem  oblitus  videtur  quas  agere  par- 
tes  debeat.  Refpondet  enim  ,cumprobarc  dcbeat. 
Nos  certe  verba  illa  Apoftolinonafterimas  •,  allatis 
&  obie<^isrefpondemus  duntaxat ,  ac  palam  facimus 

S 


IIO 

ei  caufae  noftrac  nullo  modo  obefTc  :  id  quod  nobls 
fatis  cft.  Interim  concedit  quod  volumuSjClIe  fermo- 
nis  improprictatcm  quandam  egcntem  emollitione. 
Ejus  igitur  erat  oftendere  &c  probare  hujufmodi  im- 
proprietatem  non  impedire,  quominus  illius  loci  ver- 
ba  fic  vrgeantur ,  vt  ab  iis  fit  qai  nos  oppugnant.  Hoc 
vero  minimc  facit.  C3eterum  cx  ejus  verbis  fic  colli- 
go  :  Si  par  eftetratio  illius  fententix,//^  Adamoomnes 
peccmerunty  ac  hujus  ,  /»  Ahrahamo  Leui  dccimatm  eft, 
par  ciTet  vtriufque  improprietas  feu  durities,ac  proin- 
de  aut  neutri ,  aut  vtrique  pariter  cmoUitio  iila  prx- 
mittcnda  fuiftet.  Vel  igitur  Apoftolus  non  dixit  om- 
nes  in  Adamo  peccafTe^  vel  ii  dixit,  difpar  eft  pro- 
pofitionis  illius ,  ac  hujus ,  in  Abraham  Leui  deci- 
matus  eft 3  ratio.  AUud  etiam  CoUigo.  Nam  \,fi  a5tio 
crimimfa primi  homims  fuit  proprie  a6tio  ipfins  Joltm ,  ^ 
noftra  minus  proprie ,  nimirum  per  imputatio^^em  ,  qui 
nos,  aeque  ac  Adamum  ,  facit  proprie  reos  ac  morti 
obnoxios  coram  Deo  juftiftimo  judice.  Debetenim 
iimiliter  nos  facere  reos  minus  proprie  ?  Id  tamen 
comparatione  illuftrat.  Sicutpeccata  njlra  ncnpr prif, 
,  fed tantumper impiitationem  f.eruntm  Chr fto  y  &f'ftcc:t 
tamen  ea  t  nputatiOyVt  chrftus  peccatorum  noftrorim  pce- 
nas  vcre  acreapfe  lueret.  An  igitur  vt  nos  in  Adamo, 
ficChriftus  innobisdici  potelt  peccafte  ?  Anei  pec- 
eata  noftra  funt  ica  impurata  ,  vti  nobis  imputatum 
dicitur  peccatumAda;  ?  Siais,  igiturjquodvcl  cogi- 
tarchorret  animus  ,  peccator  fait ,  &  quidem  magis 
quam  aUus quifquam  :  quippe  cui  plura  fuerint  impu- 
tata  peccata.  Si  ncgas,  qaid  facit  'sv^?  l-m?  dilftmile 
exemplum  ?  Potuic  quidem  fofficere  imputatio  ,  vt 
poenas  peccatorum  noftrorum  Chriftus  lueret  tan- 


III 
quam  vas  noder',  at  non  vt  eas  lucrct  tanquam  pec- 
catorum  cauflfa.  Agitur  autem  hoc  loco  de  imputa- 
tione  3  qua  fiat  vt  cenfeamur  caufx  peccati  3  quod  fo- 
lius  Adami  proprie  adio  fuit,  &  quidem  caufx  ita 
propric  &  vere ,  vt  nonminus  proprie  &  vere  quani 
ipfe  Adamus  puniri  mereamur.  Id  quod  ajo  a  verita- 
te  &  juftitia  omnino  elTe  alienum. 

Superfunt  tresaliae  refponfiones  ,  quasncnimia, 
nec  ncceffaria  ,  prolixitate  tacdium  afferam  ledori, 
praetermittendas  duco  ,  tantum  addam  ,  non  videri, 
e^  verbis  /^  Ahrahamo  decimatus  efi  Leui  ,  concludi 
pofTe  3  adionem  illam  Abrahanii  imputatam  fuifle 
Leui.  Nam  fi  fuit  imputata  •,  idque  probatum  cft  ab 
Apoftolo  ea  rationCjquamjrf/z/  nu/lam  ejjeyaut  hanc  ejje 
D.G.afferit  ^ui  ejl  in  lumbli  alteriuijtan^uam  originarij  j  y  r. 
^rincip^  Jtii  y  illi  non  ahfenum  J$  tribuantur  quxfa^ajunt  pag*}*^ 
ab  eojin  cujns  lumhis fuit.Atqui  Leuifuit  in  lumbis  Abraha 
tamjuam  originalis  Jui principif  .Ergo  re^\  LcuipvJJunt  at^ 
tribui  y  qud,  dicuntur  de  t^brahamo  perfeluente  declimaf 
Pontifeci  MelchifedechOf  nulla  erit  patris  adio ,  qux  im- 
putari  filio  rede  non  poflit.Cum  enimSyllo  gifmus  fit 
in  prima  figura,  valere  non  poteft,  nifi  majorfit  vera 
vniucrfaliter.  Quo  pofito  ,  manente  cadem  minore, 
concludam ,  Ergo  re6t\  Leuifojfetnt  attribui,  qux  dicun- 
tur  dc  ^brahamo  credente  Dco  ,  aut  fugiente  in  ^- 
gyptum ,  aut  dicente  de  v^oxtforor  mea  eft  &c.  Cuni 
igitur  ex  iifdem  illis  prafmiflis  conclufio  effici  poffit, 
vel  ipfo  D.  Gariffolio  confitentc  cap.  x.  §  2.falfa ,  & 
minorem  conftet  cfTe  veram  ,  necelfe-eft  vt  falfa  fit 
majorj  &  ab  Apoftoli  mente  aliena. 

Quar nam  igitur  ,  inquies  ,  eft  Apoftoli  ratiocina- 
tio  i  Scopus  eft  probare  Sacerdotij  Leuiiici  quam 

S2 


112 

Melchifedecici  dignitatem  elTe  minorem.  Argumen- 
tum  cx  eo  ducit ,  quod  Mclchifedeco  decimae  funt 
ab  Abrahamo  folutx.  Q^pd  vt  cxplicet ,  atque  pro- 
ferat  in  luccm ,  comparationcm  inftituit  inter  Leui 
&  Meichifedecum  habita  ratione  muneris  ipforum 
Sacerdotalis.  Lcui  autem  nomine  Sacerdotes  Lcui- 
ticos  5  totumque  eorum  facerdotium  comple6titur. 
Si  Mclchifedecus  decimas  accepit  ,  etiam  ipfi  facer- 
dotes  Leuitici  dccimas  accipiebant.  Hadenus  igitur 
quodammodo  parcs  erant.  Sed  quatuor  obferuat  A- 
poftolus  differentias  Melchifedecum  fupra  Sacerdo- 
tes  Leuiticos,  immancquantum,  extollcntes.Prima 
eft,  quod  his  datumerat  mandatumaccipiendi  dcd- 
mas  5  ciim  de  illo  nullum  extet  ejufmodi  mandatum. 
Ahera ,  quod  hi  decin^as  accipiebant  a  fratribus  fuis, 
egreffis  e  lumbis  Abrahse ,  ac  proiade  natura  &  ori- 
gine  fibi  squaHbus  ♦,  IUe  vero  ,  cum  non  effet  ex  eo- 
dem  genere,  decimas  accepit ,  non  a  Leuirarum  fra- 
tribus  5  fed  ab  ipfo  eorum  patre ,  Abrahamo ,  haben- 
te  promiftiones.  Itaque  hi  ab  Abraharno  facerdotium 
acdignitatem  fuam  tanquam  ilh'us  hxredcs  accepe- 
runt  ^  lile  fuam  aliunde  habuit.  Hi  fuam  omnem  be- 
nedidionem  quam  fratribus  impertierunt  ab  Abra- 
hamohabente  promiffioncs  traxerunt ,  Ille  vcro  be- 
nedidionem  non  accepit  ab  Abrahamo,  fed  contra 
Abrahamus  ab  ipfo ,  cum  tamen  hic  promiilfiones  ha- 
beret.  Tertia  ,  quod  hi  accipiant  decimas  tanquam 
homines  morti  obnoxij ,  ac  proinde  eis  egentes ,  lile 
%'er6  tanquam  is ,  quem  perpetuo  viuere ,  fca  immor- 
talem  e(fe  Scriptura  tcftarur :  vt  non  potuerint  ei  de- 
chiix  dari ,  nifi  declarandas  ejus  dignitatis  gratia. 
Q^arta  deaique  quod  etiam  ipfe  Leui ,  qui  decimas 


"3 

accjpit  5  per  AbrahamHm  decimatum  quodammodo 
decimatus  fuifle  a  Melchifedcco  dici  poflit. 

Nam  is  adhuc  erat  in  himbis  patris,  cum  Abraha- 
mo  occurreret  Melchifedecus.  Hoc  enim  euenit  an- 
tequam  Ifaacus  elTet  genitus.  Id  quod  non  cafu ,  {Qd 
fmgulari  Dei  prouidentia  fme  dubio  accidit,  ne  fepa- , 
rato  eb  eo  Leuijvideretur  etiamab  co  tunc  fcparata 
fuiffe  Leuitici  facerdotij  dignitas.  Itaque  id  tempus 
elegitDeus ,  cum  invno  Abrahamonondumvllaab 
eo  fad:a  h^redum  feparatione,  omnis  poflericatis  ejus 
fecundum  carnem  vnita  contincretur  dignitas ,  qux 
fuo  tandem  tempore  inter  ejus  filios  ira  elt  diftributa, 
vtfacerdotah's  dignitatis  Leui,  regizeluda  hxres  fie- 
rer.  Qnod  i\  quis  a  me  flagitet ,  vt  rationem  Apoftoli 
Syllogilmi  forma  induam :  is  fic  poterit  concipi.Qui 
fmgulari  Dei  prouidentia  tunc  eli  decimatus ,  cum 
adhuc  in  (efc  facerdotij  Leuitici  dignitatem,nondurn 
vlla  fadta  ab  eo  feparatione  ,  totam  contineret  ,  iii 
eo  decimnto  ipfum  facerdoiium  Leuiticum  ,  feu  ip{i 
Leuitac  faccrdotes  ,  vt  ita  loquar  ,  decimati  fuerunt. 
Atqui  fmgulari  Dei  prouidentia  tunc  ell:  decimatus 
Abrahamus,  cum  adhuc  in  fefc  Sacerdoiij  Leuitici 
dignitatem  ,  nondum  vlla  fada  ab  co  feparatione, 
totam  contineret.  Ergo  in  eo  decimato  Leuitx  fa- 
cerdotes  ,  vt  ita  loquar  ,  decimati  fuerunt.  Hoc 
enim  ,  vt  ita  dicam,  homagium  Sacerdotium  Le- 
uiticum  per  Abrahamum ,  in  quo  continebatur,  Mel- 
chifedecoexhibuit.  Noncnim  aliudhabuit  Leui  fa- 
cerdotium  ,  quam  quod  ab  Abrahamo  haereditario 
jurcacceptum,  Deoattribuente  &  formaiite,  ipdin- 
dukum  fuit.  Hinc ,  opinor ,  Lcdor  beneuole  perfpi- 
cis  5  cum  inuiittam  eflc  rationcm  Apoiloli ,  tum  in. 


114 
erus  verbis  nullam  proprie  didam  imputationcm  ha^ 
beri  ,  nifi  forte  mediatam.  Nam  vt  in  Abrahamo 
fuit  Sacerdotium  Lcuiticum  ,  ex  eoquc  ad  Leui  eft 
dcriuatum  ,  fic  in  Adamo  fuit  peccatum  ,  ex  eoquc 
in  nos  eft  propaga'tum.  Itaque  vt  idem  de  Leui  facer- 
dotc  ac  de  Abrahamo  facerdotc  facien4pm  ,  quan- 
tumad  dignitatem  facerdotij  fpeciat ,  judiciumfuir, 
fic  dc  Adamo  peccatore  &  nobis  ob  tradum  ab  eo 
inhjercns  vitium  peccatoribus ,  idcm ,  quoad  reatum, 
faciendum  judicium  eft.  Si  diceretur  aliquis  Domi- 
no  feudi  in  fuo  patrCjCum  in  eius  lumbis  adhucdcli- 
tefcerct,vt  ita  loquarjhomagium  quod  vocant  prcsfti- 
tifTe,  itaque  Domini  ilh^us,  vt  loquuntur,  vafallum 
cfte  5  nonne  rede  procederet  argumentum  ?  Ht  ta- 
men  non  imputaretur  prxftitum  a  patrehomagium 
fih'o  :  nam  ft  imputaretur,  non  magis  a  fiHo  exigi 
poftet  vt  id  ipfe  denuo  prscftaretj  quamid  potcrat  i 
parente  exigi. 


C  A  P  V  T      X. 

JmtfUtationem  primi  j4d^  peccatl  a^iualts  antece^ 

dentemfeu  immediatam  nuUis  rationibus 

afirui  pojfe» 

PVtafne ,  Ledor ,  hanc  imputationem,  cum  abHt 
a  Scriptura,  rationibus  pofte  aftrui  ?  Audiamus 
tamcn ,  ft  quje  alferuntur ,  rationcs.  Perfuafum  enim 
cft  nobis  perpetuo  cum  Scriptura  redam  confentlre 
littionem*  Agnofco ,  ^x  Dm  Admo  largitui  erap, 


non  tffifolt  ifcd  etldm  toti  fofteritatl  ipfmfuijfe  d^ita ;  4c 
troindenos  in  i0m  ^erfona  ornnihui  illls  bonis  fioliatos  in 
emnem  hanc  miferiam  &  maledt6lionem  ihcidfe.  Quid 
jnde  pro  illa  imputationc  rationis  elici  potelt  >  Erant- 
ne  polleris  omnibus  imputanda  ,  quae  Deus  Adamo 
largitus  fueratbona?  Aut  eft-neimputandanobisil- 
lorum  omnium  bonorum  Adamo  conueniens  fpolia- 
tio "?,  Vtinam  haec  fpoliatio  nobis  nonniii  imputatiue 
conuenirct  l 

^i ,  mo^mt^properparenttim  crimen  aBuale  al}<juod, 
ijs  heneficijs  priuantur  y  qti£ parentes  iili  (^  pn? fe  dr ^ro 
liheris fuis  acceperant ',  tllt  patcrni  crin^inis  pcenas  luunt, 
atque  adc))  patcrnum  crimcniUis  imputattir,  (^tqui  po- 
ftcrt  omnes  Adami  proptcr primam  illam  ejm  mohcdientiam 
cjua  fe pilluit y priuaijur  tjs  hencfici/s j.qu£  Adamm profe 
&  propofterisf.  i  •  a  cccper  at ,  nimirum ,  juftitia  d^  n  6i.  tu  - 
diy.e  naturali.  Ergo  pjfieri  omnes  nattir.ilcs  Adami  pater- 
m  crimin':s  poenas  iH.int ,  adeoque  pat  rnum  illis  crimen 
imp:.tatur.  Q£id  li  hanc  conclulionem  concedam  ? 
Paternumenim  crimcn  vel  viiium  haircditarium  in- 
teUigitur, Vc^lcaufailliusvitij  ,  adualisinobedientia 
Adami.  Si  prius ,  imputatur ,  &  quidem  immcdiate. 
Si  poUerius ,  imputatur  id  quoque ,  fed  mediante  in- 
hxrcnte  vitio.  Luimu^  poenas  proxime  peccati  no- 
flri  in  nos  propagati,  remotc  vero  peccati  ab  Adamo 
oh'm  admilTi.  -Q^od  (i  dicat  aliquis,  nos  omncj  tranfe 
grife:o::i  Adx  nafii  chnoxios  ,  immediate  ,  hoc  eft ,  non 
propter  aHquodv:tium ,  aut  culpam  ,  aut  diprauatioKem^ 
quam  in  nohis  hahcamm ,  is  mcminerit  lic  luiiie  Pighij 
errorem  a  Petro  Martyre  explicatum  :  atquehisar- 
gumentis  in  primis  conFutatiuii :  qux  conlidera^Le- 
€lox  fi  placet ,  annon  pugncnt  cura  D.  G.  lentemia  ^ 


krgumentis.  F(rum ,  inquit ,  contra  hanefcntemUm  in 
frtmis  illndfdclt ,  quodjam  his  d  xmius  :  'vide/icet ,  in- 
fantcs  moru  Mors  enim  nihil  iuris  habet  vbi  non  efpecca^ 
tmn.  TQfidtcerevelimHsDeumfuniYeinnocentem.  Con- 
frmatur  autem  h.tc  ratio  ex  argumento  Pauli,  quofroha- 
uit  y  peccatum  fuijje  ante  Legem.  ,^uia  mors ,  inquit,  re- 
gnauitah  Adamo  njfque  ad  Mo/em.  t^tquljuxta  Pigh^ 
fentcntiam  hxc  ratio  hebetifima  videri  pofit.  Diceret  tn  m 
qutjpiawi ,  etfi  illi  mortui  fuerint ,  t.imen  ex  co  nonfequi^ 
tur,  illos  habutfiepcccatum.  Morscnim  illis  contigit  prO' 
pter  t^damum  ,  ch  cujus  peccatum  redd.tifint  mortales. 
Vides ,  Le<5lor  ,  &  pcccatum  intclligi ,  non  adualc 
Adami,  vt  vult  D.  GariiTolius,  fed  habituale  no- 
flrum  5  &  pro  caufa  Pighij  eius  argumenta  militare 
aduerfus  noftros.  Qjod  vt  fiat  manifeftius ,  fubjun- 
gam  aliud  argumentum  Martyris.  Pofiremo  ,  inquitj 
hahemHs  a  Paulo  per  inohedicntiam  vnim  hominii  multos 
conflitutos  cffe peccatores  :  quod  indtcat,  in  illls ,  qui  naf 
cuntur  ex  Adamo  ,  ejje  vitium  ,  propter  quod peccatores 
dict  pofmt.  Sed  hoc putat  Pighlus  Je poffe  eludere  ,  quod 
peccatores  i/^terdum  dtcantur  prop.er  reatiim ,  quamvis 
a5iio peccandr pr^tericrit ,  neque  ampliHs  extet.  ^uamvis 
ho6  itafit ,  nunquam  tamen  ofiendcre  potieft  e  Scnpturis, 
quenquam peccatorem  appellari ,  quin  autinf  ipfo  v.tium 
haheat,  aut  certe  antea  admferit :  nifi  diccre  velit ,  Deum 
homines  reos  facere  ahfque  ipfirum  aliquo  peccato.  Num 
quid  flagitare  difertius  tua  poteft ,  Ledtor  ,  xquitas  ? 
Sed'  redeamus  ad  Argumencum  nobis  objedum. 
Quamviscaufxnoftrae  non  obfit  coclu{io,tamen  Mi- 
nor  diftingui  debet.  Nam  fi  vuk  nos  priuari  iuftitia 
naturali  propter  primam  Adae  inobedientiam  nobis 
imputatam  ,  petitio  eft  ,  vt  loquuntur,  priacipij :  id 

ipfam 


"7 
iprumenim  affumitquodverraturln  quaeftioneiquarc 
negatur  minor.  Sin  vult  nos  priuari  luflitia  propter 
inobedicntiam  illam  in  nos ,  (  non  quidem  fecundum 
adum,  fed  fecundum  habitum  )  naturaliter  propa- 
gatam  ,  concedi  poteft.  Nam  inobedientia  adualis 
Adamum  iuilitia  priuauit ,  quam  amilTam  cum  po- 
fleris  communicarc  non  potuit  :  Nemo  enim  dat 
quod  non  habet.  Negamus  igitur  nos  priuari  iuflitia 
naturali  ob  peccatum  Adami  nobis  imputatum:Con- 
cedimus  nos  ea  priuari  ob  peccatum  Adami  in  nos 
propagatum. 

Inftat  D.  GariiTolius.  Qnid  dico  inflat  >  RefiondeOy 
inquit  5  nempe  refponfioni  refponfionem  opponir. 
Sed  quid  tamen  refpondet  ?  Refi>  inquit ,  i.  lS(jnJt 
tro^agatio  feccati  d^  eius  tranfmifio  per  generationem 
naturalem  concedenda  efi,  vt  efi  ccrtifima ,  propterca  im^ 
putationem  negartyaut  tolli  confentaneum  eft',  ncquecnim 
ah  ill  us  poftione  ad  huius  negatlonem  confiquentia  njlia 
lcgt  ma  ducifetefi,  vtraque  potius  incausapeccati  origt- 
naiis  coniungenda  efi  ,ficuta  nofiris  Theologis  communi- 
terobferuart  certum  efi.  Atqui ,  inquam ,  noflra;,  nunc 
quidem^partes  funt  refpondere^eiusprobare.  Poni- 
mus  autem,  id  quod  efl  in  confelfo  ,  propagari  pec- 
catum  Adami  per  generationem  naturalcm.  An  eam 
antecedat  imputatio  peccati  AdamicijnecnCjid  ipfum 
cfl  quod  inter  nos  controuertitur  ,  quodque  proban- 
dum  fufcepiffe  videbatur.  Nunc  probationis  loco 
contentus  efl  dicerc  ab  illius  pohtione  ad  huius  ne- 
gationem  nullam  effc  confequcntiam.  Fac  ita  cffcjan 
propterea  imputationemillamaflruxit  ?  probet  igi- 
tur  nonfufficere  propagationcm  naturalenijnifieam 
antecedat  imputatio ,  alioquin  aerem  diuerbetat.  At- 

T 


quc  hoc  cfl  quod  intendit  probare^ 

Additcnim.  2.  NecfntiseflyfidicdsAdawumyquk 
dmiferat  commumcare  non  potuijjey  eo  qubd  nemo  dat,qued 
non  haketj  quia  hicratio  reddenda  efl ,  quare  anima  Ada- 
mi  iuflitid  originalis  decoramentis  ornatafueriti  d^  quare 
yoflerorim  iffifis  anim.e ,  qu£  non  traducuntur  propagatio- 
ne  naturaltj  feda  Deo  infmdendo  creantur ,  ^  creando  m- 
funduntur ,  tjfdem  ornatihus  ipsa  fua  creatione  careant, 
adeoque  perfe^ione  ilLi  prima  patris  Adami  deflitut£  in 
corpus  a  Deo  inducantur ,  quod  tamen  aliterfuturumfuit, 
fi  Adam  in  integritate  fiia  pcrflitiflit.  Hic  enim  non  efl 
fimpliciter  recurrendum  ad propagationemjCum  anim^  notv 
propagentur  ,  aut  traducantur  j  Neque  ad  legem  naturje, 
qua  morbofi  morbofos generant,quia  anima  non  generatur, 
drtamen  ab  initio  fiii  ejfe,priuataefi primis  illis  beneficijs, 
3.  ,^mAnon  bene  comparatur  qualitas phyfica  in  carnefo- 
ia  hxrensy  qualis  cfi  morbus  aut  lepra,  cum  qualitate  mora- 
liy  qualis  efl  corruptio  fiue  peecatum  originale,  Nequefo- 
quitur  yfivere  naturale  efl,  vt  leprofiis  leprofum ,  aut  ele^ 
phantiacus  elephantiacum  generet ,  vt putandumfit  afola 
natura propagationis  ejje ,  citra  omnem  refpe^ium  imputa- 
tionis ,  quodex  K^dam  moraliter  corrupto  generantur  ht- 
mines  moraliter  itidem  corrupti.  Primumquod  ait ,  ra^ 
tionem  reddendam  ejfe  quare  anima  Adami  iufiiti^  origi- 
nalis  decoramentis  ornata  fuer.t ,  ca  ratio  eft  in  prom- 
ptu:cumenimrationalis  &  capax  iuflitijE  efiTet^creari 
a  Deo  optimo  expers  iuilitiae  &  fanditatis,  hoc  efl, 
iniufta  &  immunda  non  potuit.  Sed  quare  poftero- 
rum  eius  animx  eadem  iullitiajCum  producuntur  non 
ornantur  ?  etiam  obaia  eft  rcrponfio  ,  quia  immua- 
dus  Adamus  mundum  generare  non  potuit :  genuit 
enim  fibiiimiles.  Qaid  opus  efl,vt  tibi  ratione  redda, 


quarelupus  lupumgignit  ?  vtemm,  inquit  Galteri>s, 

Inpi  lupos  genera}7t,  ita  Adamfeccdtorfeccatoresgenuit:& 

<vt  lupornm  catuli  lupnam  ingluuicm  non  ohfcuris  argu-  Homil. 

mentis  frodunt  y  ita  in  infahtibus  quoque  fcccatum  tunc  ^p    *J 

quoque  vtres  fuas  exerit ,  quando  per  dtatem  opus  adhuc  Rom. 

nullum  jicffunt ferficere.  Atinquis,  Htc  non  cftfmflici- 

tcr  recurrendum  ad  propagationem  ,  cum  animd  nonpro- 

pagentttr  aut  traducantur.    Ego  vcro  public*  nollrx 

confeflionis  fidei  non  fum  immemor.  Art.  lo.  T^ec 

tutamtis  necejjarium  ejfe  inquirere ,  qutnampeccatumpcjsit 

ab  vno  db  altertim  propazari.  Praeclara  funt  ctiam  Pe-  _ 

.  %  #  -  f .   ^  '^    .  ,  ,  .    Com.in 

tn  Martyris ,  vt  alios  omittam ,  hxc  vcrba.  Res  qut-  Rom.j. 

dem,  inquit,  ohfcura  cfty  (^  perdftciUs  :  eoque  minus.ar-  "• 

hitror  de  ea  ejfe  laborandum.    Nam  cum  peccattim  ipfum 

erigtnts  cxtare  ,  &  ad  pcfteros  tranfmitti  ,  lerbum  Dei 

luculentij^ime  doceat,  quamvis  modum,  &  rationem,  qua. 

transfundaturnon  intelligamtis ,  tamenveritati  cedendum 

tft  :  de  modo  autem  qui  difficulter  fciri  ,  dr  ftne  ja^ura, 

ignorari poteft ,  non  nimis  fellicite ,  atqtie  anxie  dtjputan- 

dum.   Re  vera  conftat ,  multa  efle ,  quse  ,  quomodo 

produ6la  fuerint,  ignoramus.  Prxfliat  modefl:a  igno- 

rantia  audaci  &  incertx  fcientiae. 

Sed  quoniam  nobis  per  Viri  do(^i  ratiocinatio- 

nem  non  licet  ita  fobric  faperc  ,  Peto ,  an  pcccatum 

haereditarium  propagetur  naturaliter ,  nec-ne  >  Pro- 

pagatttr ,  inquit ,  quia  mundum  ex  immundo  nemoelicere  Eodcm 

poteft,  quia  corruptta  Adam  corruptos  genuit ,  quta  Deus  cap.n. 

permiftt Libem  illama  primis parcntibt^ peccato  contra6fam  p'35"] 

harere  infemine ,  cf  ad  pofteros  promanare.   Ita  eft  ,ne- 

que  aliquis  noftrum  erit ,  qui  non  totum  illfidprolixifttnie 

largiatur.  Hoc  fane  veriflimum  efl: ,  &  aduerfus  Pela- 

gianos  ab  omnibus  orthodoxis  conftanter  aflertum. 

T  2 


120 

Confidera  ergo ,  Ledor ,  quid  pofTis  refpondere  hai 
ipfas  D.  GarifTolij  ,  quibus  nos  oppugnat ,  rationes, 
in  illam  propagationem  retorquenti.  Quomodo  pro- 
pagatur  peccatum  hxreditarium,  cum  animse  ,  qui- 
bus  inhxret ,  non  propagentur  ,  aut  traducantur  ? 
Non  potes  confugere  ad  legem  naturae ,  qua  morbofl 
morbofos  generant ,  quia  anima  non  generatur,  & 
tamen  ab  initio  fui  effe  priuata  eft  juftitia  &:  corru- 
pta.  Quomodo  etiam  potefl  hbes  illa,  cum  non  iit 
quahtas  phyiica  ,  fed  moralis  hxrere  in  fcmine  ?  Aut 
ego  vehementer  fallor,  aut  non  poteris  his  rationi- 
busj  quatenus  fimpliciter  propagationem  peccati  im- 
pugnant ,  occurrere  ,  quin  eadem  opera  nos  ab  eis 
prseftes  immunes.  Nam  fi  recurras  ad  imputationem, 
nihil  proficics.  Imputatio  enim  eft  a61:io  non  homi- 
nis  generantis  ,^fcd  Dei  judicantis.  Deinde ,  vult  D. 
GarilTolius  imputationem  illam  tunc  fuiffe  faCtam, 
cum  primum  peccauit  Adamus^diu  antequampropa- 
gatio  feu  generatio  fierec :  vt  quomodo  propagatio- 
nis  naturalis  pars  aliqua  dici  poffit  ,  haud  equidem 
intelligam.  Quod  fi  per  imputationem  poenie  irro- 
gationem  ob  Adami  peccatum  intelligis ,  illa  ipfa 
irrogatio  Dei  adio  efl ,  non  autemnaturae  authomi- 
nisgignentis.  Deinde  iilapoena  ,  qua^  eadem  pecca- 
tum  efl,  vel  producitur  a  gignente,  vel  non.  Si  pro- 
ducitur,redeunt  fuperiores  rationes,quomodo  enim 
poteflabhominegigncnte  produci  peccatum  in  ani- 
ma  quae  ab  eonon  gignitur?  Si  non  producitur,cer- 
te  non  propagatur.  Vides  ergo  a  D.  Gariffoh'o  pro\- 
pagationis  peccati  nomen  retineri ,  rem  vero  fignifi- 
catam  tolii.  Cum  igitur  in  confeffo  fit  ,  peccatum 
pcr  generationem  carnalem  propagari ,  juxta  illud 


121 
quodex  CAvne  natum  efiy  cara  efi  \  Et  ratlones  illx  a  Pe- 
lagianis  aduerfus  orthodoxos  ccnties  lint  objedacj  ni- 
hilopus  eft  vt  iis  foluendis  remoremur  lecliorem. 
Coniuli  poffunt  Auguftinus  ,  Martyr  ,  Chamierus, 
alijque  plurimijqui  de  propagatione  peccati  dih'gcn- 
ter  rcripferunt.Sic  fe  habuit  primaD.GariiToh j  ratio. 
•^dJHngOy  inquit ,  alteram.  Etenlm  nifi  ad imputatio- 
ncm  configias  ,  eamqne  a  Bci  voluntate  ,.  iufioque  iudic:o 
dependcntifm,vix  efi^vt  idonea  rat  o  rcddipcfitt,  qnare  la^ 
hcs  origmaLis  pecc^ti  in  naturales  omnes  Adami  filios  ab 
initio  dtcurrerit  y  (^  vfjue  ad fxcultfinem  dmaftaturafit: 
fiue j  quare  corruptio primi parcnt.s  ,  prcpagatione  defien" 
datin  tctam  fobolcm ,  pctus  quam  peccata  rcliquorumpa- 
rcntfim^quibus  ortum  nofirum  non  minus  qtiam  Adamo  de^ 
b.mus,  imo  quQS propinquius  attingimus.  Namfieaefi  ip- 
fiusmatur.t  lex,  vt  corrupti  corruptos generent,ficut  lcprofi 
goicrantur  a  Lprofisy  vnde  fit,  -vt  parentes^qui^sccatpsnja' 
rijs  fefi  commaculant ,  inquinamenta  illa  pcccAtorum  fuo- 
rum  nonfmpcr  tra?fmittar:t  in  Lheros  ?  Ctir  Adamus  in- 
ohediensfiliosgcneratrcbeiiesVeG,  ^natura  contumaces? 
Et  Achas  idololatra  non  generat  EzechiamfiLi fimiiim  <* 
Autcuradulteri,  cbrlofi ,  prjtdones ,  non  fimpcrprcgignunt 
fiiiosin  eademvitia pr.icifites  ?  At^t cttrvitium  tam  njctus 
propagitiir,  non pr:)pagahtur  recentiora,^  qux  tanto  tcm^ 
poris  fpatio  non  difiantancbis  ?  Aut  cur  dcnique  ccrruptio 
ex primo peccato fboicfens feminatur ,  ^  qu£  exfiquenti- 
hus  Adami  pcccatis  cumuiari  pottiit,  non  deriuaturin  po^ 
ficros  ?  Dofhinam  r^^putationis  retjce ,  hxrebit  aqua  ,  nec, 
quoqnQ  te  njertas  ,  idoneam  redditurus  es  eius  difi^crenth 
rattOKiCm.   BcBrinam  imputationis  pone ,  erit  tihi  certa 
caufi  illius  diucrfitatis  prA  manibus  ,•  Nimirum  difi'rimen 
inde  procedit )  quod primi parchtis  cuipam  voiuit  IOchs  in 


122 

§mnes  m^ntatione  tranfire :  aliorum  pmntum  ita  tranf- 
mittt  non  vobiit,  Eam  <veram  c^felidam  &  vnicam  ejuf 
rei  caafam  agnofcmt  Thcologi  &c.  Prinium  fatis  mira- 
ri  nequeo  viri  dodi  «^as^^W,  non  animaduertentis, 
nos  pariter  a  Dei  voluntate  hujus  difcriminis  ratio- 
nem  petere  pofTc.  Quid  cnim  facilius  quam  refpon- 
dcre  3  ejufmodi  elTe  omnis  vitij  contagium  ,  vt  inftar 
peftis  5  vel  veneni  ,  vel  fermenti  {^{q  diffundere  & 
propagare  poflit ,  nifi  Dei  vel  prouidentia  vel  gratia 
obicem  ponat.  Difcrimen  igitur  indeprocederCjquod 
primi  parentis  vitiumDeus^quominus  pcrcarnalem 
generadonem  propagaretur,  noluit  impedire :  Alio- 
rum  vero  parcntum  alia  vitia ,  ne  ftmiliter  propaga- 
tione  naturali  multiplicarentur ,  inhibere  voluit  \  vt 
in  illo  quae  peccati  &  naturae ,  in  his  qux  Dei  proui- 
dentiac  &:  gratix  vis  eflet ,  perfpici  polfet.  Quxrenti 
crgo  5  vnde  fit ,  vt  parentes  ,  qui  peccatis  variis  i^i^s. 
commaculant,  inquinamenta  illa  peccatorum  fuorum 
non  femper  tranfmittant  in  liberos  ?  Refpondeo  ver- 
bis  Petri  Martyris  ,  quia  T>eus  modum  jir^fxit,  nema' 
lum  graffcturin  immenjum ,  &  hanc  malt  propagationem 
fufend't.  Cur  Adamus  inobedicns  filios  gencrat  re- 
belies  Deo,  &  natura  contumaces?  RefpondeOjquia 
Deus  voluit  permittcre  ,  hoc  eft  ,  non  impedire  la- 
pfum  Adami  &  lapfus  propagationem.  Cur  Achas 
idololatra  non  gcnerat  Ezechiam  fibi  ftmiicm  ?  Qoia 
Deus  3  qui  Ezechiam  elegcrat ,  eum  a  paterna  idolo- 
latria  Spiritus  fandi  virtutc  iiberauit.  Cur  adulteri, 
ebrioft  ,  prxdoncs,  non  fcmpcr  gignunt  filios  in  ea- 
dem  vitia  praicipites  >  Quia  vitia  illa ,  vel  non  pro- 
pagantur  impedicnte  Dei  prouidcntia  ,  qux  humani 
gcneris  conferaatipni  proipicit ,  vel  propagata  tol- 


123 

luntur  regefierltionis  gratia.  Itaque  vitium  tam  vctus 
propagatur  ,  quia  Deus  noluit  quominus  propagare- 
tur  impedire  :  non  propagantur  rccentiora  ,  quia 
Deus  voluit  ne  propagarentur  impedire.  Vno  ver- 
bo,  voluit  permitterc  propagationem  lapfus  Adami, 
non  aliorum  peccatorum.  Vides ,  opinor  jam  xquif- 
fiueLedior,  nobis  aquamnullo  modohacrere.  Aliam 
cjufmodi  difcriminis  rationem  Placeus  cum  in  Thefi- 
bus,  tum  in  Manulcripto  poileriore  reddiderat  abip- 
fa  primi  Ads  peccati  natura  pctitam,  qux  fuoloco 
ab  exceptionibus  D.  GarilTolij  Deo  dante  vindicabi- 
tur.  Nunc  enim  mihi  fatis  eft  oftendifTcj  quam  ipfe 
hujus  difcriminis  rationem  reddit,  eam  ,  nonminiis 
propagationi  quam  imputationi  applicari  pofle  :  Eft 
que  noftra  quam  eius  caufa  melior.  Nihil  enim  fic 
refpondendo  dicimus  quod  poffitnegari.  Conuenit 
enim  inter  nos  propagari  peccatum  originale ,  non 
perpetuo  propagari  alia  vitia  ,  nihilque  fieri  poffe 
Dco  prorfus  infcio  &  inuito.  lile  vero  fic  reipon- 
dendo,  fupponit  imputationcm  antecedentcm,  quam 
nos  negamus,  &  probare  dcbcbat ,  Deoquc  volunta- 
tem  fic  imputandi  primi  Adx  peccati  adlualis  tribuit: 
qu^am  tamen  voluntatem  Deus  neque  per  naturam, 
ncque  per  Scripturam  patefecit.  Id  quod  peccato  va- 
care  non  videtur.  Adde  quod ,  fi  rei  illms  vera  6^  fdi- 
da  j  &  vmca  caufa  efl  Dei  voluntas  ,  cui  fic  libuit  no- 
bis  omnibus  primum  Adami  peccatum  imputarej 
nec  libuit  aut  fequentia  Adami ,  aut  aliorum  paren- 
tum  peccata  imputare ,  fatendum  eft  ( id  quod  vche- 
meniitfunc  refugit  confcientia)  veram  &  folidam& 
vnicarn  caufam  cur  fimus  peccatores  &  perditi  ^  Dei 
voluntatem efTe ,  contra  oraculum ,  Es  UferditiQ  tm- 


124 

^  ifraeL  Fateoteqiudemcum  propagatione  vitij  ori- 
ginalis  imputationem,  nifi  Dei  miiericordiainterce- 
dat  5  cohxrere ,  fed  ea  imputatio  fequitur  propaga- 
tionem,  non  antccedit ,  nec  eft  vllo  modo  propaga* 
tionis  caufa.  At  ponere  imputationem  ,  qua  pecca- 
tum  aduale  Adami  nollrum  tiat,  qua  fiamus  pecca- 
tores  &  rei  mortis3Etern3e,quaeritcaufapropagatio* 
nis  peccatijSd  hujus  imputationisynicam  eife  caufnm 
Dei  voluntatem  ,  quid  eft  facete  Deum  perditionis 
noflrx  autorem ,  fi  hoc  non  ed:  ?  Sed  fortalTe  exige- 
bat  juflitia  ,  vt  Deus  vellet  primum  illud  peccatum 
imputare  potius  quam  alia  peccata  ?  Cur  ergo,  rn- 
quam ,  hanc  caufam  non  attulit  ?  cur  dixit  iliius  rei 
vnicam  eHe  caufam ,  Dei  voluntatem  ?  Aut  quomo- 
do  probabitur  ( nos  enim  nunc  quidem  refponden- 
tium  partes  tuemur)  id  jaftitiamexegifreP  Siconfu- 
gias  ad  conjun6lionem  qu^e  nobis  cum  Adamo  inter- 
cedit,  ea  ne  mjjor  fuit  cum  primum  pcccarct  quani 
poftea,  autcumeo  ,  quam  cumprupinquioribu^no- 
ftris  parentibas  >  Si  ad  nefcio  quoddam  foedus ,  cujus 
hiEC  fuerit  conditio  ,  vtfipeccaret ,  primumciuspec- 
catuni  omnibus  eius  poiteris  ad  duas  iftas  poenas  ini- 
putaretur,  peccatum  inhaerens  &  mortem  xternam, 
probandum  eritillud  foedus  e  Scriptura  ,  id  quod  eft 
prorfus  impoifibiie.  Caucndumeftautemnobisquam 
diligentiflimc  ne  quid  praetcrScripturam  Deo  tribua- 
mus,  pracfertimejufmodi ,  quod  virtutes  eius  obfcu- 
ret,  id  enim  non  poteft  non  graue  peccatum  efife. 

Hacrationc  fic  propofita  Theologorum  auxilium 
fibi  adjungic  ,  &  Vitakerum  ,  Chamierum,  Sixtum 
fenenfem  ,  &  Bellarminum  nominat.  Noftros  cur 
iaudet  non  miror  ;  ita.  caim  in  hac  caufa  vfuuenit, 

nouitatis 


iiouitatis  fufpicionemamoliendicaufa :  Sed  cur  Pon- 
tificios  >  cur  Bellarminuni  ?  Nofne  putauit  eorum 
autoritate  moueri  poffe  ?  Non  arbitror :  Sedfuis  ra- 
tionibus  coniungere  voluit  ad  nos  oppugnandosBel- 
larmini  rationcs.  Eumenimdicit  noncotitcmnendis  ad 
frmanddm  hanc  fententiam  rt-tlGnihus  fnltiim  froccdcre  m 
mediam  hh.  5 .  de  i^npjf.  Grcit.  &  Stat.  ^ecc.  cap.iS.  Age 
igitur  liuiusetiam  foluamus  rationes ,  coquemajore 
animo  quod  fr quid  intelligo  ,  recfptiE  in  Ecclefijs 
nollrisdoClrinxdepeccato  originalinon  obfcuread- 
ucrl^ntur.  Niftponamus ,  inquit,  nos in  Adamo^  &  ciim 
.Adnmozer}  pcccajpjnuila  ratione  cxplxaripoterit^  cjucmo- 
do  in faruitUs rccens natii ft aliqua  ^vera  cu/pa,S'  hoc  Ca- 
tholicu?n  dcgma,  non  tamfupra  rationem ,  quam cor^tra  ra- 
tionemiffe  v:deh':tur.  Antequam  progrediamur,  quid 
t^in  & cum  Adamo pcccare  r*  Figuratam  enim  profe- 
do  locutioi-iCm  efle  oportet.  FortafTe  eil:  nobis  Ada- 
mi  peccatum  impatari.  Hocpofito,  propofitionem 
illamnego.  Eamprobat  Bellarminus  5  Nr.mymo^it^ 
quiccjuid  dicamus  inparunUscx  peccato  h^r.re  ,fiHC  rea- 
pim,fiue  auerfionem^fiue  grnti.t  j,riuaticncm  ,f.  e  quid  a- 
liud  ;  nullo  modo  paruulis  vit:o  dari,ac  ne  cff  quidanpo- 
terit,  ni(i proceffrit  ah  a^ienc  lihera,  cuius  a£lionisillial:- 
quomcdo  participes  fuerint.  Nonne  lioc  e.ft  negare ,  vi- 
tium  ha^rcditarium,  infantibus  inlixrens  ,  eifc  vere 
peccatum  ijsdamnandis  fufticienSjVti  nollra  pronun- 
ciat  Confeffio  Artic.  xi.Sed  pergat.  lsljimprrm)),rea- 
tus,  cumftrcUtio confiquens  aBionem,  qni  fitri pottf  <ut 
cxifat  in  eo,  qui  non  ef  particcps  aciionis  ?  Valerct  fane 
hocargumentum,  fi  nullum  clTet  peccatumnifi  a(5tua« 
le,  nuilas  reatus  nifi  proximc  actioncm  confecuens. 
Nunc  autem  eft  etiam  peccatum  habituale,  &  reatus 

V 


126 

confequens  habltum.  Secnndo  (  recitoenim  has  ra- 
tionesvt  apiid  D.  Gariffolium  extant)  auerfw  hahU 
tualis  y  nifi  p\:cejjcr'it  aBualis  ,  ne  'mtelligt  (juidcmptefi, 
Hoc  vero  infigniter  falfum  eft,  fi  adualisauerfioip- 
forum  paruulorum  intelligitur.  Ah'oqui  quis  negat 
auerfionem  a^tualem  Adami  pracceffiffe  habitualem 
in  ipfo,  &hance(fe  in  paruulos  propagatam  ?  Profe- 
<St6  auerfioaDeOjinquocunquefit^hocipfo  quod  eil: 
auerfio  a  Deo  ,  peccatum  eft.  Tert;)) ,  fingamus  paruu* 
lum  aliquem  hahere  auerfionem  &  reatum  ,  d^  tamen  non 
feccafie  cum  K^damo ,  quis  capere  potcrit ,  eum  merito  re^ 
prehendij^ puniri  dehere»  ^^am  culpam  hahct  in  eoy  quod 
ita generatus  efi  ? Numimfed'ire fotu'it:,ne fiic gignerctur  f 
Ex  mente  D  Gariifolij  peccaife  cum  Adamo  eft  pec- 
catum  imputari  ,  &  quidem  imputatione  vitium  in- 
hxrens  anteccdente:  alioquinosiftasra-tionesnon  op- 
pagnarent.  lam  autem  fublata  rftaimputatione,  po- 
teftne  auerfio  a  Deo,  in  quocunque  fit,  nondigna  effe 
reprehenfione  ?  Culpa  quidem  eius  non  eft  quod  ita 
generatus  eft,  fed  quod  ita  comparatus  eft^quod  ne- 
quamjquod  impius,quodDei  aduerfarius  eftjhxceft 
profeCto  magnaculpajnonquidemjVt  loquunturjCul- 
pa  adliuahs ,  fed  tamen  habituaHs.  Ab  aduali  ino- 
bedientia  caufa  a  qua  eft,  extrinfece  •,  ab  habituaH  ve- 
ro  fubjedumin  quo  eft ,  intrinfece  denominatur  ino- 
bediens.  Non  eft  igitur  paruulus  reus  ab  adione  pro- 
xime  fed  ab  habitu  :  nonquia  malam  aHquam  adio- 
nem  commiferit ,  fedquia  ipfemalus  eft  ,  &  ad  male 
agendum  comparatus.  ^artOfnonfatis  efi  adculpam, 
njt  aliquid fit  voluntarium  hahituali  voluntate,fi'd  requiri^ 
tMrjVt procejjerit  ah  a^u  etiam  voluntarioi  alioqui  volun* 
tariumilludvoluntate  habitaalin^turale  ejfet,&  mifiericor- 


d}4,  non  reprehenjione  digntm.  Immo  inquamj  id  fatrs 
efl  ad  culpam  habitualem.  Non  cnim  vitium  origi- 
nale  dicitur  voluntarium  ,  quia  eft  a  voluntate  ,  fed 
quiaeftinvoluntate  :illomodo  voluntariuseflacj^us, 
illo  habitus :  Nimirum  vitium  illudeft  ipfius  volun- 
tatis  malitia  &  prauitas,  aqua,  licet  naiuralis  fitjmala 
dicitur.  Quo  magis  autem.  naturaliter  mala  eft  vo- 
luntas ,  eo  eit  pejor ,  &  odio  dignior.  Caeterum  quis 
non  videthasrationcspoire  retorqueri>  Reatusenim 
eft  relatio  confequens  a6;ionemcius  cujuseftreatusj 
non  autem  alterius :  &  habitus  fequi  folet  aclionem 
eius  cujusefthabituSj  nonautemadtionemakerius  : 
Et  j  Num  impcdirc  potuimus ,  aut  debuimus  ne  pec- 
caret  Adamus  ?  Et ,  quomodo  eft  voluntariura  refpe- 
^u  voluntatis  noftrx  j  quodtanto  icmpore  ,  ante- 
quam  vllam  haberemus  voluatatemfaaum  cft  e  Et, 
facit-ne  illa  imputatio ,  vtpeccatum  illud  actuale 
Adami  proceflerit  ab  aclu  voluntario  noftro  ?  aut  fu- 
mus-ncminus  neceffario  reLj  quam  corrupti }  Num 
fumus  comnieriti ,  vt  tales  gigneremur  ?  Legantur 
Thcologi  noftrijaduerfusvel  Pelagium,  vclPi^hiumj 
vel  ipfumBellarminumdifputantes ,  pricferiim  ciim 
tradtant  controuerfiam  de  pcccato  originali  &  concu- 
pifcentia  ,  an  fit  peccatum  ,  etiam  poft  fufceptum 
baptifmum. 

Supereft  vltiraa  eius  ratio  du(9;a  ab  imputatione 
luftitiae  Chriui.  Eam  fic  concipit.  ^uod  doBrinam 
de  imputata  Chrifl'  juflitia  vel  Conueilit  ,  vel  Labcfa6tat, 
neque  adm  ttendum  ,  necjue  tolerandnm  e[t ,  fld amolen^ 
dum  omntno  ac  rejiciendum.  ^tqui  dogmate  de  Non 
impit.itione  jiiccatiAdx ,  doctrinam  de  imputatione  juflitid 
Chrifli ,  nontarhn  Uhefa^ari  artum  efl ,  cum  c.s  nega* 


I2S  ,  -^ 

tione  pnorls  facillmm  fn  lapjhs  adfofiertorls  negiit}oncm^ 
lS!jim  cum  m  chriJiotrAqnam  fccmido  AdamOj  remedlum 
haheamm  certlfimum  adncrfi^  ea  mala  d^  d.mna  ,  quji 
funt  m ger.tu  humantim  a  primo  Adamo  inucBa  ;  Remc- 
diHm  autcm  morbls  ,  qu'ibu4  fanandis paratum  cft ,  ju/}>t 
proporttone  reftondcre  dtheat  i  qui  prxtcr  natiuam  corru- 
ptionem  ,  nibit  nos  damni  cx  Adamo  trahere  cxiftimabit, 
&  huic  corruptioni  confdcrabit  ex  aducrfi  re/pondere  do- 
num  finBificationis  ,  facile  in  eam  fcntentiam  deuenicty 
cum  nulltufit  in  riobtsprcptcr  Adx  inobcdicntlam  reattis  U- 
be  noftra  origindt prior ,  ncque  cptts  effi  vlla  jtftitiji  Chri- 
fii  imputatione  y  qud  fianclificationem  ordrne  natur^  pr.uc- 
dat :  quia  vbi  nulltim  efi  mahmt  ,  nullo  ctiam  opt^s  efi  rc- 
medio.  Nego  dogma  de  Non-imputationc  peccati 
Adae  aiiteccdente  Teu  immediata  vllo  molo  dod;rina 
de  imputatione  jaftitix  Chrin:ilabefa<5tare  ^mihique 
valde  dolet ,  quod  videam  virum  doctum ,  vt  id  pro- 
bet  3  deferere  dodrinam  de  corruptionis  natiux  rea- 
tu  ,  publicis  fidei  confclTionibus  Ecclefiarum  prote- 
flantium  declaratam  ,  &  coniirmatam.  Corruptio 
natiua  duobus  modis  fpixlari  poteft  :  v  lo  forenil, 
altero  moraii.  Priori  mod^)  confideraturvtpeccatum 
nobis  damnandis  fufficiens:  Pofteriori  vero  vcquali- 
tas  nos  fua  inhierentia  poUuens.  C^atenuseftpccca- 
tum  nos  irae  Dci  adJicens ,  ci  refpondet  juftificatio  : 
quatenus  verb  eft  qualitas  ioeda  nobis  inhierens  ,  ei 
refpondet  fandificatio.  'ToUi  autem  ifta  quaUtas 
nonpoteft,nift  priustoUatur  eju^  reatus.  Itaque  fan- 
clificationem  ordine  naturx  juftificatio  prxcedit. 
Cum  igitur  corruptio  dupUcem  iUumrelpectum  ha- 
beat,  vnumforenfem  -,  quo  fit,  vt,  nifi  condonetur, 
imputetur  ad  mortem  •,  alterum  moralem  leu  piiilo- 


12p 

fophicum  5  quo  fubjediim  reddit  habile  ad  peccan- 
dum^  duplici  nobisremcdio  opus  fuit,  imputationc 
JLiflitix  Chrilli,  quac  medcretur  rcatui  corruptionis, 
&  vi  Spiritus ,  qua  c  fubjecto  reuellerctur.  Nonne 
orthodoxa  eft  hicc  dodrina  ,  &  ab  omnibus  puriori- 
bus  Ecclefiis  confefTa  >  Miror  igitur  eam  dodrinani 
a  D.  GarifTolio  hocloco  fuiffe  negatam.  Qoanquam 
id  non  efl  admodum  mirandum.  Vix  enim  fieri  po- 
teft  5  quin  in  hunc  fcopulum  incurrant  ij ,  qui  antecc- 
dentem  imputationem  probare  lludent.    Cxterum 
necefl'ariae(limputatioiuilitixnonmod6  vt  a  rcatu 
vitij  inh$rentis  ^  verum  ctiam  vt  ab  omnibus  aiiis 
nofbispeccatis  juflificemur.  Idenimquod  Deusgra- 
tificatur  cflex  malus  U^flbti^s  nd jnftificationem.  Rom.5. 
16.  Poflem  etiam  hanc  rationem  in  fuurn  autorem 
retorquere.  Nam  fi  vbi  nullumefl  malum ,  nuUo  opus 
efl  remedio  ,  &  nullumiit  malum,  fi  nullus  fitin  no- 
bis  propter  Adac  inobedientiam  reatus  labe  noflra  ori- 
ginali  prior ,  &  cur  iit  in  nobisiile  reatus  vera  6c  vni- 
ca  caula  efl  Dei  voluntas ,  non  intelligo  qux  fit  im- 
putata;  juflitix  neceffitas.  Abflineatmodo  Deus  ab 
imputatione  prinii  Adx  peccati  quemadmodum  fibi 
tcmperat  abaliorum  peccatorum ,  vel  ipiius  Adami, 
vel  noflrorum  majorum,  imputatione  ,  nuilum  erit 
malum,  necopuserit  remedio.  NuUaenimeflcaufa,  ' 
fi  D.  Gariifolio  iidcs  habetur,  cur  Deus  iliud  pecca-  . 
tum  nobis  potius  quam  alia  p  ^ccata ,  vel  Adami ,  vel 
aliorum  parentum  ,  imputec  ,  prxter  vnam  eius  vo- 
luntatem.  Cum  ergo  id  pendcat  ab  eius  voluntate  vt 
imputet,  vel  nonimputct ,  quldopas  fuic^Chrilium 
tam  dira  pati  ,  vt  poifet  nobis  illud  p:ccatum  noa 
imputari  $  Poffem  etiam  hoc  Joco  contradictionem 


130 
Domino  Gariflrolio  objicere.  Ait  enim  ,  (i  nullusfit 
reatus  prior  corruptione  ,  non  efTe  opus  imputata 
Chrifli  iuftitia  ,  &:  tamen  alibi  fatctur  effe  imputa- 
tionem  ,  &  rcatum  corruptionc  poileriorem.  Huic 
reatui  qui  corruptionem  fequitur ,  quod  jufta propor- 
tione  remedium  refpondet?.fan6lificatio?non  oppo- 
nitur  proprie  reatui.  luftitia  Chrifti  imputata  ?  Hacc 
igitur,  pofita  imputationeconfequenteieu  mediataj 
nobis  necefTariJi  cft.  Jtaque  non-labefa6latur  a  Pla- 
cco  doclrina  de  juftitia  Chrifti  imputata  :  agnofcit 
cnim  imputationem  Sc  reatum  confequentem  •,  atque 
adeo  peccatum  originale  ,  &:  fatisfactionis  Chrifti 
neceifitatem ,  nihilque  habetcum  erroribus  Socinia- 
norum,  Arminianorum  Scc,  conjundum. 


C  A  P  V  T      X  L 

^  Peldgtanorum  ^SocinianorHm  y^  Kcmonfiran- 

tium  in  hoc  negotio  fintentia  Placmm 

ejje  alienum, 

VT  nosrcddatexofos,  &:  grauiffimisobruat  ^xx" 
judiciis  3  dolet  nos  cum  PeUgUnk  &  Socmijlis pd- 
fcqq.  ^  ^i^ficere.  Sed  dolendi  caufa  nulla  eft  :  Nam  ab  hu- 
jufmodi  h^minum  erroribus  abhorremus ,  vt  qui  ma- 
xime. 

Vetuflipmonim ,  addit  \  hdrcticorum  (  Mdrcionitas pi^ 
to,  d^  Mamchdos ,  ^//i  legem  AHiojuam  mnlam  ejfefumma 
cum  im^ietate  ajferehant)  Jententia  fiiit ,  mllam  ej/e  pcjje 
jujlam  almtpcccati  impHtationcm ,  Q^d  hoc  ad  rem  ^ 


_    13^ 

Nos-Re  idem  cum  ilHs  hxretlcis  fentimus  ?  Tm6  els 
contradicimus.  Aliquam  enim  efTe  poiTe  juftam  alie- 
ni  peccati  imputationem  credimus ,  &  docemus ;  ip- 
fiufque  primi  Adx  peccati  imputationem  admittimus 
confequcntem  feu  mediatam.  Adde  quod  non  in  ea 
fententia,  fed  in  dogmate,  quod  inde  probare  fa- 
tagebant ,  abfurdiflimoeorum  fita  erat  haerefis.  Ita- 
qde  quos  duos  teftcs  laudat  D.  G.  Origcncmhom.  8. 
in  Exod.  &  Hieronymum  Comm.  in  Ezech.  xviit. 
1.2.  eos  ambos  laudat  contra  fe.  Cum  enim  Orige- 
nes  protulilTet  illa  verba ,  quac  D.  G.  recitat.  Videamm 
<juomodo  rcddi  dicnntur pccata  fatrtm  inJiUosin  tertiam 
&  quartam  generationem.  In  hoc  enim  fermone  folent  nos 
h^retici  fuggillare  ^  quod  nonfit  boniDeifrmo  ,  qnitr» 
^eccatis  aiterim  alterum  flecii  dicat.  Refpondet-nc,  id 
quodD.G.  refpondifTetjhocminimeefTe  injuftum  ? 
Imo  cum  injuftum  id  putaret  jminimcque  Deum  de- 
cere ,  confugit  ad  fenfum  metaphoricum ,  &  per  pa- 
rentes  intelligi  voluitDiabokim  &  angelos  eius,  per 
fih'os  ac  primam  generationem  eos  quos  Diabolus 
immediate  feducit ,  per  fecundam  eos  qui  ab  his  pro- 
xime  feducuntur^per  tertiam&:  quartameos  quos  hi 
vel  focios  3  vel  adminiftros  peccati  fibi  adjungunt. 
Hos  autem  homines  filios  diaboH  corripi  &  puniri  in 
hocfeculo  5  vt  feruentur :  diabolorum  vero ,  qui  funt 
eorum  parenfes ,  fuppHciuni  differri  in  futurum  fe- 
culum,  Ad  Hicronymum  autcm  quod  attinet ,  cius 
quidem  ea  funt  verba .  qux  D.  G.  laudat,  Sed  quo- 
modo  nodum  iUum  foluit  ?  c-uomodo  verbaDeca- 
logi  3  qui  reddo peccatapatrum  fufer  fiitos  &c.  intcrprc- 
tatur>  Num  ea  ,  ficut  D.  G.  de  imputationeimmc- 
diata  accipit  $  NuUo  modo.  Scandalum  ,  inquit  ibi- 


dem  ^pmchdmur  occultim ,  quod  mjnfiitui  viderctur  Det, 
alium  peccare  j  &  alium  luere  peccata.  Si  enlm  redditpeC' 
cata  pHrurn  fnper  filios  in  tertiam  dr  quartam  gcmraiio- 
nem  ,  injuftum  videtur  vt  al-m  pcccet  O'  ^lit44  pimiatur. 
Sedexeo  quod  fequitur  :  His  qui  me  oderunt  y  commina- 
tionisfiuepriiceptifcandalnmfoluitur*  Non  enim  ideo  pu- 
riiuntur  in  tertia  dr  in  quarta generatione  :  quia  delique- 
runt patres  eornm  :  cumfatres pctim  qui  fuerunt peccato- 
rcs  jpuniri  dehuerint :  fedquiapatrnm  extitcruntdmuU" 
tores  dr  oderunt  Deum  ,  h.treditario  malo  d^  impietate  in 
ramos  quoquede  radice  crefcente.  Quid  potuit  dici  no- 
HrcE  rententiac  acconimodatius  ?  Habet  idem  Hiero- 
nynius  paulo  p6(l  hxc  verba.  Scriptum  eftin  Prouer- 
'hits :  Slcut  vua  accrha  dentihm  noxiaeft:  &fumm  oculis: 
fic  iniquitas  his  qui  vtuntur  ea.  Ex  quoperfpicuum  eft  non 
aliorum  dolere  dentes  c^  ohftupere  ,  fcd  eorum  qui  vuam 
accrham  comederint.  Eft  ai:tem  loci  iftim  hic  fenfm :  ,^0- 
modo  fi  quis  velit  dicere  :  Patres  vuam  acerham  comedc- 
runt ,  d^  dentes  filiorum  ohftupuerura  :  ridiculum  eft ,  d" 
nullam  hahens  confequentiam  ^  fic  iniquumefi  atqueper- 
uerfm  p/^ccare  patres  y  &  fil:os  nepotefque  cruciari.  CJuid 
contra  imputationem  antecedentem  dici  potuit  di- 
fertius  ? 

His  ergo  miffis  fibi  non  fauentibus  accedit  D.  G. 
ad  Pelagianos  ,  d^  mirat:ir  <^Egidij  Hunnij  Avi^opnaiay, 
pertendentis  hane^fuiffe  Pclagiancrumfint?ntiam ,  Adami 
fcccatum  pcfieris  imputari.  Miratur  etiam  hallucinatwm 
in  eadem  re  virum  do5ium  (  Placeum  defignat)  ita  de_, 
hoc  negctio  in  priuata  quadam  Epifiola  loquentem.  ^m 
primi  immcdiatam  (  nota  immcdi.itam  :  hanc  enim  {o- 
lam  3  miaiine  vero  mediatam  ,  Placeus  conftanter 
improbauit.  )  imputatiQnem ^cccatl  Add  commcntifimt. 


tf  TeUgUnt  pieYUnt ,  qtti  hac  ratlme  conatl  funt  anathe- 

mdttim  aditerfui  PcUgtttm  vtbrittorttm  tmpctttm  decllnare^ 

Negarunt  enlm  corrttpioncm  h.eredttariam ,  id  (fi,  'ortgi- 

nale  peccatttm  .-  &  ad prxfiringcndos  Ecclefi^  oculos  y  hoc 

nomine  donaueruht  reattim  imptttati  primi  '^dx pcccati>- 

Hoc  D.  G.  falfum  efle  clamat.  Fatetur  tamen  eos 

qui  totam  rationem  peccati  originalis  fola  imputa- 

tionc  peccati  Adse  dcfinierunt ,  Pelagianis  accenfen- 

dos  e(Te  :  fed  accenfendos ,  non  quia  imputationem 

pofuerint ,  fed  quia  corruptionem  negauerint ,  &:c. 

Id  quod  ^gidij  Hunnij  &:  Placei  /«ntentiam  contir- 

mat  potius  quam  euertit.  Non  enim  dogma  de  im- 

putatione  primi  peccati  immediata  ipfi  Pelagio  aut 

omnibus  Pelagianisafcripferunt  r  Sedillisduntaxat, 

qui  ciim  eflfent  reuera  Pelagiani ,  voluerunt  non  Pe- 

lagiani  videri :  quam  ad  rem  inutile  fuiilet  dogma  de 

imputato  Adx  peccato  ,  fi  idPelagius  apcrte  protu- 

liffet.  Cum  enim  viderent ,  qui  negarent  peccatum 

originale  pro  haereticis  haberi ,  profelTi  funt  fe  pecca- 

tum  originale  credere  :  fed  hoc  nomine  non  pecca- 

tum  propagatum,  vt  reliqui  omncs  orthodoxi,  kd 

peccatum  aCluale  Adami  omnibus  imputatumintel- 

Jigebant.  Certe  illi  ipfi  ,  qui  aduerfus  Placeum  im- 

putatiohem  immediatam  vrgent  ,  imprudentes  qui- 

dcm^fedtameneuitare  nonpolTunt)  quinpelagianis. 

accedant  ^  vti  jam  in  ipfo  D.  Gariffplio  aliquoties 

obferuaui.  Pofito  enim  peccato  propagato  feu  inhx- 

rente,  quod  vere  peccatum  fit ,  a,c  nobis  daiiinandis 

fufiiciat  5  quid  opus  eft  alio  peccato  nobis  imputato  > 

pofitaimputationeprimi  Adaj  peccati  a<5lualismedia- 

ta  5  quidopus  eH  immediata  >  &  quomodo  poteft  im- 

uxediata  ex  Scriptura  probari  ? 

X    ' 


134 
Hic  D.  GarifTolius  multis  verbis ,  ac  prolatis  all- 
quot  teflibus^confirmat  Pelagium  nuUam  imputatio- 
nem  Adamici  peccati  credidilTe.  Quorfum?  nefcio. 
Quis  enim  negat  ?  An  propterca  Placeus  paria  facit 
cum  Pelagio  ?  Nonne  Placei  fententia  Pelagianac 
contradicitapertilTmie  ?  Pelagius  omnem  imputatio-^ 
nem  peccati  Adac  damnabat ,  Placeus  non  omnem, 
fed  immediatam  duntaxat.  Ilie  nullam  imputatio- 
nem  peccati  Adx  juftameiTe  putabat,  Placeus  non- 
nullamefTe  arbitratur  juftam,  nempe  mediatam.  Ille 
peccatum  originale  negabat ,  Placeus  contri  pecca* 
tum  originale  confitetur  &  probat.  Qtn  tantopere 
opponuntur  ,  quomodo  paria  facerc  dicuntur  ?  At 
negat  Pelagius  imputationem  immcdiatam  ,  quam 
etiam  Placeus  negat.  At ,  inquam  ,  in  ea  negationc 
nunquam  fita  fuit  haerefis  Pelagiana.  Non  quicquid 
aut  negauit ,  aut  affirmauit  Pelagius ,  continuo  haere- 
ticum  eft.  Percurramne  illa  omnia  quae  D.  GarifTo- 
lius  Pelagianis  tribuit  §  vi  ?  ////,  inquit ,  /.  lujiitlam 
Qriginalem  deperditam  fuiffe  negahant.  Placeus  contra 
depcrditam  fuifTe  affirmat.  Imojufiitiam  nullam  origi- 
nalem  agnofcthat.  Placeus  juftitiam  originalemagnof- 
cit.  Sentiehant  nos  vtftne  virtuteficfine  njitio  nafci.  Sen- 
tit  Placeus  nos  pcnitiffimc  imbutos  vitio  nafci.  Ita» 
quc  infantes  in  illoflatu  ejfe  in  quofuerat  Adam  ante^r^' 
uaricationem,  Itaque  infantes  non  cfTc  in  eo  ftatu  iii 
quo  fucrat  Adam  anie  prxuaricationem,  fed  in  mul- 
to  deteriore.  z.  Natur^  humanx  aliquam  ah  origine 
corruptionem  inejfe  negahant.  Placeus  contra  affirmat. 
3.  T^ecefitatem  moriendi  non  hahehant  pro  poena  feccati, 
fedprofiquela  ^  conditione  naturx.  Docehant  enim  Ada- 
mumfiutfcccajfit ,  fiu€  non  peccajfet ,  moriturum,  Pla- 


ceus  habct  neccffitatem  moricndi  pro  neceflitate  fii- 
beundi  poenam  ,  nonautempro  (equela  &  conditio- 
nenaturac.  Docet  cnim  Adamum ,  rinoi-i  peccaflfetj 
non  fuifTe  moriturum.  4.  fcenii  Mmils  wfantes  njUos 
damnari  negabant ,  eas  qni^fe  non  almnde  quam  ex  pro- 
pria  vniufcujufque  injufitta  prouenire.  Placeus  id  non 
negat ,  quippc  qui  fciat  poenas  acternas  ctiam  ex  in- 
nata  injuflitia  prouenire.  Denique  nuliam  omninopae* 
nam  proptcr  Adx  feccatum  pofierls  irrogan  putauerunt: 
Placeus  contra  aliquam  poenam  propter  Adae  pecca- 
tum  pofterisirrogariputat,  nempemortem.  Itaque 
imputationem  agnofcit  immediatam  peccati  Adx 
habitualis  propagati  ac  intra  nos  exiftentis  ,  &  me- 
diatam  peccati  Adx  adlualis  cxtra  nos  olim  produ- 
<5ti.  Vides  igitur,  Led:or,  Placeum  nullo  modo  effc 
Pelagianum  :  Quorfum  ergo  D.  G.  hoc  loco  paticn- 
tia  Ie(5loris  ad  id  probandum  quod  nemo  negat ,  Pe- 
lagium  negafTe  imputationem  peccati  Adami ,  abu- 
titur  5  ejufque  errores  enumerat ,  quafi  illorum  Pla- 
ceus  effet  particeps  ? 

Interim  quia  obiter  laudat  ex  Auguflini  opereim- 
perfe(Sto  contra  fecundam  luliani  refponfionem  Lu- 
tetiae  edito  anno  hujus  facculi  decimo  feptimo  ,  lo- 
cum  3  ^i ,  inquit  5  vel  folm  ,  fi  alitn  non  extaret  apud 
Auguftinum  yfatis  docetquidde  hac  imputatione  (jr  ipfi  ^ 
Ecclefia  Catholica  fi'nferit  ytumlocum  infpiciamus : 
Auguflinus enim j  fi  fibi conflat , totus  nofler  efl. ,^d 
eft  ergo  quod  clamas  &  dicis  non  pofte  T>eum  cf  dimittere 
peccata  majorihtis  prcptcr propria  ,  &  imputare  paruiilU 
aliena.  (  Videtur  &  delcnda  voxpropter  inutilis  eo  lo- 
co  &  iucommoda ,  &  fentcntia  alio  quodam  mendo 
laborarcNon  dicebat  enirn  lulianus  Deum  non  poffc 

X2 


n6 

inajoribus ,  hoc  eft ,  adultis  propria  dimittere  pecca- 
taj  feddicebatnondecereDeum,qui  dimittit  pccca- 
tamajoribuspropria,  imputareparuulisaliena  )  Nec 
njis  attmdere quod  nonnifi  in  chrijlo  renatisyVtraque',  non 
renatis  autemin  Chnfioneutra  dimittantur.  iffafimtenim 
Chrifiiana  (^  grafu  facramenta  abfcondita fifientibus  c^ 
■^rudentibus  (^  reuelata  paruulis.  In  quibusy  Sfi  efiesy  nec 
quafi  magnusintua  vtrtute  confideres  prcfe^o  intelligC" 
resjfic  imj;utari generatis paruulis  iniufiitiam primi  homi- 
nis  ad  fukeundum  fupplicium ,  quemadmodum  imput  tur 
farmlis  rcgeneratis  iufiitia  fecundi  hominis  ad  obtinen^ 
dum  regnum  coelorum.  Nobis  hic  locus  minime  nocet. 
Imputationem  enim  intclligit,  quic  generationem^at- 
queadeo  ingenitamcorruptionemlcquituri  cumim- 
putatio,  quam  negamuSjVt  corruptionemfic  genera- 
tionem  anteccdere  putetur^caufaenim  creditur  efle, 
cur  gignamur  corrupti.  Adde  quod  nihil  prohibet 
per  iniuftitiam  primi  hominisjiniuftitiamintelligere 
habitualem,  quam  ad  paruulos  primus  homo  per  ge- 
nerationem  tranfmifit.  Certeenimcum  Auguftino 
pbijceretur  a  Pelagianis ,  ^ujfieripofit ,  •vt  Beusy  qui 
frofua  bonitate  nofira  ipforum  peccata  remittit,  veiit  tmpi:-' 
tare  aliena  ?  Refpondit ,  teite  Martyre  ,  Deum  ftmm^ 
bonumeffej  neque  ,  quod  fii  ^>ffumunt ,  in  culpa  originis 
imputare  nobis  alienumpeccatum-,  fed  nofiram  ipjorum  ini~ 
quitatem  ,  qux  nofirx  naturx  adh.iret  iam  indc  ab  ipfa  ori- 
gtne.  Addam  aliud  eiufdem  Martyris  de  Auguftino 
teftimonium.  Augufitnus  ,  inquit  ,  in  Enchiridio  ad 
Laurentium  capite  46.  probabile  ait  effypeccata  et  ampro^ 
ximorum parentum  commufucaricumfilifs.  Ad  quo^  pro^ 
hand'im  componit  interft  duo  loca  Scnpturarum  a  nobis 
antctra^ata  :  ^odDCHs  a}t,fe  vellcperfequtpeccata  pa* 


trum  tnfilios  m  tertlam,  o*  quartam  generationem  :  quum 
aliolocodicaty  Filium  non  fortaturum  iniquitatem  fatris. 
Sifiiusj  inquit,  non portati/iiquitatem patris ,  fedfuam, 
C^  tamen  Deus  perfequitur  in  eo  peccatum  patris  ,  oportet, 
njtfUus  ipfe  peccatum  illud  infe  habeat :  Alioqui  hxc  loca, 
interfe  non  conuemrent.  Num  hacc  dixifTet  Augufti- 
nus  5  li  peccati  paterni  imputationemantecedentcm 
feu  immediatamcredidiiTctjquafcilicctfilius  fit  pec- 
cator  & reus ,  alioqui  non  peccatorj  nec  reus  ? 

Dc  Socinianis  ,  cum  hihil  ditferant  a  Pelagianis, 
quid  opus  eftdicere  ?  Ad  Arminianos  autem  quod 
ipe^SlatjabeorumetiamerroribuSjDei  beneficio,  ab- 
horret  Placeus.  Qji  autem  pro  ClarifT.  Molineo 
RefponditCoruino  doi^lilTumis  VValzeuSjisnon  du- 
bitauitimputationem  immediatamdifertisvcrbis  ne- 
garCjVtia  nobis obferuatum  eft  fupra^pag.  22.  nec 
propterea  partibus  Remonftrantiumfauereexiftima- 
tur.  Atquehaec  fueruntargumentaD.GarifTob^j. 


C  A  P  V   T     XII. 

Jmputationem  anteccdentem  feu  immcdiatdm  non 
ejje  prohatam  argumentis  Dom.Daubpi'^. 

VN  A  cum  Hbro  D.Gariffolij  prodijt  ad eum  Epl- 
ftola  &  carnienpropempricum  CaroU  Daubuz 
V.D.in  Ecclefia  Neraccnfi  Miiiiftri,quibus  vchemen- 
ter  eum  laudat  ,  &i  in  Placeum  inuehitur.  Artert 
autem  pro  imputatione  peccati  Adamici  argumenta 
eadem  ,  fed  verbis  p.iul6  diaerfis.  Orditurautem  a 
foedereinitocum  Adamo  jidque  fupponit  nonpro- 


■^38      ,  1 

bat :  Aitqtie  nos  cum  Adamofiiijje  i  d*  'vt  cum  eo,  ac per  5 
eum  agentes  cf  confentientes ,  farl  fcena  ple^endos,   At, 
amabo  te  ,  quomodo  cum  Adamo  fuimus  ,  qui  tunc 
nuUifuimus  ?  Prius  enimcft  nos  eifejquamcfrecuni 
alio.  Quomodo  cum  co  egimus  ?  Non  enim  agit  nifi 
quiefl: ,  &  quidem  perfona  vel  fuppofitum  :  adtiones 
enira  funtfuppofitorum.    Quomodo  cum  eo  &  per 
cum  confenfimus  ?  Eft  enim  confenfio  noflra  volun- 
tatis  noftrse ,  quatenus  ab  Adamo  difterimus ,  ad:io. 
Quod  fihancconfenfionemniliilaliudvultefrequam 
corruptioncm  haereditariam  nobis  ingenitam,  ex  ca 
nihil  conficietur  prseter  imputationem  mediatam, 
quam  Placeus  probat.  Addit  pro  ratione  ,  j^^W^- 
quidem  ex  lurifconfultorum  placitis ,  quiper  alium  facit, 
fer/e  tpfiimfacere  uidetur,  At, inquam,  id erat non fup- 
ponendum  fed  probandum,  Nos  per  Adamum  id  fe- 
ciflTej  quod  fecit  Adamus.  Aufcultauitne  voci  vxoris 
(ux  loco  noftro?  nos  ne  illi  fuimusautores  vt  pecca- 
ret  ?  aut  peccauitne  vt  miniftcr  noftcr ,  nos  vt  caufje 
principalcs  ? 

Sedhis  miflis  argumentatur  ex  Scripturaj&primo 
cx  ve  rb i s  «V  ^  ^'«'t?;  «^«tf ts  ? ,  Peccauimus ,  i  nqu i t ,  /;?  y^- 
damo  ,  Ergo  i/lius  peccati  participes  y  rei;  ergo  imputabile 
iure,  dr  imputatim  dcl>6lum  i/iud.  Primum  cfto,  imj.  u- 
tctur  5  modo  id  ficri  intehigatur  mediante  corrup- 
tionCj  quid  hoc  contra  nos^DeindCjncgo  verba  e'?'  / 
verti  AtbQZQinquo.  Idprobareconaturautoritateco- 
rum  qui  fic  verterunt ,  quibus  nominatis  concludit, 
Hinc  patere^  quam  prjiclpitanter  ^  aut  quam  ofcitanter  non 
nemo fcnpfirit  t  nec  ^o  S  qjerti  debere  in  quofed  eo  quod. 
Quaeaccufatio  vna  cum  Placeo  eos  omnes  petit ,  qui 
iiialuerunt  eo  quodfVQl  quatenus,  VQlquoniam^Scc^  quam 


'^39 
h  ^ufi,  vertcre :  qui  haud  dubie,  fi  putaffeat  verti|de- 
bere  i»  quo  ,  verfionem  illam  retinuiflfent  \  fi  non  pu- 
taflcnt  vertl  debere^^  ftod^c^non  ^^^//^^vertiflTent. 
Cxterii  &  nobis  refpodentibus  fatis  eft  polTe  verti  eo 
quod  Scc  3  &:  fic  deberereddi  probatum  eft  fupra  pag. 
70.&  feqq.  DeniquCjVt  dicamur peccafte  in  Adamo 
fatis  eft  jfi  peccatum  Adami  caufa  fuerit  peccati  no- 
ftri,  ficut  eius  effe  noftri  effe  caufa  fuit. 

Demus  tamen,  inquit  Vir  do^^lus,  'tlUid gratts ,  aneius 
locl  vim  penitus  infririgunt  f  NeejUAquam  certe  :  nam  iU 
lud  To  peccarunt  in  infantibus  verifimum  ,  peccatum 
quoddam  a^iuale  defignat  euidentcr.  Hoc  ncgo ,  nega- 
runtqueanteme  plurimi  viri  maximi,  intcr  quos  Cal- 
uinus  &  Martyr  :  ac,  fi  medccet  recriminari ,  depcc- 
cato  aduali  illud^aT<7r//»rexponebantPclagiani.  At 
quod  quxfo  feccatum  peccauerit  infins  in  matris  njtero  la- 
tenSfin  cunis  vagiens  /'Peccauit  ccrtenonadu  fed  ha- 
bitu  ,  non  peccatum  a(5luale  fed  originale.  Originale 
quidem  ,  inquit,  habety  fed '^^'n^i fotius  ^  fubjeBiu}, 
quam  iVifyDWi,  Nimirum  non  cltadHo  fedqualitas 
potius :  (q(q  enim  habct  admodumhabitus.  An  pro- 
pterea  miniis  vere  peccatum  eft  5  nos  reatu  ,  niii  con- 
donctur,  obftringcns  ?  Ergo,  addit ,  quodmorimura  te- 
neris  annis,  ab  ipfis  vnguicuUs  :  im^o  quodvix  nati  denaf- 
cimur,  idco  fit  (&fatemur)  quia  peccauimus ;  atfcccare 
nifiin  Adamo  tunc nonfotuimus .  Qnid  cft  negare  vitium 
originale  effe  vere  pcccatum  toti  generi  humano 
damnando  (vt  habetart.  xi.  ConfeflionisFidei)  fuf- 
ficiens,  fihoc  non  cft?  Caufam  profedo  Pighij  vir 
hic  do(5tus  agit  imprudens.  Quid  cnim?  Annon  ab 
ipfo  vtero  materno  peccatores  m  nobis  ipfis  fumus  ? 
inhaerente  peccato  inuoluti  ac  contaminati  \  incre- 


14^» 

dulitate  ,  inalltla  ^&c^penituslmbuti ,  acpropterea 
iuflificationis  Sc  re^enerationis  f^ratia  e^entes  >  Si 
lateris ,  quomodo  negas  nos  pcccaiTe ,  nos  efle  pecca- 
tores  in  nobis  ipfis  ?  Si  negas ,  ijfdem  tecum  argu* 
mentis  agerc  necefTe  erit,  quibus  olimaducrfus  Pela- 
gium,  &:fuperiore  feculoaduerfusPighiumdifputa- 
tumeft.  Qupd  taraenfubjungir,  llUmmortem  ctdpam 
acfiialem mediate fdliempr^fipponere,  2im\>\gnumQ^.  Si 
culpam  adualem  habituali  opponit,  quidindefcqui 
poteft  5  nihculpam  adualera  A*dami  mediate  nobis. 
imputari  ?  id  quod  damus  libenter.  Sin  culpam  ac- 
tualemopponit  potentiali,etlampeccatumorioinale 
culpa  adualisdlci  potefl:  :  eftenimin  nobisnonpo- 
teftate  fed  adu  ,  eiufque  reatus  eo  ienfu  non  miniis 
adlualis  dici  poteft  quam  reatus  peccati  adualis.  Af- 
firmanti  Igitur  D.  Daubuz  ^  nec  probanti  oppono 
Theodoretum  ^\^d  omnes  homincs  mors  perutifit ,  qua- 
tems  omnes  pccCituerunt :  Non  emm  fropter  priml  pare^' 
t)s  peccdtum:  fed proptcrfuiim  vnufquifque  mortis  decrctum 
conlx  fif^ipit.  Dpponoetiam  Auguftinum  >  Prcpter  hoc  crgo 
Juliutn  vitinm  yficut  in  eo  librojui  reffis ,  a  mefcriptum  efl ,  hu" 
cap!^*r  ^^^*^^^f'^^'^  ddmnat.ur,& propter  quf^ddamnatur.damna- 
btb  dtaholo  fhjugatur ,  quiad^*  ipfe  diahohs Jpiritus  irn^ 
mundus  efi. 

Vt  tam  debili  argumento  colorem  aliquem  concl- 
liet  obulam  it  cuidam  refponiionl  Placei.  In  eo ,  in- 
qu 1 1,  quod  addunt  iUi,  qttihus  ah  aduerfi.s partihtts  hicfiare 
plactiit.dr  fa/iendo  falitmtttr,dr  ne  hiltm  qtndemprofcitmt* 
l<{j)nefl,inqmunt,  cttrinAdamo  aliter  peccaff,quamfuif 
Je  autmori  dicamur,  O  nodum  cI^akvtov  /  Atqtu  inAda- 
mc  ftitmus  dupliciter  hz^yJSi  ,Sc  <pvatxMi ,  fcilicct  rcprefenta- 
tlue  6c  naturalitcr  ^  &tota  quidem  mtnr^  humam,  qti<t 

citrd 


cttrd  duhiumfiiitm  Adamo{vtait  Thom.in  cap,^.  adRom, 
Le^.S'  eircajinem}  N os fnimus  tnK^damo Jecundum  ctr- 
fuUntam  fuhjl-antiam  &  fecundum  ftmmalem  rationem) 
&perperJonampeccauit int^damo  ,  reafuitdr  cutpae  tunt 
commiffd ,  c^pccnxfutur.^.  Primum  non  argumentatur 
Placeus,  fed  refpondet.  Eft-ne  igitur  illud  quod  ref- 
pondet  verum  ,  an  fallum  ?  Si  verum  ,  non  fa/Undfi 
falUtur.  Sifalfum,  falfitas  oftendcnda  fuit.  Idquod 
a  viro  docto  non  fit.  Latebat  autem  in  refponfione 
illaPlaceiduplexargumentum  ,  vnum  abexiftentia, 
alterum  a  morte.  lUud  fic  poteft  concipi ;,  Non  aliter 
in  Adamopeccaffe  quam  fuifle  dicimur.  Atqui  in 
Adamo  non  dicimur  fuiffe  imputatiue  ,•  eius  enimeffe 
nobis  non  imputatur :  fed  tantum  eiuseife  innos  ell 
propagatum.  Ergo  nec  pcccaffe  dicendi  llimus  in  ^- 
damo  imputatiue  ,  fed  reali  peccati  cius  pcr  propaga-  ^, 
tionem  naturalem  communicatione.  Item  fic^  Non 
aliter  in  Adamo  peccauimus  quam  fuimus.  Atqui 
non  fuimus  in  Adamo  proximc  feu  imraediate  j  fed 
mediantibus  'parcntibus  noftris  intermediis  ab  eo 
propagatis.  Hrgo  non  peccauimus  in  Adamo  pro- 
xime  leu  immediatc,  fed  mediantibus  parentum  no- 
flrorum  ab  eo  propagatis  originalibus  vitiis.  Argu- 
nicntum  vero  du6tum  a  morte  ,  fic  poteft  formari. 
Non  alitcr  in  Adamo  peccauiffe  quam  mori  dicimur. 
Sed  morimur  in  Adamo  ,  non  imputata  nobis  Ada- 
mi  morte ,  fed  morte  reapfe  in  nos  propagata.  Ergo 
peccauimus  in  Adamo,  nonimputato  cius  peccato^, 
icd  peccato  rcapfe  in  nos  propagato.  Probat-ne^ 
aut  refpondet  aliquid  Vir  dodus  ,  quod  hujufmodi 
argumenta  deftruat  j  aut  aliquomodo  infirmct  ? 
INihil  prorfus.  Negat-ne  an  f«itetur ,  nos  non  alitcr 


14^ 
!a  Adamo  peccaffc ,  quam  fLuiTe ,  aut  mcJri  dicimur? 
Nefcio.  Tantum  ait  nos  fuille  in  Adamo  dufllciter, 
refrjtfentatluQ  &  naturalitcr.  Aitnc  ergo,  an  negat  efife 
Adami  nobis  imputari  ?  Saltem  explicaffet  quid  fibi 
voluit  illa  diftindionej  &  an  fimiliterpeccauerimus 
in  Adamo  repraefentatiue  &  naturaliter  ,  acitidem 
in  eo  dupliciter  mortui  fimus  1  Probatne  igitur  dupU- 
cem  illum  modum  $  Nequaquam.  Tantum  Refor- 
matus  apud  K.eformatum  agens  pro  teftimonio  Scri- 
pturae,  prorationejThomara  Aquinatem  laudat  di- 
centcm,  T^osfmjfe  in  Adamo fecHndnm  corfulcntamfeib' 
feantiam  (^  fecundumfeminaUrn  rationem,  Hoccine  eft 
effc  in  Adamo  dupliciter ,  reprxfentatiue  fcijicet  &: 
naturaliter  >.  Et  ^an  fimiliter  peccauimus  in  Adamo  > 
llluftrat  tamen  hoc  fimilitudine  ,  Etftquondam  vere 
dixitille ,  invno  Cdfireplures  inejje  Marios  y^uam  verius 
nobis  dicere  licet,  in  vno  Adamo  feccante  plures ,  imo  orn* 
nes  (excepto  Chrifto  ^^^(^Ttto  )  fuiffe  Adamos.  Quid  po- 
tuit  afferri  minus  appofit'um>  Num  inde  potuit  coUi- 
gi ,  aliquamC3efarisa6lionempluribus  Marijsimpu- 
tandamfuilfe  ?  Numfuerunt  plures  Marij  rcprxlea- 
tatiuc  &  naturaliter,  velfecundumcorpulentamfub- 
ftantiam  &:  femlnalem  rationem  5  in  Caefare  ?  Non 
miferette  meijLedor  prudentiifime,  cui  cumtalibus 
difputatoribus  tanti  momenti  negotium  cll  ? 

Ptrro,  inquit^  adea nt  i//i  Docfivirij  <^ui  nonnifi  nimia, 
fubti/itatis  ^  fcienti^  opinione  nunc  errant.  Erremufne, 
necne,  tuum  efto,  quifquis  haec  legis,  iudicium.  No- 
bifne inftt  nimia  fubtilitatis  &  fcientix  opinio ,  is  no- 
uit  quicordafcrutatuc:  Nos  ccrte  ,  quantumpoffu- 
mus,abiedaeiufmodi  opinionCjabeo  vno  pendemus. 
Scdpergac»  ^deant,  mciPia,nh  confu/ant  tnbma/iaiudi'. 


M3 
€Hni,fiihfdlhi  luYifconftiltoriim.  Annon  aEtores  pMid  ^  le- 

gati  j  tahellionesy  &  eiufmodi  homines  ,  quipro  alijsflant, 

tosetiam  ahfentes  refirant,  ceu fr<.ifentes fiflantjrefrxfen' 

t€nt,vt  hoc,  etfi  anihiguo,  nuncvtar  verho.  Etquanto  ifia- 

gis  in  hocfcedere  o  'rsfa-roTj^.ci^ci^  ^atcr,firps,  caput,  a&orto- 

tius  gencris  humani,  pcferos  omnes  infuhlico  d^  communi 

faclo  repr^fentauerit  ?  Egrcgia  confequentia  !  fciiicet 

Adamus  erat  legatus  nofterjSut  tabellio  noftcr  1  Erat 

faltciii  patcrjftirps,  caput  noflrum  ,  nimirum  poft- 

quam  nos  genuit :  antequam  enim  inciperet  gignere 

profetio  paternon  fait.  Decetergonos  potiusadire 

oracula  diuina  clamantiajneque  patremlilij  ,  nequc 

filium  patris  iniquitatem  laturum. 

Ad  foedus  quod  ipedat,  qualcnam  intelligit  ?  Gra- 

tiae  ?  Legale  i?  Non  arbitror.  Naturac  ?  Id  quale  intel- 

ligitur  velimmihiexponi.  Video  enim  duplicem  la- 

tam  fuiiTc  Adamo  legem  :  Vnam  per  figna  naturali- 

terfignilicantia,  Alteram  perfigna  ex  inftitutofigni- 

ficantia  -,  illam  naturx  infitamjhanc  verbo  reuelatam. 

Subilla  fuit  Adamus ,  quatenus  homo  ac  mundiin- 

cola  \  fub  hac  vero  ,  quatenus  incola  paradifi.  Vtra 

f oedus  illud  fuit  >  Non  ifta,  vt  opinor.  His  cnim  ver- 

bis  concepta  fuit ,  Z)^  omni  arhorc  horti  comedendo  come- 

des.    Be  arhore  verofcienti^  honi&mali  non  comedes  ex 

ca  :  T^am  (juocuncjue  die  comtderls  ex  ea  moriendo  morie- 

ris.  Quac  lex  nec  foederis  prx  fe  fert  naturam,  &:  tunc 

Jata  eft  Adamo  ,  cum  defedu  vxoris»  (  quae  fuperna- 

turaliter  creanda  erat  )  pater  effe  non  poffet.  Dices 

illam  legem  toti  generi  humano  latam  fuiftc.  Omni- 

no  lata  fuit  toti  generi  humano  quod  tunc  extabat : 

at  non  ei ,  quod  neque  erat ,  neque  paradiii  vnquam 

incola  fuit.  Fuerit  tamen  lata  toti  generi  humano^ 

■  Y  2 


hum  illlus  pnma  violatio  adualis  profec^a  ab  vno 
homine,  omnibus  illius  hominis  poftcris,  a  quibus 
viokta  non  eft  ,  imputari  dcbuit  ^  Nonnelex  Morai- 
ca  toti  populo  Ifraelitico  lata  fuit  >  Et  tamen  prima 
illius  legis  violatio  non  eft  omnibus  pofteris  eorum, 
quibus  primum  lata  eft,  imputata.  Nonne  foedus  di- 
uinitus  cum  Abrahamo  percuftum  fuit  ?  Idque  pro  fc 
Sc  feminc  fuo  Abrahamus  accepit  ?  Numergo  Abra- 
hami  ac^iovel  vnajvclplures ,  omnibus  cius  pofteris 
imputatur  ?  Eftnc  quicquamin  illa  legejVndeeiuf- 
modi  imputatio  elici  poflfit  ?  Non  eft  ergo  lex  illa 
tale  foedus ,  quod  talem  imputationcm  importet. 
Sed  nequeetiam  huiufmodi  foedus  cftlexfeu  foedus 
quod  vulgo  naturx  appellatur.  Subea  quidem  naf- 
cuntur  omneshomines  :  Sedineanihilpoteft  deprc- 
hendi ,  vnde  primi  Adx  peccati  adualis  antecederis 
feuimmediata  imputatio  colligi  poflit.  Nonmagis 
enim  pcrtinentad  omneshomines  eius  comminatio- 
*  nes  quam  mandata :  Nec  miniis  tenentur  pofteri  Ada- 
iiii  pro  fe  quifquc  eam  obferuarc  ,  quam  tenebatur 
olim  Adamus.  SedfortaiTediutius,  quampareft,  ia 
nudis  aflertionibus ,  ac ,  vt  loquuntur  principij  peti- 
tionibus  refellendis  immoror. 

Tranfit  ille  Virdo61:us  ad  vcrf.  XIX.  Exeoquefic 
argumentatur.  Conftimlfamus  pccatores  fer  wohedieH- 
ti4m<^damii  Ergo  nobis  im^utatafuif,  Mediante  cor- 
ruptionc  heredltaria,  Conccdo^Immediate,  Nego. 
Vidctur  probare  velie  confequentiam.  Nam  qut  qu^- 
fi,  ino^\x.^i!la  Ta^^^i.^i^ilU'^^^»^  iUud'^'^''!^,  nospo- 
tuitreos  conftituere,  xf'V«'>  t&T^Kptu^  Rom,  verf.iS.  (  quod 
quidem  eft  a6ius  iudlciarius,  iuftitu  Dei  effatum  ,  &  effe- 
Clum,  dammtioj  eondemmtio)  in  nos  inducere  citra  pecca^^ 


ItmaBuaU,  velpy^fmm ,  njcl  mfutAtum  ?i^fAge  hoc 
deliritm.  Facilis  cft  refponfiG.  Poteft  nos  reos  con- 
ftituere,  vtloquiturChamierus ,  cauf^liter,  produd^o 
&  propngato  in  nos  peccato  originali.  Ncque  id  eft 
delirium;  fcdconftans  Ecclefix  dod:rina  ,  quam  vc- 
rameffeScriptura  &experientia  conteftantur.  j^(J- 
modo ,  fubjungit ,  conftitui  feccatores  ,/ciliceta^u  ,ftfte 
fcccato  ?  ,^odcum  mrt  fo/it  ejje  origmale  ,  quiffe  quod 
tantum  adhuc  habituale ,  frxfertim  tn  recens  conccftis  aut 
natis ,  fifereft  vtftt  quoddam  a6lualefeccatum.  Re  f p  o  n- 
dco,  conftitui  pcccatores  non  ftnc  peccato :  nam  pcc- 
catumoriginale  eftvcre  pcccatum.  At  noncftadu, 
Imo  eft  adu  peccatum  habituale  :  adu  inhxret  in- 
fantibus  :  a6tu  nos  facit  reos  irx  diuinae.  Hoc  fi  ne- 
gas,  aPighij  opinione  vix  diftas. 

Suggillatctiamnoftramrefponfionem  ,  Inrefttam 
ejfe  ftmilitudinem  offofttionis,  non  inreimedo ;  acdicit 
nos  Socini  fotlus  quamCalutnifartes  tucri :  cumtamen 
ipfc  reuera  difccdat  a  Caluino  ,  cui  nos  ar6ie  adhacre- 
mus.  Quomodo  autemillamrefponfionem^quamfu- 
pra  &autoritate  &  rationecomprobauimus.refutat? 
petitj  cur  ergo  noftrates  tuftificationis  noftrA  modum,nem- 
pe  fer  imfutationem  iuftitiA  Chrifti  hinc  eliciunt  ?  Hacc 
eft  fcilicet  egregia  refutandi  ratio  \  Quinam  vero 
funt  illi  noftratesqui  idhinceliciunt?  Caluinusr-Mar- 
tyr  ?  Bucerus  $  Bullingcrus  &c  >  Ncquaquam  certe  ; 
fed  rccentiores ,  ab  eorum  veftigiis  ea  in  rc  defle6:en- 
tes.  At,  inquit ,  non  vident  quantnm  communcm  cauftam 
Udant  y  qui  hocfthi  inuicium  argumentum  mnfolum  erifi 
fatiuntur,fed&  nobis ,  vt  aduerfd  cauftx  faueant ,  quan^ 
tum  in  eis  fttum  eft,  crifiunt,  Et  f  curhunc  locum  ita  lu- 
pcent,  anquiramHi  ^'  id  tn  gratiam  l'elagianorum ,  Armi- 


14^ 

nidnomm  ,  SocinUnoYUm  ,  K^HabdptiJlarum  fieri  certo 
comperkmm  \mo  vero  videmus  quantumcauram  com- 
munem  laedant ,  qui  bene  argumentari ,  vel  ncfciunt 
vel  nolunt ,  argumentaque  nullius  roboris  pro  inui- 
<5tis  obtrudunt ,  &  interim  fratres  fuos  caluroniis 
obruunt.  Hoc  certe  &  videmus  &  dolemus.  C^etera 
prxtermitto,  nudasfine  rationeaffirmationes :  illud 
tantum  fubiungam  ,  quod  &  fpeciem  aliquam  prac 
fc  fert  argum.enti  ,  &  quam  a  publica  fidei  noftrx 
Confeffione  recedant  &  ad  Pighianifmum  accedant 
illi  qui  nos  accufant,  prodit.  Si peccatumj  inquit  j/^ri- 
miparentis  non  impHtatnr ,  quid  opi^s  impitutione  merito- 
rum  chrijli  ?  Si  vel  peccatum  originale  intelligerct, 
vel  imputationem  mediatam  ,  nihil  diceret  caufx, 
quam  agimus  repugnans ,  diceret  tantum  aliquid  fal- 
fum  5  &  Thcologo  indignum,  ncdicamChririiano. 
Opus  enim  nobis  eft  imputatione  iuftitiie  Chrifti,  vt 
ctiam  ab  aliis  pcccatis  noftris  ,  quae  nimium  multa 
•funt,  iuftificcmur  :  Sed  cumpeccatumaduale  Ada- 
mi  inteUigat ,  iUiufque  imputationem  immediatam, 
quis  non  videt  ab  eo  peccati  originalis  reatum  ncga- 
ri  ?  Idque  pcccatum  ,  quantum  ad  condemnationem 
vel  juftiiicationem  attinet,  pro  nuUo  haberi  ?  Suf/icitj 
Qidi^iX.^  fan5tificatu)  quji  tollat  illttm  morbum.  Eft-ne  igi- 
tur  5  inquam  ,  ita  morbus  vt  non  fit  peccatum  >  vt: 
non  damnet  ?  Confer  quxfo  cum  hujufmodi  homi- 
rium  dodtrina  articulum  xi.  Confeifionis  fidei  \  Cre- 
dimu4  hoc  vitium  cjfe  vere peccatum  ,  qucd  omnes  d^Jin' 
gulos  homines,  neparnulls  quidem  exceptis  adhucin  njtcro 
matrum  deUtefcentibm_,  ^ternx  mortis  reos  coram  Deope- 
ragit.  Affirmarnm  quoque  hoc  njitium ,  etiam  pofi  ba^tif^ 
mim  ejf  verepcccattm ,  quod  adculpam  attinet?  quamvk 


qmflij  Deifint,  mmime  idcircl  condemnentttr ,  qttoninm 
'vidcitcct  Dcifi  ^rognitttitafiA  honitate  ef  mifiricordia  il- 
lud  ipfis  non  imputat.  Dicimftd  prdterea  hanc  pcrtterfita- 
tcm  fcmpcr  edcre  fru^ti^  aliqnos  malitiA  &  rebeUionis, 
&c.  Videshocvitium  effe  vcre  peccatum ,  omnes  ho- 
mines  ^ctcrnx  mortis  reos  coramDco  pcragere  ,  nili 
condonetur,  imputari ,  &:  negabis  nobis  opus  ciTeim- 
putatione  meritorum  Chrifti  vt  juftificcmur  ab  hoc 
vitio>  Ita  qui  nobisin  hac  caufa  aduerfanturejus  cul- 
pxrei  funt,  cujusnosfalso  accufant:  difceduntcnim 
.  a  rccepta  dodrina.  Qupd  ergo  addit ,  &fic  tota  ilU 
voflrx  juftificatlenis  euangeltcjt  do6irina  ,  quam  eximia, 
quam  admira/:da  !  ex  horttm  v-riv^a^  aut  corruet  tota  ,  attt 
fialtcm  intitilis  reddetttr  i  cernis  ,  vt  opinor  ,  Le(Slor, 
quam  falfum  &  calumniofum  fit. 

Idcm  accidit  Clariffimo  viro  D.  Stcph.  Blanco, 
cujusDifputatio  Theologica  de  anima;  humanac  ori- 
ginc  3  &:  modo  quo  propagatur  peccatum  originalc 
prodiit  in  lucemeodem  anno  1 648.IS  cnim  Th.XLi  i. 
lic  difputat.  Ofnnes peccanerunt  peccato  fiilicctillo  y  quod 
per  vnum  hominem  iritroiitin  mundum  ;  at  non  peccaue- 
runt  peccato  iHo  infiuaperfina ,  quia  non  extiterunt,  Ergo 
peccauerunt  in  Adamo ,  quippe  in  quo  mortuijunti.  Cor.  is. 
2z.  Qu_anquam  enim  admitti  poifet  concluiio  ,  li  re- 
dc  intelHgcretur^tamenminor  propofitio  nihilaliud 
clTevidetur,  quam  eius  negatio  ,  quod  .irticulo  illo 
XI.  ab  Eccleiiis  noftris aiferitur.  Negatcnimvitium 
illud  eifc  pcccatum  quod  per  vnum  homincm  in  muii- 
dum  5 id  eft  3  in  omncs  homines  introiit , quod  tamen 
vitium  in  illo  articulo  &  vere  peccatumciTe ,  &:  om- 
ncs  &  fuigulos  homines  reos  mortis  xterngc  coram 
V>Qo  peragere  dicitur  j  quod  efficerc  non  pofTetj  niil 


I4B 

inomnes  &finguloshominesintroiiffet.  Quodctiam 
fubjungit  5  t^mppe  in  quo  mortuifunt ,  confirmat  no- 
flram  fententiam  :  non  enim  cum  in  Adamo  mori 
omnes  dicuntur ,  morsipfius  Adami  inteliigitur,  vna 
num.ero ,  omnibus  imputata ,  fed  mors  fecundum  ho- 
minum  numerum  multiplicata,  ac  fua  cuiq,  propria. 
Addit  5  d^  mortui  vnius  iliiM  hominli  offenfa  Rom.s. 
JS'  vnde ,  inquit  ^promptum  ejl  eolligere  ^  illam  cffenfim 
fuijje  cmnium  offenfam ,  puta  imfutattone  :  repugnat  enim 
jufiti.e  dminji  vt  quli  alienx  pa^najit  particeps  ,  &  non 
fit  vllo  modo  particeps  culpd,  Si  quis  limiliter  diceret, 
nos  fuiffe  produdos  vnius  illius  hominis  operatione 
vel  virtute ,  num  inde  fequeretur ,  illam  operationem 
vel  virtutem  fuiffe  omnium  communem  imputatio- 
ne ?  Si  repugnat  juftitia:  diuinae ,  vt  quis alienx  poenae 
fit  particeps ,  &  non  fit  vUo  modo  particeps  culpx, 
certe  eidem  etiam  juftitiac  repugnat ,  vt  fiat  particcps 
culpx  judicis  imputatione,  is,  qui  alioqui  non  eflec 
culpac  particeps.    Si  judex   facit   injufie    ei   poe- 
nam  irrogans ,  qui  nullo  modo  eft  particeps  culpse , 
quanto  major  erit  injuftitia ,  fi  non  modo  poenam  ir- 
roget,  fedeum  faciat  etiamfua  aciione  &  judiciaria 
imputatione  participem  culp« ,  atque  adeo  pcccato- 
rern  &  reum  ,  alioqui  non  peccatorem  nec  reum  ? 
Miror  hoc  a  viris  piis  &  do6lis  non  confiderari.  Quis 
cnim  innoccns  puniri  jufte  non  potcrit ,  fi  facit  im- 
putatio  commune  effe  peccatum  quod  alioqui  non 
fuifiet  commune ,  &  elfc  vcre  peccatorem  &  reumj 
qui  alioqui  peccator  non  fuiffet  ? 

Tandem ,  ait  vir  dodus ,  njoii  illa  »f^7vv  jn  leco  Fauli* 
mnonfignificat  habitum peccati  ^Jeu  habitualem  corrupio' 
vmt  fiA  ipfis  ftjm  infantiktfi^  mfiifcd  a^Hmpeccandi, 

tumque 


14^ 
eurn^ue  frMerUum  ,  quo  non  jjctefi  tntelltgi  aliud  frxter 
trmurn  Adami  feccdtum,  Hoc  vero  eft  Caluino  &:  aliis 
viris  maximis  ,  quos  fequimur  ,  contradiccrc  ,  illud 
fcccattcrunt  de  vitio  originali  exponentibus.   Atfcrt 
tamcn  rationes ,  ^ta  i.  inquit ,  loquitur  Paulm  dc^ec- 
cjto  quod  introiit  in  mundum.  i.  in  cmnes  hcmines  ,  fer 
Adamum ,  qucm  vocat  unum  hominem .  S  u  p  p  o  n  i  t  v  i  t  i  u  m 
originale  ,  aut  non  cile  peccatum  ,  aut  non  introiifle , 
in  omnes  homincs  per  vnum  illum  hominem  natura- 
h*tcr  procreatos.  //.  qnia^  hoc peccato  inuoluuntur  etidm 
i;ifantcs  :  funt  enim  in  ccnfu  hominum  ,  (^  ex  eornm  nu- 
vicro  j  in  quos  mors  transiit ,  nec  moriuntur proptcr  aliud 
feccatum  acfuaU  quam  imputatum  ,  quia  aliud  a^uale  in 
'  eos  non  cadit :  aiftMle  autcfn  imputatum  non  efi  aliud pr£' 
tcr primum  Adami pcccatum.  Non  moriuntur  quidcm 
infantes  propter  aliud  peccatum  ai5luale  quam  pri- 
mum  illud  Adami :  led  cur  non  moriuntur  proxime 
propter  vitium  illud  habituale ,  quod  omnes  &  fm- 
gulos  homines  reos  mortis  ccternac  coram  Deo  pera- 
git  ?  Hoceft  quod  jam  non  femel  obferuaui  ,  non 
pblTe  imputationem  immcdiatam  primi  Adi€  pecca- 
ti  aclualis  aftrui  ,  nifi  ncgato  habitualis  vitij  reatu. 
///.  inquit ,  cum  Paulm  dicit  verf  ij.  mortem  rcgnaffe 
j)er  vnam  ojfenfim  &  verf.  ip.  multos  cffe  confiitutos  tcc- 
catcresvnim  hominis  incbtdientia  j  verba  ifia  vna  ofienfit, 
O'  vnit^  hominis  tnobcdier.tia ^  non poffunt  aliud rcfj^iccre 
quam  ipfim  faittim  Adami.  i.  diuini  mandati  vtclatio- 
ncm.  Efto,  quid  tum  poftea  >  Num  inde  fequiturj 
verbum  >V*yTor  non  fignificare  habitum  peccati  ?  aut 
primum  Adami  peccatum  aduale  nobis  imputari  im- 
mediate  ,  feu  prius  quam  nafcamur  corrupti  ?  Mors 
rcgnat  per  vnam  offenfam  ita  fecundum  habitum 
'        ■        "        Z 


propagatam  in  omnes ,  vt  in  omnibiis  regnet  mors, 
quia  regnat  peccatura.  Vnius  hominis  inobedientia 
fecundum  habitum  propagata  &  multiplicatanuiiti 
funt  conftituti  peccatores.  Cur  proximam  mortis 
noftrsecaufam  in  alio  quxrimus,  cum  fe  prodat  ipfa 
in  nobis,  in  corpore  noflro  ,  ac  membris  noflrisjin- 
hsercns  nempe  illud  peccatum  ,  quod  nifi  crucifiga- 
tur  gratia  Chriftij  tam  impotenter  in  nobis  regnatl? 
Subjungit  th.  xliii.  Mortcm  illam  ,  ^ux  per  vnum 
hommem  m  om?ies  homines  prtrAnsut  &c ,  includcre  fu.i 
Jigmficmonis  ambitu  mortem  JpmtuAlem  ,/cu  animxj/]u^ 
mhilaliudefij  quam  priuatio  juflithe  origmalis  cum  foji- 
tione  contrariji  corrupionis  habltualis  &c  :  Hoc  qna  fa- 
cilitate  aftirmatur,  eadem  negari  poteft ,  itaque  pro- 
bandum  erat :  quod  vir  dodus  ne  conatur  quidem. 
De  fola  corpotis  &:  3cterna  morte  ConfefiTioHelueti- 
cajomnefque  melioris  notse  interpretesmortem  iilam 
nccipiunt  3  efteque  accipiendam  probabitur  alio  loco. 
Quod  fubjicit ,  fme  imputatione  inobedientiie  Ada- 
ini  deriuationem  habitualis  naturx  human^  corruptionts 
ncn  fojje  ejfe  jujlam  ,  id  quomodo  verum  elfe  poffit 
confiderare  oportct.  Deriuatio  enim  illa  ,  cum  fit 
aliud  nihil  quam  contagium  peccati  &  propagatio 
injuftitix  3  ipfa  per  fc  jufta  non  eft  ,  nec  effe  potcft. 
Non  enim  juftura  ell  propagare  &multiplicare  inju- 
ftitiam.  Sed  iiiius  deriuationis  permiffio  feu  nonim- 
peditio  diuina  jufta  eft ,  nihilque  habet  juftifiae  repu- 
gnans.  Qoam  adjungit  rationem ,  ^H  cnim  jujlitil 
&  dqmtate  Jujiineremm  omnes  iliim  peccati  -pcenam ,  ncfn^ 
p  mortem  Jpiritualem  y  Ji  feccatum  iHud  nobis  non  impu- 
tatur  f  Ea  primum  fupponit ,  id  quod  inter  nos  con- 
trouertitur,  vitium  ori^inale  nobis  a  Deo  infligi ,  6c 
cffe  poetiam  propriedi^am.  Deiade  impg.tatio  pec- 


cati  alieni,  qna  noftrum  fiat ,  non  tollit  injuflitiam,' 
fedauget  potius :  quafi  Deus  cequiffimus  &  fandiffi- 
musomnibus  hominibus  primum  imputaret  alienmn 
peccatam ,  quo  eos  faceret  imputatiue  peccatores  & 
reos,  deinde  vt  illud  imputatum  puniret  cos  faceret 
inhgerenter  peccatores.  Ita  vnum  tantum  hominem 
Diabolus  tentatione  fua  feciffet  peccatorem  ,  Deus 
ilia  adione,  id  efl ,  imputatione,  feciffet  omnes  lio- 
mines  peccatores  &  perditos.  Qupmodo  fieri  potefl, 
vt  pia  confcientia  tale  dogma  non  detefletur  ? 

Nihil  amplius  argumenti apud  hunc  autorem  rcpe- 
rlo,  quod  non  fit  jam  fatis  refutatumjVt  nihil  opusfit 
inanirepetitione  faflidio  eife  Lectori.  Tantum.jquod 
pene  praeterieram,  illud  fineaUqua  cenfura  dimitten- 
dumndnvideturjquod  aitTh.xLi.  PaUmeJi,  qukqmd 
deimqmt  aliquis  vtcapit  alicuuts  focietausyaitt  multitttdi- 
nisjtlltidiufietoti  commtmitati  imptttari.  Nam  fi  id  ve- 
rumefljmaleomnino  agebaturcmii  Romanis ,  cum 
eorumcaput  effct  Nero  autCah'guIa  :  quippe  qui- 
bus  omnibus  &  finguHs  iufte  imputari  poterat  quic- 
quidfcelerati  illi  imperatores  delinqucbant*:  itanu!- 
lus  erat  in  toto  impcrio  Romano  ,  qui  non  effet  parri- 
cida  3  fiquidem  parricidium  a  capitecommiffum  on> 
nibusRomanis  iufle  imputabatur. 


C  A  P  V  T     XIV. 

NulUm  extare  in  Manufcriftis  lihellis  rationem 

autx,  peccati  ^damici  imj^utationem  immedia- 

tamfeu  antecedentcm  prohare  pojjtt. 

|E  Argumcntis  typis  excufis,  qux  mihi  legerc  conti- 
gitjdidumefl,  vt  cgoarbitror,  fatis.  Manufcripta 

Z      2 


D 


vidi  complura:  Scd  in  qnibus  nihil  fere  animadaerti,  quo^ 
non  legatur  in  rcriptisTypograpiiorum  opera  publicatis; 
fi  prinnim  illud  cxcipias ,  cui  Placeus  manufcripto  illo  ref- 
pondit ,  quod  D.  GarilTolius  pofterius  appellauit,  &in  quo 
refcJlendo  magnam  partem  libri  fui  conrumpfit.  Quare  ni- 
hil  mihi  videtur  confultius,  quam  vt  manufcriptum  illud 
Placei  tibi ,  Leftor ,  exhibcam  (  Cur  enim  in  illis  argumcn- 
tis  vel  proponendisjvel  refutandis  operam  meam  ponerera, 
ciim  id  jam  fuerit  ab  ipfo  Placeopra?ftitum} )  ac  ,  quando 
id  refutarc  voluit  D.  Gariilblius ,  ejufque  paflimfruftula  & 
lacinias  tranfcripfit  in  fuum  librum  ,  &c  ,  quantum  potuir, 
confutauit,  fubjiciam  fmgulisillis  particulis  viriillius  re- 
prchenfiones  ,  hifque  ipfis  Placei  defcnfiones.  Ita  potcris, 
Ledtor  aEquiflimc,  admodum  facile,  &:  citraerrandialeam, 
de  tota  haccaufa  cognofcerc,  &  judicium  fcrre.  id  qwod 
alioqui  difficilc ,  nc  dicam  impolfibile,  foret.  Vix  enim  qua 
mcnte ,  quo  fenfu  quidque  didum  fuerit  ,  bcne  perfpici 
poteft,  cum  lacerae  tantum,  &c  fuislocis  reuulfae,  acveluti 
luxatas  &  diffipatae  partcs  fermonis  lcgenti  offcruntur.  Ne- 
que  eft  qubd  quifquam  propterca  ofFendatur.  Si  quid  cnim 
in  eo  fcripto  rcprehcnfione  dignum  eft,  id  iniis  potiflimum 
partibus  habere  locum  putandum  cft,  quae  jam  funt  aD. 
GarifToIio  vulgataj.  Non  co  quidcm  confdio  a  Placeo  com- 
pofitumfuerat  vt  edcretur,  &  cx  nimia  feftinatione  irre- 
pfere  fortaffe  nonnulla,  fi  per  otium  licuiflet  autori ,  emen- 
danda  atquc  expolicnda  :  tamen  ne  voculam  quidem  tolle- 
re,  addere  ,  aut  mutare  voluimus,  nc  quis  dc  noftra  fide 
vel  fynceritate  conqueri  poffct.  Qualecunquc  eft  ,  Tu 
EEquiflimc  Lcdtor ,  illud  arqui  bonique  confulcs ,  quodque 
cjusintegri  legcndi ,  totiufque  iftius  controuerfias  dijudi- 
cands  copiam  tibi  facimus ,  aut  habebis  nobis  gratiam,aut 
f^itcm  non  iniquo  animo  feres. 


153 

MANVSCRIPTVM 

POSTERIVS,    HOC    EST, 

E  XA  MEN 

TraSlatus  JtnguUris  ^  Depeccato  originiSyJn  quo 
demonflratHr  primum  primi  hominis  peccatum 
omnibui  hominibus  imputari^  oppofitiThcfibus 
dc  flatu  hominis  lapfl  ante  gratiam^  dtfputatis 
Salmurij  die  i6.  Martij  An.  1640.  fl^b  Prafldio 
JofuePlacei  S.Theologia  Profefforisin  Acade-^ 
mia  Salmurienfl, 

CAPVT      I. 

Capita  doflrinde  de  Peccato  originali  de  quibus 
inter  nos  conuemt, 

ICEAT  mihi,  quxfo,  Vir  reucrende, 
te  5  perindc  ac  fi  coram  fermone  res  age- 
retur  ,  compellare  &  alloqui  :  Sic  enim, 
vti  fpero ,  tua ,  velut  oculis  meis  obuer- 

fantis  pracfentia  me  torpentem  excitabit ,  &:  ad  tui 

majorem  reuerentiam  componct. 

Tu  quidcm  pro  tua  figulari  prudentia  voluiAi  tibi 


154  Man.    Post.    Cap.  I. 

vlam  ad  (latum  controuerfix  conftituendum  munire, 
praeftratis  iis  de  quibus  inter  nos  conuenit.  Quod 
tuum  confilium  valde  probo  ^  fed  (  quod  cum  tua 
bona  venia  didum  velim  )  vifus  es  mihi  neutrum 
pra^ftitilTe  fatis  accurate  &  enucleatc.  Patere  igitur 
vt  vtrumque  tuo  exemplo  faciam  breuiter  quidem, 
fed  ita  tamen,  vt  ab  hac  noftraamicacollationeom- 
nis  5  fi  fieri  polHt,  toUatur  confufio ,  omnis  ambigui- 
tas. 

Ego  ar(£ld  teneo  ,  accuratequc  defendo  quicquid 
de  peccato  originali  Ecclefia  vere  Chriftiana  aduer- 
fus  vetercs  nouofque  Pelagianos  ^  &  Semipelagianos 
cum  definiuit  olim  ,  tum  his  poftremis  fccuh's  fuis 
publicis  confeflionibus  fe  credere  profefifa  eft.  Id  au- 
tem  vniuerfum  Daniel  Chamierus ,  vir  fuo  merito 
niagni  apud  Ecclefias  noftras  nominis ,  ftatum  con- 
trouerfiic  inter  nos  &  Pighium  ac  Salmeronem  con- 
ftituens  ad  tria  capita  reuocauit.  Catholici ,  inquit, 
Panftr.  (  Protcftantes  intelligit )  certis  argtimentls  docent ^  ipfi 
Iib°.rdc  ^''^^^*^  naturcC  incffe  corruptionem  ,/e/^  prauitatem  cuili- 
hominc  het  homini propviam  ,  aliam  ab  a^ibuspeccati,-  Sectmdoy 
corru-   (ff^yyj,  nafcenti  homini  cuilibet  eandem  inejje.  Tcrt/o  ean- 
i  §.  /.    ^^^  ^^  Adamo  ortum  ducere ,  dr per proj^agiitionem  deri- 
uari  in  pofteros.    Quamvis  autem  fubjungat ,  hjic  tria 
capita  continere  vniuerfam peccnti  originalts  naturam.  Ita^ 
que  ils  demonflratk  nihilfore  reliqhi  fi5tum ;  tamcn  vbe- 
rioris  explicationis  caufa  duo  addam  :  vnum  ,  hanc 
corruptionem  omnes  animse  noftrae  facultates  ita  de- 
praualfe ,  vt  nlfi  ex  aqua  &  Spiritu  renati  fuerimus, 
neque  vllum  frudum  vere  bonum  proferre  ,  neque 
ad  Deum  conuerti  valeamus.  Alterum ,  hanc  corru- 
ptionem  verc  peccatum  effe  ^  omnes  Adami  pofteros;. 


De     SfATV     Ct.V^STIOi^IS.  155 

folo  Chrlfto  3  in  quo  nunquam  fuit ,  excepto ,  mor- 
tis  aeternac  reos  peragens. 

G ARISSO  LIVS.  Chamierus  dao  in  VeccAto  GYigindi    q j^  j,;, 
manifejle  difiinguit,  cfHod  poena  efl  peccati  frimi ,  ^  quod  vi-  iivii.J 
tiumejiinternumtnnohis  h^rens.  Sedprius  non  veniebat  in  con-  »9«pag« 
trouerjiam  cum  PighiOi  (jr  aliis  (juos  eohhro  refutat  i  ita^ue  eam  ^°^*  , 
conftderationem  non  vrget  hoc  loco.  SedquArehatur  tantum  ,  an 
peccatum  originale  veram  haheret  rattonem  vitij  fy-  corruptionis. 
Affirmat  Chamierus,  (^prohati  Etpeccatumoriginale  confiderans 
jam ,  qua  vitium  efi ,  haud  immerito  ejus  naturam  in  illts  trihus 
conftituit.  i 

P  L  A  C  E  V  S.  Quprfum  fpcdet  ifta  diftin<5l:io,  ncfcio  ? 
Qujs  enim  vnquampeccatum  originale  dixit  c:^q  duplex  : 
vnum,  poenam  peccati  primi  adualis  ,  alterum,  vitium  in- 
haerens  •<,  aut  duas  efle  peccati  originalis  partes  :  vnam  poe- 
nam  peccati  primi ,  alteram  peccatum  internum  in  nobis 
hs^rcns?  Sed  qui  imputationem  primi  Adae  peccati  adua- 
lis  immediatam  docent ,  illi ,  vel  duplex  eile  dicunt  pccca- 
tum  originale  :  vnum  imputatum,  alterum  inharrensj  vel 
duas  peccati  originalis  partes  •,  primariam  &c  priEcipuani 
peccatum  aduale  Adami  imputatum  ,  miniis  prscipurim 
corruptioncm  haereditariam.  "In  qnaopinionefi  fuitCha- 
micrus ,  quomodo  in  illis  tribus  ,  quae  commemorauit ,  vni~ 
uerfam  peccati  originahs  naturam  contineri  alTerUit  \ 
Qupmodo  addidit  j  Itaejue  tis  demonfratis  nihtl  erit  reliqui 
faEbum"?  Omififlet  enim  pra!cipiaam  peccati  originalis  par- 
tem.  Addequodii  ha^refisPclagianaiinimputationisillius 
negatione  pars  fita  fuit ,  vt  voluit  D-  Garillolius,  decuit 
Catholicos  eam  imputationem  inprimis  demonftrare,  prae- 
fertim  ciim  a  Stapletono  ,  aliifque  nonnullis  Pontificiis, 
aperte  negata  fuiflet.  Sed  dc  Chamiero  ,  fiopuserit,  ali- 
bi  difputabitur. 

Tu  quidem,  obferuade  Symtpyfta/uperiora  credis. 
Sedde  hoc  vltimo  quid  fentis  ?  Conccptum  eft  vefbis 
cofefTionis  Ecclefiarum  noflrarri  Art.  xi.  cua-  tu  ipfe 
laudas  Cap.  vii.  Cr^dm.m  hoc  litium  fffi  vai pccca- 


1^6  M  A  N.      P  O  S  T.      C  A  P.    L 

tum  ,  ^uod  omnes  &  fingulos  homines ,  ne  pamd^  cjui^ 
dem  excepis  adhucin  njtero  matrum  delitefcentibtts^  ater- 
mt  morti4  reos  coramdeoferagat.  Affirmamm  quoque  hoe 
vitium  j  etiam  ^ofi  haptifinum ,  efie  vere  peccatum ,  quod 
adculpam  attinet.  Hoc  ego  ex  animo  credo  vt  facris 
litcris  confentaneum  ,  immo  rationi ,  neque  cuerti 
poteft,  quineoipfo  thcfmm  mearum  quasoppugnas 
compadio  &  contextus  luxetur.  Tu  vero  num  id 
Crcdis  ?  videris  tale  quid  affirmare  Cap.  i.  &  2.  tui 
tradatus ,  &:  aliis  aliquot  locis :  fed  vereor  ne  ita  lo- 
quaris  occultanda;  opinionis  tux  gratia :  Id  enimaliis 
quibufdam  locis  exfcrte  negas,  caque  negatione  tan- 
quamfundamentopars  non  contemnenda  hujus  tux 
difputationis  nititur.  Rccognofce  tua  vcrba  :  non 
cnlm  grauabor  huc  transferre.  Cap.  v.  fic  coUigis, 
Vhi  mors  regnat,  nec  efi  reatm  ex  peccatoproprio  aBuali, 
ihi  neccffari))  efi  iwputatio  reatpa  primi  peccat).  Item, 

Cap.  j.  mcrs  rcgnauit  in  infantcs.  Ergo  irifantihus  rcatui  primi 
peccati  ?ieccjfar?b  fuit  imputatm.  Ciim  autem  vidercs 
tibi  rcfponderi  poffe  ,  reatum ,  inillis  effe  a  vitloinhjt' 
rente  dr  deprauatione  hxreditaria  ,  tu  hanc  refponfio- 
nem  cauillum  appeHarti ,  &  contra  fic  conclulilli  ^fi 
pueri  in  vtero  matrum  ,  aut  rccens  nati  ,fiint  peccatorcs, 
tdcofiint ,  vel  quod  actu  peccauerint ,  vcl  qucd  primum 
peccatum  pr/miparentis  ipfis  imputetur.  Tcrt;um  fiqnidem 
darinonpotefi,  quodillos  confiituat  peccatores.  ISljimpcC' 
catcr  quis  dicitur  oh  peccatum ;  Nec  vllum  aliudpeccatum 
potefiimputnri,?iifi  illudprimum.  Relege^  (i  placet ,  quse 
Traft  ^'^4u^i"^^ur.  Cap.  IX.  mentem  tuam  plenius  aperis. 

cap.  IX.  ISljn  videOy  inquis ,  quidfitpeccatum  originis  fi  negctur 
efitfinodt  im^utatio.  Potuiflet-nePighiusfuam  fenten- 
tiam  exprimere  clarius  ?  Subjicis  i:dX\QnQn\nam  qui- 


De      STAtV      CLVisTlONlS.  157 

y^im  niOYs  regnauit  tmc  in  eos  quoque  qut  non  pcccauerunt 
ad  finiiVtudimm  tranfgrefiionis  Adam  j  fi  hoc  pccc^ttum 
Ad:imi  nonfiit  ilUs  imfutatum  ?  Finge  puerum  recens  na- 
tum  vel  in  vtcro  ipfo  m.itru  morientem  ,  qaid  in  illo  efi 
quod  pcccAtum  dici  pofitt  ?  volunt.vs  in  ipfo  ab  cmni  aHiO" 
nevaCiit,  nec petefipropr:avoluntate peccare.  Habetinfi', 
inquies ,  feminapeccatt ,  valeat ,  fid  nondum peccatum pro- 
prie  y  nifipecCiitum  illud  originis ,  quat :  in  Adttmo pecca- 
uit.   Ergo  peccatum  illtus  non  in  tpfo ,  vel  ex  feipfio ,  fed  in 
prima  origi^e  j  id  efi ,  in  primo  parente  qudrendum  tfi: 
Nec  efi  aliud peceatum  illud  quam  inobedtentia  tlla  volun- 
taria  Adami  &:c.  Tu  igitur  nullum  pcccatum  origi- 
nale  agnofcis  prxter  primum  illud  peccatum  aduale 
Adami  nobis  imputatum  ,  nuUum  reatum  in  infan- 
tibus  prxter  eum  qui  immediate  ex  illa  imputatione 
exiilit.  Qop  ergo  vel  animo,  vel  fenfu,  corrupiio- 
ncm  inhxrentemmodbfunpliciterpcccatum ,  modo 
cum  epitheto  peccatum  originale  appellas?  ficenim 
in  hanc  tuam  difputationem  ambiguitatem  &:  confu- 
fionem  intulifti  ,  noxiam  mihi  futuram  nifi  eam  de- 
prehendiifem^ac,  quod  faciojfufmliifem.  Hic  fubit 
animummeuramirari,  vir  reuerende,  qui^  cumtam 
apcrte  a  confeiTione  Ecclefise  noilrx  abeas ,  potucris 
inducere  inanimufti  tuum  ,  vt  mihi,  qui  illi  reh'gio- 
se  adhxreo,  quafi  ab  ea  defciuilTem,  grandemdicam 
fcriberes.  Dolct  etiam  mihi  quod  tealiis  dodrina  6c 
fanditate  prxlucentem  5  ^c  quem  ex  animo  dih*go, 
tucri  non  poinm  vel  ab  inconilantia  ,  vel  a  dilTmiu- 
latione  :  ab  inconilantia  quidem  fi  corruptionem  in- 
hxrentem  vere  peccatum  eiTcj  reatummortis  acterna: 
cx  kiQ  fundeiis  modo  fenfiili ,  modo  non  fcnfiili  -^  a 
diffimulationc  vero  ,  fi  cum  femires  conilantcr  non 

Aa 


j^S  Maw.    Post.    Cap.  I. 

elTe  peccatqm  ,  tu  tamen  pcccatum  effe  aliquot  locis 
dixifti  &  inculcafti  ,  perinde  ac  fi  rcucra  &  propric 
peccatum  elTe  crcdcres ,  nec  eo  contcntus ,  affirmafti  , 
inter  nos  ea  de  rc  nullam  eire  diirenfionem  ,  cum  te  1 
fugere  non  pofTet,  non  folum  me ,  quem  rcfutandum 
fumpferas  ,  fed  Ecclefias  etiam  noftras  vitium  illud 
formaiiter  Scproprie,  &,  vt  loquitur  confeffio  fidei, 
i'ere  peccatum  ejje  itatuere  *,  &  eos  ipfos  ,  qui  tecum 
imputationcm  primi  peccati  vrgent ,  folitos  effe  pec- 
catum  originalc  in  duo  peccata  difpefcere ,  imputa- 
tum  &  inhxrens ,  ac  fuum  vtrique  proprium  Mortis 
aeternae  reatum  attribuerc.  Laudarem  teftimonia  nifl 
libri  omnibus  noti  eirent ,  omnium  triti  manibus. 
Hic  igitur  aut  confentis  corruptionem  hacredita- 
riam ,  fepofito  peccato  Adami  imputato ,  cffe  vere 
peccatum  damnando  generi  humano  fufficiens  ,  aut 
diffentis.  Siconfentis,  reuocaeas  rationes  &:  folutio- 
nes  5  quas  in  progrcffu  hujus  tui  tradtatus  contrarias 
hypothefi  fuperftruxifti.  Si  diffentis ,  haec  erit  inter 
mc  teque  vnum  (ingularis  controuerfia,  quam  liben- 
tiffimc  fufcipiam  pro  tuendaconfeffione  Ecclefiarum 
noftrarumjqux  mihi  videturveriffima. 


C  A  P.     II. 

Stams  ^lH^flionh. 

VEn  1  o  niitic  ad  ftatum  qu«ftionis.  Eum  non 
incommode  conftituiffcs  (\p(en£  nomini^quod  in 
cam  introduxifti ,  ambiguitatcm  vel  non  inclufiffcs, 
^cl  fuftuUflcs.  Eniinvero  p«n«  nomine  corruptio- 


De    stATV    clVjestiomis.  ly^ 

nem  hacreditariam  compledi  velvoluiftijvel  noluifli. 
Sl  noluifti  :  debuifti  id  fignificare ,  alioqui  crraturo 
\e6tovl  3  quippc  cum  hoc  primo  capiteinnuas,  &:  fe- 
cundo  clames  ,  &  aliis  inculces ,  corruptioncm  il- 
lam  poenam  efle  primi  peccati.  Si  voluifii  3  vel  puta- 
fli  corruptionem  illam  clTe  poenam  proprie  didlam 
primi  peccati ,  non  folum  quatenus  in  ipfo  Adamo 
f  uit  5  fed  etiam  quatenus  inefl  in  nobis ,  vel  non ;  S.i 
prius,  quseflionem  non  admitto  :  Pr^efupponit  cnim 
vt  certum ,  vt  inter  nos  confelTum  ,  id  quod  ego  the- 
fibus  meis  refutaui ,  quodque  verfatur  in  quxflione, 
nimirum  corruptioncm  hxreditariam  effe  ,  proprie 
&  flridc  loquendo ,  poenam  primi  peccati ,  non  fo- 
lum  quatenus  fuit  in  Adamo  fcd  etiam  quatenus  no- 
bis  propagatainefl.  Si  poenam  quidem  cfTcvoluifli, 
fed  non  propricdi(5tam ,  nec  flrida  hujus  vocabuli  fi- 
gnificatione ,  faltem  quatenus  cfl  in  nobis ,  dccuittc 
mcntcm  tuam  cxplicare ,  quoniam  apparet  cx  muhis 
hu  jus  tui  tradatus  locis  te  corruptionem  illam  puta- 
rc  poenam  effe  fcnfu  ftridiffimo  ,  maximequc  pro- 
prio.  Milfo  igitur  poensc  nomine ,  potuiifcs  fic  quae- 
flioncm  inflituiffe  fine  vlla  ambiguitatc ,  Cur  nafca- 
mur  obnoxij  mifcriis  hujus  \hx ,  morti  corporis ,  &: 
morti  «ternac  >  an  quia  nobis  imputetur  proxime  & 
immediatc  primum  pcccatum  aduale  Adami  ?  aut 
quia  finc  cjufmodiimputationc  ,  vitiofitasciusabeo 
in  nos  deriuata  cfl ,  &  pcr  propagationcm  naturalcm 
transfufa?  Tu  prius  affirmas,  ego  poflcrius.  Vel  fic, 
Cur  trahimus  ab  Adamo  corruptioncm  moralcm  hae- 
reditariam  ,  quie  peccatum  originalc  dici  folet  ?  An 
quia  nobis  a  Dco  ludice  primum  peccatum  adualc 
Adami  imputctur ,  ac  in  cius  imputati  poenam  ^  vt 

Aa  2 


'l6o  Mak.  Post.  Cap.  II. 

vindicetur ,  ^  juftitix  iatisfiat ,  infligatur  illa  corru- 
ptio  moralis  ,  qux  &  ipfa  peccatum  eil: ,  &  fons  alio- 
rum  peccatorum  ?  Aut  vero  quia ,,  fine  ejufmodi  im- 
putatione,  hxc  ell  naturx  lex  antc*peccatum  confti- 
tuta  5  vt  fui  quxque  res  fuTxilem  gignat ,  homo  homi- 
ncm,  corruptus  corruptum  ,  vitiofus  vitiofum  ,  lepro- 
fus  leprofum?  Tu  rurfus  prius  aiTeris,  ego  poilerius. 
Quamvis  autem  ilatus  qustflionis ,  ita  propoiitus  ac- 
commodatc  ad  mentem  tuam,  non  prorius  incom- 
modus  fit  j  nondum  tamen  mihi  omni  ex  parte  fatis- 
facit :,  exprimitcnim  potius  partes  qusfilionisjquam 
ipfam  quxftioncm  vniueriam. 

Vt  igitur  5  quando  dc  mea  fententia  agitur  ,  quid 
fcntiam  diftinde  apcriam ,  atquc  ftatum  quxftionis, 
quoad  cius  fieri  a  me  poterit ,  dilucide  &  enuclearc 
coftituam^  eani  diuidaminduas^quarum  altcra  eft  de 
imputationc  primi  pcccati  Adami ,  altera  de  poena, 
qua  imputatum  vindicari  dicitur.  Quaeritur  enim  pri- 
mum,  Vtrum  primum  pcccatum  Adami  omnibus  eius 
pofteris.Chrifto  exccptOjimputctur  ?  Deinde,  Vtrum 
corruptio  hxreditaria  nobis  infligatur  a  Deo  ludice, 
vtiiat  juftitia? 

Priori  quaEftioni  ,  quia  laborat  homonymia  ,  non 
poiTum  per  ftmplicem  aifirmationem  ,  aut  negatio- 
nem  rcipondere.  Diftinguendum  enim  eius  eiit  cum 
fubjcBttm ,  tiim  attributum.  Subje^um  eft  primum  pec- 
catum  Adami :  in  quo  duo  diitinguenda  ,  Adio  tam. 
intcrna  quam  cxtcrna ,  qua  diuinum  intejrditlum  vio- 
lauit  5  &:  Corruptio  moralis ,  quam  iila  a6tio  in  Ada-  . 
mi  naturam  intulit.  Qux  corruptio  ipfa  quoque  fpe- 
dari  poteft  duobus  modis  ,  vno  vt  fuit  in  Adamo  ^ 
altero ,  vt  cft  in  nobis  profeda  ab  Adamo.  Hinc  fit 


De      STATV      Q^V^STlONISi  l6'i 

vt  primum  peccatum  Adami  vfurpetur  quatuor  mo- 
dis.  I.  pro  adione  qua  dei  legem  eft  tranfgrefTuSjquie 
primum  fuit  pcccatum  aiStuale.  2.  pro  eadem  illa 
adione  non  prxcisc  accepta ,  fed  fimui  cum  habituali  ■ 
corruptione  quam  peperit :  habent  enim  fe  hxc  duo 
velut  calefactio  &  calor,  adus  &  habitus,  mutatio 
adualis  &  mutatio  habitualis.  Itaque  vtrumque  con- 
jundim  idem  nomen  peccati  Adami ,  vel  primi  pec- 
cati  nonnunquam  compleditur.  3.  pro  corruptione, 
quam  adualis  inobedientia  genuit  in  Adamojquaequa 
fuit  eius  primum  peccatum  habituale.  4.  denique  pro 
eadcm  illa  corruptione  in  nostranfmilfa  &  propaga- 
ta  5  quac  noflrum  quidem  peccatum  eft ,  quia  nobis  in- 
hacret  ,  nos  afiicit  ,  &  denominat  -,  dicitur  tamen 
peccaium  Adami  vt  authoris ,  vt  prirni  veluti  poflfef- 
foris  5  vt  fontis  vnde  a"d  nos  defluxit.  Si  hoc  vltimo 
modo  fumatur  primum  Adami  peccatum  ,  aio  illud 
omnibus  Adami  pofleris  (  vno ,  in  quo  locum  nul- 
lum  habuit ,  Chriflo  excepto  )  imputari ,  donec  ab 
eo  perChriflum  juflificentur,  eorumc^ue  fententiani 
jure  damnatam  a  Sy nodo  Carentonenfi  arbitror ,  qui 
hoc  quidem  peccatum  agnofcere  fe  profitcntur,  nulli 
tamen  imputari ,  quamtumvis  infideli  :  elTe  enini 
hoc  fseculo  qui  id  doceant  editis  libris  teflatur  &  de- 
plorat  paulo  ante  obitum  fuum  in  quadam  Epiftola 
dodififmius  VVak'Us.  Similitcr  fi  tertlo  modo  fuma- 
tur  3  fateor  nobis  imputari ,  non  tamen  qua  ha-iit  in 
Adamo  5  fed  qua  in  nos  tranfiit,  ac,  vt  verbis  vtar 
Caluini ,  ^uia  ir.tra  nos  eft :  cft  enim  noftra  corruptio 
ha:reditaria  eadem  fpccie  cuni  illa,  qu^  olim  fuitiii 
Adamo  •,  ac  quam  fuam  naturam  ,  tam  fuam  corru- 
ptioncm  moralem  nobifcum  Adamus  communica- 


i62  Mam.    PasT.    Cap.  II. 

uit.  Idem  defeciuido  mododiccndum  :  quam  enim 
vere  dicitur  peccatum  Adami  ifi  nos  tranfiifre ,  deri- 
uatum  5  tranfmiflum  ,  propagatum  effej  tam  vere 
ctiamdicitur  nobis  imputari.Propagatum  eftautem, 
non  qua  fuit  adio  tranuens, fed  qua  fuit  vitiofitas  pcr- 
manens,  nonquafuit  peccatumperfonaejfed  quafuit 
pcccatum  naturae  ,  non  qua  olim  eile  defijt  inrerum 
natura ,  fed  qua  naturae  humanae  adh^ret ,  cumque  ca 
multiplicatur  &  propagatur.  Porro  vt  natura  mca 
propagata  &  deriuata  ab  Adamo  differt  numero  a 
natura  Adami,  fic  peccatum  ab  Adamoderiuatum  & 
propagatum  differt  numero  a  peccato  Adami.  Hac- 
tcnus  ,  nifi  mc  failit  animus  ,  inter  nos  fummus  eft 
cohfcnfus  5  modo  nolisnegarecorruptionemhaeredi- 
tariam  cfte  verc  peccatumirregenitis  imputabile,  vel 
potius  imputandum  ad  condemnationcm.  Quod  fi 
id  negcs  ,  hxc  tcrtia  exorieturinter  me  &tecontro- 
ucrfia,  quacquamvis  proprijs  argumentisconfici  po- 
tcritjtamen  ijsnihil  opus  crit :  nam  refutatis  (quod 
feciin  Thefibus)  exccptionibus  Socini ,  Pelagij ,  & 
Pighijjneceffecftfatcrijvniusrfamiilamcondemna- 
tionem,  quam  Apoftolus  adR.om.v.12.  inculcat  jcx 
fola  illa  corruptionc,  qus  alapfu  Adami  fiuxit,  pro- 
xime  cnafci. 

PLAC.  Has  trcs  vltimaspcccati  Adamiciacceptioncs 
D.  Gar.  mirum  in  modiim  cxagitat  :  qua  mcntc  ?  ncfcio. 
Nihii  enim  id  juuat  flatum  quacftionis,  auc  caufam  quam 
agit  ,  &  Lc(Storem  inutiliter  moratur.  Quid  cnim  in  ca 
nominis  diftindione  rcprchcndit  ?  Num  cam  faKitatis 
arguic  ?  minimc.  Num  negat  in  ca  re  confcnfum  cffe? 
^equaquam.    Quid  crgo  agit?  ipfum  audi, 


'     D  E     S  T  A  T  V     C^V  iE  S  T  1  O  N  1  S.  I  ^  j 

G  A  R.  Primttm  efHidem  eft ,  <juod  fftam  praftaMti  Thetloro  Czf.ii, 
confejfionemgrAtHlemHr  ^ejuiyttftnegat  imfHtari  pofterisfrimam  §  **! 
ilUm  Addt  aUionem ,  e^na  Dei  mandatnm  vtolauit  ^fteamfracise 
AC  feorftm  fpeUemus  i  agnofcit  tamen  illam  impntari ,  acceptam 
ftmulcum  corruptione  quampeperit,  Hocemm  inde  cerio  conjequi^ 
tur  ,  ergo  ipfam  crtminofam  Adami  a^ionempofteris  imputari : 
ejuoniam  qnodftmul  &  conjuntUm  cum  alio  fpe^atum  imputatury 
mn  eo  tantum  miniis  imputari  cenfendum  eft.  lam  vero  ft  Ada- 
mi  a5lto  ,  non  pracise  fumpta ,  fedftmul  cum  corruptione  confe^ 
quenti,  imputatur  ',  nemo  non  videt,  eas  omnes  rationes  vnk  ve~ 
Inti  litura.  expnngendas ,  cjuibus  aduerftts  aUionis  Adamicdt  im- 
putationem  ha^enus  Viri  Do^i  difputarunt.  IIU  enim  omnes  id 
ejjicitint  ,  ft  quid  eftictHnt ,  nos  nullo  modo  ejfe  pojfe  reos  pro- 
pter  inohedientiam  er  aUitnem  injuftam  alterius  nobis  imputa- 
tam  ,  ftuepYAcise ,  ftue  vna  cum  alio  vel  a5lu,  vel  habituillam 
conftderare  liheat.  IllddaHtemftftxummaneat,  aUionemAda- 
mtftmul  cum  corruptione,  cjuam  peperit  acceptam  vnicm^ue  po- 
fterorum  imputari ,  paxfacile  componetur. 

PLAC.  In  clogio  prscftamis  theologi,  quo  mc  ornat 
indignum  ,  judiciuni  charitatis  agnofco.  In  reliquis  cius 
vcrbis  quatuor  mihi  apparent  a^a.K^a.Tci..  Primiim  enim 
fententiam  mihi  tribuit,  quacmcanoneft.  Nunquamenim 
ncgaui  ipfam  criminofam  adionem  Adami  pofteris  eius  im- 
putari.  Nunquam  affirmauinos  nullomodocircpofrercos 
proptcr  inobcdientiam  Adami.  Tantummodb  ncgaui  il- 
lam  adtionem  pofteris  imputari  immediate  ,  &  nos  cflcrcos 
proptcr  illam  immediate.  Nam  illam  imputari  mediate,  pro- 
ptcr  illam  nos  cfle  reos  mediatc,  id  eft ,  mediantc  corruptio- 
nc  abillain  nos  dcfccndcntc,cgo  toticsdixi,  repetiui,  in- 
culcaui,  vtmirum  fit  virumdodumad  has  mcas  voccsto- 
tics  itcratas  obfurduifle.  Dcindc,  non  modb  pcrdit  opc- 
ramin  eo  contrame  probando  quod  paflimaftirmo,  fcd, 
quod  detcrius  cft ,  id  indc  cliccrc  conatur  ,  vbinon  latcr. 
Etft  cnim  vcrba  mca  prima  frontc  fauerc  vidcantur  cius 
colledioni ,  tamcnci  praefcindit  omnem  anfam  ,  quar  con- 
tinub  fcquitur  cxpiicatio  ,  quam  ipfc  libri  fui  pag.  33.  fic 
connaxerat ,  qHia)  qnhn  vere  peccmw  AdAmi  irt  noi  tranftit. 


l64  M  A  N.      P  O  S  T.      C  A  P.  1 1.     . 

tam  vere  nohis  imputmn  dicittir,  Atqui  tranjiit  ^  fripagatUm 

efii  non  qm  fuit  a^iio  tranjiens ,  fed  ^ua  fuit  vitiojitas  perma^ 

mns ,  nec  i^Hx  fuit  peccatum  perfondt ,  fedcjua  fuitpeccatum  natu- 

r<£,  quodfctlicet  natura  human<t  adhdcret,  &  cum  ea  muhiplicatur 

Mque  fropagatur .  Tertib,  falfum  cftnofti-as  omnes  rationcs, 

(i  quidcfficiunc,  efficere  nos  nullomodo  cfTereos  propter 

inobedientiam  Adarai  :  Eas  enimimputationemillius  ino- 

bcdienti.-E  mcdiatam  nullo  modo  impugnare  tam  clarc 

oftcndi  datis  ad  eum  litcris ,  vt  ab  eo  refponfioncm  nulU 

el^lagitatione  impetrare  potuerim.    Quarto  deniquc  fal- 

fum  eft ,  id  quod  ait ,  fi  fixum  mancat ,  adlionem  Adami  fi- 

mul  cum  corruptione  ,  quam  peperit ,  acccptam  vnicuique 

poftcrorum  imputari,  pacem  facilc  compofitum  iri.  Refta- 

bit  cnimintegraquxftio,  vtrumilla  a<Slio  praecise  fumpta 

immediate  imputetur  ,  hoc  cft,  ita,  vtilliusimputatxcor- 

ruptio  fit  poena  proprie  diila.    Id  quod  vnum  duntaxat  & 

conftanter  negaui  ,  &:  negatum  volui.   Praecifam  enim  a 

corruptione,  qua!  in  Adamo  &  nobis  haefit ,  imputari  opor- 

tet ,  fi  quidem  illam  imputationem  corruptio  fequitur  vt 

pocna. 

Cap.ir.  G  A  R.  Ohferuo  deinde ,  nulla  neceffitate  ^  vel  magtta  vtili' 
$  XII,  ?^^^  compulfum  Virum  DoBum,  vtita  anxie  ^  fcrupulose  fub- 
j  e(^um  m  cjuatuor fignifcata  diftingueret ;  ciim  quicunque  haUe- 
nus  de primipeccati  im-putatione  locutifunt ,  nihil aliudeo  nominc 
intellexermt,  vtex  ifforum  fcriptis  fatispaterepotefi  ^ejfiamip- 
fiusprimi hominis  adtualcm iilam  tranfgrejfionem , ^ua,  Dti  man- 
iatum  de  non gufando  fruUu  arhoris  interdi^a  violauit.  Vti^uid 
igitur  opus  erat  per  operofas  amhages  leMoris  animum  circumdu- 
cere ,  ^  d.e  peccato  innohis  inh<tr€nte,fue  corruptione  nofiraori- 
ginali ,  de^ue  imputatione  ac  poeme  reatu  ipfam  confequente  verha 
facere  ,  de  cjux  in  hac  difputatione  nequaquam  agi  fatis  notum 
eji?  Non  enimcjHt&ritur  ,  vtrum  nohis  omnihustnftaftcorruptio, 
propter  quam  Deus  poenas  a  nohis  exigere  merito  pojfit,  auteam 
mbis  imputare ,  cjuod  nemo  Euangeltcorum  vnquam  rcuocauit  tn 
duhium  :  Illud  vnum  in  Qu^tflionem  hodie  vocari  quihufdam 
voUipe  eji  ,  vtrum  ex  primo  illo  aBuali  Addi,  peccato  aliquis 
reatus ,  0-  aliaua  toenii  dt^nitoi  pejlerii  inCHmhat, 

^     ^         ^        ^        '•  PLAC. 


D  E     S  T  A  T  V     Q^V  ;E  S  T  I  O  N  I  S .  l6^ 

PLAC.  Primiim  efto  ;  nuUa  neceHkarc  ,  vel  msgnci 
vrilitate  compulfus  peccatum  Ada:  iic  dillinxeiim  ,  modo 
diftindio  non  fit  falla,  nccnoxia,  ncc  prorfus  inutilisj  nii- 
hi  fatis  cft.  Vtinam  ineiuslibro  nihilminus  verum  ,  minus 
vtile  occurrcret  l  Deinde  verumnoneft,   quod  ait ,  qui- 
cunque  depeccati  Adx  imputatione  locuti  fiint ,  eos  nihil 
almd  eo  nomine  intellcxifle  ,  quam  ipfius  adualem  tranf- 
grellionem  :  cujus  rei  eum  admonere  debuerunt  verbaill.i 
mea  ,  acvt  verbis  vtarCnluiyti ,  quia  mtranos  efl ,  qu£e,quia 
caufar  fua:  oberant ,  confultbomifit.  Habentur  autem  illa 
Caluini  verba  Comm.  in  Rom.  5.  y(.  17.  integrumlocum 
habes  fupra  p.91.  Peritenim  diftcrentia  quam  illic  obfer- 
uat  inter  Chriftum  &  Adamum  ,  nifi  pcccatum  Ada: ,  quod 
nobis  imputatur,  intranos  ftt,  iequc  habeat  vt  qualitas 
nobis  inhirrens.   Tertib  ,  Qm^d  addit  dc  peccato  inha.'ren- 
te  ejufquc  imputatione  in  hac  difputatione  non  agi,  id  ip- 
fum  dicohocloco,  ac  vt  dicerem  diftinftionem  illamad- 
hibui.    Separandum  cnim  fait  id  quod  non  eft  inter  nos 
controuerfum  ab  eo  quod  controuerfum  eft ,  remouenda- 
quf  ab  hac  quaeftioneomnis  ambiguitas  &  confufio.   Quo 
ncglccito  qui  niihi  inhaccaufa  aducrlantur  non  me  oppu- 
gnant,  fed  vmbram  fuam.  Denique  quod  dicit  in  quarftio- 
nemvocari,  vtrum  ex  primo  illo  aduali  Ada!  pcccatoali- 
quisrcatus  &  aliquapoen^e  dignitas  poftcrisincumbat,  vel 
falfum  eft ,  vel  ad  me  non  fpeddt :  Doceo  cnim  conftanter 
exillo  pcccato  aliqucm  reatum  &  aliquam  pcena:  dignita- 
tem,  fi  tamen  dignitas  appellanda  cft ,  poftcris  incumbe- 
re  :  tantum  volo  nonimmediate  fcd  mediantecorruprione 
quampcperit ,  incumbere. 

G  A  R.  Dicant  vero  ,  cjtii  eam  pr.i  fe  fertt/it  in  explicanda  ^ 
^H^jiioni diligentiam, aumn  ludificatiofit  dep^tatttrijJnt,  &prdi - 
jhgiaritm  loco  habittirt ,  fi  cjtiis  ex  Nonis  illis  Ponttjicioy:im  Do^ 
^orihtis,  (jHi  pacificationis ftadio  prouincias  ^  vrbes  obire  credi 
voltint,  blandnlus  accedat,  ?^in  catifamomentofa  ^inflificatioiiis 
ptita  negocio ,  confenfum  cti7n  Etia>.'gd:cisprofiteattir  :  fe  mmirum 
hatid  inttito  animo  doU.rinam  ampleoti  de  iHprficatione  per  impttta- 
tam  Chrifli  Doraim  noflri  jtifiliam ,  dHmmodo  dijiinP.ionc  adhibi- 

Bb 


'l66  Mak.   Post.   Cap.   II. 

ta  rem  cxplicarc  Uceat ;  J^^iafctlicet  jujiitia  Chrijli  variis  ftjodii 
accipi pejjit.  I.  Pro  aciiomtiHs  tUisad  legis  dwwA  regtilam  exa- 
Utjfir/^is ,  quibus  Chrifus  ^  viuens  ^  rnoriens  flenij^imum  Va^ 
trisfuimandatis  ohfiqumm  frAfitit.  z.  Pro  habitHaliilla  c^/in^ 
h^rente  iHjiitia  ,  qnsChriJii  anima  fflendidifimeenituit.  3.  Pro 
pijiitia  interna  &  hahitualt  ^,  quA  vntcp>iqHe  fdeliHm  fuh^elliHe 
ineji  ,fd  qna  jujlitia  Chrifi  mertto  dtcipofit ,  quoniam  a  Chrifo, 
Chrtjitqtie  Sptritu  ,  tanquam  autore  ,  tn  nos  defluit.  Hoc  ergo 
•vltime  fenfu,  agnofcerefe  ,  in  controuerfa  juflijicationis ,  tmpu- 
tatiomm  jufliti<x.  Chrifli :  atvero  fiprima  c^  fecundafgmficattone 
Chrijiijfiflitiam  accipiamHS  ,fe  fHflttia  Chrijh  imputationem  nul- 
lam  agnofcere  ,  fed  tanquam  ahfHrdam  rejicere.  Confenfum  cer- 
te  inhoc  negocio  ita  explicatum ,  nemo  efl ,  qui  non  cenqueratur 
ludihrium  effe,  potius  qukm  confenfum.   6cc. 

P  L  A  C.  Hocfimilenon  eftappofitam,  fed  oppofirwm. 
Huicenimblandulo  prxftigiatori  tam  fumdiflimilisquam 
jijbum  nigro.  Primb  ille  fe  enamerafte  pras  fe  ferret  omnes 
acceptiones  juftitiae  Chrifti,  cum  tamen  ynam  omitterec 
in  juftificationisnegotiomaximemomcntofam  ,  qua  jufti- 
tia  Chrifti  accipitur  pro  fmgulari  illa  obedientia  quam  prac- 
ftirit  patiendo  mortcm,  mortem  ,  inquam  ,  crucisj  quce 
vulgo  juftitia  pafliua  appellatur  ,  &  imputari  fidelibus  ab 
omnibus  Protcftantibus  fme  dubitatione  creditur  ,  ciuti  dc 
imputatione  jufticias  adiuae  ,  quam  folam  D.Gar.  comme- 
i-norauit ,  fit  aliqua  fententiarum  difcrepantia,  quaf  pacem 
Ecck(i;E  non  turbat.  Ego  verb  primi  kAx  peccati  accc- 
ptiones  omncs  rccenfui.nuUam  practermifi.  Secundb  illc 
Chrifti  juftitiam  eo  fcnfu  acceptam  impucaridiccret,  quo 
fenfu  accepca  impucari  ncgatur  conftanccr  ab  omnibus 
Proceftancibus.  Ego  verb  peccacum  A  dami  co  fcnfu  pofte- 
ris  impucari  affirmaui,  quo  fenfu  iisimpucari  omnes  Pro- 
teftances  conftancer  cchcnc.  Icaque  ille  confenfum  fingerec 
cum  Euangehcis  planefalfum  :  Qms  enim  vnquamEuan- 
gehcorum  docuic  jufticiam  inhserencem  ,  quam  habemusa 
Chrifto  ,  nobis  ad  juftificacionem  impucari?  Quem  aucera 
cgo  proficeor  confenfum  ,  is  verus  eft ,  ncque  ncgacur ,  auc 
negari  poccft  aquoquamnonPelagiano.  Tercio  deniquc^ 


De      STATV     Q^V  .'E  s  t  iOnI  s,-  i^y 

llle  prae  fc  ferret  tcrtiam  illam  jiiftitias  Chrifti  acceptioncm 
pro  jiiftitia  nobis  inhrerentc  ,.  clTc  cam  ,  qua:  iutclligitur, 
cum  qna:ritur ,  vtrum  juftitiaChrifti  nobis  nnputetur ,  nec- 
nc?  Id  quoti  faliumcft.  Opponitur  cnim  juftitiaChrifti 
in  ea  quaeftionc  noftrx  juftitijc  nobis  iufitar.  Ego  vcro  con- 
tra  iftas  acccptioncs  pcccati  Adamici,quibus  illud  imputari, 
dixi  confenrum  efle,remoui  a  ftatu  qua'ftionis  intcr  nosagi- 
tanda: ,  &:  quidcm  difcrtilfimis  vcibis.  Quare  ab  omnilu- 
diiicationc  alienillimus  fui. 

G  A  R.  ,^od  fi  aliqua  ejfet  tn  voce  peccati  Adte  ,  homonj-  $  xir. 
mtac-r  ambigHittis  ,  illati^imenomnino  fublata  eft,  chmtmfuta- 
ttt  prirai  peccati  Ad^  nuncHpatnr.  Ita  enim  z^n^fcjHifcjue  per 
fe  facile  intelUgere  poteft,  cumplnra  fHerint  Adami  peccatayde 
vno  illo q!i£ri ,  quod  inter  omni a  ^nxwwm fuit ,  ^quononaliHd 
eft  ingenere  humano prius.  Vbi  enim  ds  numero  vel  ordine  aaitur, 
prirtr.Km  illud  dict  omnes  intelligunt ,  vnde  ducitur  numeri  ordi- 
nifque  principium  ,  &  cjuo  prius  nihtl  eft  in  tllo  ordine.  Ita^us 
non  erat  hic  iftis  diftinitionum  argutiis  diftinendus  ,  id  eft  ob- 
turbandus  magis ,  qukm  inftruendus  LeBor. 

PLAC.  Paramabcft  quincredam,  hanc  primi  pcccati 
Adi  diftindionem  Viro  Dodo  commouifte  bilcm  :  adeo 
eam  omni  ex  parte  adoritur  &  follicitat.  Qujd  autem  pro- 
bare  inftituit?  illam  non  necelfariam  fuifte.  Fac  itacftc  j 
modo  non  ht  falfa  ,  non  fit  abiurda,  non  fit  caufa:  me.-e  no- 
xia,  caufam  non  video,  cur  tantopere  debeat  exagitari.  Ac 
diftinet  &  obturbat  Ledorem.  Diftinet  forte  ,  fed  non  diu. 
Obturbat  autem  ncminem  ,  nifi  fj  quis  me  damnatum  velit 
&  confutatum.  Lux  diftinguit  &  recreat  :  tcnebrx  con- 
fundunt  dc  turbant.  Praeterca  ncgo  non  fuilfe  neceftariam 
illam  diftindionem.  Ita  enim  diftindis  fubjeilo  &  attribu- 
to  qujEftionisirritus  fit  corum  labor,  qui  mcam  fententiani 
ranto  molirainc  oppugnant  :  qux  caufa  videtur  efte,  cur 
hx  diftindioncs  cis  tantoperc  ingratce  fuerint.  Sed,  inquir, 
vnufquique  per  fe  facile  mtelligcre  poteft.,  cumplurafuc- 
rint  Adami  peccata,  dc  vno  illo  quaeri ,  quod  intcr  omnia 
primum  fuit.  Ergo  id  exprefti,  quodquifque  per  fe  facile 
intclligcre  potcft  :  Grande  fcilicet  crimcn,&  quod  magnam 

Bb  z 


1^8  Man.     Post.    Cap.     II. 

reprehcnrioncm  mcretiu'  1  At,  inqium  ,  hoc  non  rufficir. 
Procrrcdi  longius  oportet.  Peccatum  cnim  Adami  inrer 
omnia  primum  duo  compleditur  ,  peccatum  aduale ,  & 
peccatum  habituale  :  ilUid  omnium  peccatorum  aftualium, 
Iioc  omnium  habitualium  primum  :  iUud  tranfiic  ,  hoc 
manfit ,  &  in  poftcros  propagatum  efl: ,  &  quin  nobis  pro- 
ximefeu  immediate,  cum  intranos  fit,  imputctur,  nemo 
non  Pclagianus  ambigit.  Dc  altero  illo  an  imputeturim- 
inediate,  omnis  cft  intcr  nos^excitata  controucrfia.  Haec 
diftindio  ,  quia  audientis  nominari  primum  Ada;  peccatura 
non  ftatim  venicbat  in  mentem,  multumque  habebat  ad 
decidendam  qu^eftionem  momenti,  conftitucnda  fuic  ob 
oculos  Ledoris. 

G  A  R.  Sed  c^'  in  hac(\\\^]z€xX  diflinUione  nonmiUtt  coHtiHen- 
>  ^^'  tur  ,  (^UA  hene  perpendenti  vix  efl  vtprobari  valennt.  Nam  \. 
^uo  fruEtufecunda  peccati  Adx,  flgnijicatio  dijHnguitur  k  tertia, 
Cum  ^utcijuid  de  peccato  Ad^  in  ficunda  flgnificatione  hic  dici- 
tur ,  ei  reapfi  conuenire  afleratur ,  non  cjuatenus  e(laUio  tranficns, 
fed  quatenus  efi  corrHptio  habttualts  &  permanens?  Ita  enimpecca-* 
tumAd.Afiecptndo  c^  tertiomodo  diUum  in  idem  reuera  coincidunt.. 

PLAC  Magnas  habeo  Viro  dodo  gratiasnonpatienti 
quicquam  a  me  dici  abfquc  frudu.  Quanquam  frudu ,  vti 
fperoj  non  carebit  h;rc  diftindtio  fuo  tcmporc  &  loco. 
Coincidunt  quidem  fecunda  &  tertia  acceptio  in  eandem 
imputationem  ,  fcd  differunt  modo  loquendi ,  &  funt  eiuf- 
dem  nominis  acceptiones  diuerfiE.  Diftinguere  autem 
iiomen  ,  non  rem  ipfam  ,  volui.  Si  quis  dicat ,  id  quod 
verumcft,  peccatum  Ad^  diuidi  pofle  in  primum  pccca* 
tum  aduale  ,  &  primum  peccatum  habituale  ,  diuidendum 
erir  peccatum  Adne  acceptum  fecundo  modo  :  diuifi  pri- 
mummembrum  erit  peccatum  Adx  fumptum  primo  mo- 
do  ,  &:fccundum  mcmbrum  erit  pcccatum  Adae  tcrtio  mo- 
do.  Qmbus  (1  addas  propagatam  in  nos  corruptionem, 
qiix  vccus  Adam  folet  nuncupari  ,  etianj  peccatum  Ad^ 
vocari  pofte  ,  habcbis  omnes  illas  acceptiones  quas  enu- 
meraui,  nihil  vc  (ic  ,  quare  canco  conacu  rejiciantur. 

G  A  R.,  i.  ^mmQdo  tjU  compQnl  pofikm  interfe .?  Peccatum 


Dr    statv    Ci^ViEST  t;onis.  i6^ 

Ad^Eimpiitaturnobis,  nonqnahxlitin  ipfo,  (y-peccatum 
Adae  imputatur  nobis  quafuit  vitiofitaspermanensin  ip- 
{o  :  ;^(^whfcrerein  Adamo  ,  &  cfle  pcrmancns  in  Adamo, 
^md  hic  dtfferarJt,  ego  cjuldem  non  video. 

PL  AC.  Propofitio,  Teccatum  Adx  impmatur^ohii ,  mn 
fjua  htzjitiniffo ,  mca  quidem  cfl:  \  fcd  iUioppofita ,  Peccatunf 
Ad(X,  impHtaiMYnobis  qua  fuit  vitiejitai  permanens  in  ip/b  ,  mca 
non  eft.  Voces  enim  m  ipfo  ,  quce  contradidioncm  effi- 
ciunt  ,  non  inuenit  inmeis  fcriptis ,  fedde  fuoVirdodus 
addidit  hoc  loco  :  neque  vcro  illcT  comparent  in  lententise 
mcc-c  expofirione  quam  ipfe  prarmifcrat  §  x.  Contradi^tio- 
nem  igituriftamipfe  fecit  aclinxit ,  mihique  falso  tribuit. 

G  A  R .  3 .  Quando  dicitur primi  nojlri  parentis  corruptio  nobis 
poferis  illtus  imputari ,  non  quatenus  hacfit  in  ipfo  Adamo, 
fed  quatcnus  tranfiit  in  nos  \  qu&nam  eflilla ,  ^ua  ft-atim profer- 
tur ,  hu]us  rei  ratio ;  cjuld fctlicet corruptio  nojira  hareditaria  ,  ft 
ejufdemjpeciei  cum  corruftione ,  ^Utzfuit  in  Adamo  ?  An  igttur 
f^ecifca  tlla  duarum  corruptionum  identitas  id  ejfcit ,  vt  priorno- 
bis  imputetur  ? ^Qu^odf  efh  nihtlcaufdc  dicipotefl,  curnonomnium 
mflrorum  majorum  corruptio  nobis  tmpHtart  dtcendaft  crc. 

P  L  A  C.  Hic  quoque  monftrum  fibi  fingit ,  quod  debel- 
let.  Meam  enim  iftam  rationem  &  truncat ,  &:  perpcram  in- 
rerpretatur.  Truncat  :  omittit  enira  6c  verba  immediatc 
prarcedcntia,  ac  vt  verbis  vtarCaluini ,  quia  intra  kos  efl,  & 
lequentia ,  ac  quiim fuam  naturam  ,  tamfuam  corruptionem  mo- 
ralemnobtfcpim  Adamus  commtmicauit.  Male  interpretatur  : 
iSfon  enim  vcrbis  iilis  ,  Efl  enim  corruptio  noflra  hatreditaria  ea^ 
dem  fpecie  cumillaejudioltm  futttnAddmo ,  rationem  reddere 
volui ,  cur  peccatum  Adami  tertio  modoncceptum  nobis 
imputetur  \  fed  cur  dicatur/';?/^;-<<  nos  ejfe.  Quare  imputctur 
oftendi ,  cum  dixi ,  acvtverbis  vtar  Caluini ,  c^ma  intra  nos  efl: 
id  quod  caufaHs  (juia  monere  eum  potuiflbt ,  fi  vohiiflec  at- 
icndere,  Dixicrgo  cum  Caluino  adRom  5.  17.  idebimpu- 
tari,  quia  intra  nos  eft  :  Poflc  autcm  intra  nos  dici,  quia  cor- 
luptio  noftrahsrcditariacft  eadcm  fpcciccum  illaqua'fii.t 
in  Adamo.  Idque  illuftraui  fimilitudine  duda  ab  ipla  natu- 
ranoftra,  qucc  ,  quia  fpccic  cadcm  eft  cumnaiura  Ada 


imi, 


lyo  Man.    Post.     Cap.  II. 

&:  abeapropagata,  indcfit  vt  dicipoflit  Adamus  naturam 
fuam  nobifcum  communicaflc  :  non  minus  autemnobif- 
cum  communicauit  corruptionem  Cuam  ,  feu  peccatum. 
Poteft  igiturdici  peccatum  Adamiin  nos  propagatum,  in 
nos  introiifTc  ,  intra  nos  eiTQ.  Haec  cft  ratiociaij  mei  vis  :  a 
quavides,Le6lor,quamaberretD.  GarifTolius. 

Eft  igitur  quieftio  inter  nos  inftituta  duntaxat  de 
primo  peccato  Adami  fumptoprimomodojhoceft, 
de  a5tuali  ejus  inobedicntia ,  dc  a6Hone  illa  interna  & 
externa,  quaDei  legemtranrgrefTus  eft  adUjpraecifa 
abhabitualicorruptione  ,  quxadionemillamfequu- 
ta  cft^numea  nobis  nafccntibus  imputetur  ?  Cui  qux- 
ftioni  nondum  negationc  fimplici ,  fed  diftind;ione 
rurfus  fatisfaciendum  videtur.  Eft  cnim  ejus  diftin- 
gucndum  attribHtum,  Poteft  enim  animo  concipi  du- 
plex  imputatio.  Immedtata  &  Mediata  ,  vcl  (  vt  idem 
alijs  vcrbis  dicam  )  Antecedens  &  Conlequcns.  Im- 
mediatam  voco  eam,  quam  folam  thefibus  ,  quas  tu 
refutandas  tibi  fumpftfti ,  negarevolui  ^  qua  patatur 
4^/tf  illa  Adami ,  hoc  eft  ,  vetiti  frudus  Manducatio 
ejus  pofteris  omnibus  (  Chrifto  excepto  )  proxime, 
immediate  ,  hoc  ipfoquodfilij  funt  Adami,  impu- 
tari  ad  duasiftas  poenas  propriedittas,  priuationem 
juftitix  originalis  quam  mortem  fpirituale  appellasj 
&  mortem  aeternam.  Hanc  folam  imputationcm 
adionis  illius  egonegaui ,  quia  non  doceturinfacris  - 
litcris  adaequata  fidei  noftrx  norma  ^quia  pugnat  cum 
facris  literis ,  quia  Deum  facit  authorem  peccati,  quia 
Dei  juftitiam  dehoneftat ,  quia  fequitur  ex  ea  Chri- 
ftum  efTe  natura  fua  peccatorem  ,  quia  aHanonnuIla 
trahit  fecum  abfurda ,  mirabilem  religionis  Chriftia- 
nx  puritatem  &  fplendorem  obfcuraiuia,c^ua2  vtinam 


D  E    s  T  A  T  V    CL  V  in  s  T I  o  N  I  s.  1 71 

fratres  &:  conrenu  noftri  a  me  per  thefesmoniti^aut 
non  prorfus  contempfiirent  3  aut  non  contemptim 
expendiflent ! 

Mediatam  feu  confequentem  appello  eam  ,  quae 
hcsrcditariae  corruptionis  in  nosab  Adamo  deriuatac 
jntuitum  confequitur  ,  eaque  mediante  fit.   Hujus 
enim    corruptionis  participatione  communicamus 
peccato  Adami,  eiquCjVt ita  loquar,  habitualiter  con- 
lentimus  j  ac  propterea  digni  fumus ,  qui  Adamo  pec- 
catoriannumcremur.  Id  me  Chamicrus  docuitPan- 
flr.  tom.  3.  lib.  6.  cap.  4.  de  poenis  peccati  §  xvi.  6c 
XVII.  Locum  5  fi  placet  ,  qusrc  5c  lege.  Huc  tranf- 
cripfiffem  (  nam  eil  infignis  )  nifi  confuicrem  brcui- 
tati.  Sed  tcnere  me  non  polTum  quin  itgidij  Hunnii 
AuguftanxconfeflionisThcologi  cclebris  vcrba  fub- 
ijciam  jquibus  hanc  imputationcm  mcdiatam  docet 
&cxphcat  5  Oftendttergo  (  ApoftokisPaulus)  Uffiim 
t^damt  non  immediate  &  ferfe  ^  fedmediat}  &  frcfter 
allud nokis eJHs fofteris imfutart ,  qutavidelicet fer Lapfum 
iUumfolluta  eft  natttra prtmortim parentttmy^Vt  nonntfipeC' 
cato  ccrruptos  c^  vitiatos  liberos procreare poffntficutfri- 
tttim  ef}-,  gentiit  Adam  fillum  ad  imrgtnem  fiiam  Gen.  /. 
Ai-aififtertfotuifitj  vtinpofteros  non  vitium prcprium 
deriuaretur  a  primts  parentibtu ,  tttm  tapfus  ille  tanqita?n 
peccatum  altenttm  etsplam  non  imputaretttr.  Palam  igittir 
oftendit  Paulus  vnttm  illud  dcltctum  nobts  ad  condemna- 
tionem  cedere  tantum  Mediat}  yquatenusperdeltciumillud 
aBuale  introdu^a  eftin  natiiram  horribilts  corruptio^  quam 
pcr  carnalem gemrationem propagauitin  ipfespofteros.  Ita 
'vt  <i  lapfu  corrttptio  Naturx,  a  corrt/ptione  naturx  in  nos  de- 
rtuata  mors  ^  damnatto perueniat ,  quat :  cmnes  peccaut- 
n:us,inqt{it,  idcft  quat  :ipfi  in  poffcfioncTft  tllius  hxrcdita- 
mm  daimmus. . 


Iji  Man.    P  o  s  t.    Cap.  II. 

Vt  igltur  rem  verbo  abroluam  ,  quaeritur  5  vfru^n 
■bnmum  feccatum  a^iuale  Ada.mi  ^rxclse  fimptum  nobts 
ejus  -pofteris  imputetur  a  Deolufto  lud/ceproxime ,  imme^ 
alate  ac  ordine  fiaturx  prius  quam  inhjirenter  corrupti  ft- 
mm  f  Tu  venerande  fVater  aiSrmas :  Ego  Nego.  Vter 
redidsjfequeas  diiputatio,  vti  fpero  ia  Domino,  pla- 
num  faciet. 
Cap.ir.  G  A  R.  Difiinguttur imputatio peccati  in  Priorem  ,  riuc  An- 
$xvi.  tecedentem,  aut  Immediarara-, 0- Pofteriorcm  ,  fiue  Con- 
fcqucntem  ,aut  Mediatam.  Hmd incommode  fane  inecdubitOy 
ftmodo  re^ta  explicatio  adhiberetur ,  confenfum  hic  facile  flAbiliri 
foffe  :fnempe  vtracjue  imputatio  eodem  referrtttir^  id  eft,fi  intelli- 
geretnr  de peccato  Adami  eademfgntficationeacceptoffiHe  de  a^io- 
ne ,  ^HapnmHm  Adamus  reumfefecit  Uf<t  DiuinA  Majeflatis, 

P  L.  Cur  ergo  confcnfas  non  ftabilitur  ?  Cur  oppugnor  ? 
vtramque  enim  illam  imputationem  eodem  retuli ,  ac  non- 
nifi  dedlaadtionequaprimum  Adamus  peccauit ,  intellexi. 
Id  fole  meridiano  clarius  eft,  &:  miror  vocari  potuifle  in  du- 
bium.  lllaenim  ipfa  diftindlio^vt  alia  omittam,hocclarum 
facit :  non  poteft  cnim  dc  pcccati  habitualis  feu  corruptio- 
nis  imputatione  accipi.  Qujs  enim  dicat  corruptionem  ante 
corruptionem ,  aut  poft  corruptioncm  ;  mediante  corru- 
ptione,  aut  canen  mediantcimputari? 

G  A  R.  Ita  enim pariaferme  faceret  cum  ea ,  efuam  prtzmifi- 
mus  i  impHtationis  diflinU:tone  in  communem  ©- (ingularem  : 
•z//-priorem  &:  immediatam  intelligercmus  ■>  communem  ilUm 
sjuam  diximus  ',  pofteriorem  ^r  mediatam  e^nam  propriam 
§  XV  flue  (n\<^\A2^\.zm  nominauimm,  Nam  certe  communis  illafiue 
immediata  ,  qHemaimodum  poflerior  fmt  prima  alhiali  Ad(& 
tranfgreffione  ,  ita  prior  fuit  perfonali  cwjufcfue  hominis  ex  Ada-^ 
mo  prognafi  exiftentia ,  atque  adeo  etiam  corruptione  illa ,  quA  in 
fingulos  naturali  generatione  defcendit  ',  quatenus  ab  initio  ret  fue  - 
runt  omnes  commimiterin  Adamo  ,  quofenfudiEtumefla  Ber-. 
ftardo  ,  Adamum  &:  Euam  fuiife  priiis  noftros  peremptores 
C{\X3.m  ^2i^QmQ.$ ,  AtimpHtatto  fmgularis ,  propria,  pcrfona- 
l,is  &  mediata,  re^Q  dmpoftt  Gonuptions  nokii  inharsnte  pofle- 

rion 


De   statv  qViESTlONisr  lyj 

fior,  ^uatentif  yiemimperfonaHterintputaripoteflfeccatumifludi 
vijlfilnuft  Adami ,  adeo^ue  nifiperjonaliter  exifl-at :  neque  potejl 
ali(jtiisperfonaliter  exiflere  ,  &profilio  Adami  haberi ,  nifipofl- 
cjuam  anima  c^  corpns  invnam  perfonam  coaluerunt :  cjha  par~ 
tttim  hominis  eflentialiHm  coalitio  atque  conjunUio  ,  fine  dubio 
ccnceptJone  poflerior  f//&c.  Ergo  in  conceptione  prtmk  nondum 
adefl  anima,  nondum  homo  eft,  nondum  filtui  Adami  :  ^  ta~ 
wen  ab  ipfo  concevtionis  momento  ineflvitiofitas  infsn^tine ,  quippe 
tSjuodhabetfomitemtllHmpsccdti ,  cjuemdefiniunt ,  inordinatam 
carnis  qualitatem  ex  peccato  priraorumparcntium  tradu- 
^amin  pofteros,  &:c. 

PLAC.  Si  paria  facit,  cur  non  conrentus  illadiftin- 
(Stione  jam  recepta  &  commoda  excogitauit  nouam  6c  in- 
commodam  ;  Melior  cnim  cft  imputationis  diftinctio  in  im- 
mediatam  cr  mediatam,c^dim  in  coynmunem  &fingularem.  Pri- 
mo  quia  ilia  jam  fuerat  vfurpata  ab  i£gidio  Hunnio  &: 
VValaso  5  ha!c  vero  a  quo  fuerat  vfurpatai  Deinde,  quia. 
illa  eftinmcmbra  non  re  modb,  fed  nomine  etiam  oppo- 
fita;  qua:  bonxdiftincStionisnota  in  hacdcfideratur.  Nam 
imputatio  i\\3.fingularis  dici  pott{\.  communis  y  &:vice  verfi 
communisfingularis.  Quid  enim  1  nonne  humana  natura,cor- 
ruptio  hsreditaria,  cxiftentia ,  &c  funt  omnium  hominum 
communes?  Atqui  imputatioy?;z^W^r/>,  propria ,  perfonalis 
non  minus  communis  eft  qudm  natura  humana,  quam  cor- 
ruptio,  quani  exiftentia  (  Chriftum  femper  excipio  )  quo- 
modo  ergo  imputationi  coramuni  opponitur  ?  Nam  mem- 
brorum  oppofitorumaltertim  alterius  negationem  impor- 
tar.  Rurfus  imputatio  communis  potcft  etiam  ipfa  dicihn- 
gularis  ,  propria,  perfonalis ,  fiquidera  communis  dicituif 
diflributiue  :  de  fingulisenim  perfonis  poftcrorum  Adsc  fin- 
gulatim  prxdicatur.  Quod  fi  dicitur  comraunis  colle^tiuct 
vtraque  dici  debuit  coramunis  ,  altera  coUccftiuc  ,  alrcra 
diftnbutiue.  Dcinde  quod  commune  cft  colledtiue  poftcris 
Adami  ,  id  quidem  de  tota  collcdtione  poftcrorum  cjus 
pr^dicaripoteft,  fed  deijs  ftngulis,  nullo  modo  ;  ficut  Apo- 
HoVis  commune  fuit  coIIe6tiue  cftc  duodecimi  ac  proptcrca 
corum  nuilus  fuic  duodecira.  Pr^tcrea,  cum  per  imputa- 
C  c  ' 


174  Man.    Post.    Cap.  II. 

tionemvirdoftusintclligat,  vel  adiimludicis  declarantfs 
aliqucmreum,  poenaquedignum ,  vel  ipfam  poense  infli- 
€tioncm  ,  palam  eft  infiidionem  poEnae  eflc  fingularem  :  feu 
enim  illa  fit  corruptio,feu  mors  corporis  vel  £eterna,infligi- 
turfingulis.  Si  igitur  imputatio  communis  efl:poenaEinfli- 
£tio  ,  vtique  fingularis  eft.  Inflictioni  autem  paena^  rcfpGn- 
det  condem.natio ,  feu  declaratio  ludicis  aliquem  efle  reum 
^pcenadignum.  Qn,?ro  etiam,  quofenfuimput.atiodica- 
turcommunis&:  opponatur  finguIari?An  quo  fenfu  folet 
commune  fcu  vniuerfale  opponi  fingulari  ?  Non  difl^ert  er- 
go  imputatio  communis  a  fingulari  ,  nifi  vt  fpecies  ab  indi- 
uiduofuo.  Non  eft  autcmfpecies  nifi  in  aliquo  indiuiduo 
fuo.  Extra  aut  ante  indiuidua  fuafruftra  qui^ritur.  Atta- 
men  vuItVir  dodus  imputationem  communem  diuante- 
"  quam  eflfet  fingularis,  adebque  cxtra  fingularcmfuiflc.  Mit- 
to  alia  difcrimina.  Qnod  fi  alio  fcnfu,quam  fert  vfus, 
communem  fingulari  Vir  doAus  oppofuit ,  fingularitatem, 
ipfe  Sc  obfcuritatem  afl^eftauit,  fibique  potius  quam  Ledo- 
ri  fcripfit.  Addc  quod  commtinis  videtur  magis  communis 
efle  debere  quam  fingularis ;  alioqui  cur  id  nomen  huic  op- 
ponitur^  Attamennon  eft  magiscommunis,  nifi  velisetiam 
iis  communem  efle  hominibus ,  qui  nunquam  fuerunt ,  nec 
futurifunt.  Plura  nonaddam;  nifihocvnum  ,  quodpras- 
termitti  non  debct.  Exratione  Virido6li,  quaprobat  im- 
purationem  fmgHlarem ,  -propriam  ,  j>erfonalem  corruftione  ko- 
bisinh(zrentefofiertoremeJJe,(cc^m,  imputari  pofteris  pecca- 
tum  Adas  imputatione  illa  commmi ,  antecjuam  fnt  filtj  Ada, 
(fr  profiliis  Addt  habeantur.  Quod  quomodo  verum  &  juftum 
eflTe  poflit ,  tibi  prudens  Ledtor,  confiderandum  relinquo. 

.  GAR.  Eam  exifiimoftiiffementemillis  Theologis,^mpeccatt^m 
AdA  docentnohis  imputari  mediate  ,  fiue  mediante  corruptione  (^ 
'vitiofitate  noftra.  <j£gid.HjmntHS  artic.de pecc.  ^H^ft.j  ■  VaUm 
T>efenf.Moltn.  Cap.  8.  Entmuero  longe  alins  DoQts  Viris  fenfiUy 
cjui  hac^nons  &  pofterioris  imputationis  difiinUione  vtuntur. 
^uandoquidem  i.eam  ,  quam diximm  communcm  ,  priorem 
6c  immcdiatam ,  ahfolute  negant  &:c.  2 .  ^uia  pofteriorem  O' 
inediatam  fiui  fingulareiu  longs  aliter  expoNmtt  ita  fcilicet 


De     StAtV     Q^V^-EstlONls.  jy^ 

'Vt  eant  perte/ida^t  mdla  ratione  ad  iffum  aEtuale  c^  ferfonale 
Adami  peccatum  rejpicere ,  fed  ad  mftriim  ij)forum  duntaxat  ori- 
ginale  vitium  natiuamque  0-  hareditariam  corruftionem  referri 
dehere. 

PL  AC  VcL-umque  hoc  difcrimen  aperte  falfum  eft. 
Et  primum  quiciem  :  Negarunt  enim  impurationemimme- 
diatam  /Egidius  Hunnius  &  VValsus  tam  difcrte  ,  vt  difer- 
tius  non  potuerint.  Illc  ait  laffum  Adami  non  immediate  & 
pcrfe  ,  fed  mediate  Cr  propter  aliud  nobls  ejus  poferis  imputari, 
Item,  vnumillud deliEbumnohis adcondemnationem  cederetan^ 
ticm  msdiate .  Qujci  fibi  vult  illanegatio,  nontmmediate  cs' 
perfe  'i  Quid  excluiiua,  Tanthm  mediate  }  Quid  eft  negare 
imputationemimmediatam,fihocnon  cft?  Hicveroimpu- 
tationis  illius  poifibilitatem  negat ,  fuamque  negationem 
firmat  dudo  a  Dei  juftitia  argumento.  Locum  habes  fupra 
pag.  22.  vti  fuperiorcm  pag.  20.  Secundum  etiam  tam  aper- 
te  fallum  eft ,  vt  fatis  mirari  non  pollim,  quomodo  afc 
vir  Dodtus  impetrare  potuerit  ,  vt  id  proferret,  Contra. 
enim  pertendo  imputationem  mediatam  adipfum  a^uab  c^ 
perfonale  Adarm  peccatum  rejpicere ;  nec  de  alio  peccato  a  me 
vnquam  vfurpatam  fuilFe ,  aut ,  quod  amplius  eft ,  vfurpari 
potuiftc. 

G  A  R.  Tum  in  nomine  imputationis  peccati  vari'e  Itiditur.  < 
Nam  dijpHtationis  initio  confenferamm  ,per  imputationis  vocem 
inhocnegotiointelligendum^  Wadum  judicis  declarantis  ali~ 
quem  rcum  poenacjue  dtgnum,  vel  ipfam  poen^E  infliclionem. 
Nunc in  alia  omnia  itur.  QuAritur  enim ,  an  ipfns  Adot  aUuale 
peccatum  poferj^  imputetur.  Agnofcunt  Viri  Do^i  verhotenus; 
fedexplicationem  audi :  itafciltcet ,  inquiunt ^  ^'/■imputari  dtca-^ 
tur  illa  tranfgrejfo  eode-m  fgnificatu ,  quo  dfxit  Apoftolus  ,  pr^pu- 
tiumimputariin  circunciftonem,  idefl,  eodemloco  haheriac 
ft  circumctfum  effet :  Nos  enim  ,  oh  peccatum  nobts  ah  origine  inha- 
rens ,  dignos  effe ,  cjui  eo  loco  haheamur,  acfi  actualem  ipfam  ino- 
bedienttam  commifffemus.  ^upd  ahquis  Janc  haud  immertto  ter^ 
giuerfationi  deputari  debere  pertenderit.  Conuenerat  enim  ,  ini- 
p-aza.\:c  ^zcco.znm  hocloco  nonaliudefle  ,  quam  altcui  peccatum 
ua  adfcrihere  ,  vt  propter  illHd ,  &  ejus  confderatione  reatum 

CC    2 


tj^6  M  AN.    POS  T.    Cap.   II. 

Jiiheat:,  &'velpoenas  deti  velcerte  poems  digntn  exifiimetHr.  At 
quAm  rer/iotum  fit  illHd  ab  eoimputatiomsjignificatu,  qnem  hic 
froponmt,  nemonon  videt. 

P  L  A  C.  Qood  ait  me ,  in  nomine  imputationis  varie 
lufifTcab  eo  longiflime  abfui,  &quam  maximepotuiferio 
egi^vt  veritatis  &  pacis  decebat  ftudiofum.  Abhorrui  etiam 
ab  omni  tergmerfatione  ,  &:  nihil  mihiprius  fuit  quara  vt 
flatum  qujeitionis  purgarem  ab  omni  impedimento ,  &  cla- 
rum  facerem  6c  liquidum,ne  vlhisvel  tergiucrfatiani,  vel 
diflimulationi  ,  vel  dechnationi  iocus  efle  polTet,  Quod 
autem  me  accufat ,  quafi  conuentis  non  fteterim  >  fatis  mi- 
rari  nequeo.  Qnomodo  enim  confenferamus  Difputatio- 
nis  initio,  aut  conuencrat  inter  nos  de  vocis  imputationis 
iignificatu  ,  qui  nunquam  ea  de  re  inter  nos  difputauera- 
raus  ?  Virum  enim  Docftum  mihinunquam  datum  eft,  vi- 
dere,  aut  coram  alloqui.  Vt  autem  de  hacqu^ftione  me- 
cumconferrevellet ,  impetrarenuUa  ratione  potui.  Ciim 
autem  dicit ,  Nancin  alia  smnia  itur  ,  putas  fortaftc,  Ledor, 
eumhocmeum  manufcriptum^o/?m«j  aut  faltem  tempus 
quo  fcriptum  eft  ,  defignare.  At  non  ita  eft.  Quas  enim 
lubjungit  verbamea  non  petuntur  ex  hoc  meo  Manufcri- 
pto  ,  fed  partim  ex  Thcfibus  meis  de  ftatu  hominis  lapfi  an- 
tegratiam,  quinqucnnio  ,  antequaminciperctiftacontro- 
uerfia,  pubhcatis ,  partim  cx  duarum  cpiftolarum  quas  fo- 
las  adeum  fcripfi,  poftcriore,  duobusauttribusa  Synodo 
poftrema  Nationali  menfibus :  In  priorc  autem  nihil  difpu- 
tabam ,  tantum  ex  ipfo  quaerebam  modeftc  ,  qua  de  impu- 
tationc  Decretum  Synodi  cftet  intelHgendum  ,  de  Mediata, 
andelmmediata?  Inpofteriore  vero  breuiter  oftendebam, 
necrationcsamein  thefibus  allatas  mediatam  oppugnare 
imputationcm ,  nec  defuifte  magnos  Theologos  qui  imme- 
diatam  ncgarent  confefla  mediata.  Illud  enim  vtrumque 
refcripferat  oftendendum  eflc  ,  quod  vbiamc  fadum  cft, 
aliquamdiu  refpondere  mihi  rcnuir,  tandem  vero  datis  ad 
mefecundisliteris  proteftatus  eft  fe  mihi  eaderc  nonref- 
ponfurum,nequcmecum  aut  cum  aHo  vlio  eo  de  ncgotio 
difputaturum,  nifiin  proxinia  Synodo  Nationali.  Atque 


De     StATV     q^ViESTIONlSr  I77 

ita  fincm  fcribcndarum  inuicem  litcrarum  fccimus.  Vbi 
igituraut  quando  internos  ea  fada  fuerit  conuentio  ,  di- 
«inare  non  poflum.  Fac  tamen  fuifle  fadam  ,  quid  dixi, 
quod  ei  vocisimputationis  flgnificatuircpugnct  ? 

Scripfl  inThefibus  fupra  didis  §  vii.  AllHalemimhedien- 
tiam  Adamidictpojfc  nobis  impHtari ,  hocfenfu,  cjHodobpeccatHm 
TJobis  ab  origine  inh<&rens  dignifHWHS  ,  ^«/  eodem  loco  habeamur, 
acfi  tnobediemiam  illam admifJfempM .'^^i-nc  id  vcrum ,  an  fal- 
fum  ?  Si  falfum  ,  dcbuit  oflienderc  falfltatcm.  Si  verunx, 
vtiquenonrepugnatimputationi  mediatx,  quam  eflc  ve- 
ram  ipfevirdodusnondiffitetur  :  verum  enim  vero  non 
rcpugnat.  Imo  nihil  aliudcll:  quam  dcfcripiio  imputationis 
mediatas  ,  quAm  oppofui  opinioni  Pighij  ,  ctdpam  originis 
^>nicamfi,:tuentistranfgrejfio>:emAdami.  Cmvni ,  inquitMar- 
tyr,  nosomnes  vsHt  nafci  obnoxios ,  nonpropter  aliquodvitiHmt 
AHtcidpam,  ant  depraHationem .,  quaminnobishabeamH^.  Dixi 
inEpiftoLi,  ctimvitiHm  htereditariumnos  aqtte  morte  dignosac 
Adamttmfaciat,  mhiiobfiare^  qpiominmpeccattim  Adamtnobis 
fofenfHdtcatHrimputari ,  qno  dixit  Apofiohis ,  fi cjuis  legem  fer- 
tianerit ,  i/lim prapHtium  tn  circtrnctfionem  imptitart.  Eft-neid 
verum,  ncc-ne?  Nequc  ait ,  neque  negat  D.  Gariirolius. 
Qmd  igitur  facit  1  eum  audi. 

G  AR.  Dixertt  ergo  PauIhs  ,  imputari  prjeputiumincir- 
cumcifionem  ,  quia  eodem  loco  habeatnrac  fi  circHmcifHm  efiet. 
At  hicnon  de  impHtatione  cujufHts  rci  agitur ,  fed  de  tmpHtatione 
fcccatialieni.  ^^nis  autem  ha^enm  veldoCHit.,  vel  fibtperfHafity 
^^r  imputationem  tllampeccati ,  intelUgendam  coUationem  di- 
tterforHmpeccatorHm  a  dtnerfis perfonis  patratortim  ,  w/parita- 
tem  inter  dtnerfa  peccata  ratione  poena  aut  reattu  ?  Hoc  neque 
Scrtptura ,  neque  commnnis  tpfe  loquendt  vfiu  admittit. 

P  L  A  C.  Sumpfine  verbum  tn^utandi  eo  fenfu  quo  iUud 
Paulusfumpfit ,  cum  dixit  prdputiurri  irnputariin  ctrcnncifio- 
9iemy  nec-nc  ;  Non  negat  Vir  dodus.  Ergo  in  co  verbo  non 
lufi,  nifl  velit  in  eodem  verbofimilitcr  lufiflc  Apoftolum. 
In  ca  enim  fignificatione  illud  vfurpaui ,  cujus  grauiilimum 
habeo  autorem ,  ipfum  Paulum.  At  hic ,  inquit ,  non  dc  im- 
putatione  cujufuis  iciagirur  ,  Tcd  de  imputationc  pcccati 


16. 


iyS  Man.    Post.    Cap.il 

alieni.  Quid  tum  poftca?  Eft-ne  aiiquiH.  quod  proiiibeat 
iliud  vcrbum  ,  quo  fenfu  de  alia  aliqua  re  vfurpatur ,  eodem 
eriam  vfurpari  dc  peccato  J  At  per  imputationcm  pcccati 
noneft  inteIligendac(?//<,?/^/o  diuerforumpeccatorum  adiuer- 
iis  perfonis  patratorum  vcl  fartta^  inter  diuerfa  peccata, 
Quid  hocadme?  Anpcr  imputationeminobedientix  Ada- 
mi  talem  intellexi  vel  collationem  ,  vcl  paritatem  t  Non 
certe.  Diuerfa  peccata  a  diuerfis  perfonis  patratafuntam- 
bo  pcccata  adtualia  \  vitium  nobis  ab  origine  inhaercns  non 
cft  peccatum  adtuale,  fedhabituaietantum.  lllorumpccca- 
torum  diuerforum  vnum  non  cft  caufa  alterius  :  ciim  tamen 
inobcdicntia  adualis  nobis  inhscrentis  iiabitualis  caufa 
fuerit.  Itaquc  conferuntur  illa  diuerfa  peccata,  tanquam 
vt,  ita  loquar ,  coordinata ,  hse  vero  inobedientias  tanquam 
fubordinata:.  Cum  ergo  inobedientia  Adami  iit  caufa  vitij 
nobis  inhaerentis  ,  &:  hoc  ftt  caufa  reatus  noftri ,  necefle  eft 
inobcdientiam  Adami  caufam  ti^<i  noftri  reatus ,  faltem  mc- 
diatam.  Itaque  nos  efte  reos  ob  vitium  nobis  inhaercns  im- 
mediate  ,  eoque  mediantc  ob  inobedientiam  illam  adtua- 
lcm  Adami,  cujus  vitiumilludinhaerens  habitualis  quar.dam 
cft  confenfto  5c  approbatio  ,  &:  communio  :  vt  ob  eam 
caufam  magis  propric  nobis  in  peccatum  dici  poflit  imputa- 
ri,  quam  pra;putium  incircumcifionem  ,  ob  feruata  Legis 
Jiiiig.idfjiM.Tv..  Caeterum  quod  ait  in  Scriptura  nullibi  oftendi 
pofTe  impHtationem  -peccati  eo  fenfu  vfurpatam  ,  conturbare 
nos  nondebct  :  nam  phrafis  impfitareyelimputari  peccatum 
admodumrara  eftinScriptura,  nec  forte  nificumnegatio- 
ne  adjuncla  vfpiam  occurrit.  Confideraautem,humaniiIi- 
mc  Lector ,  quo  fenfu  phrafis  arquipollcns  ab  ipfo  Oomino 
noftrolefu  Chrifto  vfurpatafuerit  Matth.  15.34.  Propterea 
ecce  ego  mitto  ad  vos  Proph^as  ^fapientes ,  c^fcribas  ,  Cr  ex  ip- 
Jis  quofdam  trucidabitis  (^  crnctfigetis  ,  &  ex  ipfis  aliqHosflagel^ 
•  labitis  in"Sjnag9gis  vefiris ,  &  perfequemini  ex  vrbe  in  vrbem^ 
vt  veniat  fuper  vos  omnis  fanguis  lufipu  effufns  fuper  terram,  k 
fanguine  Abel  jufii  vfque  ad  fanguinem  Zacharitt  filij  Barachiay 
efuem  occidifiis  inter  templum  &  altare  :  hocefl;,  exponente 
Luca  cap.  XI.  50.  vt kgente ifia  reqmratnr fanguis  omnmm  Pr9^ 


De    statv    clvjestioi^is.  17^" 

phetarm  efufiis  k  jaElomundifpindamento.Qynvizmm  illis  vci-- 
bis  fignificata  fuent  impiit.itio  pcccati  negari  ncquit.Itaquc 
iicinverbailla  commcntatus  eft  C^\mvL\.\s,Tametfi  Abelmn 
k  ludais  occiff^  efi ,  eius  tamen  n^cem  iffis  imputatChrifita,  ^uia 
interipfos  &  Cdin  ^uadameratimpietatis  cognatio.  Facit  autcm 
vitiolitas  inha:rcns  ,  vt  uobis  cum  Adamo  pcccante  non 
qualifcunque  cognatiopeccati,  fed  confanguinitasinterfic, 
Irao  vitium  noftrum  inharrens  nihil  aliud  cft  quam  pecca- 
tum  Adami  fecundum  habitum  in  nos  propagatam ,  vel  in- 
ftarpeftis  aut  vencni  naturali  contagio  diffulum.  Qmd  eft 
igitur ,  cur  ob  illud  vitium  nobis  imputari  dici  non  pollit  ? 
Vidccrgo,  Ledlor,  an  me  potius  hocloco  quam  ipfumDo- 
minum  ,  VirDoCtusimpugnct. 

G  A  R.  Denicjue  Socimfia  twfutatlonem  feccati  Ad<e  exerte 
negant ,  c^  agnofctint  tamen  nos  propter  nofirum  peccatameodem 
locohaUri,  ac  fi  Adami  alhalem  inohedtentiam  commififfemiiSy 
^uia  nimirum  imputationcm  peccati  fic  explictitam  agnouerunP, 
^tillam  ejfe  veri  nominis  imputationem. 

PLAC.  Hic  quoquc  nos  traduccndi  cupido  tenebras 
ofFudit  animo  Viri  Dodti.  Ait  enim  Sociniftas  agnofcere 
nos  propternofirumpsccatum  codem  loco  haberi ,  ac  (i  Adami 
adlualem  ipfam  inobedicntiam  commifiiTemus.  Id  quod 
falfum  cft  Volunt  enim  nos  quidcm  eodcm  cum  Adamo 
loco  haberi,  at  non  propter  peccatum  noftrum-,  (pccca- 
tum  enim  ab  origine  nobis  inharrcns  nullum  agnofcunt)  fcd 
quia  fumusab  eo  procreati,&delibcris  idcmquoddepatre 
judicium  fit.  Itaquc  ab  corum  fcntenria  abeft  noftra  toto 
caelo.  Cxterum  imputationem  pcccati  Adami  Socinus  ver- 
bisnegat,  reponit.  Namfiidemfit  defilioquod  de  Patrc 
judicium,  &  hic  judicarurpcccator  &  dignus  pa-na  ,  judi- 
catur  etiam  pocnadignuscffe  filius  :  Ille  quidera  quia  ipfc 
pcccauit,  hic  vero  quiacjuspaterpeccauit.  Idquod,ipfo 
Viro  Do6to  tcfte,  eft  peccatum  parris  hlio  imputare^&  qui- 
dcm  imputationc  iramcdiata  ,•  quippe  cum  ha:redirarinm 
corruptioncm  negctSocinus ,  llne  qua  mediataimputatio 
cfTc  non  poteft.  Adde  quod  eadcm  morsinfligitur  poftcris 
Adami  &  Adamo.  Jpfa  autcm  posna  infii^ioeH  Viro  Dodo 


iSo  Man.    Post.    Cap.    II. 

peccati  imputatio.  Reucra  igitur  Socinus  ncgat  imputatio- 
nem  mediatam  quam  agnorco  i  immediatam  quam  impa- 
gno  verbotcnus  tantum  negat ,  re  autcm  ipfa  afiirmat. 

G  A  R.    Alio  deinie  colore  hanc  ipo^cnox:tmfuam  itnpHta^ 

tionempnguntr,  ciim  addunt,  nihil  objiare ,  cjuominus  Adamipec-' 

J5  catum  nobis  imputari  dicatur^  quatenus  vitiumnojlrum  haredita* 

„  rium  habitus  ej},i^uemprimum  aEiuale peccatumreliquitin  Ada^ 

jj  mi  anima  i  d.e.ndeinclinatio  ad  fimtlia  peccata;  tertio  confenfus 

i,  habitualis  ad illudpcccatmyi.    Ha;c  verba  ex  fecunda,  quam  ad 

cum  rcrip{cram,epirtola  vir  Dodus  deprompfit ;  ^qA  defuo 

addiditvoces  quatenus  ,deinde ,  fifmj,diuidens  ea  quar  con- 

junxi,ac  ex  vna  ratione  tves  conficies  pr^ter  ment em  meam. 

Locumex  illaepiftola  Gallice  fcripta  integrum  exfcribam. 

Peccatum  Adami  dici  poteft  nobis  cius  pofteris  imputari 

rribus  modis.  Primb,qu!a  (  vt  innuit  CaluinuSjVitiumquod 

.    abAdamoin  nosdefluxit  peccatum  Adami  vocans)  intra 

nos  eft.  Secundo  ,  quia  ciim  vitium  hasrcditarium  nos  xquc 

mortciEterna  dignosacAdamum  faciat,  nihilobftat ,  quo- 

minus  peccatum  Adami  nobis  eo  fenfu  dicatur  iraputari, 

quo  dixit  Apoftohis  ,  fi  quis  legera  feruauerit,  illius  pr^e- 

putium  in  circuncifionem  impurari ,  hoc  eft,  eodemloco 

eum  haberi  ac  fi  fuiflet  circuncifus.   Tertio  ,  quia  corru- 

ptio  hasreditaria  eft  habitus,  quem  primum  peccatum  m 

Adami  anima  rehquit  ,   &:   peruerfa  incUnatio  ad   fimi- 

lc  peccatum  ;  ac  proinde  confenfus  habitualis  ad  illud  pec- 

catum,  nihil  videoquod  impediat,  quominusnobisimpu' 

taridicatur.  Hunc  vltimum  modum,  hanc  vltimam  ratio- 

nem  ,  Vir  Dodus  intres  difcerpit ,  ac  mutat  quia  in  quate- 

nus.  Sed  eum  audiamus. 

G  A  R.  Vbiprimum  illudmiran  fubit,  quodimputari  agnof- 
cunt peccatum  Adity  quatenus  corruptio  nofira  efi  habitus  in  Ada- 
mt  anima  rclicius.  Hizcenim  verba  pr^ferre  videnturimputa- 
tionem  ipfus  habitualis  peccatt  Ad<z.  C}md  autem  horridius  aut 
abfurdiHs  efl,  in  eo  t^uoddicimus,  imputari  nobispeccatum  Adami 
^Buale,  qukm  cjuodhk  verbisfatentur ,  imputart  peccatum  habi^ 
tuale  ipntfertitn  cummpHtdtiopQtms  addUns  videatur  referenda 

PLAC, 


De       STATV      Q^ViESTlONlS.  iSl 

PLAC.  Primum  non -dixi  ,  imputan  peccatum  Ada:, 
qnatenus  conuptio  noftra  cft  habitus  in  Adami  anima  reli- 
d:us.  Tantiim  dixi ,  quia  corruptio  hjereditariacft  habitus 
quemprimum  pcccatum  in  Adamianima  rchquit,  6c  pcr- 
nerfa  propcnfio  ad  cjulmodi  pcccatum ,  atquc  adeo  con- 
fenfus  habituahs  adilhid  pcccatum,  caufammc  non  videre, 
curnon  poflit  dicinobis  imputari,  nimirum  primum  ilhid. 
peccatum,  quod  corruptionem,  qua;  ha;teditaria  vocatur, 
in  Adami  anima  rcliquit  .  id  autem  ahud  efle  non  poteft 
quam  primum  ilhid  Adx  peccatum  a6tuale.  Ahud  cnim 
nulhim  illam  deprauationem  in  Adam.ianima  rchquit.  Vi- 
desLcdor,  me  imputationem  ilLnm,  quam  mediatam  ap- 
pcllo,  referrcad  peccatum  Ada:  a6luale,  ac  rationemred- 
dere,  cur  ob  hxreditariam  illam  corruptionem  dicipoilin 
nobis  imputari.  Sed  quandoquidem  Vir  Do£lus  probar 
corruptionem  ,  quatenusin  Adami  animafuit,  nobisim- 
putari,  vide  qu.-efo  quid  confequatur.  Primum  illanoftra 
erit,  vtpcccatum  a£luale,  per  imputationem  i  hoc  enim 
eftillius  fententi^  confentaneum.  Vultnc  igitur  pofteros 
AdamicorruptosclTe,  vtloquitur,  interpretattHe ,  knirfjdit- 
tatiue  ?  Deinde ,  peto  an  corruptio ,  quatenus  nobis  inhar- 
ret,  nobisimputctur,necne^  Si  negas  ;  igitur  noneft  vere 
peccatum,  non  peragit  nos  reos.  Si  ais,-igitur  bis  corru- 
ptio  nobis  imputatur ,  femel  quatenus  fuit  in  Adamo  ,  ite- 
rum  quatenus  cft  in  nobis.  Ita  raagis  rei'  iumus  quam  Ada- 
mus.  Q^jishoccredat  ?  Dcniquepeto  an  cormptio,  qua- 
tenus  hxht  in  Adamo,  imputetur  nobis  immediatc  ,  an 
mcdiante  corruptionc  ?  Si  hoc,  cur  idem  non  diciturde 
pcccato  aduali  t  Si  ilhid,  Ergo  ilhus  corruptionis  Ad.-e, 
noftracorruptio  poena  eft  :  Curenim  non  a;que  imputati 
habitualis  pccnalit,  acimputati  a6luaIis.?Si  ers^o  illius  im- 
putati  pocnaeft,  magis  punitur  innobispeccatum  habituale 
Adami,quam  in  ipfo  Adamo  punitum  cft.  In  nobis  enim  ,  fi 
viroDo<^o  fides  habctur,  puniturinflictacorruptione,'cum 
capcrna  nonfucrit  corruptio  Adami  in  Adamopunita.  Po- 
ftremb,  Sinobisimputatur  corruptiovt  fuit  in  Adamo,vcl 
robis  imputatur  fimul  cum  eiuspeccatoaduali,  vclante, 

Dd 


i%2  Man.    Post.     Cap.  II. 

aut  poft  illud  peccatiim.  Cur  ante  aut  poft  illud  imputetur, 
caufadicinonpoteft.  Sinobisfimul  imputatur,  etiam  fimul 
cumadualiimputatafuit  Adamojcurnon  enim  aeque  fimtil 
jlli  ac  nobis  duo  illa  eius  peccata  imputata  fuiftent .?  Si  ergo 
iimuiimpuratafuerunt  ipfi  Adamo,emscorruptio  non  fuic 
paena  pcccati  adualis :  fuiflet  enim.  femetipfa  prior :  ante- 
ccdit  enim  imputatio  pcenam  ;  dc  piius  imputata  fuiflet 
Adamo,  quam  in  eo  fuiflet.  Id  quod  non  obfcure  contra- 
didionem  implicat.  Scd  pergat. 

G  A  R.  Deinds ,  quk  ratitne  hahitPts  ille  in  Adami  anima 
reliEius^dici  foteff  feccatum  nop-um  hArednartHm  fhabittisille  in 
uid.ami  animii  ,nonne  diit  eft  cnm  ejfe  d.efift  ?  ^uomodoigitHreJfe 
amplitis  fote(t  y  aut  nobis  fubjettifie  inharere  ?  imo  quifierifotefJ:, 
'Vt  VKicas  habitus,  id.  vnum  idemijHe  nHmero  accidens ,  in  tam  di- 
uerfa,  adeoqHe  mfimtapoene  fnbjcEla  tranfeat? 

PLAC.  lyiyi^i  in  genere  corruptionem  haereditariam 
cftc  habitum ,  quem  primum  peccatum  in  Adami  anima  re- 
iiquit  j  nempe  vt  m  fuo  fonte,vnde  ad  nos  omnespiopaga- 
tione  natiirali  manauit.  Nonnc  hoc  verum  eft  'i  Atqui  dui 
eftcum  efte  deiijt,ncmpein  Adamo.  Sed  nondumelTedc- 
fijtin  Adamipofteris.  At  quomodo  habitus  in  Adami  yni- 
marehdusdici  poteftpeccatum  noftrum  ?  Eo  raodo  ,  in- 
quam  ,  quo  peccatum  Adami  dicitur  a  QjA\\motntranos  effs^ 
dc  peccatum  haereditarium  dicitur  vetus  Adam ,  &  natura 
Adami  dicitur  natura  noftra  ,  &  quod  fcminatur  cfte  id 
quod  mctitur.  Nimirum  habitusille  in  Adamo  relidus  ab 
co  in  nos  propagatuseft.  Diff^ert  igitur  numero  peccatum 
noitrum  ab  Adami  peccato  ,  fed  cft  idem  fpecie,  ncc  id 
tantiim,  fed  ab  eo  ducit  originemquodam  quafi  naturali 
contagio.  Si  dixero  naturamhumanamefTeiilamqusecrca- 
taeftin  Adamo,  num  inde  fequetur ,  naturam  humanam 
Adami ,  &  noftram  non  dift"crre  numero  ? 

G  A  R.  -E/?  tnclinatio  ad  feccatafimiliapeccato  tUiprimo  Adn» 
Sane  vcro;Sed  ^  adalia  Adamipeccata.An  ideo  dicemHs,reliqmi 
itidem  Adamipeccatanobis  imputart  ?  Imo  neqHaqHamfufiiciens 
«fialienipeccatiimpHtationis  canfa  ,  vt  nofirum  peccatHm  eodem 
,mimHm  nofirnm  imlmep  ^^fif^ap.  Mfilti  mm  inclinmmm  & 


De     statv    clV  ;eS  tion  IS.  iS^ 

^atttralem  cfuendam  imfctum  habent  adjtmilia  aliorum  peccata, 
Jine  omm  omnino  illorum  imputatione.  Scc. 

PLAC.  Primo  tribuit  mihi  argumentationem  non 
meam.  Hocenim  ,  vt  dixi,  conjunxi  cm-n  fiipcriori,  vtex 
duobus  illis  tertinm  coUigercm  ,  in  quo  ratio  ixputationis 
potiiTimum  confiftic.  Id  cjuod  ex  tertia  illarationc,  quam 
cx  litcris  mcis  i'c  coilegifle  profitet-ur  hoc  eodem  cap.  z.  §  x. 
pag.  35.  3<J.  liqucre  potcft.  In  ea  cnim  copulantur  ifta  tria 
quas  Koc  loco  dmifit  fic  vt  duplex  mutatio  notari  poflit. 
Primb  enim  pro  corruptione  htsreditaria  repofuit  vititim in  no- 
bisinextjlens.  Deindeomifit  conjundioncm  caufalcm^om- 
de i  adeoi  aut  fimilcm  ,  refpondcntem  eo  loco  vocibusgalli- 
cisparconfe(juenty  quibus  in  illa  epiftola  vfus  fueram,  t^:ex 
quibusapparet,  rationcm  imputationis  me  peterc  aconfcn- 
fu  habituali  ad  illud  peccatum  in  corLuptione  hsreditaria 
inciufo  :  hunc  autem  confentum  ex  eo  colligcre,  quodilla 
corruptio  nihil  aliud  eft  quam  primi  illius  pcccatiadualis 
prauitas  hab:tualis,quamin  Adamianimareliquit  ,  &quac 
in  nos  propagaca  nos  ad  {imilepeccatumindinat.  C^te- 
rum  nefcio ,  annon  etiamhoc  loco  aduerfus  ipfius  Dommi 
verba  dilputarc  videatur,  qux  habcntur  Matth.  13.34.  ^ 
Luc.  XI.  50. 51.  Qujd  cft  enim  ,  cur,  exempli  caufa,  non 
poflint  aliquomodo  crudelia  facinora  Neronis  ei,qui  (it  ani-- 
mo  a?que  crudeli  &  immani,imputari,quandoquidcm  quo- 
minus  eadem  perpetrct  per  ejus  voluntatem  non  ftac ,  aeque 
videlicet  crudelem? 

G  A  R.  De habituali  confenfu  qmd  vltimo loco  dicitur,  ad 
rempra/entem  magis  pzrtmet  .fediale  tamen  eji;  vt  Virorum  Do- 
Borum  caufam  euertat  potms  qukm  (labiltat.  Contendunt  enim 
acriter  ipfam  Adamt  aB.ualem  inobcdientiam  ncmini  pcfierorum 
imputari ,,  nemtnem  ejuspocnasferre ,  nemtnem  propter  eam  rcum 
haberi  poffe  ,  (^  tamen  fatentur  ejfe  .in  omnibtu  Adami  poferis 
confenfum  habitualem  ad  illudpeccatum.  ^^uis  non  inde  con- 
fecfui  vtdet ,  eam  igitur  inobedtentiam  primi  parcntis  merito  poffe 
pofierts  imputari  ?  Nam  confenfus  tnpeccatum  alterius ,  jufia  cau- 
fa  ej} potefl  im^\ita.tioi\is  illius  peccati  ,  juxta  dt^ftm  Apofloli- 
cami  efle  dignos  mortc ,  non  modb  qui  malaipflpatrant:, 

Cc  2 


184  Man.   Post.   Cap.   II. 

fed&:quima!apatrantibusconfentiunt.    Rom  1^x51.   Vnde 

colliq^itur  h(ZC  argumeyitMw.  Omnis  confenfui  in  alienum  pecca- 
tum ,  jtiflacaufaeJfefpteftimpHtationisilltHsfeccati.  Atconfen- 
fiis  habttualis  ommum  poflerorum  Ad<x, ,  efl  aliquis  confenfns  in 
■peccat:im  aoiuale primum  Adami.  Ergo  confenfus  hahitualis,  ju- 
j}a  ratio  &  caufa  cfle  potefl,  quare  primum  Adami  peccatum  om- 
itthus  ipfluspofleri  s  imputetur. 

P  L  A  C.  Itane  argumentatio ,  quae  tota  mca  eft ,  caufam 
mcameuertit  \  Itane  contendoacriter  ipfam  Adamiadua- 
lem  inol>edientiam  neminipofterorum  imputari^  neminem 
ejuspccnasferre,  neminemproptereamreum  haberipoHe? 
Quid  clarius ,  quam  me  potiiis  contenderc  eam  Adami  po- 
ilcris  imputari,  eos  eins  pcenas  ferr£",proprereamreos  ha- 
beri?  Alioqui ,  quorfum  fcpofui  corruptionem  hseredita- 
riam  a  ftatu  quaeftionis  1  Cur  imputationis  immediatiE  &: 
mediata:  diftm6lionem  attuii  ?  Cur  (ic  diftinguendum  cen- 
fui  attributumquaeftionis  ,  VtriimaEiualis  inobedacntta  Ada- 
mi  nobis nafcemtbus  imputetur?  Cm  conftituens  ftatum  contro- 
uerfiiE  eilimitationem  abilla  diftmdionepctitamadhibui : 
Quorfum  etiam  pcrtinent  iftae  ipi.-E  rationes,  qnas  coniun- 
dtimpropofueram  &  Vir  Dodus  disjunxit  ?  Voluicertera- 
rionem  rcddere,cur  peccatum  aliquod  nobis  imputetur, 
nonne  ?  Nimis  diferta  funt  verba  mea  quam  vt  id  poftit 
negari.  Quod  ergo  peccatum  intellexi  If  NulIumpotui,prx- 
ter  aftualeprimum  Adami.  Dixi  corruptionem  ha:rcdita- 
liam  effe  habitum  ,  quem  primum  peccatum  reliquit  in  A- 
dami  anima.  nonne  vides  me  ahud  primum  peccatum  in- 
telligere  non  pofle,  quam  aduale  illud  primum  ?  Dixi  iilam 
corruptionem  efte  propenfion«m  ad  fimilia  pcccata,  nempe 
fimilia  illi  primo  adluali,  alia  intelligi  non  poftunt.Dixi  eam 
efle  confenfum  habitualcm  ad  illud  peccatum.  Quisnon 
videtper  illud  peccatum  me  corruptionem  non  intelligere, 
fed  aduale  illud  primum  quo  fe  ipfe  Adamus  corrupit? 
Eandem  rationem  imputationis  mediatae  in  hoc  ipfoMa- 
nufcripto  propofui  his  verbis.  Hujus  enim  corrupttonis parti- 
cipatione  communicamus  peccato  Adami ,  eiejue ,  vt  ita  loquar^i 
hahitmliter  confentimm.  Quis  non  vider  me  peccatum  Ada- 


De      STATV      Ct.ViESTl0^lS.^  18$ 

mi  cui  commnnicamus  ,  cui  habitualiter  confentimus, 
diftingucre  a  corruptione  qua  ci  communicamus  6c  confen- 
timus  ?  Idautcmalmd  effe  nonpoteftquam  primumillud 
^ftuale  Adami.  Hoc  igitur  voluinobis  imputari ,  &:qui- 
dem  ob  iftum  ipfum  Iiabitualem  confenfum.  Non  igitur 
me  mecum  committit  Vir  doduSjfcd  cum  animi  fui  Iigmcn- 
to. 

Pofterior  quxfJo  de  hujus  peccati  imputati  poena 
etiamipfaaiiquam  explicationemdefiderat.  Primum 
autem  pcena  diilinguenda  eftjdeinde  feparandus  a  no- 
bis  Adamus.  Poena  dicitur  vel  proprie  ,  vel  impro- 
prie.  Proprie  rurfus  multipliciter  :  fed  nihilopus  cft 
omnia  pcsaarum  genera  quae  tc  noffe  arbitror ,  enu- 
merare,  id  enim  cum  longum  efTet,  tum  ad rem  quam 
agimus  inutile.  Satiseft  tenere  quo  fenfu  corruptio 
hxreditaria  pcena  dicatur  a  te  aliifque  fratribus  no- 
firis  5  quorum  fententiam  aduerfus  me  tueri  vis. 
Nempe  ftatuis  elTe  poetiam  firidiiTmie  ac  propriififi- 
me  fic  diclam,  cujus  \\x  funt  conditiones.  i.Lex 
eam  comminatur.  2.  luftitia  vt  infligatur  a  ludice 
cxigit.  3.  ludex  eaminfligit  vt  fiat  juftitia,  fiue  vt  ju- 
(litix  fatisfiat.  Itaque  Vrlinus  inexplicat.  Catecher. 
Cum  fibi  objeciffet  non  dchuijfe  T>eum  culpam  Adaml 
t.:lt  pce?2a  pumre  ,  refpondit /^^y///?/^/rf  & pereat  Mun* 
dus.  Ego  vero  talem  eiTe  poenam  &:  negaui  in  The- 
Itbus  &  non  polTum  impetrare  a  confcientia  mea  vt 
nunc  quoque  non  negem.  Scio  hanc  corruptionem 
feu  cocupifcentiam  poenam  a  Patribusappellari,nec- 
non  alicubi  a  Caluino ,  fed  nego  fenfu  ita  proprio,  ita 
Itrido.  Sed  ob  fmiiiitudinem  quandam  poenx  no- 
men  ei  accommodatur.  Vt  enim  poena  fequitur  cul- 
pam  &  cimi  ea  cohxretjfic  corruptio  hoereditaria  fe- 
cuta  eft  culpam  Adami  atque  ex  canata  elt.  Vt  non 


1^6  Man.    Post.    Cap.  IT.  , 

eft  m  cius  qui  punitur  poteftate  poenam  aclmittef e^vel  i 
non  adniittere  aut  etiam  cxcutere ,  fic  ab  aligcorru- 
ptione  ifta  afficimur  ,  nec  in  nobis  fitum  eft  eam  noii 
admittercj  aut  excutere.  Vt  poena  ejus  cui  iafligitur 
conditioncmmntatin  deteriorem,  fichaccorruptio- 
neinquinatus  Adamus  detcriorj  ignobiiior,  foediorj 
miferior  ,  quam  alioqui  fuiffet  ,  euatit.  Denique  vt 
qui  infli(5tam  poenam  fentit,  ingemifcit  ,  &:  ab  ea  H- 
berari  percupit ,  i\c  qui  lianc  in  fe  corruptionem  de- 
prchendunt  &c  agnofcunt  fcrio  ,  vehementer  indo- 
lefcunt  &  aegrc  ferunt  fe  liujusmali  vinculis  illigari^ 
Has  ob  fmiilitudines  merito  tetrum  iftud  &  horren- 
dum  majum  poena  dici-potuit  &  dicitur  a  muhis  ?  Sed 
qu^ritur  inter  nos  duntaxat ,  numiitpoena  fenfuillo, 
quemexpHcauij  maximeproprio&iiricio.  Hasduas 
qu^ftiones,  quiatu  non  leparafti,  vt  feret  occaliOjtua 
fequens  veftigia  ,  Deo  fauente ,  tradabo. 


C  A  P.      L  I  I. 


Ohjemata  qn^dam  in  frimo  (jr  fecundo  Capitc 
TraftatHS  3  (^aiia  laudata^  alia  refntata. 


P: 


^Rrimo  Capitetui  tradatus  ftatum  qua^ftionis 
conftituifti.  Eo  conftituto  Capite  fecundo  di- 
grcderis  ad  probanduni  ,  ow^es  homines  ejje  infc^os 
feccato  origtnali  ,  &  idcb  ommbtis  hujm  viu  mtferiis  d* 
morti  obftostos.  quo  confiHo ,  equidem  nefcio.  Nam 
tu  ipfc  fateris  extremis  verbis  cap.  2.  nuUam  ea  de  re 
intcr  nos  effe  controuerfiam :  Et  vcco  id  ipfum  The- 
fibus  quas  oppugnas  probaueram  ,  paucis  quidem 


D  E      S  T  A  T  V      Q^V  iE  S  T  1  O  N  I  S.'  187 

verbis ,  fed  argumentis  multis  &  validis  ,  robore  6c 
numero  prxftantibus  ,  quorum  quxdam  expoliuifti, 
quxdam  prxtcrmifilli.    Notaui  autem  inter  legcn- 
dum  nonnulla  digna  obferuatu  ,  vel  quia  vera  funt, 
fed  caufic  quam  agis  repugnantia ,  velquia  tam  veri- 
tati  quam  mex  iententiit  aduerfari  mihi  vidcntur. 
Laudo  in  primis  quie  fcripfifti  non  procul  a  fine 
Cap.  2.  peccatnm  illud Adami  cmnitim  malorumfeaturi' 
go  y  a^tide  &  PERSONALEfuit  inipfo  y  fedinfaitna' 
turam  :  &  cmncs  homines  eo  inJiciuntHr ,  quiajkntab  co 
ficundum  ordmem  natur^  &c.  Dic  mihi ,  amabo  te ,  fi 
peccatum  illud  perfonale  fuit  in  Adamo  ,  quo  jurc 
illud  idem  numero  quod  in  Adamo  fuit  nobis  omni- 
bus  imputetur  ?  Tu  Cap.  x.  dicis  Deum  in  verbis  ilh's 
Ezechielis,  filius  non  fcret  iniquitatemPatris ,  loqui 
tantum  defeccatts  externis  df  acfualibu4 ,  &  cum  ejuJrnO' 
di  peccatafent perfenalia ,  ^erfenam  tantumj}e^are*   lam 
autem  tu  afhrmas  hoc  loco  peccatum  illud  Adami 
fuifle  ad:uale  &:  perfonale.  Qjis  non  inde  concludat 
ergo  peccatum  illud  tantum  Adami  pcrfonam  fpe- 
ctabat  3  nec  illud  ferrc  filij  eias  debent  ?  Quid  fibi 
etiam  volunt  illa  verba  in  ipfo  .«'opponunturne  his  in 
ejmfofterls  ,  vel  in  nobis  ?  ccrte  in  nobis  peccatum  A- 
dami  non  eft  perfonale ,  fcd  totius  generis  humania 
(  vno  excepto  Chrifto  )  commune  :  fed  in  nobis  ni- 
hil  aliud  eft  quam  hxreditarium  illud  vitium. ,  quo 
omnes  infedi  nafcimurjquodque  omnibuSjnifi  con- 
donatum  fuerit  per  Chriftum,  imputatur. 

Minus  commodc  idem  dixeras.  Cap.  i.  hxc  culfx 
njnim  hominis  ftit  ^fed pctna  omnibm  homin:bu4  eft  com- 
wunis  &c.  Hoc  difcrimen  obferuas  inter  culpam  Ada- 
jni  &  pccnamj  quodculpavnius  homiais  fuit ,  poena 


i88  Man.    Post.    Cap.  III. 

vero  communis  omnibus.  Nonae  vides  qiiid  fequa- 
tur  5  nimirum  poenam  non  refpondere  culpae  s  quip- 
pc  5  culpam  enim  non  comunem  vindicari  poena  com- 
muni  :  poenam  ijs  irrogari  ,  quorum  non  fit  culpa. 
Certe  fi  poena  eft  omnium ,  culpa  tantum  vnius ,  om. 
nes  3  vno  excepto , culpa  vacant ,  qaomodo  igitur pu- 
niuntur  iulie  ?  Si  culpa  vnius  hominis  eft,  nec  efl  com- 
munis  omnibus,  curomnibusimputatur  ^Sieam  di- 
cas ,  cum  vnius  iit ,  imputation&fieri  communem  om- 
nibus ,  noneuades , pLimum  enim  qux  mea  culpa  non 
crt,  eamihi  imputari  non  debet.  Noncnimideomi- 
hi  imputatur  vt  llt  mea ,  fed  contra  quia  mea  eft ,  id- 
circo  mihi  imputatur  :  alioquimihiimputatur  falso 
Sc  iniufle.  Dcinde fi  culpa  Adam.i  mea  non  eft  nifi  im- 
putationcjfecit  me  Deus  ludex  (  cogitans  horrefco  ) 
iua  imputatione  pcccatorem, ,  non  umenit:  Cilenim 
imputatiojudicisaclus,  nonmeus.  ToUeimputatio- 
nemjCulpailIavaco-,mea  erimnon  eft,  fedfuicvnius 
hominis  Adami  :  me  igitur  (  vide  quoducat.ifta  im- 
putatio  &  mecum  cohorrefce  )  judex  ,  hoc  eft ,  Deus 
fecit  peccatoremac  reum,&:  caufa  eft  primimei  pec- 
cati,primimeireatus.  Deniquede  jure  nonmagisad 
me  poena  Adami  pcrtinetquamculpa.  Si  igitur  culpa 
cius  mea  non  eft  reipfa,fed  tantum  imputatione,idem 
etiam  depoena  dicendum  eft.  His  cgo  abfurdis  non 
vrgeor  ,  qui  culpam  voloefietamcommur.em  omni- 
bus,  quam  poenam  :  communem  inquam  reapfe,non 
imputatione  fed  propagatione  ,  ac  nobis  imputari, 
quia  intra  nos  eft.  Culpa  autem  illa eft  vitium  origi- 
nale  nobis  fingulis  inhxrens ,  quam  ipfam  nolo  pro- 
prie  loquendo  poenameffe  ob  eas  caufas ,  quas  mox 
aperiam  cap.  fequente. 

Laudo 


De      STAtV      Q^VjESTlOKl  S.  tS^ 

Laudo  etiam  h^c  tua  verba  ,  J^cmadmodum  fons 
infe^ui  rhos  €t'iAminficity  &  ftcuti  radtx producitfircu^ 
los  ficur^dum  ficciem  fuam  ,  malos  ficilicet ,  fi  mala  efi, 
EODEM  F  RO  RSFS  M  ODO  frimm  homo  corru- 
fttu  c^  fcccator  genuit  &  frotidit fiUos  corruftos  (^  fecca* 
tcres.  Subiumo  ,  atqui  fons  infedus  inticit  riuos  & 
radix  m.-^la  profert  malos  furculos  ca  tantummodo 
lege  NacurXjquaiibi  quodque  fimile  gignit.  Cur  igi- 
tur  non  idem  ftatuis  de  primo  homine  ,  ii  nos^odem 
frorftu  modo  corruptus  corruptos  genuit  ?  Si  lex  iila 
naturx  futficit  ad  peccati  originalis  propagationem 
ante  peccatum  conllituta  &.fancita  ,  quidefl  quam- 
obrem  eam  dei  juititix ,  dei  judicis  fciitentiae  impu- 
tes  non  fme  tiiagno  meo  fcandalo ,  qai  fic  magnam  * 
Dei  juftitize  fieri  iniuriam  qucror  ?  atque  huiasterei 
ipfura  propagationis  nomen  admonere.potuit :  cft: 
enim  propagatio  opus  naturse  ,  quse  fuas  in  ea  leges 
fequitur ,  Deo ,  vt  eft  naturx  author  &  conferuator, 
Legcs  illas  fuo  concurfuconfcruante  &conftabilien- 
te  3  pendent  enim  cx  decreto ,  quod  ordine  naturje  de- 
cretum  de  lapfu  permittendo  mihi  videtur  antcccf- 
filfe.  Itaque  pofteriore  decreto  refcindi  ncc  potue- 
runt,  nec  dcbucrunr. 

Placet  etiammihi  valde  ,  quod  hanc  labem  &  cor- 
ruptionem  in  omncs  homines  tranfufam  &  tranf- 
miflamfuifTef^in'  nos  doceri  affirmas  Rom.  5.  12.  14. 
15.16.  i^.quibusverfibusgrccc&:  latinc  protuomo- 
re  citatis,  concludis  hdc  m.miftfic frcLare frimumillt/d 
hominii  feccatum  tn  omnes  homines  transffum,  d^trans" 
mifiim  wiiucrfes  r.fieciffe^  &  morti  addixtffe.  Nam  fi  if- 
lisverilbusciaredocetur  in  omneshominestransfufa 
corruptio ,  contendoex  ijfdemiliis  verfibus  nuUaar- 

-Ee 


I^p  O  M  A  ^r    P  O  S  T.  C  A  P .   1 1 1. 

te  concludi  polTc ,  primum  Adami  peccatum  a^Tiuale 
toti  eius  pofteritati  proxime  &  immediate  imputari. 
Id  quod  h^c  noftra  difputatio  ,  Deo  fauente  ,  faciet 
iiquidum.  Intcrim  quid  efl  primum  illud  primi  ho- 
minis  peccatum  in  omnes  homines  transfufum  &- 
tranfmiffum,  nifi  inh^rens  omnibus  ab  ipfo  ortu  labes 
^  corruptio  ab  ea ,  qux  fuit  in  Adamo,  numcro  diife- 
rens  >  nam ,  nequc  ejus  atStio ,  qux  fimul  ac  commiffa 
cft  effe  defiitjin  nos  transfundi,  neque  imputatiojex- 
tra  nos  in  dei  mente  fa^ta ,  transfufio  &  tranfmilTio 
in  nos  dici ,  neque  inhf  rens  Adamo  corruptio  de  fub- 
jedto  in  fubjedum  eadsm  numero  migrare  potuit. 
Memiacrisigitur  teprimi  Adsepeccati  nomine  here- 
ditariam  corruptionem  infigniuifte. 

Laudodeniqucquod  hocvitium,  &  peccatum  ap- 
pellaSj&fic  vocatumabApoftolo  agnofcis,  &:mor- 
t.i  homines  vniucribs  addixifte  fateris  ,  tequc  hOrtor 
Vt  in  ea  dodtrina,  quam  Scriptura ,  &:  fecundum  fcri- 
turam  Ecclellse  omncs  proteftantium  vnanimi  con- 
fenfu  doccnt ,  perfcueres  conftanter. 


C  A  P  V  T      IV. 

Bjirfus  quadam  ohferuata  ^  reprehenjk 
in  eodem  Cap,  jz, 

LAvd  AVi  quaedam,  Reuerende &  dilediflimc in 
Chrifto  Frater ,  in  fecundo  Capite  Tui  tradatus, 
Patcre  me  etiam  quxdam  refellcrc.  Dicis  cnim  quae- 
dam  de  fpiraculo  vitac ,  de  h*gno  vitac ,  deque  mortc 
intermwau  Adamo ,  qus ,  nec  probc) ,  nec  ^uid  mQ- 


I 


De  stAtv  Q^viE s 1 1 ON I $;  Y^f 

menti  adid  conferant,  quod  tu  eo  capiteprobarem- 
ftituifti  3  fatis  affequor  ,  rcfutata  autem  mcam  cau- 
fam  juucire  pofiunt.  Rem  ab  ouo  vt  aiunt  cxorfus  ob^ 
feruas ,  Deum  infpiralTe  homini  fpiraculum  triplicis 
vitx  5  animalis ,  quxeft  corporis  pcr  vnioncm  animx 
illud  viuificantis  ,  fplritualis,  qua;  ell:  animx  per  vnio- 
ncm  Spiritus  fandiillam  fandtificantis,  &  bcata^jqujc 
eil:  animx  Sc  corporis  pcr  vnionem  cumDeo  vtrum- 
quc  beatum  reddcntis.   Idquc  hoc  vno  argumento 
probasjquia  tcxtus  hebrseus  habet  in  plurali  Nume- 
ro  C3>»n  vuas.Q}iod  mihi  vidctur  debiIi(Hmum:paflim 
enim  vfurpatur  pluraleilludprofmgulari,  pro  ea  vna 
vita,  quam  tuanimalemvocas  :  obuiafuntexempla: 
vlde  Gcn.  5.  14.&23. 1.  &  25.  7. 17.  &  27.45.  pf. 
17.14.  &:  31.11.  Ecclef  2.17.  ^  p.p.  Et  palfimalibJ. 
Irarao  pro  ea  impcrfedajqualis  ell  brutorum  vt  Gen, 
7.  15.  27.  quibus  locis  etiambrutis  animantibus  tri- 
buitur  C3>»n  T[T\Jph\tculum^  vttu  loqueris,  "vUarumyViec 
tamen,  opinor,  alia  vita  quam  animalis,  &:  quidcm 
defiituta  ratione.  Itaque  interpretes  omnes  quos  vi- 
derim,  vitam  verterunt  nonvitas ,  6c  vel  nihiJmyfle- 
rij  m  pluraii  a>»n  quefierunt  ,  vcl  putarunt  eo  inniii 
eas  vitas,  quae  adhominis  eiTcntiam  &  naturamfunt 
abfojure  necefrarix ,  vegetatiuam ,  fcnfitiuam ,  &:  ra- 
tionalcm ,  qua:  Zanchij  &  Parei  opiiio  eft  non  con- 
teranenda  :  quam  cnimformatio  Corporisjtamh^c 
quoquc  a»r.  mn  infpiratioad  hominis  fabricationem 
&:  compofitionem ,  ac  conflitutionem  pcrtiiiebat,ad 
quam  etiam  fandtitatem  &:  beatitudinem  ,  introdu- 
«ftione  Adami  ,  poflquam  creatus  fuit  ,  in  paradi- 
fum,  audam,libenter  refcro.  Habebatenim  fc  fan- 
ditas  adanimam ;,  vt  fanitas  ad  corpus,  Itaque  quem- 

E  e    a 


'Jfpi  Man«    Posf.    Cap7    IV. 

'  admodum  in  corpore  non  erat  duplex  vita ,  quarum 
altera  pofita  eflct  in  fanitate,  fic  non  arbitror  faiKSti- 
tatem  animcE  augere  numerum  vitarum ,  quibus  pr^- 
ditus  fuit  Adamus.  Magnum  eniro  difcrimen  obfer- 
uo  inter  Adami  &  noitram  in  Chrifto  Ihnctitatem. 
Illa  naturalisfuitimiulcum  naturahumana  &  creata, 
Sc  3  niii  amilTa  fuilTet ,  propaganda  fccundum  leges 
naturae ,  ac  propterea  mutabilis  :  h^c  vero  pcndet  ex 
dono  fupernaturali  Spiritus  Sancfti  a  Chriilo  capite 
in  nos  eius  membra  delapfi ,  quo  regeneramur ,  viui- 
ficamur ,  &  veluti  animamur  ac  regimur.  Sand^titas 
Adami  conditioerateius  vitse  Adami,  quam  anima- 
km  appellas,{ine  qua  crcari  non  potuit  aDeo  jiiflif- 
fimo  fanclifTimoque  ,  &:  qua  fiebat  vt  Adamus  ciTet 
benc  comparatus  ad  objedta  naturalia.  Noftra  tota 
pendet  a  reuelatione  fupcrnaturali  ,  tota  tendit  in 
obje(5tum  fupernaturalc,  nofque  fupra  conditioncm 
illam  naturalem  &  animaicm  Sc  mutabilcm  Adami 
longe  euehit.  Itaque  natura  diuina  a  I^etro  appella- 
tur  5  &  imago  glorix  Chrifti  a  Paulo.  Sed  ha? c  obiter : 

1.  Cor.  nihil  enim  faciuntad  rem  quamagimus. 

^'^  '  Eodem  nixus  plurali  cz>m  vis  arborem  vitae  certam 
fpem  fecilTe  Adamo  harum  vitarum  continuanda- 
rum.  Atqui  non  potuit  certam  fpem  feciffe  conti- 
nuandze  fanditatis,  in  qua  vitam  fpiritualemponis. 
Hanc  enim  continuationem  Deus  ab  Adamo  exige- 
bat  ,  non  ipfi  promittebat :  qui  fi  eam  promifiifet : 
feciiTet  proculdubioAdamumimpeccabilem:  fuiifet 
enim  promiflTio  ridiculajcfticiamvtperfeueresinfan- 
d:itate  &:  jultitia,  modo  nc  pecces. 

Huic  triplici  vitx  tripiicem  opponis  priuationem 
feu  mortem  den«nciatam  a  Deo  Adamo  vt  poenam 


Tct. 

4- 


De    Com.     MORTE    MORlERlsr  1^3 

Verbisj  mcrtc  morleris ,  :i&xi[c{ut  hominem , ^rout  Veiu 
mlnatm  fuerat ,  mortuum  cjfc.  Ego  vcro  (  pace  tua  & 
aliorum  ,  qui  fic  tccum  fentiunt  ,  )  non  poffum 
vcrba  illa  morte  morieris  ad  mortem  fpiritualcm  feii 
priuationem  julUtiae  &:  ianctitatis  transferre.  Audi, 
fi  placet ,  rationes  meas,  &  expendc  :  nam,  nilimc 
fallit  animus ,  non  funt  de  nihilo. 

Prima  ratio.  Comminatio  opponitur  tacitx  pro- 
miiTioni,  poena  pracmio,  mors  denunciata  virse  pro- 
iniffae.  Atqui  vita  tacite  promilTa  Adamo  non  crat 
jultitia  feu  fanttitas,  nifi  velis  promifTionis  conditio- 
nem  cum  re  promiiTa  confundere.  Ergomors  denun- 
ciata  non  eratpriuatiojuftiti«. 

G  A  R.  Rej^.  Minoremjion  tffe  jimfliciteT  verAmy  f%  AuAtAtHr  Cap.  %l 
Camerofrttle^.  de  verbo  Dei  cap.  7.  Summum  hominis  honum  efl  §   ?>' 
»>  animi  &  corporis,  adeoque  totiu4  hominis  jlatM  ferfeBi^i^  atque  P^S-*^'' 
»>  ommhus  numeris  ahfolutHs ,  nihd  vt  vltra  requiri  vel  deheat,  vel 
»  pejjit  ampliiis.  Hicveroftatm  &  condtttoejifmago  Dei.  CAterum 
9i\imago  Dei  in  duobmfitA  ej},  infan^itate ,  & qu£  fan^hitatemfe- 
3,  cjuttur,  beata  immortalitate.Si  vitapromtJfiAddt  eratflatus  ipfim 
ferfeUtu ,  ejr  ea  vtta  confiflit  infanttitate.  Ergo  vitapromijfa  con- 
Jijlebatinfan^ttate.  Necaliter  Clar.Amyraldu^,  De  trth-foeder, 
5,  Thef  II.  Promtjfto  foederis  illius  primi  confjJere  dehuit  m  vitX 
„  perpetuk  ,  ^ affluente omni honorum gen;re  ^cjka  tum  tnanimum, 
tum  in  corpHS  hominis  competere  potuijjent.  Jtijlttta  autem  &faH- 
Ciitas  nonne  inter  animi  hona  cenferi  debent  ? 

PLAC.  Qais  non  videt  a  pr.tftantiirimo  Camcronc 
defcribi  eo  loco ,  non  vicam  quatenus  promifla  ^fi-niTO  fub 
perfedtae  obedientiae  conditione  fuerat,  fcd  abfoliuc  fum- 
mum  hominisbonum,quale  Dci  vcrbo  feuEuangclio  pro- 
iTiittitur  }  DifFert  autcm  admodum  id  quod  fccdcre  gratix 
promittitur,  ab  eo  quod  fasdere  naturx  promittebatur  A- 
damo.  Qujs  etiam  nonvidet,  Clarifl'.  Collegam  D.  Amy- 
raldumbonaintelligere,  vt  ita  loquar  .phyfica,  nonautcm 
ca  qux  mcrc  moraiia  crant,  quorumque  continuatio  exi- 


1^4  Man.    Post.    Cap.    IV. 

gcbatur  ab  Adamo  ?  Itaque  inferuerat  Ii3cc  vcrba ,  inflatfn 
integrA  natnra  conftituti  ,  &  fubjunxerat  i^^eaqHeinparadtJb 
Terreftrt  fruenda  ,  qux  cur  fint  a  Viro  Dodo  omifla ,  aliis 
judicjindum  relinquo.  Innuunt  certe  fupponi  integritatis 
•  inoralis  Naturx  conferuationem,  promitti  reliquorum  om- 
nium  bonorum  in  paradifoTcrreftri  fruendorumcontinua- 
tioncm.  Nam,  vtMinorem  ncgatam  probem  ,  fi  commi- 
nabatur  Dcus  Adamo  tanquam  pocnam  ,  amiflionem  fcu 
priuationcm  juftitia!  originalis,  certe  poiiicebatur  tanquam 
praEmium,  non-amillionem  feu  conferuationem  juftitix  ori- 
ginalis,  quomodo  igitur  ficripotuit  vt  cam  Adamusamit- 
teret?  Pollicebatur,  inquics  ,  fub  conditione.  Quanam? 
fi  pcrfeueraret  in  integritate  &  juftitia?  Si  pcrmancret  in 
obedientiaergaDeum?  Si  nonpeccaret?  Quocunquc  no- 
fninc  cam  voccs  ,  idcm  erit  cum  re  promifta,  &  conditio 
promiilionis  cum  re  promiftaconfundetur. 

G  A  R .  Hociterum  inftciamHr.  Quia  juftitia  ^  fanSiitas  Ada~ 
fniduflex  conftitm  foteft.  Altera  naturalis ,  altera  fupernatura" 
lis  :  altera  via:,  altera  patriae  ;  altera  hominis  creari ,  altera  ho- 
minis  glorificati.  luftitia  naturalis  c^  hominiscreati^»^y«- 
flitia  via  dici  porcft,erat  conditio  promiffionisi  fed  fupcrna- 
turalijjeT^hominisglorihcati,  t^uam dicim^u  juftitiam  ^s.inx^ 
erat  res  promijfa. 

P  L  AC  Hac  refponfionc  fibi  Vir  Dodus  aperte  con- 
tradicitj&cumvidcatur  refpondere,,non  rcfpondet  tamcn, 
fcd  dat  manus.  Agebarur  enim  de  juftitiaoriginali,  vtpa- 
tet  cx  meo  argumento.  Vtra  igitur  daarumillarum  ,  quas 
diftinxit,  juftitiarumcftjuftitiaoriginaUs?  Num  illay^^rr- 
naturalis ,  fatri£,  hominis glorificati?  Noncerte.  Non  enim 
illa  Adamus  priufquam  peccaret  prsditus  erat  :  non  illam 
erat  propagarurus  in  pofteros.  Eft  igirur  juftiiia  naturalis, 
■vi<t ,  homtnis  creati  ,  juftitia  originalis  de  qua  agebatur  in. 
argumcnto?Atqui  Vir  do<5lus  coniitetur  hanc  luftitiam  fuif- 
fc  condirioneni  promiirionis.  Confitecur  ergo  non  fuiiTc 
promiftam  :  id  quod  probare  inftitueiam,  &ipfenegaue- 
rat.  Quod  fi  non  fuit  promiiTa ,  eius  priuatio  non  fuit  mors 
comminationc  denunciata.  Id  quod  mihiprobandumin- 


De      Com".    MORTB    MORlrRTS^  Ip^ 

cumbebat.  Csetcrum  iibenter  qu^fiuerim  ,  vndehabuerit 
yirDoAus  fcrdere  naturar ,  cnjus  conditio  fuit  juftitiana- 
turalis ,  promilTam  fuilTe  juftitiam  fupcrnaturalem  ?  Id  ne 
ftlicubi  dicit  Scriptura?  An  poteft  ratiocinando  exNaturjc 
contemplationc  colligi }  Qu^xro  etiam  vnde  habuerit ,  A- 
dami,  qui  e  tcrrafuit ,  terrenus,  &:  cujus  paradifusfuit  hx 
tcrra,  patriam  non  fuifte  tcrram  ?  ToUere  certe  videtur  diC- 
crimen  inter  foedus  naturas  &  fcedus  gratiac,  primum  ho- 
minem  5c  fecundum ,  &  aliquid  docere ,  immo  Dci  volun- 
tatem  quandam  &c  promiflioncm  confingsrc  praeter  Scri- 
pturam.  Idquodomni  Chriftiano,  pra-cipucintcr  Refor- 
matosThcologijprofefTorifummacura  vitandumcft. 

Secunda,  Hoc  poteil  illullrari  &  confirmari  pro- 
miiTione  &:  comminatione  foederis  legalis.  Poliicc- 
batur  vitam ,  hoc  fac  &  v:ues.  Quam  ?  Ipiritualem  il- 
Jam  poiitam  in  juilitia  &:  fand^itate  ?  nihil  minus  : 
cius  nec  initium ,  nec  progreflum  ,  nec  continuatio- 
nem  lex  promittcbat ,  fed  exigebat.  Promiiriones 
toederis  legalis  erant  conditionaies.  Conditio  erac 
pcrfecla  luftiria  perpetuo  conferuata.  Sub  hac  con- 
ditionepromittebatur  vita.  Quare  vitapromiiranon 
potuit  ilta  eife  in  prxfentia  juititiae.  lamautemmors, 
quam  lex  comminabatur  ,  oppofita  erat  formalitcr 
non  conditioni ,  fed  vita:  promiifae :  non  confiftebat 
jgitur  in  abfentia  feu  priuatione  juftitiae. 

PL  AC.  Hanc  fecundam  rationem  D.  GariiTolius  alto 
Silentio  praetcriit. 

Tertia^  violatio  conditionis  fiue  ptcecepti  non  cft 
pcena  tranfgreifori  denunciata.  Scd  priuatio  juilitix 
eft  violatio  conditionis  feu  prxcepti.  Ergo  non  eft 
pcena  tranfgreifori  denunciata.  Major  probatione 
nonegct :  Minorem  fic  dcmonftro.  Quodlex  prohi- 
bet  5  id  legis  violatio  eft.  At  lex  prohibet  ablentiam 


tfS  MaN.    PosTr    Cap.    IV. 

juftitisc  in  hominc  (  tam  certc  quam  jubct  homtni 
juftitiam  ineffe.)  Ergo  abfentia  juftitix  (quxtibi  n 
mors  eft  fpiritualis  )  violafio  eft  lcgis. 

GAR.  Rcjpond.  De  majore  litemhlc  nonrnoueo  :  dijpHtahi-^ 
tnrinferihs ,  an  vtolatio  pracepi  diuini ,  cjha  peccatum  ejiy  poJJiC 
ejje  poena  peccati.  Ad  minorem  dico  ,  difltngHendam  ejje  prina- 
tionem  'piflitiA  ,  vt  aliam  adiuam  nominemui  ,  aliam  pafliuani.' 
AStiu^a.  ejl: ,  ^Ho.  homo  ipje  male  agendo  juflitia  feipfum  Jpoliaty 
qua  Deus  illum  impertiuerat  :  paffiua  qua  Deus  hominemjufli^ 
tiapriuaty  ^  donis  ejuibus  ipfum  cumuUrat.  Si  ergo  agnofcimus 
priuationem  adtiuam  jufliti<e  idem  ejje  cum  violatione  legis  i  de 
prinatione  tamen  pa.iVm3Lid  merito  negabitur. 

PLAC.  Quod  de  majore  litem  hic  non  mouct ,  pru- 
denter  facit :  nam  practer  tres  illas  rationes,  quaffequun-i 
tur  in  Manufcripto,  ad  quas  nihilrefpondit,  violatiocon- 
ditionis  feupraecepti  prima  necantecedenris  peccatipoena 
«{Ic  potcft ,  ciim  fit  peccatum  primum  ,  nec  fuiipfius,  ciim 
non  poflit  pofterior  cffe  feipfa  :  &  ridicule  apponerefur 
prsecepto  comminatio  ,  quas  minarctur  fore  vt  violctur 
prsEceptum ,  fi  violetur.  Minorem  argumento  confirmaue- 
ram  ,  quod  illi  vifum  cft  tutius  filcntio  tegcrc ,  quam  attin- 
gerc.  Potcftctiam  fic  probari.  Pcccatumeft  violatiolegis. 
Priuatio  juftitis  in  hominc,  eft  pcccatum.  Ergo  priuatio 
juftiti^e  eft  violatio  legis.  Quid  clarius  ?  At  ille  diftinguin 
priuationcm  juftitix  in  adiuam  &:pafiiuam  :  illamquaho- 
mo  ipfemale  agendo  juftiriafeipfumfpoIiat,hancquaDcus 
hominem  juftitiapriuat  :  illam  fatetur  effe  violationemle- 
gis  ,  hanc  negat.  Ex  quo  fequitur,  hanc  ,  non  illam ,  legem 
cifefuo  violatoricomminatam.  Confideremusigitur  paulo 
attentiiis  illam  diftindionem.  Rc<^e  fane  priuatiojuftiriac 
<«^;^*i  dicitur  refpeCta  priuantisfc  juftitia  hominis  :  adrnia 
enimdicitur  refpedu  agentis.  Sedpajjiua,  curnon  fimilitcr 
dicitur  refpedu  priuati  feu  pacientis  hommis  ?  Nam  vt  pri- 
iiansrsfpondct  priuato  ,  agenspat-cnti  ,a6tio  palfioni,  ita 
videtur  pnaado  acliue  fumpta  effe  priuantis,  pafiiue  vcro 
priuati?  Cur  ergo  pafliua  tribuitur  Dco,  qui  priuathomi- 
ncm  juilida  jnon  priuatur  vllo  modq  ?  Hoc  primum.  Dein- 


De    CoM.     MORTE    MORIERIS.'  Ip-^ 

^e  fi  fe  homo  ipfc  priuat  juftitia,  nonne  hoc  fatiscft  vt  Cic 
jufticiapriuatus  ?  Qnidopuseft,  vtpoftquam  fefcipfepri- 
uauitjuftitia,  Deus  eumpriuet  juftitia?  oportet  enimhanc 
priuationem  illa  pofteriorem  elTe,  fiquidem  illa  eft  viola- 
riolegis,  hasc  illam  violationem  confequenspoena.  Prx- 
terea,  qusro  ,  priuatio  juftitise  originalis  quatenus  fuitin 
Adamo  ,autcftinnobis  omnibus,  quaUs  fit  priuatio  ?  fiefl 
aduia ,  habeo  quod  volo  ,  eft  violatio  legis ,  non  autem 
poena  lege  denunciata.  Si  eft  paffiua ,  non  eft  violatio  Icgis, 
non  eft  pcccatum,  fed  poena  tantum.  Id  quod  eftnegare 
peccatum  originalc.  Denique,  Docet-ne  alicubi  Scripcura 
Dcum  priuafte  Adamum  juftitia  ^  Quomodo  ergo  aufus  eft 
VirDodus  id  aftercre;  Cercc  ,  qua  ducor  ergaDeumre- 
uercntia  ,  fcrre  non  poteft  mea  confcicntia  illamaflertio- 
nem.  Namquipriuat  hominem  juftitia,facitcum  injuftum 
ejufque  injuftitice  caufa  eft.  Id  quod  vel  fufpicari  de  Deo 
mihi  nefas  efCe  videtur.  Sed  fecundam  affertVir  Dodlus 
refponfionem,  quatoliitidquod  dedic:  eamaudiamus. 

G  A  R.  2.  Sirem  diligenter  anendimHs ,  -pAtehit priuatlonem 
adtiuam  JHfliti(t.y  qua  fcil.  homo  amittit  ptflitiam  &  ea.feipfum 
Jpoliat ,  non  efle  formaltter  idem  cum  violationc  p\tcepti  diuini. 
Itacjue  verum  cjuidem  erit  in  fenlu  caufali  vioLt.onem  diuini 
frAceptieffljufliti£friuation€mi  quiafcilicetex  vioLitione  confs- 
quitur  illa  friuatio  ;  (^uo  fenfu  diClturdoloreJfs  folutio  continuiy 
quia  adfolutionem  co-ntinuifequitm  :fed  tn  fenlii  formali  non  ertt 
verum ,  ita  fciltcet  vt  reapfe  vnum  idemque  fint ,  nec  dijferanty 
ntflnominibiu. 

PL  AC  Ego  vcrb  exiftimo,  priuacionem  pro  diftindione 
tcrminifcu  formi,cujus  cft  priuacio,  diftinguidebere.  Eft 
autemjuftitiaduplex,  adualis  nempe,  &  habitualis.  For- 
ma  malimoralis,  feu  peccati  collocari  folct  in  priuationc 
boni.  luftitisE  igitur  adualis  priuatio  cft  formalitcr  pecca- 
tum  adtuale  ,•  juftitia:  vcrb  habitualis  priuatio  eft  fornali- 
ter  malum  feu  peccatum  habituale.  Nonne  ?  Cum  ercro 
a^tualis  violaciolegisformalitcropponaturjufticiac  aduali, 
hoc  eft,  inobedientia  obedicntije,  ncccfTe  cft  vt  adualis 
violacio  legisfitformalitcr  a^iialis  priuatio  iuftiti3c,6c  cum 

"""  ■  f  f  ■  - 


19§  Man.    PosT.     Cap.  IV. 

habitualisviolatiolegisfeu  inobedientiaformalitcr  oppo- 
natur  habiruali  juftitia:  feu  obedientia: ,  necelTe  eft  vtipfa 
quoque  ht  formaliter  priuatio  juftitia:  habitnalis  ,  atque 
adob  pcccatum  liabitualc.  Scd  contra  difputat  Yir  Do6iu> 
tribus  rationibus. 

G  A  R .  Etenim  r.  noyi  unum  idemque funt.^norum  v^jum  idem 
homo  codem  temfore  velhpotcfl ,  c^  dtcrum  yioile.  At  ita  habet  ir-i 
hac  causa ,  Adan^i-m  enim  de  fruB^H  interdsdo  comedens ,  volebat 
violare  Dei  pr£ceptum ,  fed  nolebat  jtiftitiamfHam  c^r  prierogati' 
tuu  amittere. 

PLAC.  Vtraquc  propo(itio  eft  falfa  i  Major  quidcm^ 
poteft  enim  vnum  idcmque  horao  idcm  codcm  tempore  ob 
diucrfas  rationes  velle  &  noUc.  Idque  euenit  frequenter ; 
inde  hjefiratio  „&  delibcratio  ,  &c  pugnanonnunquamin- 
ter  cogitationcs  vohtionefque  noftras.  Dcmde  crtvohm- 
rasreftce  rationiconformis,  &  eft  voluntas  errans  (5<:red:x 
rationirepugnans  ;  hxc  fecum  ipfa  nonnunquam  pugnat. 
Deniquenemo  vuh  malum  quamalumformaUter,  hoceft, 
quatenuseftpriuatio  boni.  Itacpc  mirum  vidcrinondebct, 
ii  Adamus  priuationcm  juftitiac  formaHternon  vohiit.  Ita 
cnim  peccatfi  fuum  voluiftet  fub  ratione  mah.  Quod  ctiam 
inMinoreait,  Adamum,  voluifte  violare  Dcipraeceptum, 
Materiahter  tantum  ,  vt  fic  loquar,  nonformahtcr  verum 
eft.  Voluit  cnim  id  quod  erat  violatio  praeccpti  Dei  ,  fed 
non  fub  ratione  violationis  pracccpti  diuini ,  fed  fub  latio- 
ne  magnje  cujufdambonitatis  ftbi  falsb  apparentis.  Quod 
(1  formahter  volebat  violare  Dei  praeccptum ,  &  tamcn  no- 
lcbat  juftitiam  fuam  amittcre,  ftuhuserat,  purans  fcparari 
pofte  ,  quae  fepararinullomodopoterant. 

G  A  R.  2.  Ea  nonfnntvnum  &  idem.,  quot  reapfipoJfttntfepA- 
rari>  At<^Hi  potefl  alicjHis  violare  legem  ^  ^mtamen  propterek  jh* 
fiitia  fuk  habitnali  aiin  non  prtuabitHr ,  qnodpatet  exemplo  fide- 
ItHm  ,ejHi  fubinde  peccant ,  nec  tamen  prinantHr  ek  iHflittA,  ,qHam 
I)eiii  IpiritftfHO  in  ipforum  cordibptf  operatta  efl. 

P  L  A  C.  Conclulioncm  non  exprcffit  :  haud  cnim  ex 
duabusilhspraemilliscocludipoteft  id  quodeiprobandum 
incumbcbat.  Agicur  cnim  non  dc  omni  violationc  lcgis>fcd 


De    CoM.     MORTE    MORlERlS.  l^p 

de  tali,ncmpepi-imailla  Adami,  nec  de  qualibetpriuatio- 
ne  iiiftiti.T ,  fcd  dc  priuatione  j uftitix  qua  prscditus  erat  antc 
lapfum  Adamus.  Dchaccnim  violatione  &■  priuationcin- 
telligenda  cfl  argumenti  mci  propofuio  minor.    Aut  igitur 
vniucrfalem  cfle  oportcbat  Viri  Dodi  Minorem,  aut  nomi- 
natim  dc  illa  priuatione  &  violationc  intelligi.    Ncutrum 
cum  fit  fa6lum,nihil  potcft  concludi  raihi  rcpugnans.  Dein- 
dc  iimili  argumcnto  poflent  infinit»  propofitiones  veriili- 
mxrefclli,etiam  ifta,  homo  eft  animal.  Nam  ea  non  func 
vnum  &  idcm  qux  reapfcpoflimt  feparari.    Atqui  poteft 
aliquid  efle  animal,  nectamen  clfe  homo.  Diftmguo  ta- 
mcn  vtfupra  juftitiiE  priuationem.    Eft  cnim  priuatio  jufti- 
tiarad;ualis&:  priuatio  juftitias  habitualis  ?  illa  eft  violatio 
legis  adualis  ,  hxc  habitualis.    Scd  rurfus  diftingucnda  eft 
juflitia :  accipi enim  poteft  vel  forenfi  fignificationc  vel  mo- 
rali.    Vtraquerurfus  vcl  cftlegalis  vcl  euangelica.    luftitia 
forenfislegalis ,  quia  confiftic  in  pcvfed.i  totius  vitx  con- 
formitate  cum  lcgc  ,  vcl  vnica  legis  violatione  amittitur. 
Vna  enimadcondcmnationcm  fufficit.    Euangelicie  difpar 
cft  ratio  :  cum  cnira  in  remiilione  pcccatorum  confiftat; 
Palam  eft  violationem  legis   non  cxcludere  remiflionem 
peccati.    luftitia  veromorali  fenfu  acceptaopponitur ,  vt 
dixi ,  violationi  legis,  hoceft  ,  injuftitiae ,  aduaiis  quidem 
aduali,  habitualis  vcrb  habituali.    Sed  qu^erituran  viola- 
tfo  adualis  inducat necefTario  priuationem  juftitia?  habitua- 
lis?  Diftindione  opus  cft.    Difpar  enira  eft  ratio  habitus 
juftitia:  naturalis  fcu  lcgalij ,  qualisponiturcflfe  in  Adamo 
&habitusjuftiticEfupernaturalis  fcueuangelicre.    lllacnim 
ncc  fpcm  includit  remillionis  peccatorum,  ncc  aliunde  pen- 
dere  vidcturquam  a  facultatehominis  naturali.Itaaue  vio- 
latione  legis  amittitur.  Ma;c  vcrb  quia  fidem  ac  fpem  rcmif- 
fionis  pcccatorum  includit  ,  S>c  pendct  ab  alio  principio 
quam  humano  ,  ncmpc  a  Spiriru  regencrationi?  Sando,  6c 
Dccrctoeledionis,  fimplici  legis  violationcnouexcutitur. 
Eft  etiamviolatio  legis  duplcx  :  vna  eft  vniuerfalis  aDeo 
ttTn^Aoiet ,  feumutatio  finis  vltimi  s  altcra  ,  particulare  quod- 
yis  pccc^tum.   Illa  habitum  iuftitix  dclct ,  harc  licditqui- 

F  f  a 


'20 o  Man%    Posr.     Cap.  IV. 

clem,  ar  nondeftuuit.  Ciimergo  jiifticia  Adimilegalis  ac 
naruralisefrcr^ejufque  peccatum  vniucrfalisquacdam  aDeo 
p.poftafia,  feu  finis  vlcimi  mucatio,  ticrinon  pocuit ,  quin 
rimul  ac  pcccauir  juftitia  priuarcrur,  nec  opusfuit,  vcDeus 
judiciaria  aliqua  adionc  eum  juftiria  priuaret. 

G  A  R.  3.  DemcjiHe Jictit  a6hus  illi  ,  quthm  hahitm  compara^ 
tur,  non  [unt  iffa,  habitm  accjuijltio  ,  fed  ad  eos  confequitur  ac- 
(quiftio  :  ita  etiam  aUm ,  quilm  excutitur  habirm ,  mnfmtt  iffa 
habhmfriuatio^fedadeosconfeqtiitHrillafriHatio.  Friiflra  ergo 
^aElrat  f^ir  DoBhs  in  Theftbm  Juis  de  fiatu  hom.  lapf  ante  Grat. 
»j  Th.  24.  Noshocipfo  iufiitiapriuari ,  quod  legem  tranfgredimur, 
>■>  ^  hacipfamutatione ,  qua  corrttptio  introdti^a  efi  in  Adamum, 
ii  ab eodem  expulfam  ejfe  tulhtiant.  Etenim  fi tntelUgit  tranfgrejfio^ 
nem  legis  ejfe  caujam  meritoriam  priuationis  iufiitiit ,  facile  agnof- 
cimiu.  Si  putat  tranfgrejfionemlegt-s  ^  priuationemiufiiti&  ,  ni- 
ioil  interfe  dijferre  omnino  ,  nonprobamus :  ejuia  tranfgrejfio  legis 
eft  aUio,priuatio  iu(liti£paJfio  efi :  atpati  &  agereplufquam  verhif 
dijferunt  :  Et  Deus  animas  hominum  creat  lufiitia  originalis  de- 
coramento  definutas  ,  qui  tamen  creando  nonfacit  legis  prauaricat 
rices.  Sic  expulfio  iufiitia  eft^antecedens  ad  corrupttonem ,  er  cor~ 
ruptto  confequens  ad  expulfionem  iufima  :  antecedens  autem  er 
confeqptens  ,  nonnihil dijferuntinter  fe ,  vt  opinor :  Et  Deus  homi- 
mmconcejfis  creatione  donis Jpoliauit ,  <^uemtam:nnon  corrupit. 

P  L  A  C.  Aberrat  ctiam  hxc  refponfio  ab  argumenti  mei 
propofitionc  rainore,  Ciamenim  di\i,priuationcmjuftiti.-c 
cfle  violationem  condicionis  feu  praecepci ,  id  ica  accipi  de- 
buit  ,vtpriuatiojuftitix  adualis  cfleintelligeretur  violatio 
adualis  ,  5c  priuatio  juftitiachabitualis  ,  violatio  habitua- 
lis.  Sed  videtur  habitualc  peccatum  Vir  Dodus  nullo  fere 
loco  habere.  Iraque  non  fruftraeft  quodme  jad:afl!c  dicit 
in  Thefibus  :  quo  verbo  ,  feu  jadationem  fcu  jadantiara 
fignificct ,  cur  vtcretur  quam  ei  anfam  pr«buerim  non pof- 
fumvidcre.  Diuifi  aurcm  qu^e  conjunxit,  hocque  dilem- 
mate  fum  v fus.  Si  iufiitia  fumitur fenfu  forenfi,  nonne  ex  priua- 
mur  hoc  ipfoqmd  legem  tranfgredimur  ?  In  hoc  dilcmmatis 
membro  quidreprehendat ,  autreprehcndipofllc,  non  in- 
S5lI'go«  Sequituralterumj  Si  fenfn  morali :  Anmn  hac  ipfa 


D  E    C  O  M.     M  O  R  T  E     M  O  R  I  E  R  I  Sr  2  01 

mtiUUone ,  qu^  corruptio  contrarta,  itiflitia  in  AdamurA  tntrodu^ 
€taefty  ab  eudcm  expdfiefl:  luftitia,  hand  altter  cjtum  obtene- 
hratione  aer/s  expellttur  lumen,  antfrigefaElione  calor  ?  In  his 
quoquc  vcibis  meis  quid  icpuehendit  ?  Si  intelligo  tranf- 
greHioncm  legis  e(Ie  caufam  mcritoriam  pnuationis iuftitiac 
facile  agnofcit.  Hoc  vcrb  fi  intelligcrem  mccumipfepu- 
gnarem  ,qui  hoc  ,  dequo  agitur ,  argumentum  alfero,  vt 
probem  priuationem  iuftitix  originalii  non  efle  poenam 
proprie  diitam.  Ccrte  tranfgrefliolcgis  injuftitia  feu  pri- 
iiatiojuftitixefti  luftitise,  inquam ,  aftualis  fi  cft  adiovel 
a^lionisomiflio,  habitualis  vcro  fi  eft  habitus  :  tranfgrc- 
dimurenim  Icgcmnon  folum  adione,  fcd  ctiam  habitu. 
Siputo  tranfgreilioncm  lcgis  &  priuationemiuftitiac  nihil 
inter  fc  difFerreomnino  ,nonprobat.  Ego  veronihilaliuci 
volo,  quamvt  propofitio  meaverafit,  liue  attributum  5c 
fubjcdum  nihil  omnino  difterant,  fiuc  dift^erant  nonnihil. 
Nam  propofitiones  ,  homo  eft  animal ,  homo  cft  rifibilis, 
vcraefunt,  quamvis  fubjcdum&:  attributumplufquamno- 
minibus  differant.  Sed  quomodo  p-robat  diffcrre  ?  tranf- 
prcftio,  inquit,  lcgiseft  adio.  Omnifnetranfgrcflio?  non 
habitualis,  vtopinor,  nec  ca  adVuaUs,  quac  in  omilfionc 
adionis  confiftit.  Sed  pergat.  Priuatio  iuftitiar  paflio  cft. 
At  modb  diftinguebat  priuationem  in  adiuam  &c  paflluam. 
Eft-ne  igitur  priuatio  adiua  paflio  "i  non  fit  vcri  fimilc.  Paf- 
fmaquoque,  eftncpaflTio?  at  dicitur  refpcdu  Dciquiom- 
nispafliionis  eft  expers.  Certe  priuatio  formalircr  non  cft 
pallio ,  fed  reducitur  ad  pracdicamentum  formac  feu  termi- 
nicujuseftncgatio,  Hocdocent  omncsLogici.  Paflio  non 
minus  quam  adiotranfit;  Priuatio  vero  pcrmanet,  etiam 
poftquam  adio  &  paflio  dcfierunt  cfle.  Paflio  formaliter 
cft  cnsrcalc,  &  per  fc  eftinprafdicamcnto,  priuatio  nec 
formalitcr  cft  cns  fed  ncgatio  potius ,  ncc  in  praedicamcnto 
nifi  redudiuc.  Mitto  alias  differcntias  intcr  paflrioncm8c 
priuationcm.  Addo  pofita  adionc,  cujus  terminus  fit  ac- 
cidcns  ,  poni  neccflario  paflionem ;  hancquc  ab  illa  non 
realiter  diffcrre ,  fcd  refpeilu  tantum  &c  ratione.  Quod 
fubjungit ,  gcus  animas  hominum  crearc  iuftitisorigina- 


202  Man.      Post.      Cap.  IV. 

lis  decoramento  deftitutas  ,  qiii  tamen  crcando  nonfacic 
legis  praeuaricatrices  ,  illud  quaie  fit  confidcrari  oportct. 
Namcreatquidera  animasiuftitia  priuatas,  fedfictamen, 
vt  huius  priuationis  autor  non  fit,  camipfas  contrahant  a 
corpore.  Alioqaiin  enim  eas,  fi  priuaret  iuftitia  ,  facerct 
iniuftas.  Nam  interiuflum  &:iniuftura  ,  fandtum  &:pollu- 
tum  in  fubie6to  capaci  nullum  eft  mcdium.  Quid  porro  eft, 
quod  addit ,  Sic  cxpH/Jto  iuflitia  efl  antecedens  ad  cormptionem, 
^  corrtiptio  confeej[Hens  adexpnlflonem  iuflitia  ?  Primo  cnim  ex- 
pulfio  iuftitiae  ,  praefupponit  iuftitiam  praccxiftentem  in 
fubicdto  vnde  expellitur.  Non  fuit  autcm  originalis  iuftitia 
nifiinfolo  Adamo.  Ab  eo  igitur  folo  expulfa  eft.  Deinde 
quiscredat  Deum  ab  homine  iuftitiam  expcUere,  ac  propte- 
rca  qubd  ab  eo  expulfa  fit ,  ei  irafci?  Item  Deum  caufam 
eftc  priuationis  iuftiti^  ,  nec  tamen  cfic  caufam  corruptio- 
nis?  Pcrindc  cnimcft,  acfi  eumdicercm,  quitollit  a  cor- 
porc  rc6iitudinem,  non  eflccaufam  obliquitatis,  aut  qui 
tollit  a  corporc  humano  fanitatem,  niorbi  caufam  non  cfie, 
Mihi  quidcm  certe  videtur  ncc  corruptio  moralis  abfquc 
priuatione  iuftiti^,  nec  priuatio  iuftiti^  abfquecorruptio- 
ne  raorali  confiftere  vUomodo,  aut  intelligi  pofTe?  Nam 
fiue  priuatiue  iuftitia  &  corruprio  opponuntur,  h^cillius 
priuatio  eft;  fine  contrarie  jexpelluntfefemlitub  excodem 
fubie6to  capaci,  &'quidcmimmcdiate.  Nullum  cnimme- 
dium  concipi  animo  poteft  inter  iuftitiam  &  iniuftitiam, 
virtutem  oc  vitium,  reditudinem  &  obliquitatem  &c,  in 
fubiedo  capaci. 

Noli  mihi  obijcere  peccatum  elTe  interdum  poe- 
nam  peccati.  Primum  enim  noii  eil  poena  quatenus 
peccatum  jnifivelis  duas  fpecies  mali  oppodtas  intcr 
fe  confundere  ,  fublato  inter  malum  poenx  &:  culpx 
difcrimine.  Priuatio  autem  juftiticE  ia  nobis ,  quat: 
talis  3  formaliter  peccatum  eil  i,  rcpugnat  enim  lcgi. 
Deinde  id  non  eii  accipiendum  de  poena  proprie  & 
flride accepta ,  qualem lex comminatur  &  iuilitia nc- 
cefTario  cxigit  vt  fibi  fatisfiat.  Qiis  cnim  credat  lufli- 


O  E     C  O  M.     M  O  R  t  E      M  O  R  I  E  R  I  S.'  263 

tlnmcxigerc  vt  iuftitia  violetur  ?  fatisfieri  iuftitlje  eo 
quo  iullitia  l^ditur  ?  folui  poenie  debitum  eo ,  quo  de- 
bitum  illud  augetur>  Adiungi  prxcepto ,  ne  violetur, 
comminationem  poenx  fitx  in  violationc  prxcepti  ? 
pergo  igitur. 

Quarta  ratio,  poena  proprie  di(5ta  fiue  mors  qiiam 
lex  comminabatur  lequi  debuit  quaeftionem  ac  judi- 
cium  Dci  de  violatione  iUius  legis.  Sed  priuatio 
iuditix  fiue  mors  fpiritualis  quxftionera  ac  iudicium 
Dei  de  violatione  legis  fcquuta  non  eil ,  fed  anteccf- 
fitmonfuit  igitur  poenaproprie  didiajfiuemors  quam 
lex  comminabatur. 

Qujnta  deniquc  ratlo  ,  (  cacteras  enim  diiferrc,  Sc 
in  alium  locum  conferre  fatius  erit.  )  Si  lcx  Adamo 
mortem  fitam  in  priuatione  iuftitiac  co mminabatur, 
Adamus  (  vt  tu  afteris  )  prout  Dem  minatu^ fueratjMoV' 
tum  efi.  16.  autem  mihi  falfum  videtur.  Nam  primo, 
Tu  5  opinor,  fateris  Adamo  condonatum  fuifle  pri- 
mum  illud  peccatum  ,  numcrando  alioquin  inter 
damnatos  :  non  igitur,  prout  Deus  minatus  fucrat, 
mortuus  eft.  Pugnant  enim  haec  duo  ,  condonari 
peccatum  &  puniri  fecundum  lcgcm.  Dcinde ,  Tu 
per  mortcm  denunciatam  comminatione  tam  mor- 
tem  corporis  &  aeternam  intelligis  ,  quam  fpiritua- 
lem  illam.  Pertinebatigitur  xque  ad  vcritatcm  com- 
minationis  &iuftitiam  ,  vt,  quo  die  lcgem  violauit, 
codem  tam  corporca  &:  actcrna  mortc ,  quam  fpiri- 
tuali  morerctur.  Tamcn  codcm  die  neutram  pafTus 
eft  3  aetetnam  autem  nunquam  fubijtjaut  fubibit.  Cur 
nonpotuit  Adamo  mortis  fpiritualisacque  ac  xternac 
poena  condonari  ?  aut  faltcm  differri  ?  His  acccdat 
Scripturac  Teftimonium  ;  colligcns  cnim  fummam 


'204  M  A  N.    P  O  S  T.    C  A  P.    I  V. 

annorumvit^  Adami  Gen.  v.  "^f.  5.  non  contcnta 
iis  verbis  ,  quibus  in  fimilibus  computationibus  folis 
vfaeftconftantiflTimCjinterferuith^cduoym  ns^K,  pro- 
culdubio  nec  fruftra ,  nec  temere  :  quo  tamen  perti- 
neant  non  video ,  nifi  vt  innuatur  ,  Adamum  ,  vt  fe- 
rebat  diuina  comminatio  ,  non  fuiife  mortuum  ,  fed 
vixiffc  \  quod  aliunde  quam.  a  Dei  gratia^Sc  dom.ini 
noftri  lefu  Chrifti  fatisfadione  proficifci  non  potuit. 
Hoc  ipfum etiam  ex  co  poteft  intelligi ,  quod  fenten- 
tia  Adamo  lata  in  paradifo  non  fuit  detinitiua ,  (cA 
quafi  interloquutoria ,  dans  fpatium  homini  ad  rcii- 
pifcendum  ,  dilato  poft  mortem  cxtremo  judiciojac 
ihterim  conditionem  hominis  deiiniens  ,  mediam 
quodammodo  inter  damnatum  &  abfolutum.  Hinc 
fadum  eft  jVtj  nequeDeushominempronunciauerit 
maledidum,  qucmadmodum  ferpcntem,  fed  terram 
duntaxat ,  Et  quamvis  morti  corporese  eum  addixe- 
ritfententiajtamcncircunlocutionevfusfit^necmor- 
tem  eam  appeliare  voluerit  ,  nc  videretur  pcr- 
tincre  ad  Comminationis  legts  exccutionem.  Fuit 
igitur  judiciumillud  ,  nonextremum  (  hoc  enim  A- 
damo  poft  mortem  fubeundum  fuit  iuxtaillud  Apo- 
ftoli  ^Jiatutum  efl  hemmibm  'vtjtmel  moriantur ,  fojlek 
'vero  judicium  heb.  ^.  )  i^di  praemiftum  extremo  in 
aliud  tempus  dilato.  Videfts  Thefmm  mearum  de 
lapfu  Adami  vltimam.  Si  igitur  Deus  pro  fumma  fua 
mifericordia  &  fapientia  comminationis  illius  execu- 
tionem  diftulit ,  ac  fufpendit  ex  alio  judicio  poft  fe- 
parationem  animx  a  corporc  futuro ,  fatendum  eft  A- 
damum  non  fuiife  ,  proat  ferebat  legis  commina- 
tio  5  Mortuum.  Itaque  comminationem  illam  de  fpi- 
rituali  morte  pofita  in  priuatione  juftitia;  non  cfte 

intelligendam^ 


De    Com.   mortemorIbris^  205 

Intelligendnm,  quam  ego  arbitroripfamorieaeterna 
deterius  malum  cfie. 

G  A  R.   Additur  &  tertUratio.  Silex  Adanto  niortentfitam  }h\i  cl 
inpriuatione  jujlttia  confntinahatur,  Adamus, prout Deus  commi-  ^-  §  iS- 
natus  erat ,  mortuus  fuerit  3  tfuod  falfum ;  ctim  inter  damnatos  P'  ^77«: 
nonft  computandus.   Item ,  ctim  mors  illa  aternam ,  corporalem^ 
^fpiritualem  comple^latur,  cjui  nuytquam fenft  Aternam  ,  necfla- 
ttm  fenft  temporalcm ,  ejuomodo  fpiritualem ,  nempe  priuationem 
jufittiiflatimincurriffet?  Refpond.  i.   ^uimortuus  efl  mortefta 
inpriuatione  fuflttidt,fitn  eaperfeueret,  vjijue  adfnem,  inter  dam- 
natos  compHtandus  efi.  At  non  ita  fa3:um  Adamo,quifide  infemen 
benedi^umex  illa  morte  fpirituali  in  vttam  fpiritualem  excitatus 
efi,  vtfit  omnibus  eleEtis,  quos  mortms  inpeccatisplacet  Deo  viuifi- 
care  in  Chrifio  ,Ephef.i.y6. 

P  L  A  C.  Cur  hanc racionem ,  ciim  fit  quinta ,  tertiam  vo- 
cetjcaulam  nullam  «rideo,  nifi  quia,  cum  duasprajccriinet,re- 
cundara  &  quartam  ,  videri  tamen  noluit  vUam  prseterniifinc. 
Quatuor  ctiam  rationibus  minorem  huius  argumcnti  quinti 
confirmaucram  :  exquibus  folas  prioresduas  hbiobjicit,  fed 
ica  contradlas,  prajfercimprimam,  vtvixcam  agnofcam.  Ad 
hibec  autcm  refponfioncs  duas ,  quibus  argumentum  firmare 
potius  videcur,  quam  infirmare.  Pricre  racioncmrcddic ,  cur 
Adamus  non  fueritdaranacus.  Concedic  igitur,  (  qux  minoris 
argumenti  mei  confirmatio  erac}eum  non  fiaifie  damnatum.Sic 
enim  fe  habebat  argumcntum  meura  j  Si  lex  Adamo  mortem 
fitam  in  priuatione  ]uftitix  comminabacur ,  Adamus  fccundum 
legis  comn.inationem  punitus  cft.  Atqii  Adami3^  fccundum 
legis  comminationem  punitus  non  eft.  Ergo  Lcx  non  connmi- 
nabatur  Adamo  morcem  ficam  in  priuationc  iuftitiaf .  Quid 
refpondet  VirDo6i:usad  Majorem?  Nwm  eamnegat?  Num 
diftinguit  ?  Nameiliroitationemadhibec?  Nihil  prorfusref- 
pondcr.  Eam  igitur  conccdic.  Ica  vidc:ur.  Poteftcsmcn  II- 
mitari  :  cumenim  prajter  illam  priuationem,  eciam  corporis 
&arternam  mortcmlex  minaretur,  Adamus  fccundum  lcgis 
comminationem  parcim  punicus  fuifiec ,  parcim  non  fuifiet 
Punitus  fuiffcc  illapriuatione  fcuniorcefpirituali^nonfiiifTec 
punicusBiortccorporis&  xcerna.  Sedhaeclimitatioargumen- 


lo^  Man.    Post.    Cap.    IV. 

to  nihil  nocet.  Panitus  enim  faltem  fuifTet  poena  aliquapro- 
priedi6la,feiijud'.ciaria  quam  Lexcotnminabacur,  &quidein 
poenamaxima.  Id  autcmeftfalluro,  Fccitenim  ei  Deusgra- 
tiam  peccaci.  N  on  punitur  autem  cui  peccacum  remittitur,cui 
peccatum  non  imputatur ,  qui  juft ificacus  eft  a  peccaco.  Na  n 
fi  partim  puniretur,  parcim  non  punirctur  ,  etiam  ei  partim 
peccacura  rcmitteretur  ,  partim  non  remitteretur ,  &  partim 
iuftificaretur,  partim  non  juftificarctur ;  miperfe^taqueelTec 
juftificatio,  idquodEuangelicorumnemodixerit.  Cumtalc 
fit  argumentum  meum  ,  vides ,  lcdtor ,  hanc  priorem  Viri  Do- 
{ki  refponfionem  iilius  neque  majorem ,  ncque  minorem  labc- 
fa6larc.  Pergat  igitur. 

G  A  R.  2.  Nihil  in  eo  Tnirnm  quod  Adamm  &  flatim  a pec- 
cMo  pYiHAUonem  JHJiitid  incurrit ,  &  nec  (X.ternk  morte  damnatm 
efi,  nec  temforalem  fiatim  fenfit.  In  j^irttualem  fiatim  incurrit  t 
tta  volente  Deo ,  neffiatim  in  eum  non  incurrijfet  vllajpecies  mor- 
tis ,  videri  pofiet  Adamo  verior Satanapromijfio ,  non  moriemi- 
niomnino,  ^uam  Dei  comminatio,  mortc  nioriemini ;  er  in 
peccato  confenefcens  Adamus  de  fertapoenitentia  &  conuerfione  ad 
Deum  forte  non  cogitafiet :  fedpHptigit  eum  pr^fentis  pcenttfenfuSi 
'Vt  ad  Detim  refipifcendo  redtret  ,  ejHem  rebellando  defernerat. 
JUfortemvero  temporalemnonfiatim  incurrity  vtpoenitenditem^ 
pHS  ipfi  concederetur ,  cjuod  nullum  efi  pofi  mortem.  Hanc  poenam 
eodem  cjuopeccauttdie  Adamtu  luijfet,  nifivifum  futffet  Deo  ob 
futuram  Chrtfii  fatlsfad^ionem  ,jpatium  dare  generi  humano  ad 
agendam  poenitentiam ,  inquttJ^ir  Do^tts  Dijput.  delapfuAdtt- 
mi  Thef  vltima.  Denicjue  aternam  ommno  non  incurrit  ■,  cjuia 
erat inter  eleEios  Dei,in quos infempts ,  nthil hahet  jurls .  Apocal. 
XX.  6. 

PLAC.  Hxc  pofterior  refponfio  ad  fecundam  Minoris 
argumentimciconfirmationcm  fpe6tarc  videcur  :  Sed  primo 
cam  nonattingit  \  Deindc  fefe  ipfa  Gontradidlionc  implicat; 
DcniquefcpraEbccridicuiam.  Sic  enim  fe  habebatillaconfir- 
matio,  vteiusvim  explicem,  Cui,  quodicpeccauit,noncfl: 
inflidla  mors  corporis,  ncc  seterna,  is  non  cft  co  die,  ficuti 
Deusminatus  fuerat,  mortuus.  Atqui  Adamo,quodie  pec- 
cauit,  non  eft  infli<^a  mors  corporis ,  ncc  «terna.  Ergo  Ada^ 


De    CoM.    MORTE    MORlERlsi  Soy 

musnoncfleodie  ,  ficuti  Dcusminatusfuerac,  mortnus,  Ni- 
hil  poteft:  refpondcri,  nifi ,  ei  quidem infli6i:am  non  fuiflfe  mor-, 
tem  corporis  &  ajtcrnam,  fedtamen  infl<6lamfuiffcmortem 
anima:  pofitam  in  priuationejuftitiae.  Scdcontraficinfto.  Si 
infli6la  ei  fuitmorsanimac,  ideb  ei  infli6la  fuit,  quia  id  exi- 
gebat  comminatio.  Sednon  idebei  inflida  fuit,  quia  id  exiW 
gebatcomminatio.  Ergociinfli6ta  morsillanon  fuit.  Major 
negari  non  poteft.  Minorcm  probo.  Si  ideo  ei  infli6ta  fuic 
morsanimse,  quia  idexigcbatcomminatio,  etiam  ei  infli^tac 
fueruntmorscorporis  &  3Eterna,quia  hoc  non  minusexige- 
bat  comminatio.  Attamen  ha:  mortes  non  funt  el  infli6ljE.  Er-^ 
go  mors  animae  non  eft  ideo  ei  infli6i:a ,  quia  id  exigebat  com- 
minatio.  De  minorenuUa  lis  cflepoteft.  Mjjor,  quanquam 
aperce  vera  eft ,  tamen  eo  confirmatur ,  quod  non  minus  mor- 
tem  corporis  &  asternam  Deus  comminatus  fuerat  quam  fpirl- 
tualem.  Ha:c  igirur  fi  Dei  veritas,  &  iuft  tia  cxigebant  vteo 
dieAdamoinfligcretur,  ca'dem,  veritas  3c  iuftitia,  non  mi- 
niisexigebant,  vtillse  etiam  mortes  infligercntureademdie; 
par,  vci  vides,  ratio  eft.  Quod  huic  argumentationi  diflbluen- 
das  accommodatum  fit ,  nihil  animaduerto  in  refponfione  Viri 
Do6li.  Eaautem,  quod  fecundum  erat  eius  peccatum,  fefc 
contradi6iione  inuoluit.  Nam  quipotuiffet  Adamus  retinens 
iuftitiam  originalem  ,  quas  fine  dubio  injuftitias  ieu  peccato 
opponitur ,  confenefcere inpeccato ,  manere  a  Deo  auerfus,  Dei 
deimor  ,  Deo  rebellis  ?  Quid  enim  crac  iuftitia  ilia  ,  nifi 
conuerfiocordisadDeam,obedieniiahabimalisDcimandatis, 
conftansvoluntasobediendi  Deo,  iurquciriifuumtribuendi, 
qua  ,  hoc  ipfo  quod  ipfi  inerat ,  iuftus  erat  Adanius  ?  Quis  er- 
go  fucurum  fuiff^e  credat ,  vt  Adamui ,  nifi  amittcrec  iuftitiam, 
confenerccrec  in  peccaco?  Contra  enim  confenuiflet  in  juftitia, 
fi  quidem  iuftitiam  non  am;fifl"et.  Se  quoque  ridiculam  prae- 
bec hxc  refponfio,  cum  fingit  ablatam  fuiffe  Adamo  iuftitiam, 
vt  ad  Deum  rcfipifcendo rcdiret.  Tantum  enim abeft ,  vt  mors 
fpiritualis medium  fir  ad  refipifcentiam,  &conuerfionem  ad 
Deum ,  vc  cam  homini  reddat  impoffibilcm ,  eumque  a  Deo 
longiffime  abducat.  Ridiculumctiam  mihi  videtur,  quod  di-' 
citur,  pupugiffe  Adamum  praefeiuis  illmspoenaE  fenfum.  Ha- 


•20$  Man.    Post.    Cap.  IV. 

bitus  eiiim  non  fun:  qualitates  feofibiles  >  ncque  fcncluntur^ 
au-t  incelliguncur  a  nobis ,  nifi  quatenus  ex  anceccdentibus  auc 
confcqucncibus  a6libus  ineflfe  deprchenduntur.  Addc  quod 
mors  fpititualis,  quantum  ad  verara  piecatem  attinec,  homi- 
nemfenfu  priuat ,  &  facukace  beneagendi,eumqneadomnc 
bonum  opus  inepium  ,  ad  omne  malum  pronum  ,  auerfum 
a  Dco,  conuerfum  aucem  ad  carnem  &  ea  qua;  Deus  odic, 
cfficir. 

Temperare  mihi  non  pofTum  c[uin fexf^rm  rationem 
fuperioribus  adjungam,  dudam  primum  a  phrali  il- 
ia  morte  morieris :  Nam  nuUus  quod  fciam  locus  extat 
in  fcriptura,  vbi  phrafis  illa  morte  wori  de  figurata  illa 
morte  fit  accipienda  ,  quse  nihil  aliud  eft  quam  ab- 
fentia  fanditatis  in  anima.  Deinde  ab  ipfo  nomine 
mortis  ,  quod  in  vetere  Teftamento  mihi  non  occur- 
rit  eo  fenfu ,  Immo  ne  in  ISIouo  quidem  abfolute ,  & 
fuie  additamento  ,  nifi  forie  Luc.  ix.  6o.fme  vtmor- 
tui fepeliant fms  mortuos :  quo  tamen  loco  non  videtur 
Dominusad  priuationemoriginalis  iuftiti^  commu- 
nem  omnibus  refpexiffe  ,  fcd  ad  incredulitatem  &: 
contumaciam.  Cum  tmm  quinon  credit  jam  flt  con- 
demnatm  loh.  3.  i8.  ^  fufer eum  ira  JDei  maneat.  loh. 
3.  3^.  nihil  prohibet  credentem  mortuum  appellari. 
JFac  tamen  eum  ad  priuationem  illam  refpexiile,  fo- 
lemne  ei  eft  vocabula  transferre  a  propria  &  com- 
muniter  vfitata  fignificatione  ad  fpiritualem  &  me- 
taphoricam  lucis  Euangelicie  ad  tempus  tegcndae 
caufa  3  in  quo  eum  imitari  non  debuerunt  Apoftoli. 
lam  quis  credat  primam  iliam  dei  legem  &  commi- 
iiationem  conceptam  verbis  vfitatiffimis  morte  morie' 
ris,  intclligendam  effe  fenfu  prorfus  inuiitato,  &:qui- 
dem  ita  vt  idem  vocabulum  femel  pofitum  5  femel 
iatelligendum,  accipiaturfimul  &  proprie, &; meta- 


De  Com.  morte  morieris.  2op 

phorice.  T*ofl"em  te  obruere  aliis  argumentis ,  fed 
iion  funt  omnia  fimul  ac  fcmel  effundcnda. 

G  A  R .  Vltimofic  argumentatur.  Mors  fpirltualis  efi  mors 
p}£taphorice  dtUa;  nfors  corporalisproprie.  ^jni  autem  exiftimet 
inlege,  ejUA  debuitverbis  vfttatijfimis  concipi ,  vocabulum  vnum 
tdemijue  debere  accipiftmul  (^proprie  &  metaphorice  ?  pr£fertim 
ciim  inoi te  moi'\  figurato /enfu ,  mfquam  accipiatur,  nifi  forte 
Luc.i^.6o. 

P  L  A  C,  Vides  ,  vt  meam  iftam  racionem  contrahic ,  vc 
niagna  fui  parte  criincac,  vcmihi  cribuit,  id  quod  non  dixi, 
pforte  mori  vfurpari  Luc  ix.  60,  Pergaccamen. 

G  A  R .  Refp.  Agmfcit  Vir  doUus ,  morcis  nomincy  tam  mor^ 
tem  corporalem,tum  etiam  Aternuminferor-um cruciatum  inte/ligi, 
'Vt  audtuimHS.  Quid  ergo  refponfurti4  eft  ,ft  cjuii  hoc  argumentum 
ip>ft  reponat  i  vocem  eandern  in  lege  ,  qftA  debeat  verhis  vfttatis 
concipi,nonpofteftmulfroprie(^metaphoricefumi :  cruciatum  au<- 
tem  infererum  ,  quempafturifunt  reprobi  corpore  CT*  anima. ,  efte 
mortem  metaphorice  di^am  i  cumfela  corporalis  ftt  mors  proprie 
dtU:a  :ergo  nonpoffe  his  verbis  intelligi  cruciatum iUum. 

PLAC.  Ego  vero  rcfpondebo,  cum  de  foro  Dei  agitur 
nullam  magi^proprie  mattem  dici  quam  acternam  :  a  qua  fi 
corporalis  lejungituc,  ne  morsquidem  amplius  vocari  debet 
jpfo  C  hrifto  aucorc :  Eam  cnini  non  comminatar  lex ,  nifi  qui- 
tenus  eft  ja6lura  omnium  huius  vitas  bonorum.  la^tura  autem 
noneft,  cumin  eorumlocumfuccedunc  meliora.  Addequod 
mors  $rerna  coiporalem  indudic,  id  cft,  huius  vits  priua- 
tionem  ,  vc  illam  comminari  lcx  non  pocueric,  quiniftam  fi- 
mul  co  nminarerur. 

G  A  R.  2.  Ciim  Detu  hic  omnem  mortem  comminatm  ftt, 
^ua,  dtgnumeratfeccaturaAd<£,  quidni  dicamm  &  corporalem 
f-rfpiritualem  ^  aternamfmfte  comminatum,  cnm  ys  omntbiu 
fubjacere  commereatur peccator  ? 

PL  AC.  Ommsmors.quadignumcft  peccatum,eftmorS 
diuerfa  a  peccato.  Mors  autem  fpiritualis  cft  pcccatum ,  &  me- 
rccur  mortem. 

G  A  R .  J .  Nec  vero  Scripturis  inufttatum  eft  cnortis  nomine^ 
mortemfpiritualem  deftgnarc ,  cim  contrariHmpAteat: ,  non  mod^ 


2IO  Mak.    Post.    Cap.  IV. 

ex  Lttc  <).  60.  fed  ettam  cx  frequennbm  teflimontjsl  qHorum 
etiatn  nonmlla  ^arnfrodHxim^is, 

P  L  A  C.  Non  dixi  inuficatum  effc  Scripturis  nomen  mor^ 
tis  pro  morte  fpirituali  :  Dixi  tantum  inufitatum  effe  Scri- 
pturx  veteris  Teftamenti,  dixi  totiScripturasinufitatara  effe 
phrafini,  mortcmorieris  co(cn(u,  Idad  meam  iftamrationem 
fatiserat.  Teftimoniae  veteriTeftamentoduo  quidem  paulo 
ante  §.  j2.pag.171.  laudauerac,  vnum  cxEzech.  j.  18.  altc- 
rum ex  Hof.  13.1.  fed  fruftra :  nam  vt ne ei opponam  interpre- 
te$  neutrum  locum  dc  mortc  fpirituali  acccipientes,  rcclajHac 
ipfares.  Agitureniminillis  locisdemorte,  quaenoneft  om- 
niumhominum  communis,  fedde  morte  inquam  incurrunc 
quidam  ob  fua  quf  dam  pcccata  adtualia,  cum  mors  fpiritualis 
o.nnium  fit  homi  mm ,  6c  quidcm  ab  ipfo  eorum  ortu ,  anteec- 
densomniaipforumadlualia  peccata.  lcaquenon  poffuntlo- 
cailladcfpiritualimorcCjinpriuacionejuftitisE  originalis  fica 
accipi. 

G  AR.  4.  Verbisvftatis  ^id  efly  vulgo  mtis  leges  concifi' 
debere  fatemnr.  Sed<^uts  dicatverba  metaphorica  &  impropria 
mn  efle  vfitata  ?  Imo  metaphorii  nibil  communius,  etiam  in  legibpu 
fanciendis,  cfuafipe  vnavoce  multacomple^untfir ,  ea^tie  diuer" 
fljfima ,  vtad  vnius  vocabuliproprietatem  reduci  non  pojftnty  ficuti 
patet  inpraceptis  Decalogi. 

P  L  A  C.  Dixine  verba  metaphorica,  &  Impropria  non 
eflevficata  ?  Dixitantijm  nomen»ztfm.;eofenfu  metaphorico 
&improprio,quofignificac  morcem  fpi.i:ua!em,  fcu  priua- 
cioncmiufticiaeoriginalis,  non  efle  vficatum  invetere  Tefta-] 
niento.  Nonnegauiquinvfurpentur  interdum  mctaphorsE  in 
legibus,  tantum  negaui  eas  vfurpari,  quas  funt  cotemporc, 
quo  kges  feruntur,  inufitata: :  negaui  etiam  eandem  vocem  in 
eade;T»  legc  femcl  vfurpatam ,  fimul  &  propric  &  mecaphorice 
intelligi  debere.  Tum  enim  dcmum  accipi  dcbet  metapho- 
rice,  cum  aliquid  obeft,  quominus  accipi  poffic  auc  debeac 
proprie.  Neque  proptcreadupliceni  fenfum  Scripturas  nego, 
iiccralem  &  myfticum  :  ille  enim  eft  verborujhic  potius  rerum. 
lapraeceptisDecaloginuUam  vocem  v ideo,  quae  fi mul&pro- 
prie  &  improprie  ,  feu  metaphorice  debeat  cxponi. 


De    Com.     MORTE     M0R1EKI8.  2II 

n  A  R.  De-r7i^ue pari  argume^to  vtufjtur Pontifici)  ,  z^tpro- 
bentillaverba,  hoc  cltcorpui  ii:c  n\ymn  ejfe intelligenda  figu- 
ratc  ,  (jHiapatlum ,  facramentutn ,  lex,  recfuiruntpropriam  nonfi- 
gnratamlocutionem  :  itaenim  Bellarminus  &  Cofierui.  Noftri 
rejpondentes negant ,  vt videre efe apttd Chamterum Itb.  \o.de EU' 
charift.  cap.  15.  n.  60,  61. 

P  L  A  C.  Si  dicerenc  Pontificij  in  verbis  hoc eft corpus  meum» 
non  ellemecaphoraminuficatam,  aucnonelle  eandcm  voceni 
fimul  proprie  &  non  proprie  feuimpropric  accipiendam,quia 
id  non  ferat  pa£tum ,  Sacramencum  ,  lex ,  re^le  procederec 
comparatio ,  ncque  noftros  habercnc repugoantes.  Nunc  cutn 
ab  illis  verbis,  omnique  pa6lo,  facramento,  &  lege  omnem 
excludanc  me:aphoram,cciam  admodum  cricam  &  perfpicuami 
quid  eft  illis  inecura  commune  ?  Certe  eos  rcfucaui  Exam. 
rat.  pro&concraSacr.Miffscpart.  i.c.xiv.pag.^lp.&lcqcj. 
negan  autem  non  poceft ,  quin  verbis  morte  morieris  ,  proprie 
di6tamorsdefignata  fuerit.  Sic  meas  deftcndiraciones.  Suas 
ctiam  quafdam  hibet  Vir  Do6lus ,  quibus  probcc ,  morcem, 
quam  Deus  illa  lege  comminacus  eft,  non  tantum  efle  mortem 
corporis  ,  verum  ctiam  mortem  animas,  id  eft,  amiffionem 
juftitia:  originalis ,  &  imaginis  Dei  priuationem.  Eas  expea- 
di  par  eft. 

G  A  R.  Rationem  triplicem producimtis .  Trimiim  enim.  Non  $xxxii; 
Alia  mala  cr  damna  rebellione /ua  ho mo  incurrit ,  e^uam  ^ua  inter-  p  ^^9  • . 
minatus  fuerat  ei  D  etis  fuA  legisjan^ione ;  quem  enim  ab  inobe- 
dientik  & prauaricatione  legis abfierrere  voluit ,  t^tiidni  pradpitia 
eipofuijfetob  oculos ,  in  cjU£  eratfu<s,  legis  diuinA  violatione  detur- 
bandus  ?  Atojui  homo^fuk  obfequij  dcnegatione,  non  mortemmodo 
corporalem,Cr  calamitates externas  ftbi  accerfiuit,  veriim  &  omif- 
fionem  fpiritualtum  donorum,^  facultatum  omniumperuerfionem, 
&  damnationis  aternA  reatum  incurrit.  Omnia  ergo  Deus  fua  ?/- 
la  mortis  declarattone  comminatus  fuerat. 

PL.  Diftmguomala.  Aliaenimfunc  culpae,aliapocna;.  •Ilia 
Deus  lege  fua  vetuerat,non  cominacus  fuerat:ha:c  comminatus 
fueracnonautc  vetuerac.Eft  autem  morsfpiricualisfeu  priuacio 
jufticia:  orig^nalis  maluculpa:;,non  poense  proprie  di6\a;.Ncc,a- 
tur  igitur  Major,fi  de  culp«  nulis  intclligitur,  Q^uquam  nede 


212  Man.    Post.     Cap.  IV» 

malis  quidem  poenac  intelledavniucrfaliter  vcra  eft.Dlftingiu 
enitn  dcbent  mala  pcenar  in  ea  qua?  funt  poena?,  vr  loquuntur; 
fatisfa<9:oriaj,&caqua:feiiabetaliquomodovt  carceris  poedor 
&  moleftiac ,  vel  vc caftigationes  paternap.  lllas  folas lex  com- 
minabatur.  Incurric  autem  in  has  homo  per  peccatum  fuum,' 
quia  propcer  Chtifti  fatisfadioncm  datum  eft  ei  adrefipifcen- 
dumfpacium,  &  tra6^atura  Deo,  vc  folet  a  patre  filius  puer, 

G  A  R .  2.  Adamus  in  mtegrkate  ferfenerans ,  bonorum  & 
€9rporalium,  &  ffiritualiHm  contimatione  (^  augmento  donandut 
erat:  Ergo  &  ab  ea  integritate  deficiens ,  ^t  malis  fubiaceret,  ^ 
cerporalibus ,  (^  fpiritualtbus ,  confentaneum  erat  :  quidni  ergo 
Deus  eafignificata  njoluerit  mottis  nomine  f 

P  L  A  C.  Acquiperfsuerantia  in  integricate  &concinua- 
tio  integricacis  idem  funt.  Iniegritas  aucem  originalis  &  iufti- 
tiaorigmalisquiddifferunc  ?  Eracigitur  donandus  concinua- 
tione,noniuftitiaEoriginalis  (ha;cenim  contjnuacioexigebc- 
turvcconditio^  fed  aliorum  omniumbonorum.  Porro  inte- 
gritas  opponicur  corrupcioni  immediate  :  deficere  ab  integri-' 
taceeftcorrumpi,  amiccere  integrltatcmcft  acquirerecorru- 
pcionem.  Confundic  crgo  Vir  do6luscondicionem  promif- 
fionis  cum  rc  promifla :  nec  verum  eft  argumenci  ejus  ancece- 
dens,  nifidebonis  intelligaturphyficis,feuabipfa  incegrita- 
tc  feu  juftitia  diuerfis. , 

G  A  R.  5 .  Nulla  ratio  dici  poteft,^uare  non  morcis  nomen  in 
totajua  latitudine  hoc  locofumatur ;  atqui  trorcis  nomen  inScri- 
pturis  non  ad  corpus  modo,fed(fr  ad  ammam,& fpiritualia  refer- 
ripatetex  fre^uentibus  Scriptura  teftimontjs,  Fide  Ez,ech.  '-f.  iS. 
Of.i^.i.  Matth.  %. 22.  Luc.Q.6o.  d"  15.24.  Ephefyi^.i.Tim^ 
^.6.Apoc.$.i.  &c. 

P  L  A  C.  Racio  cft  in  prompcu ,  quia  mors  fpiritualis  eft 
peccatum,  non  autem  proprie  loquendo  peccati  f  oena.  Com- 
minaturautem  Lex  non  pcccatum,  fedpropriedidlam  dunca- 
xac  peccaci  poenaro.  Quod  autemait,  non  deefteautoritatcs 
grauiumv'rorum,  nec  defunt  eciammihinon  minusgrauium 
virorumautoritates,  &jamfupra  Helucticam  laudauiconfef- 
fioncm  Art. 8.  Scd  quid  opus  cft  humanis  pugnarc  teft imoniis, 
vbi  raciones  adfunt  illis  multo  validiores  ? 


Db     Com.     MOrTE      MORIERIS.'  21 3 

Ca:terum  vides  quid  hinc  fequatur  :  nam  fi  priuatio 
juflitiai  non  eft  poena  les^e  denunciata  ,  ccrtc  poena 
propriedicta  non  eil.  Quare  non  eil:  adlaibenda  ju- 
illux  vindici  nobis  peccatum  illud  a6tuale  Adami 

imputantis. 


C  A  P  V  T      V. 

Examen  Cap,  iii.  In  cmo  difauirkur  ^  ^uid  fit 
imputari  "vel  non  imputari  peccatum. 

CA  p  I  T  E  tertio  rurfus  conftituis  ftatum  contro- 
uerfiae,  eoque  conftituto  iterum  digredeiis  ,  ac 
tibi  fumis  illuflrandum ,  quid  iit  imfutare  &c  impttari^ 
ac  primum  verbum  hebrseum  ,  deinde  vcrbum  gra;- 
cum  expendis ,  hiudatis  in  cum  {inem  aliquot  Scriptu- 
ra:  locis :  quorfum  ,  aut  quo  confilio  ,  nefcio  ,  nill 
furte  5  vt  tui  tra(5tatus  molem  augeres ,  ac  tuorum  ar- 
gumentorum  paucitatem  tegeres :  vtiiis  quidemfor- 
"tade  tua  hx'C  iliuftratio  foret  ad  controuerfiam  de  ju- 
flificatione  :  quoniam  Scriptura  eam  folita  eft  modo 
imputatione  fidei  &  iuititiai ,  modo  non  imputatio- 
ne  peccati  defcribere  :  ad  hanc  vero  ,  quac  inter  nos 
agitaturjquarflionemquidvaleatnonvideo  :  NulJus 
enim  extat  in  tota  Scriptura  locus ,  in  quo  peccatum 
Adami  nobis  imputari  dicatur.  Itaque  non  qua:ritur 
inter  nos ,  quo  fenfu  Scriptura  viurpet  in  hac  quae- 
llione  verbum  imputandi  •,  nunquam  cnim  vfurpat, 
fed  quo  fenfu  in  meis  theiibus  (  quandoquidem  tu 
eas  refutare  aggreifus  es  )  negauerim  peccatum  Ada- 
mi  nobis  imputari ,  vt  mea  iiia  negatio  ,  qualis  fit, 

Hh 


'214  M  A  N.    P  O  S  T.    C  A  P.'    V. 

veranc  aw  falfacognofcatur ,  ac  vitetur  K<^y>(JM.yiA.  Tafi- 
dem  conc!udis,^fff^///w  imputarty  cum  attrthuitur^con- 
ftdir^itur ,  d^ pro pecCi'to  habetur  c^ punitur  vt peccatum; 
Ex  oppufito  peccuticm  non  imputari ,  cum  non  confidtratur 
n)tp.ccatum  yfedtegitur,condonatur(^  remittitur.  Qnod 
ceite  non  eit  accomodatum  adquscftionem  noftiam. 
Cum  enim  affirmo  ,  peccatum  attuale  Adami  nobis 
non  imputari ,  non  hoc  volo  peccatum  illud  non  con- 
fiderari  vt  peccatum,  fed  tegi,  condonari,  &  remiiti 
nobis.  (  videsaiienameflehanctuam  nonimputan- 
di  explicationem  a  mea  mente  ,  &  ab  hac  cuaritionc^ 
non  quaeritur  inter  nos ,  vtrum  peccatum  Adami  no- 
bis  condonetur  :  talis  non  imputatio  eft  a  mifericor- 
dia  ;  fed  qua:ritur  inter  nos,  vtrum  de  jure ,  ex  iuftitia 
nobisimputetur ,  necne?  Tu  proculdubioftatuis  non 
Imputari,  hoceit  ,  remitti  fidelibus  :  attamcn  idem 
contendis  mc  aducrfus  omjiibus  hominibus  imputa- 
ri ,  &  quidem  ita  imputari ,  vt  in  omnibus  puniatur 
a6tu  :  non  quxro  hoc loco  quomodo  ifta  punitio  con- 
fillat  cum  juiiificatione  feu  remilTione ,  &:  non  impu- 
tationc  iiiius  peccati.  Sed ,  quicquid  fit ,  Contendo 
peccatum  illud  A.dami  actuale  noftrum  peccatum 
non  elfe.   Itaque  nobis  jure  imputari  nonpoife. 

Fateor  imputare  clfe  tribuere,  attribuere,adfcribc- 
re  :  fed  quacdam  funthoc  loco  obleruanda ,  in  primis 
diflinclio  illa  impatationis  in  antecedentem  &  confe- 
quentem  feu  immtd  atam  &  mediatam  ,  quam  ,  dum 
itatum  quxftionis  conftituerem  ,  Cap.  2.  explicaui, 
nechic  repeto  :  ejus  vt  memineris  tc  rogo.  Deinde 
iJlud  ctiam  cogitationi  noftrae  obuerfari  dcbct ,  agi 
inter  nos  de  imputatione  non  qualibet  ,  fed  judicia- 
ria  ,  quam  punitio  iufta  fcquatur.  Eft  autem  ejufmo- 


QV  I  D     S  1  T      I  M  P  V  T  A  R  E»  2  I  ^ 

di  imputatio  peccati ,  adus  judicis  fententia  fua  pec- 
catum  alicui  tribuentis ,  hoc  eft ,  aliquem  certi  cujuf- 
<iam  peccati  reum  efle  pronunciantis  ,  ac  propterea 
poena  afficiendum.  Tribuiturautemalicuipeccatum 
vel  tanquam  peccatori ,  vel  tanquam  peccatoris  per- 
fonam  vltro  fuftinenti  ,  vadi  :  illi  vt  fuum  ,  huic  vc 
alienum.  Nobisfi  peccatum  Adami  ad:uale  imputa- 
tur  5  tribuitur ,  non  vt  alienum, fed  vt  noftrum :  /uam 
enim  quifque  noftrum  ,  cum  concipitur  &  nafcitur, 
perfonanijnon  Adami,cujus  vasnou  eftjgerit.  Con- 
lideraigitur  mecum,  quiEfo ,  6t  perpende ,  quomodo 
nobis  peccatumilludprimumaduale,  pofTitimputa- 
ri  vere  an  falso,  iuilean  iniufle  ?  Fuitadioquxdam 
fingularis,  quae  nonpotuit  reum  peragere,nifi  autim- 
perantem,  aut  exequentem,aut  confcntientem.  Eam 
autemneque  imperauimus,  aut  fuafimus  Adamo,ne- 
que  ipfi,qui  non  eramus  jcommifimius,  nequeei ,  vel 
antequam  eifemus ,  velinvteromaterno  deiitefcen- 
tes  adu  confenfimus .  dicigiturjamabote,quomodo 
nobisvere  &:iu{le  fmgulisattribuatur  &:  adfcribatur? 
Si  refpondeas  ,  vitiumillud  ha^reditarium  ,  quod  ab 
illa  adione  produdum  in  nosmanauit,efrepeccati 
illius  veluti  reliquias  &:  femen,  &  habitualem  ,  vtita 
loquar,voluntatisnofl:r3e  confenfum^Itaque  iure  no- 
bis  imputarijdefcendes  inmeamfententiamjqui  im- 
putationemmediatam,  quxhsereditariam  corruptio- 
nem  fequatur ,  &:  in  ea  fundata  fit^  vltro  agnofco ,  Sc 
docco. 


Hh    z 


21 6  Man.  Post.  Cap.  VI. 


CAPVT     VL 

Examen  Cap.  I  F^, 

RV  R  s VM  Cap.  IV.  tui  tra£latus  manum  admo- 
ues  ftatui  quseftionisconitituendojexpoliendoj 
llluftrando^  inque  ca  re  totum  Cap.  iv.  confumis. 
Doleo  nos  tamdiudetineri  a  te  in  veftibulo  fameli- 
cos  Sz  appetentes  tuarum  rationum ,  ad  quas  perci- 
piendas  nos  tui  tradatus  Cap.  primo  inuitaueras.  Hic 
tamen  decet  me  tecum  paulifper  commorari ,  &  col- 
ioqui.  ^Uj&ritur  y  inquis,  qmmodo ^eccatumillud a^tna^ 
le  j  quod  fiiit  ferfonji.  ,  jHfficiat  ad  condemnationem  om- 
mum  homlnum  ?  Sufficere  praeftjpponis ,  quomodo  fuf- 
ficiat  quxris.  Atqui  prius  illud  non  fuic  abfque  di- 
ftindtione  pracfupponendum  :  in  eo  cnim  ipfo  verti- 
tur  cardo  hujus  controuerfix  t  namfi  hocvis,  pecca- 
catum  illud  aduale  per  fe  ipfum  vnum  immediate 
fufficere  ad  condemnationem  omnium  hominum ,  id 
praefupponis  quod  verfatur  in  qua^ftione  ,  quodque 
ego  pernego.  Sin  vis  fufficere  ad  eam  condemnatio- 
ncm  mediante  corruptione  ,  quam  produxit ,  propa- 
gata  in  omnes  homines ,  tibi  aftentior.  Sed  tuam  rcf- 
ponfionem  audiamus.  Rejpondeo  ,  inquis ,  omnes  ho- 
mines  ex  Adamo  natos  confiderari  tanquam  vnum  homi- 
ncm  in  Adamo  &  omnes  feccajfe  in  illo  ,  ita  vt  frimum 
feccatum  ,  quod  a^ualiter  commifit,  illis  imput  tur  ,  & 
tribuatur ,  d*  Jatls  fiit  njt  haheantur  pro  peccatoribm ,  O* 
morti  adjudicentur»  Licet-ne  mihi  quxrere  ,  vnde  id 
habeas ,  ex  Scriptura  ,  an  aliunde  >  nam  a  quo  vis 


De      CaVSA    C  ONDE  MN  ATlbj^lS.'  21 J 

conridernri  omnes.homines  tanqiiam  vnum  homi- 
nem  ,  niii  a  Deo  ?  Vnde  igitur  tibi  ifte  mentis  diui- 
nx  internus  a(5lus  innotuit  ?  Tacet  fcriptura ,  reck- 
matratio  :  nam  quomodo  omnes  homines  confide- 
rantur  tanquam  vnus  homo  in  Adamo  ?  an  quomo- 
do  dixitPorphyrius  pankipatione /peeiei  multos  homines 
ejje  vnum ,  vnitate  fciiicet  Ipecifica  $  at  id  juuare  noti 
poteft  imputationem  peccati  adualis  Adami  omni- 
bus  hominibus  :  acliones  enim  funt  fuppofitorum, 
non  autem  generis ,  aut  fpeciei  :  ncc  politis ,  quibus 
inter  fe  diflinguuntur ,  diiferentiis  propriis  omnes 
homines  magis  iimt  Adamus  ,  quam  alius  quilibet 
homo  :  continetur  enim  fub  hominis  Ipecie  Adamus 
haud  fecus  quam  reliquiindiuidui  homincs.  An  vis 
omnes  homines  confideratos  fuiffe  tanquam  vnuni 
ruraero  hominemin  Adamo  ?  nihil  fingi  polTet  fal- 
fius  iiia  coniideratione.  Qujd  igitur  tibi  vishac  pro- 
poiitione?  ea  ,  fateor  ingenue,  non  inteUigoquem 
fenfum  non  ineptum  habere  poflit.  Explica  te ,  qux- 
fo  3  dilucidius  :  cupio  enim  mentem  tuam  affequi  : 
connitar  adhuc  :  Vifne  omnes  homines  confideratos 
fuiife  tanquam  oriundos  ex  vno  homine  ,  ex  vno 
fonte,  vna  ilirpe ,  Adamo  >  non  video  quomodo  in- 
de  fequatur  psccatum  aduale  Adami  fufficere  ad  con- 
demnationem  omnium  hominum ,  aut  debere  om- 
nibus  hominibus  immediate  imputari  i  fed  ea  de  re 
poflea. 

G  A  R.  Refponf  r.  omnes  homines  fuijfe  -vmim  hominem  in 
Adamo,  noncommentumrecem  ejl,  fed  vetia  Catholicornm,  nc 
Tiominatim  Augnftini  adnerftu  Pelagianos  difputantis  doftrina, 
^ftamfttitts  in  operibpts  fms  repetit.  Snjficiat  nnnc  vnns  tlle locm 
€x  Epifi.  io6.  adBonifac.  \^mct4nejue  ex  tllo  vno  multt  in  feipfts 
fttturl  erant ,  in  tllo  vnm  hmo  crant,  Si  ah  Auguflim  ^u<eras, 


%lS  Man.    Post.    Cap.    VT. 

^nde  id  haheat ,  refiondehit  ex  Afoflolofe  habere ,  vbi  teflatur  om^ 
nes  tn  Adamopeccajfe.  In  Adamo  fecckrmt  :  ita^ue  'vnHmfue'^ 
YuntinAdamo.  ^md  &  Martjr .,  vnw  ex gramjfmisTheolo^ 
gis  ,  quornm  autoritatem  obtendit  in  hoc  negotio  vir  doUm ,  eui^ 
denterfgnificaHit  vbi  fcripft ,  Adamo  peccante  idem  fuijfe ,  acji 
Qmnes pr<efentesfuiflent ,  ^  cum  Adamo peccautflent. 

PLAC.  Aliadquaciiu),aliudre{pondec.  Nonenimqua?- 
fiui ,  vnde  habercc,  omnes  homines  fuiffe  vnumhoniinemifi 
Adamo;  fed  vndehaberec,  Deum  confidciaffe  otnnes  homi- 
nescanquam  vnuin  hominem  in  Adanio  ,  ita  vc  illis  primum 
illud  peccacum  a^ualeAdamiimputauerit  immcdiate?  Dcilla 
confideracione,  de  illointernomencis  diuina:  a<3:u  agebatur; 
de  quo  camen  akum  in  hac  refponfioae  liicntium.  Deinde 
quaefiui,  vndehaberet  ,hoc  eil,ex  quadiuinaScriptura.  Ti- 
lis  enim  aulus  mencis  diuinse  aliunde  quam  ex  Dei  reuelatione 
cognofcinequir.  llle  vero  confugicad  Auguftinum,  &.  Mar- 
tyrcuj,  quibus  calisdiuinus  a6lus  non  efl:,opinor  ,  nomins^' 
tim  coelicus  reuelacus.  Tum  non  negaui  omnes  homines  ali- 
quoniodo  vnumfuifle  in  Adamo  ,  nempe  vnicatefpeciei,  & 
originis,  tancum  negaui  indc  fequi  fuifle  ica  iDeotanquatn 
vnumconfidcratos,  vc  illis  primum  Adami  pcccatuma(^uale 
immediate  impucaueric.  Ncgaui  eciam  fuiflfe  confideratos  tan- 
quam  vnum  numero  ,  feu  indiuidum  hominem.  Icaque  ille 
probacquodconcedo,  quod  nego  ne  atcingic  quidem. 

G  AR.  2.  Cum  Apoflolica  verba,  inquo  omnes  peccauc- 
runc,  imputationem  Adamici  peccati  denotsnt,  vteflfupra  con- 
frmatum  :  imputatio  autemtlla  fit  aUu^  Dei  declarantis  omnes 
9b  Adami  psccatumreos ,  confie^uens  efl,  vt ,  fi  ea  verba  fignifi" 
fent  omnes  in  Adamo  conftderatos  vt  vnum  hominem ,  defigneni 
^ddem  ratione ,  k  Deo  ita  faife  confideratos. 

P  L  A  C.  Nec  A poflolus  d'x;c  omnes in  Adamo  pecca- 
uiffciNec  (i  id  dixifl^ei,  verba  illa  denocarenc  impucacionem 
Adan.-ici  pcccaci  ,  raltem  immediacam  »  vci  &  fupra  oftendj, 
mus,  &  infra  confirmabimus. 

G  A  R.  ^j.  Vnm  homo  dicuntur  omnes  in  Adamo  fuijfe ,  non 
vnitate  vel  fpccsfica  ,  vel  numerica.y^<^  tum  vnicace  originis,' 
^uia  omnesexrnofuncfanguine,  A^or^  %Yii»26.  &  omnui^ 


D  E     C  A  V  S  A     C  O  K  D  i  M  S  A  t'i  O  N  I  sl  2l"J 

^omoteiretTUi  nibil  efl  origi-^e ,  nifi  Adam  ^  vt  locfttitur  Augufli^ 
nm  Retm^.  lih.  \.  cap.  is.  Tftm  vnuace  rcpraeicntacioois  :  4^ 
vno  enim  Adamo  funt  omnes  reprafentati ,  ejuia  vnm  Adamm 
«mnium  perfonam  fuflinebat  ,  'Vt  &  Thsologi  confentienter  do- 
cent ,  &  non  diffitetur  Clartf  Amyraldm  Thefib.  de  trib.  fader, 
Thef.  8.  Ex  tlla  duplict  vnitate  colligitur  peccattAdtt  impatatto. 
JVam  propter  vnicaccai  or-giirs  habentomnes naturaUm  conjun-  Cap.if. 
Bionem  cum  Adamo.  At  naturalis  conjunltto  tdonea  caufa  ejfe  §  |. 
totefl ,  cur  alicjnis  pro  altertm  crimtne  poenisfubjaceat  y  vtantea 
dt6tum  :  propter  vnmiem  repraelcncacionis  ,  Adamo peccantc 
idemfuit»  acfi  omnes  peccatum  commifijfent. 

P  L  A  C.  Agnofco  vnitatem  originis  :  quanquam  aliuc!  cft 
omnes  homines  eflfe  vnum  hominei» ,  auc  confiderari  tanquam 
vnum  hominem ,  aliud  omnium  homuium  effe  vnam  orig^iaem, 
hoceft  ,ftirpim  jfeu  principuim.  Hoc  ex  vnicate  origmisfe- 
quuur ,  non  illud.  Scd  vnitatem  reprafentationis  probari  mihi 
eScripcura  cupio,  vt  &  illud  quod  aufcrc  probationis  loco, 
vnum  Adamum  peccando  omntum  hominum  perfonam  fufli- 
nwffe.  Hjcenimipfum  vnde  habeatur,  icire  auco.  Ponicur 
eniai  a  quibuldam  ,  fed  probacur  a  nemine,  Idnc  igicur  rcue- 
lauit  Deus  m  Scriptura  ?  Proferatur  locus.  poteftne  ex  nacu- 
ra  colligi  Padfcratur  racio.  Atfirmanti  enim  aliquid  ejufmodj, 
prgter  nacurx  &  Scripturac  librum  aflentiri  nec  tcneor,nec 
cxpcdit.  Nec  vero  id  ex  Auguftini  aut  Clarif.  Amyraldi  ver- 
bis  colligi  poteft.  Qux  enim  confcqucntia ,  omnis  homo  ni- 
hil  eft  origuic  nifi  Adam.  Ergo  omncs  homines  fuerunt  a  Deo 
conliderati  tanquam  vnus  homo  in  Adam.  Vcl,  Ergo  Ada- 
mus  in  peccando  fuftinebat  omnium  hominum  perfonam  ? 
Ea-Tuieeciam  fuftmebatjcumahaagebat  ?  Minime;  impofita 
iUifcihccteft  h^c  omnium  perfona,  tantummodo  vt  pco  om- 
nibus  pcccarct.  Dixit  quidem  Clarif.  Amyraldus  illa  rhcii 
Adamum,  qua  primus  homo  fuit  ,  vaiuerfum  gcnus  huma- 
num  ,  quod  ex  eo  nafciturum  erac  ,  vcluti  rcpraclentafte : 
Sed  eam  locucionem ,  quia  dura  v  idebatur ,  emoUiuit  praemiiTa 
Voce  veluti ,  innuens  non  cfte  illam  locutionem  propnam  ,  nec 
vrgendaai  vt  propriam.  Quod  ait  Vir  Dodus  ,  naturalem 
conjundionem  idoneain  caufam  effe  poffe ,  cur  ahquis  pro  al- 


tl6  Man.    Post.    Cap.  VI. 

teriuscriminepcEnisfubjaceat,  verum  non  eftinforodiumoj 
rtifi  auc  fit  etiam  inter  eos  coDJunjStio  peccati ,  aut  faitem  fit  ia 
eo ,  qui  punitur ,  peccatum  dignura  ilia  pocna,  aut  fit  ipfc  pec- 
catorum  vas.  Quod  fubjungit,  propter  vnitatcm  reprjcfen-' 
tationis ,  Adamo  peccanLC  idem  fuifle  ,  ac  fi  omnes  peccatum 
coramiriffent,probationeegeE.  Non  enimquicquid  facitqui 
alterumrepraffcncac,  huic.continuo  fiiieconfenciat,  /lue  non 
confentiat,  imputandum  eft.  Pepi^^ic  Deus  foedus  cum  gencre 
humano  in  Noachoi&cumlfratluisin  Abrahamo,neuinusta- 
men,opinor,auc  bona  opera  auc  peccaca  polteris  impucata 
func. 

G  A  R .  4 .  ImfHtatio prim peccati  colligitHr  non  ex  eojtmfli- 
citer,  cjHod  omnes  fnnt  ah  Adamo  ortHndi ,  fedex  eo  cjHod  ita  do- 
cemnr  ah  Apoflolo  Roman.  v.  vt  aHdiuimm  ,  ^  qnodfer  pecca- 
tnm  illHd  excHJfit  Adamus  gratiam  omncm  fcederis  illim  j>ri^ 
mAHi,  cjHodiniffocHm  omnihmhominibm  initHm  fusrat ,  vt  fx' 
fim  diUnm. 

PLAC.  Non  docemurab  ApofloloRom.j.  imputatio-; 
nem  immedlatamprimi  peccati.  Id  ha»5lenus  iiequc  vir  do- 
6lu5,  nequealiusquifquamprobaiiic,  vt  partimcxcii(Sis,par- 
tini  ex  d  cendis cernere eft.  Addit alteram  radonem ,  fcd eam 
nonintelligo,  Velim  enimmihiexponi  quale  foedus  in  Ada- 
mo  cura  omnibus  bominibus  initum  incelligat.  Nam  fi  ea  fuifle 
conditionecenfet,  vt,  fi  peccaret  Adamus  imputaretur  ejus 
primum  peccatum  a(5iuale  omnibus  ejus  pofteris  immeduiCi 
id foedus  adferendum  non  fuit  ad  probandam  in^putationeni 
immediatam.  Non  enim  minus  inquaeftione  verfacur  quam 
illa  ipfa  fmputatio  :  dequc  eo  merito  qua?ri  poceft  ,  vnde- 
nam  habeatur  ?  Ex  naturac  infpectione  ?  An  ex  diuina  per 
Scripturara  reuelatione  f  Aliunde  enim  fi  habetur  >  ob  id 
ipfum  reijci  debet. 

Vifneomncs  homincs  confiderari  vt  vnam  rempu- 
blicam,  vnum  corpus ,  cujuscaput  fit  Adamus ,  re- 
liqui  autcm  homincs  linguli  membra  >  Fuit  igitur 
Adamus  caput  fme  corpore , ,  vt  nos  hodie  membra 
fmc  capite. 

gar; 


De  CaVsa  comdemnatiohisI  i2i 
G  A  R.  Hocrattonis gcKM  ^  fi  L.  Crajfo  vemjjetin  mentem  Cap'if. 
€A  diJfertAtione  cjuAr/t  habmt  cum ^j^^Mtitio  Scduola  apud  ThI-  $  J« 
lium  Itb.  I.  de  Oratore ,  na  foterattlle  fUuftbili  argHmcHto  dt^um 
ScdtuoU  tradncere ,  Socratem  vocantufontem  Cr  capHtPhi/ofopho- 
rum ,  qm  longafene poflexemptum  humanis  Socratem  m  Gracta 
ftoruert^nt :  fjimirum  ,  cjuia  <jr  Socrates  ante  natos  illes  Phtlofophos 
fonsfuijfet  f.ne  rittulis ,  er  caputftne  membris ;  e^  illipofi  Soeratem 
Phtlojophi ,  rini  fuijfent abfcjue  fonte  ,  c^  membrafne  capite. 

PL  A  C.  t^rcgiam  tLUitauonem  \  Agebacur  de  Adamo 
relaccad  id  te",  pus,  qaoprimutn  peccaijic,  diuantequam  no- 
bisg!gnendtsope  aai  darcr.  Dixi  eiinuunc  nondum  fuilTeca- 
puc  n^^ftium  ,  quo(r-odo  exercitus  capuc  cft  dux,  reipublicas 
magifti  atus ,  rf  giii  rcx :  quia  caput  fuificc finc  membris.  Num 
colenmSocratc.ji  Scajuola  foiKcm  &  caput  appcllauii?  Nuni 
cjusccmporisrefptdu,  cijinnondum  viluseHcc  cjus  auditor, 
vllufucal:uipi2cccrcum  phlofophus  .?Num  proptcrea  aliqua 
Socratis  a6tio  onmibus  alijs  philo^ophis  impucariuTimcdiate 
potuic  auc  debuit  ?  N  ihil  quicquam  a  Socraie  in  lcquences  phi- 
lofophos  impucaiione  dsfcendic. 

G  AR .  Atcjuif  remferio  agimtts,  quidni  vulgatijfimam  dijlin- 
Eiiontm in  memoriAm  reuocamus ,  vt caput ^io^ixi  diUum  difcer- 
natur ab  \VR^r o]^rc  diBo ,  idejt,  phylicum  amorali  /"  Namin 
phy fico  certe  capite,  quodnaturafuis  nsruis  O'  vinculis  cum  reli^ 
^Ho  corpore  colligaHit,ita  res  habet,  vt  neqjue  caput dtcAtur,ntf  cum 
Adfunt  membra ;  neque  membra  n/vavv  fiui  vocentur,  nifquA  aUti 
cum  capite  conjun^afunt.  At  vero  cum  Adamum  dtcunt  Theo- 
logi  effe generis  humani  capuc ,  impropnam  fine  dubio fgnifca^- 
tionem  vfurpant ,  vt  denotentoriginem  effe  tr  principium Jeminale 
generishumani ,  vnde  fctUcet  humana^natura  Jumpferit  initium. 
^uemodo  fcilicet  Abrahamus  ludatca  gentis  capuc  dicitur, 
^ttis  autem  noneum  riferit ,  quiproptere^  negare  fuftineat  Abra- 
hamttm  ejfe  iHddorum  caputi  ^ued  cr  ipfe  dicendm  ejfet  caputfine 
corpore ,  cum  luditi  nendumejfent  j  &  luditi  membra  fne  capite, 
quia  non  amplins  erat  Abrahamus  ?  Caputergogenerts  merito  di- 
citur  Adamus ,  cjuia  Deus  eum  conflituit ,  vi  radicem  ,fontem,  (^ 
prtncipium  mdiuiduale  ^vnde  oritHri  ejfent hfimines ,  vt  rtui  ,vt 
r^mi,  vt  yii'vriiJt.a.Tv,  ex  eoprincipio. 

I  i 


222  Man.     PosT.     Cap.    IV. 

P  L  A  C,  Pucauicne  Vir  D  j6las  me  ic;i  infaiiiuiffeyt  capuc 
froprie  di^utn  incellexcrim  ,  qui  difercis  vcrbis  dixi  cor- 
pus  improprie  di6lum  ,  feu  morala  ,  canquan  rempMcam  ?  Ma- 
nifcftamcnimeftrempublicamnoneflecorpLi">  pliylicum  :  Et 
tamen,quamuisnacura  rempublicam  cumcapite  fuorege,vel 
raagiftracunon  coUigauerit  neruis  &  vinculis,  neu;o  dixeric 
hominemcuncfui(fecapucreipublicae,  cum  ipfcviuerec  priua- 
tus,  nonducnnacarepublica  i  neque  refpublica  quacnunceft 
corpus  dicecur  illius  principis, qui ance cencum  auc  milleannos 
defijccfleinvivis.  TaIecapuc,talecorpus  policicumintellexi. 
Nam  alioqui  non  nego ,  neque  ncgaui  vnquam  ,  quio  fic  Ada- 
muscaput  generishumiaieofenfuquemVir  dodus  hoc  loco 
exponit.  ^jed  quid  ad  immediacam  impucacionem  peccaci 
Adaraici  facit  ifta  capicisracio  ?  An  fic  caput  fuic  Adamus  dun- 
taxat  dum  peccauic  ?  An  propcerea  quod  Abrahamus  gcntis 
ludaicae  caput  fuit ,  co  modo  ejus  aliqua  a^io  omnibus  &  fin- 
^ttlis  ludacisimputacur? 

Et  omnia  pcccata  Adami  nobis ,  noftra  viciflim 
omnia  Adamo  imputari  debuerunt  •,  par  enim  eft  ra- 
tio  :  conueniunt  enim  toti  corpori  &  quae  capitis ,  & 
quaealiorum  membrorum  funt.  Meetiampcrturbant 
ifta  vcrba ,  confiderantur  tmquam  vnm  homo  inAdamo^ 
viderisenimiilum  vnum  hominemab  Adamo  diftin- 
guere.  Porro  quaecunque  illa confideratio  f ueritjCiitn 
caextra  nos  eftet ,  necquicquam  vei  in  Adamo  ,  vel 
in  nobis  poneret,  capereanimononpolTum^quiJad 
hoc  contulerit  ,  vtnos  reuera  commiferimus  pecca- 
tum  iilud  aduale  Adami  tanto  ante  quam  elTemus. 
Adde  quod  fi  coramittente  alia  peccata  Adamo  per- 
durauit,  quid  eft  quamobrem  illa  quoque  nobis  pari- 
tcr  non  imputentur  ?  Sin  dum  folum  primum  illad  ad- 
mitteret,  obtinuit  ^mirabor  ,  aut  dcrijlTe  noselTe  ia 
Adamo  confeftim  poft  primum  illud  peccatum  ad- 
miffuai,  aut  j  c^uamvisineoricuuntea  clfemusj  nou 


DeCaVsA      COMDIMMATIONIS.  2  25 

fuifTe  tamcn  smpliusconfideratostanquam  vnuniho- 
mir.em  in  iplo. 

Subijcis  TiOs peceajfe  in  Adamo*  Vide  quam  non  fim 
difficilis,  tibi  idconcedo,  modohocetiammihicon- 
cedas  nos  eomodo  peccalTein  Adamo ,  quoin  eo  fui- 
mus.  In  eo  autem  fuimus,  non  quia  ejus  cfTe  nobis 
imputctur ,  aut  fit  cauia  meritoria  cur  fumus,  fed  quia 
nos  propagatione  naturali  per  intermedios  noftros 
parentes  gcnuit  :  Eodem  modo  nos  in  eo  peccafTc 
confiteor ,  quia  peccatum  ejus  noftrum  peccatum  lon- 
ga  propagaiionum  ferie  procreauit. 

Cseterum  hanctuam  refponfionem^interrogatio- 
nibus  firmas.  Ham ,  inquis ,  qutfotejl  aliter  reddl  ratio 
hkjm  infc6iionis  &  reatm  ^  cur  qudfo  Adam  feccando  fer- 
didt y  &  morti fuhjecit ,  non  tantum  ferfonam ,  fcd  eti.im 
totam  naturam  humanam  :  Cum  c<£teri  homines  feccatk 
fuis  aBualihui  Udant  ferfon^ ,  &fe  mortls  reos  efficiant, 
fed  naturam  non  fciant  fejonm ,  aut  magis  ream  /'Si  vi- 
dflim  quaeram  ,  qui  fleri  potuit ,  vt  nos  cum  nondum 
effemus ,  immo  aliquot  annorum  miilibus  antequam 
effe  inciperemusjpeccaremus  peccato  a(5tuali  ?  qui  po- 
tefl  nobis  peccatum  attuale  jufle  imputari,  quod  ne- 
que  fecimusipfi ,  neque  juifmius ,  neque  fuafimus,  ne- 
que  vllo  voluntatis  noflrae  confenfu  probauimus, 
quodque  noftro  refpectu  nullo  modo  voluntarium 
fuit  ?  Horumne  tu  rationem  reddere  potes  ?  Annon 
igitur  fatius  effet  propagationem  corruptionis  inhae- 
rentis  &  rcatus  qui  cam  fcquitur,  docente  fcriptura, 
conteflante  experientia ,  firmitcr  credcrc  ,  modum 
autem  quemnon  capisDeo  pcrmittere  ,  quampr^tcr 
&  contra  Scripturam  imputationem  excogitare  aque, 
aut  magis  difiicilcm  captu,  ac  Dci  jufiitiam  peruer- 
tcntem^ficjnaculamcm?  li   2 


22  4  Ma^^.    Post.     Cap.  VI. 

Subjangis  hoa^ogit  nos fxteri  ^  frimmi  tliud  K^dami 
teccatnmfutjfe  alio  modo  confiderjitum  ,  &  jufi^o  Dei  judi' 
cio  impitatum,  &  adfcriptum  toti  naturA  human^y  Mallem 
fateri  meam  igaoraiitia  :  nequehaius  confeflionis  mc 
puderet :  cxcum  enim  cfTe  arbitror  qui  non  fentit  fe 
multo  plura  quam  fcit  ignorare.  Qo^am muka  funt  in 
natura,  quorum  rationcs  ctir  fic  fiant  reddere  ncqui- 
mus?  Satiusmea  fentcntiaideffet,  quamin  Dei  arca- 
nam  mentem  irrumpentes ,  ei  conliderationem  &  ju- 
dicium  fmcvlla  reuelatione  tribuere  ^quod  forte  nec 
fuit,  neccum  decet.  Noflicnim  illud  Efai.  '^^^-cogi- 
tationes  mex  non  funt  vt  cogitationes  vefira:.  ^^dmalti 
funt  caeli  fupra  terram  ,  tam  altxfunt  cogitationes  mex  ff- 
fra  cogitationes  vefiras  ;  Et  illud  ,  quis  nouit  mtntem 
Domini  ? 
cap.xi*  G  A  R .  HU  vero  inprltnis  ego  qHoque  trojiteor ,  maUe  ms 
|.  XV,  eredere  ,hancmnejft  ajfeBatam  tgnorantiAm,  dec^uadicHntilli 
adHdI9bumcaf.il.  14.  Reccde  a  iiob.s .  fc  cntiam  viaiUiTi  tu-a- 
run  nolu.imb>  qnkm  finijlramaliquamdeyiro  de^o  opntonem 
fouere. 

PL  A  C.  Ecquam  quaefo  verl  isillis  {iaiftram  derrcopi- 
nioncm  f)uendi  anfan  praebui ,  auc  quideft  m  n^ea  ifta  mod  - 
fta  &  religiofa  ig  lorantia  ,  qua  nolo  fapere  prxcei  S Jripturatu, 
iimilc  aboiuinandae  illorum  apu.1  lobuin  fccLratorum  impie- 
tati .? 

G  A  R .  Mir»rfolu,m ,  qux  rattons  du^us.,  eos  arhitreturitt 
Arcanam  Deimentem  irrHm^ere ,  qm  cQrrupionis  Onginalis  ,  & 
smniumpoenarHm  inpofteros  ah ipfanatiuitate  incmnhenttHm  cafi- 
fam  qnarHnt  in  impHtatione ,  ad:oqHe  participattom  primi  peccati ; 
€tim  nonignoretveteres  &  Recentiores  TloTolo^oSy  hoc  &  docere, 
^profitertfi  hanfijfe  ex  Apofloli  doSirina  Rrman.  v.  Stcut  pofleat 
freqHgntiJfimts  teflimonijs probabitur.  Hjs  omyj'^  gratnjfimk  ac^ 
CHfa,ti9ne  vrgere ,  cfuafiin  arcanam  Dsi  mmtim  temerarioAufti 
irrnmpentes ,  c^  limites  illos  tranfilientss  yfuos  Detts  hominiprafli  - 
tm  Dsuterj.  xx[x,  a^,  mfch  4nfit;4?C9r9  faHs  mfsmAneam  vJcct 


De   Cavsa    comde\{natiOnis.  225 

P  L  AC.  Pcimumagebatur  de  eo  Dci  a6lu  inccrno,  quo 
dicebacur  Deus  omnei  homines  eonjiderajfe  tanquam  vnum  homi-' 
ftem  ift  Adamo.  Idne  vcccfcs  &  Recenciores  Thcologidixe- 
runc  ?  Idne  colligi  poceft  cx  Apoftoli  do(3;cina  Romin.v? 
Attulicne  Virdo6tus  frequenciirima  ccftimonia  vc  id  proba- 
rec  ?  Tribuere  Deo  confideradonem ,  adtum  quendim  mcntis 
&voluncatis  internum  prscer  Scripcuram  ,  prascer  racioncm, 
quideft  irrumpercin  arcanam  Dei  ajenLcm,  (i  hoc  non  eft? 
Idem,  faccor,  de  immcdiacailla  imputacione,  in  qua  caufaqu^- 
rituroriginaliscorruptionis,  dici  potcft ,  fi  quidem  cx  facris 
Iiccris  colligi  ncquir.  Eft  eniai  ipfa  quoque  inicrnus  diumx 
mentis  &  voluntatis  ac^as.  Fruftra  mc  praeiudicijs  graua.  ; 
fruftra  Theologorum  in  me  animos  irritat :  neque  cnim  cos  ac- 
cufo  ,  fed  fratcrne  moneo  ,  vc  caueanc  (ibi  ab  hoc  fcopulo. 
Humanumcnimcft  errare,  fed  monitum  inerrore  pcrieucra- 
rc,  turpeadmodum,  &  pcriculofumcft.  MirorautemThco-' 
logos  Reformacostaiibus  vti  aduerfus  fratres  fuos  praejudu ijs, 
quibus  olim  ,  &  hoc  cempore  nihil  vericati  cognofccndas  magis 
obfuit.  Non  enim  quod  hic,  aut  ille  docuic,  regula  eftfidei 
noftrar,  fed  id  tantum,  quod  vnicus  noftcr  dodor  pcr  fuos 
Apoftolos  &  Prophctas  docuit.  Illam  autcm  imputacionem 
ncque  Scriptura,  ncquc  plcriquevetercsTheologi,  ncquc  rc- 
cciuioresquidam-tnagni  nominisdocucrunc  :  Ecquofdam  ip- 
fc  concra  fc  Vir  dodtus  laudac.  Exemplo  (itLudouicus  Laua- 
terusinfignisTheologusTigurinus(  vnum  enim  acculilTe  cx- 
emplum  lufficiec  hoc  loco)  cujus  hacc  vecba  ex  Comm.  in  2,' 
paralip.  2.  4.  5.  citat  cap.  xviii.  pag.  6i9-  „^5'/^<?  fcekrHm 
[uorum  fxnoi  luac.  Hkc  lege  Deus  non  ohJiringitHr.  lujle  enim 
funit  in  omnibus  hominihus  peccatum  primorum  parentum ,  ijuod 
vitio  originisfit  cuique  proprium.  (^iid  potelt  magis  opponi 
do6trinae  Viri  dodli ,  pailim  atfi;  mancis ,  peccacam  primoium 
parcntum  nonnili  imputacionc  fieii  noftcum? 

Quid  fi  quxramex  tc  rationem ,  cur  primum  niud 
peccatum  fucrit  aliomodo,  quam  alia  peccata  con- 
fideratum  a  Deo,  &  ,  cur  faeric  imputatum  toti  na- 
turx  human«  ?  Eamne  poteris  reddere  ?  Viinam  l 

"^ li   l 


2i6  Man.    Post.    Cap.    VI. 

Prorfus  enim  me  fugit.  Qnanquam  eam  vltro  necro- 
gatus  vidcris  reddere  voluifTe,  addis  enim  haeC  verba, 
^mafc.  AdamfHitfYiwm  homo  ,  crigo  &flirpyfeu  radix 
omni:im  hominum*  Agnofco  ,  hinc  intelligo  potuiffe 
.  vna  cum  natura  humana  fuum  propagare  vitium  in 
pofteros  :  at  nego  propterea  eius  peccatum  a^^uale 
noflrum  fuiffe  3  aut  nobis  debuiffe  imputari  :  nego 
inde  confiderationem  illam  &  iudicium  ,  quod  tu 
Deo  tribuis ,  pofle  confici.  Egonon  video  ^  quom-o- 
do  pcccatum  iilud  a^luale  Adami^adio  illa  fingularis 
magis  nofka  adio ,  noftrum  peccatum  fuerit ,  quam 
eius  perfbna  fuit  noflra  perfona.  Siid  vides,  oflende 
quxfo  mihi  bc  explica  :  magnam  tibi  habebo  gra- 
tiam. 

G  A  R .    Huic  argutandt  rationi  ego  lihenter  ftmilem  hanc  re^ 

^in.iC'  pofficrtt».    Si  aEiio  illaprtmd.  inohedtenti<t  ,  mn  e^mdem  prAcise 

$.4,  p.    ftimftay  fed  vna  cHm  corrHptione  cjuam  ejfecit  in  uidamo  nobis 

57*«       tmpHtatur ,  fiCHtfupra  vir  do^M4  agnofcebat ,  eritfane  etiamper 

eam  impntationem  neflra.  ^Hidni  ergo  &  Adami  perfona  nobis 

impHtetur ,  (^  dicatur  etiam  fniffe  perfona  noflra  f  Ant  hoc  vir 

doBi^u  concedat  y  atttfHam  argumentandirationem  condemnet  (fr 

eliminet :  &fateatHr  quod  res  efl,  nunqnam  auditHm  altenasper- 

finoi  impHtari ,  fed  aiitonum  impHtationem  rem  effe  omnium  ore 

atqu^fermonetritam,  &c. 

PL  A  C»  Quo  fenfu  dixcrim  \  & quim  is mlnimc  caufat 
quam  ago  obfit,  ai^ioncm  illam  primam  inobedientiaj  cum 
corrupcione  quam  pcperit  nobisimputari ,  fupra  expofitum 
cftpag.i52.i5j.  Quod  indecolligic,illam  acSioncm  etiara 
per  cam  imputationcm  noflram  cfTc ;  non  agnofco.  Nam  cor- 
ruptio  noftra  cft ,  quia  in  nos  propagata  cft.  Aitio  autcm  illa 
noftraflLnon  imputacione,fcd  $  vtdicebat  Lauatcrus  ,  'Bitio 
eriginis:  quiancmpc  vitium  originis  fcu  corruptio  cft  inobc» 
dienciaJ  illius  communicatio ,  &habituaUs  ia  cam  confcnfio, 
Itaquc  Bon  cft  noftra ,  quia  jiobis  iroputaturjfcd  contra  no^ 


De     CaVSA     COMDEMNATlONIS.  22^ 

bis  impucatur ,  quianoftra  eft.  Jufticia  enim  non  mcdo  nori 
cxigic,  icdnepaticurquidem,  vt  iudiciariaimpuutione  pcc- 
catuir.  fiacciuspeccaium,  cuius  alioqui  pcccatum  nonfuift^cc. 
Faccret  enim  peccatoremiudcx,  alioquinon  pcccatorem.  id 
quodcum  iudicisotficio  pugnac,  vtquodmaxime.  Icaquc  fru- 
ftraobieruac  vir  do6tus  alienas  perlbnas  non  impucari  ,  fed 
■a.6tioacs.  Non  cnimficargumcntabar ;  fi  a6lio  Adami  nobis 
imputacur,  etiim  nobisitnpucatur  eius  pcrfooa:  Sed  conccn- 
debam  nullam  reddi  poffe  caufam  idoneam ,  cur  illa  adio  no- 
bis  impucecucimniediaces  acinter  caeteras  hanc  exdudcbam, 
noftram  effe  a5lionem  illam  Adami ;  ac  proinde  nobis  iure 
imputari.  Intelligebatur  igicur  efle  noftra  ,  non  per  imputa- 
tionem  immediacam  ,  fed  anteillam.  quomododici  non  po- 
ceft,  curmagis  noftrafi:,  quamipfa  perfona  Adami,  Non 
igituridquoddixivirdo6lusoppugnac,redaliud  quid.  Cer- 
te  Chamicrus  ncgauit  a^lionem  illam  Adamieffcneftra  a6iio- 
uem  ,  lib.r.  de  hom.  corruDt.  c.8.  §.  9.  Dtco,  inquic  ,  nullHm 
peccAtfim  vnum  nnmero  fojfe  ejfe  commHne  omnthm  homtnthiu. 
Namfeccatum  ,vel  qHalitAi  efl  ■,  vela^iio,  ^^ualttoi ,  vt  pecca^ 
tnm  ortginale.  AElto  ,  vtpeccatnm  quodlibet  a^nale.  At  nnltA 
cfHalita^y  vnaeademquenumero  foteflflHribus  fubie^is  commu^ 
ntcari :  vt  candorqui  efl  in  niue  ,  idem  numero  non  potefl  ejfe  in 
C^gno,  autlana.  A^tones aHtemfunt ftippofttorttm.  ^^uare idem 
hemicidtum  4  Cdino patratum  nonpoteflejfek  Lamecho.  Itacjuc 
nego  peccatum  illHd  Adami  ejfe  peccatum  Originale.  Non  enir» 
toteflomntbtu  ejfe  commune ,  fiue  numsro ,  (^uia  efl  aHio  :  fiue  Jpe- 
^ie,  ejuia  eflindtuiduus  aSluf.  Ec  rurfus  eodem  capicc  §.xi.  Ow- 
fjepeccatumvelcjHalitat  efl,  vel  attio  ,  vtdiximus ,  eim  cuius  di^ 
citur  peccatum.  At  hic  aStus  Adami ,  neejue  qualitas  efl  noflra  : 
nam  neeflejmdem  :  ac proinde  non  potefl  ejfe  ejuaittas  :tHm  aSlio, 
^Halitafque  longe  dijferunt^neque  efletiam  atlus  nofler :  ejuia  idem 
numero  aSlus  nen  efl variorum  fuppofitorum.  Ergo  is  aUus  Ada^ 
mi  non  eflnoflrum  peccatum :  nedum  fit  noflrum  originale.  Haec 
eius  ratio  eadenieftcum  hac  mea,  i\  adtio  Adami  elt  noftra, 
cius  fuppofitum  cft  noftrum  ;  Sunt  enim  adioncs  fuppofi- 
torum. 

Interim  c^uaero  dum  alia  pcccata  committeret(com- 

li    4 


i2S  Mah.  Post.  Cap.  VI.' 

miiififc  enimhsiud  dubie  non  negabis  )  an  non  fuerit 
ctiam  tum  primus  homo,  origo ,  (lirps  ,  feu  radix 
omnium  hominum  >  fuifle  proculdubio  concedcs  : 
fueruntne  igitur  ea  quoquc  eodcm  modo  confidera- 
ta^&iuftoDei  iudicio  omnibus  hominibus  impu- 
tata?  Si  negas,  fatearis  oportet  huius  confideratio- 
nis  iudicij  &  imputationis  primi  peccati ,  qua:  protu- 
liftiinmedium,  rationemhancnon  elfcjquia  Adam 
primus  homo  fuit ,  &  origo ,  &  ftirps  omnium  ho- 
ininum.  Si  affirmias ,  Reuincet  te  Apoftolus  Rom.v. 
tampeccati  quamhominis  VQitateminCulcans.  Quae- 
rerem  ctiam  hbenter  de  Setho ,  de  Noacho ,  aliilque 
eiufmodi  ftirpibus  totius  ,  quod  extat ,  generis  hu- 
mani,  numeorum  quoque  peccata  eodem  modo  fue- 
rint  &:confiderata ,  &  imputata  poftcris  ?  Si  fuerunt, 
T^m/tos  homines  dicere  debuit  Apoftolus  Rom.v.  non 
w/^;«3  &,  nosantcquam  nafcamur  miferrimi  ,  qui 
tot  peccata  commifimus.  Si  nonfuerunt,  difcrimi- 
nis  peto  rationcm :  fed  vereor  ne  ftm  longior  hoc 
loco  quam  necefte  eft. 
Cap.itfi  G  A  R.  ^uod  vero  decent  Theologi  AdamUmpecCAjfe  vt  ca- 
'  ^*  pHthomimm,  (fr  iure  pofleris  impHtarifrimam  illam  einsimh- 
dientiam ,  varijs  qHdtflionHm  ^  erotematum  machinis  ^uatit,  cjHi^ 
i>Hs  &  alij  nonnnlla  etiam  addnnty  <]Hk  omnia  htc  in  vmm  fafci^ 
CHlum  compingemus. 

P  L  A.  C.  Nec  Adatno  elogium  capicis  hominum  detraho, 
nec  iure  poftcris  imputari  primam  illam  eius  inobedienciam 
nego  ,  fi  imputari  intelliguar  mcdiante  corruprione  cx  ipfa 
innospropagata.  TantumnegoitaAdamum  vc  caput  homi- 
num  peccaffe,  vtnobis  pofTiCjaut  dcbeat  prima  eius  inobc-' 
dicntiaimputariimmediate.  Sunt  autem  haf  quaeftlonespar- 
time  Thefibus  meis,  partim  ex  hoc  pofteriore  Manufcripto 
omncs,  praeter  vnam,  excerptae.  Icaque  non  omnes  funt  ha- 
iusloci,'non  cmtamen  inu5ile  cas  hoc  locoa  rcfponfionibus 


Yiri 


De     Cavsa    CONDEMNATIONIS.  22^ 

viri  do(^i  tutas  prarftare :  quoniam  in  illis  de  caufa  agitur ,  ob 
•quain  peccatum  illud  imn)ediate  dicicur  impucari  i  cui  inuefti- 
•gandafhoc  crput  deftmaium  cft. 

G  A  R .    1.5"/  feccamt  vt  caput  gefteri^  humani,  curmn  etiam  „ 
pmirt  dchHit  eo  rwmine?  2.  Cnr  pottus  Adami  peccatfimtofleris,  ,, 
qnkm  poflerorum  Ada.  impHtatur?     3.  Ciim  Adamus  poflillud  „ 
peccatum ,  confefltm  non  deflerit  ejfe  caput ,  cur  nonfequentia  Ada-  ,, 
mi  peccata  ttejue  poflerls  imputantur  atque  primum  ?    4.   CurpO'  ,, 
tiiis  aUuale  peccatum  ,  cjua  efl  allio  tranflens  ,    imputari  dici-  ,, 
tur ,  quam  habituale ,  cjuodfuit  vitium  permanens  ?     5.   Si  prt-  ^^ 
mus  aikus  peccandi  fuit  aUus  naturA  ,    cur  non  etiam  primus  ,, 
A^us  generahdi   ?     Nemo  tamen  dtxerit  nos  in  Adamo  Cdi   „ 
vum  aut  Sethum  genuifle  ?    6.  SivtChrifli  iuflitia  nobisimputa-  ,^ 
tur  y  ita  &  peccatum  Ada  noflrum  efl  imputatione ,  cur  ncn ,  vt  ^^ 
Chriflus  dicttur  y  itftitia.noltra  ,  dtcttur  etiam  Adamus  pecca-,, 
cum  noftrum  f    7.   Ciim  dicimur  pccczi\c  in  Ai.hmo ,  eflne  pro 
pria  ,animpropria  locutio?  Propriadtcinon  potefl,  nifldicamus,  ^^ 
aliquid  ftmul  efle  dr  non  effe  :  proprie  enim  loquendo  ,  tum  ciim  ,, 
Adamus peccautt ,fuiffemus  ,  & nonfuiflemus.  Si propria  nonefl,  ^^ 
reuocanda  efl  ad  propriam,     ^uid  autem  flgniflcat  proprie  nos 
futffe in  Adamo,  ntfl nos  ducere  ah  Adamo  originem ,  veleffe  Ada- 
mt  effe  caufam  noflri  effe  ?  Efl  autem  caufa  non  ejfentialis  cr  proxi- 
tna,  fed  accidentalis  (ir  remota ,  (fr  ^ua.  adnos  gignendos  non  ma- 
gisperfe  contulit ,  qukm  ad  multosgignendos ,  i^uigignt  ^uidempo- 
tuerunt ,  fedtamen  defeEiu  caufeproxima  genitt  nonfunt :  cjutbus 
,  lihenter  cjU£flerim,an  non  ettam  imputari  deheatpeccatum  Adanu? 
Totutt  enim  Adamus  eos  mediatc  c^  remote,vt  nos,  gignere  :  cr 
inxpotefl  tntelitgt ,  quomodo ,  vt  tjuis  ante  quincjue  annorum  milUa 
fuertty  vel  non  fuerit  y  pendere  poffit  ab  hodterna  ,  vel  crafltna 
a^ione. 

VII.  Nos  vero  refpondemus.  i.  Generaliter.  Si  eiufmodt 
interrogationumpun^ulis  locus  efle  debeat,  non  mint)s  fl?cciosefol. 
licitart poffe  do^rtnam  de  corruptione  Origtnalia  Pelag/j  aut  So- 
cintfe^aroribus ,  quam  h^c  de  tmputatione  do^rina  hic  vcxatur. 
^ti^itretur  entm  i .  Cur  Adami  corruptto  moraltspofleres  potiiis  in- 
fectt,  qu<im  corruptio  poflerorum  tncjuinauit  Adamum  ?  1.  Cur 
Adamtpeccatum  inpofleros  ncceffario  defcendit^  Cdtteroruntpatrtiin 

Kk 


Sjo  Man.    Post.    Cap.  VI. 

HoK ita  djfce-^dit ?:j.Cf(r  Ada,m\ peccatum  Caino  ftocuity Calftipsc- 
cAtum  AdAmommimz  nocHit  ?  4.  Chy  prlmum  peccatnm  ms p&- 
tiiis  corrupity  (jH*mfefiutntia,  Adamipsccata.  ?  5.  Cnr  Adamns 
ab  illa  corruptione  liberatHs  efl  y  ejHAmfHx  aWtone  fibi  camparatiit; 
infantes  omnes ,  qm  nihil  malt  egernnt ,  non  Itberantnr  ?  6.  Cur 
Chriflns  piflitia  ^  fanEiificatio  noflra  dtcitHr ,  Adamns  nondici- 
tHrpeccatnm  &  corrnptio  nofira  ?  H&c  &  alia  adnerfns  doUri- 
nam  de  corruptione  ingenitk  <^H£ri  pojfnnt ,  quxfl  non  obflant  cjho- 
minns  Viri  dolli  corrnptionem  illam  agnofcere  debeant i  neojne  de- 
bent (^H^fliHnCHU  ilU  impedimento  nobis  ejfe,  quominHs  tn  antiqn^ 
Q-  Catholick  imputationis flde  perfeneremHs, 

P  L  A  C.  Itanc  andqua  &  catholica  cfl:  impTatationis  im- 
mediacx  fides  ?  Id  ne  :^uc  probatum eft  haftenus,  ncque  proba- 
ri  poteft.  Fruftra  aucem  iftas  de  corruptione  originali  qua:- 
ftionesnoftrisopponit:  non  enimfunt  pnres  ,  nec  vHam  pror- 
fus  probandi  vim  hibenr.  Refpondeo  ad  primam ,  Cnr  Ada- 
mi  corruptio  moralis  pofleros potius  infecit ,  tjnkm  corrnptio  poflero- 
rum  inqHinautt  Adamum  ?  quia  corrupcio  moralis  non  alicer 
quain  per  generacionem  carnalem  propagatur :  funt  autem  po- 
fteri  A-damiabeogenici ,  non  auceni  Adamas  ab  ilhs.  Ad  2. 
Cnr  AdamipeccatHm  in  pofleros  neceffarto  defcendit,  cxterorum 
patrHmnonita  defcendit  ?  quia  peccatum  AJami  fuic  mucario 
finis  vlcimi,  acqueadebvniuerfalcmin  Adimlnaturam  corru- 
ptionem  induxic  :  immundus  autem  non  pocuic  nonimmuri- 
dura,  caro  non  cirnen  gignere.  Peccata  vero  ahorum  pa- 
trum,  hujurmodi  corrupcionis  c  ■a\x  elTe  non  pocuerunc,  cum  "^' 
jamelTecineis  produSla,  fedcft^ila  quibus  ip(a  (e^c  exeruir, 
&  conferuauit.  Icaqae  qaamuis  i  proximis  parencibus  eani 
proximccraxerimusjtamen  Adiriio,  vt  ilhus  primj  aucori  & 
fcacurigini  afcribi  dcber.  Ad  5.  Cnr  Adam''. peccatHm  Cainono- 
CHtt  y  Caini  peccatHm  Adamo  minimz  nocuit  ?  quia  Adamusge- 
nuicCu'nam  ,  non  Caiaus  Adaumm.  Ad^.  Cnr primum  pec- 
catum  Kos potiiis  corrnpit ,  quAmfeqHentia  Adami  peccata  ?  quia 
illud  nacuram  Adami  corrupic,  ifta  corrupr.ionem  iam  failam 
confequucafunc  vtcaufameffc^a.  Ad  5.  Ctir  Adamtu  ab  ill^ 
Corrnptione  liberatm  efl  ^  qHamfna  aclione flbi  co/?:parauit  iinfan- 
f^somnes y  qHinihilmaliegerHntyfionliberantHr  "i  L/Dcracus  eft 


De     CaVSA      CONDtHNAllONlS^  ijt 

ab  illiuscorrupcionis  icpiu  gtaiia  mftjficationjs,  &  abiiihfrcn- 
tia  paubi  m  giaria  itgtnciationis,  quia  credidic  &  rcf^puicj 
crcdidit  auteiP,  o,u'a  fuii  iledius.  idcm  euenit  alijs  omnibus 
cledlis.  Cur  autcn.  htc  fonus  quam  illefueric  eJc6ius,al]jcau- 
fjr  qua.n  liberriiiiae  JJci  vt.Iu;uaci ,  dcruo  quod  vu'c  faciencis, 
tiijui  nequic.  Genuc  autein  non  fecundum  grattan^  ,  icd  fe- 
cundutn  notuiain,  C4  r.  urtuscc^rruptos  ,  ficuc  arte  circuncifus 
gig'-e'nc  i»'Circunlos.  A  d  6.  Cur ChriflH^  juflitia QrfanBifiat- 
tio  mflradicitur ,  Adan?Pis  non  dicttur  ■^eccatum  cr  corruftio  no^ 
ftra?  u'a  ou.laaha  juiiL  ;i)uiuficjmur,  nulla  alia  vircuie  fan- 
Ciificauur ,  qi.anCin  ft  .  I.ai^ue  in  eo  otTinis  noftra)uftitia 
&  Undlificatio  qua-renda.  Non  pofTumus  fimiliter  diccrc, 
nullonos  peccaco  dainnari,qua'ni  Adami.  Nam&  multorum 
aliorum  iumusrei,  &  ao  vniucrlalem  coiiuptionem,  quam  ab 
Adamo craximus,  muho^  fiabttus,  feu  particularcs ad ccrca  ob- 
jc6ladccerminauonesnimisr^pe  adjungm-ius,  &  illud  ipfum 
Adatni  peccatum  non  efl  noftrum  donacione ,  auc  imputatione 
vcChrifti  jufticia,  fed  ratione  propagati  ex  eo  vitij  nobis  in- 
hf  rencis,quod  vim  habec  nos  condemnandi,  non  quia  eft  Ada- 
mi, anc  profc^umab  Adamo,  ied  quia  naturalua  viciumeft 
legi  Dei  repugnans.  Ejus  pro  Pelagio&  Socino  quarftiunculis 
rcipondi  ;  nuncvideamus  quomodorefpondeacnoftri^. 

G  A  R .  Nobis  certa  rejponflofuppetit ,  imputationem  primipec^ 
cati  efle  a^ionem  Dei  Uheram  (fr  voluntariam ,  ex  certo  Dei  confl" 
lio  JHdici6e^ue,non  exfolius  naturA  ordine  dependentem,  Neminem 
AHtem  fuifle  Dei  conflliarium,  t^ui  eanojfe  ,  (^  de  iu  refl?ondere 
teneatur ,  (jua  Dchs  jnverhofuoreuelarenoluit.  Suflicere  nobis 
ipflus  rei notitiam  y  oiimcs fcilicetm  Adaraopeccailc,  &  ipfius 
reatum  fuperoauiesvenirein  condemnacionem,  att^ue  jtapri- 
mum  iHud  peccatum  in  omnes  imputatiene  defcendere.  Rationes 
illitis  iudicij pen&s  Deum  efle  cujus  \\x  iunt  impcivcftigabiles, 
&  eius  iudicia  abyilus  Vimlca,  Rora.xl.Jj.  Pfalm.xxxvi.  i^ 
&c. 

P  L  A  C.     Si immcdiata  imputatio  primi  pcccad  eft  zB.\o 

Dei  libera  &c  voluntaria,  ea  nifi  in  Scripcura  reuelaca  fueric,  fci- 

ri  non  poccft.    Atqui  non  cft  in  Scnptuia  rcuelaca ,  nequc  ad 

camprobaiidam  vllamvimhabentlocaa  viro  dodo  hicrepe- 

""  Kk   2 


2y.  Man.    Post.    Cap.    VI. 

tica,  vc  partim  iara  pacuic,  partim  ex  diceadis  manifeftuin  fier.' 
Deindc  (i  eft  a6lio  Dei  libera,  quo  nodo  eft  adlio  Dei  iudicia- 
ria  ?  Uberam  cnim ,  opinor ,  intelligit ,  quaj  poteft  abfque  vlla 
iuftltiac  aut  legis  violatione  onnirti.  Quomodo  ergo  iudiciaria 
dicitur,  fi  eam  a  ludice  neque  lex,  neque  juftitia  exigu  ?  Si  ne- 
moteneturca  noffe,  quajDcus  in  rerbo  fuoreuelarenoluic, 
ccrtenemotcneturillara  imputationem  noffe  ,  fiquidem ,  vc 
contcndo  ,  Deus  ean^  nou  reuclauic  in  verbo  fuo.  Ca:terum 
quxftionibus  illis  oppugno  potilTimum  rationes ,  quae  reddi 
folcnt,  cur  vnum  illudpeccatutn  primum  nobis  omnibusim- 
mediatc  imputetur.  lis  igicur  renunciandumeft  ,  ac  adfolara 
Dciyoluntatemconfugiendum,  cui  placuic  illudvnum,  noti 
alia,  impucare,  aut  noftris  iilis  interrogacis  refpondendum. 
Deniqac  cum  Deus  nihil  faciat  ni(i  fapientilTimc,  &  iuftiftime, 
&optimc,  Ii  eiuftnodi  imputatio  aut  juftitiae ,  auc  fapientiar, 
aut  bonitati  repugnare  videatur ,  quominus  tribuatur  Deo  pia 
refugit  confcientia  ,  nec  poteft  id  a  fe  impetra-e ,  ni(i ,  vcl  tol- 
latur  illa  repugnantia  ,  vel  difertis  Scripturae  teftimoniis ,  qua; 
profc(?6  nuUa  (unt ,  ad  eam  credendam  aliquo  modo  cogatur. 
Quarcunque  enimdocentur  in  facris  literis,  ca  mihi  egregie 
concordarecum  recSla  ratione  vidcntur,  vbique  diuinat  virtu- 
tesconfpicua:  funt.  Quis  ergocredat  in  a6lione  diuinatanti 
momenti,  vndc  omnium  hominum  pendet  condemnatio,  5c 
mortisChrifti  nccciTicas ,  nullam  bonitatis  ,  nullam  iuftitiar, 
nuUamfapientijc.  velminimam  fcintillam  pofle  animaduerti, 
fcd  repugnantiamtantumrationijquancumcapercpofl^umus, 

G  A  R.  Neqne  tamen qut&flionum  nodiputandijunt  infeluhi-. 
Us.  Itaque  nunc  fecundo  loco  Erotemata  fnguU  cmfideremHS. 
^u^<itriturvrimo.  Si  Adam  peccauic,  vtcapuc  generis,  cur  non 
puairi  debeatvt  caput  ?  Rejp ,  Adamo  cum  trihuitur  capitisz?fl- 
men  t  rationemhaheri  non  tantum  originis  carnalis,  fed  etiam 
foederis  v niuerfalis  ////«^, quodin  Adamo  Deus  cum  humanoge-- 
nereinimt.  Cum ergo peceiijfediciturvt  apnt,  non  tantum  de- 
notatur,  eumfuijfe  principium  radicale  tottm  generis,  veriim  etiam 
ek  conditione  confiitntum  fuiffe  generis  caput  ^  principium,  vt 
^uar^primHmahvhedientf^prafcripta  dejle^mp,  non  ipje  tantitm 


DeCaVsA      CONDBMMATIONIS.  l^j 

feccati  fui  reAtn  obflringeretttr ,  fed  &  pofteros  omnes  reos  effceret, 
ACpromde  foena  dignos  Hoc  efi  ergo  feccajfe  vt  capHt  ,&fe&  fO' 
fieros  ob  peccatum  illfid  re^tu  inHolutJfe. 

P  L  A  C.  Ita  nodus  noti  foluitur  »  Ted  augetur  alio  nodo. 
Nam  praecer  libcram  &  voluntariam  illam  adlionem ,  quae  Deo 
fine  Scriptura  tribuebatur,ecce  aliam,ncnipc  fcedcris  cujufdara 
vp.iuerfalis  pailionem,  de  qua  ne  -^i!  quidem  in  Scriptura  j  & 
quod  decerius  eil ,  conditio fingitur  Deo  liaud  fatis  digna.  Si 
quod  cnim  fcedus  cum  hominc  contrahit ,  id  facit  horamis  cau- 
fa, &  quia  bonum  eft  homini.  Hoc  vero  faedus,  cuius  ea  effec, 
quam  Vir  Do6lus  declarat ,  conditio,  non  poterac  non  efle  A- 
dami  pofteris  damnofum.  Multo  plus  enira  ex  eoeratme- 
tuendura  mali,  quam  fperandum  boni  :  nam  vt  inde  ad  nos  ali- 
qua  vcilitas  redirct,  opus  crat  vt  Adamustoto  vitx  curriculo 
perfeueraret  in  obedientia  &  fide  erga  Deum :  ncc  camen  pro- 
pterea,  fi  Viro  Dodo fides  habetur,  nobis eius  imputata fuiftet 
obedientia,  tantum  qualis  fuiffet,  tales  nos  genuiffet ;  at ,  fi  vel 
femel  ab  obedientia  defledtcret,  prima  eius  inobedientia  nobis 
omnibus  imputanda erac  ad  morcis  atternx  reatum,  nec  id  tan- 
tum,  fed  vt  ob  imputatum  illud  peccatum  puniremur  infligen- 
da  nobis  erac  corruptio  illa  hf  reditaria  qua»  vcre  peccaturn  eft, 
&  fon$  peccatorum.  Qui  failum  eft.vc  Deus,  qui  ipfa  bonicas 
eft,  &  genus  humanum  amabat ,  a:quiorem  ci  non  tuleric  con- 
ditioncm ,  &  qui  Adamus  non  rogauit  Deum ,  quandoquidcm 
contrahebat  cum  Dcovt  totius  generishumani  procurator  ,  vt 
abeoconditionemimpecrarettoierabiliorcm  ?  Namcerte  ta- 
lis  conditio  ab  odio  potiiis  quam  ab  amore  profeila  videri 
polTit ;  nec  quid  ad  Dei  gloriam,  vt  omnia  qu«e  facit  Dcus,pcc 
iefe  conferrc  polTit  vllo  modo  intelligitur.  Adde  quod  ca  ra- 
tione  aliter  ad  Adamum  pcrtinuiffet  mandatum ,  alitcr  comnii- 
natio  :  illud  vt  ad  caputgencris  humani,  ha^c  vc  ad  priuatam 
perfonam  :  &  vice  verfaad  nos  pertinuiffet  comminatio,  non 
itcm  mandatum.  Denique  cur  non  ea  conditione  contra<5lum 
eft  iftud  fcedus,  vt  quemadmodura  peccarct ,  fic  etiam  punire- 
tuc  vt  capuc  generis  humani  ?  Si  recurras  ad  voluntatein  Dei, 
quid  opus  erat  ad  has  quaeftiones alia  refponfione,  quam  gene- 
raliifta,quia  Dcus  itavoluit?  Sedvideneeivoluntatcmatcri- 

■    K   3 


254  Man.    Post.    Cap.  Vl. 

buaspro  t\Jo  ingcnio  eiqs  Yirtucibus  miniuie  conucnientciriac 

pr^ccer  Scripcurano* 

G  A  R.  ^Hdrimrfe-cmdo ,  Cur  potiusAd:'^  peccatum 
pofteris,  quain  po(terorum  Adamo  impurartir  r  R  jp.  i.  Hoc 
inde  ejfe  ,  cjHod  p»J}eri  omnef  in  Adamo  radicaLter  ^  Jemit^aliter 
fuernnt.  Adamw  in  pferis  hocmodonQnfyAt.  i.  ^^Mod fecca- 
tnm  imptitari^  efl  poenam  propter  peccatam  irrcgari.  Atqm  pcena 
■peccatnm  o.dme  natura jemper  tnftt^nitHr  ,  nunquam  antecedit. 
JNcn  pcfMt  igitnr  Adamm  poenas  dare  peccatorum ,  qU(t  nsndr.m 
erant^prafenim  cmn  non  ipfe,feti  Chrifm  peccata  hormmmporta- 
re  debHerit,  ^portande  expiare. 

P  L  A  C.  Hacintcrrogacioncnonoppugnaui  immediate 
impucacionem  immedjacani  primi  pcccaci,  fedracionem  qua 
firmabacur,  ideo  fcilicec  primumillud  Adami  peccacumoinni- 
bus  eius  pofteris  imputari  ,  quoniam  Adamus  componebat 
cum  fuis  pofteris  vnum  cor pus ,  cuius  ipfe  caput  erac ,  nos  om- 
neseiuspofterimembra»  quodaatemfacitcaputtoci  corpori 
iiiipucamr :  objiciebam,  (i  valcc  haec  racio,  caufam  non elfc ,  cuc 
no;i  icidem  quajfaciunc  membracapici,  aut  eciamtoci  corpori 
imputencur,  quiareciprocaeftcapitis  &  membrorum  relatio. 
Icaquc  nonattendensad  mcnrcm  meam,  &loci,  vnde  hanc  in- 
terrogationemdeprompfitjCircunftantiam,  Vir  Do^lusnon 
ad  rem  refpondet.  Nam  ad  primaiii  eius  rcfponfionem  quod 
fpe6lat,  primo  non  cft  derationecapitis  vtfint  incomcmbra 
radicalicer&  feminaliter.  Deinde  fi  dc  propagationc  a^erc- 
tur  naturali,  optima quidem cflTec ratio,  cur  propagatum  tuerit 
pcccatum  ab  Adamo  in  pofteros  ,  potius  quam  a  poftcris  iti 
Adamum,  quianempc  poftcrifuntabAdamo,  non  Adamus  a 
pofteris :  fed  cuni  agatur  de  imputationc  immcdiata,  quas  fit  li- 
bera  Dei  a6lio  ,  fi  fpeilauit  poftcros  Adami  tanquam  eius 
membra  vnumcumeo  corpus  coraponentcs ,  cur  non  potuic 
Dcus  asque  pofterorum  Adamo ,  atque  Adami  pofteris  pecca- 
tum  imputarc,  praefertim  cum  pofteri  nullo  modo  caufa  fue- 
rint  peccati  Adami,  Adamus  verocaufafucrit  peccati  poftero- 
Eum  ?  Ad  alteram  autem  eius'  refponfionem  quod  attinet', 
j>rimum  vmente  Adamo  eius  filij  &  nepotes  peccauerunt. 
Dwiade  vlcimi  diei  judicium  qux  fequetur  poena  pofteriof 


DB     CAVSA    CONDEMNATIOt^IS.  2^5 

eric  peccatispoftcrorum  Adami,  &  quidem  omnium.  Tercio 
cumimpu:atiofica6tioDei,  &  Deus  tum  habuerit  prsfentes 
omncs  Adami  poftcros,  habuic  eciam  prxlentia  eorum  peccata, 
curergocaimpucarcnon  potuit  ?  Denique,  fipoena  pecca- 
tum  orJine  natur*B  fempsr  infcquicur  ,  nunquam  antecedic, 
cerce  etiam  peccatum  ordine  nacurx  fempcr  infequitur  cxi- 
ftcntiam  eius  cui  imputatur,nunquam  antecedic. 
,  G  A  R.  ^turitur  tertio .  Cum  Adamus  poft  peccatum 
illud  primumcouteftim  non  deficriteffc  caput  generishuma- 
ni,  cur  non  fequentia  eius  pcccaca  arque  miputancur  ac  pri- 
mum  ?  Refp.  r.  ^^a  vnam  'onm  ojfenfam  &  inobedientiam, 
noHflHr&s  memorat  Afoflolpu,  eb  ejHam  hominespeecatorei  conjhtU' 
tt  fnertnt.  2 .  ^^uja  Adamm  fer  frimum  illud  peccatum  fuum, 
txcuffus  efibeneficio  foederis  illitti  ,  e^uodDeHS  cHm  toto  generein 
Adami  perfonk  pa^usfuerat.  Ita<iue  etiamfinon  defierit  effe  caput 
relacioneoriginis,  depjttameneffe  relacione  foeder'S.  Ad  im- 
futationem autem  de cjua loquimur^  'vtrumej^He  neceffaritimfuit,  vt 
fcilicet  Adamus.,  Cr  radix  effet,  vnde gentts  kumAnum  oriretur,  cr 
foederis  depoftaritts,  ^uodfbi  &fuis3  autconferuaret,  autamitte- 
ret.  Citmergopofi-erior  hac  relatto  capitis  ceffauerit  per  primum 
illudinobedtenti<tpeccatum,nihd  mirumfipeccata  Adami  fe-^ueH^ 
tia  non  imputentur  ^ciim  ineorumpatratione  priorem  tllam  perfo- 
nam  non  amplius  fufiineret,  neque  caput effet  eo  modo  ,(^U9  Deiu 
ipfum  initio  confituerat. 

P  L  A  C  Apoftolus  vnam  vniusoffenfam  &  inobedien- 
tiammemorat,  quiavnailla  offenfa  corrupit  nacuram  vnius, 
qualem  aucem  ifte  vnus  habait  naturam,  calem  in  fuos  poftcros 
propagaqit.  Scd  quid  hoc  ad  impucacionem  anceccdenrcm, 
quam  Apoftolusnondocuit,  &qiiae  oninem  propagationfm 
naturalcm  antccedere  pncatur  ,  &:  a  Dci  duntaxac  voluntate 
penderc  ?  Manccratiojfi  ideoiniputaturpriniaillamobcd.cn- 
tia ,  quia  Adauius  cujfeameommiiterec  noftrum  crACcapur, 
quando  cum  alias  committebat  noftrum  ctiam  crat  capur,  de- 
buerunceciamaliaecius  inobedienciae  nobis  mipucaii  :  cadcm 
cnim  vcrobiquc  racio  eft.  Ad  alceram  refponfioneni,  qUam 
rurfus  a  nefcio  quo  focdere,  cuius  iamaliquocicsmcmincrac, 
arccllu,  dicoilludfocdus  nec  in  facrisliteris  doccri,  nec  Dcum 


2^6  Man.   Post.  Cap.   VI. 

dccere,  necelusvllumfuiffe  beneficium,contra  nos  ,  non  pro 
nobis  conftituti  :  &  quamuis  eius  bencficio,  fi  quodcrar, 
excu(Tus  fuiflec  Adamus  ,  tamen  remanfificL  vis  obligancilad 
obedientiam,  &  C\  minus  ea  pr32ftaretur,ad  augendam  poenam. 
Alioqai  quod  fuic  illud  foedus  ?  idem  cum  foedere  quod  vo- 
cdint  fjatftra  )  an  ab  eo  diuerfum  .«*  Siidem,  manfit  obligatus 
Adaaii>ad oblequendum  legi  fosderis  natur^ ,  eiufque  omnia 
peccaca  foedcris  illius  violationes  fuerunt-.cur  ergo  ctiamil- 
liusfoederis  relatione  ciputgeneris  non  permanfit?  Sidiuer- 
fum,  duoigitur  cum  Adamo,  atquegenere  humano  contra- 
^a  funt  foedera,  vnum  naturs,  alterum  quoifiodo  appella- 
bitur  .^gratiac  cnim  certequidem  non  fuit)&  cur  huiusvio- 
latio  potiiis  imputetur  toti  gencri  humano ,  quam  illius ,  quod 
cum  fitnatur«  ,  ad  naturam  hominum  totam  pertinet.?  Adde 
quod  non  inteliigo  ,  quare  id  foedus  hominum  caput  confti- 
tuerit  Adamum,  quod  diu  efle  defiitjantequam  Adamus  quen- 
quam  gigneret  ?  Nec  quomodo  Adimusdicatur  caput  gene- 
risKumani  relatione  adidfoedus,  fub  quo  cius  pofteri  nun- 
quam  fucrant  ?  Certe  caput  non  fuit  pofterorum  ,  f\  ante- 
quam  vlli  fucrint  ciuspofteri,  defiic  efle  eorum  caput:ncc 
opinor ,  dicicur  caputrelatione  foederis,  fed  potius  lelaiione 
ad  pofteros  fundata  in  gencratione.  Ita  non  fuiflet  caput ,  nifi 
quo  momento  peccauit,  hoceft,  non  fuifletcaputnifiquan- 
do  \j  nondumfueruntquorum  diceretur  caput,  quando  fue- 
lunt  non  fuifl^ec  amplius  eorum  caput,  quod  concoquat  qui- 
poteft,  cgoccrte  concoquercnon  poffum. 

G  AR.  ^^ujtriturqHarto.  Cur  a6luale  peccatum  Adami 
tanquam  capiusimputctur ,  quz  tan^en  fuit  a6lio  tranfiens; 
&  non  imputetur  habituale,  fiue  corruptio  Adae  ,  quse  fuit 
vitium  permanens  ?  Refp.  i.  Hoc  ab  Afojl^olo  petendam  ^  qui 
in  hoc  negotio  lapfum  ^  inobedientiam  a^nalemproponit ,  non  an- 
tem  proponit  habitum  corruptionis  ex  illi  inobedientia  confe- 
^Hcntem. 

PL  AC.  Curab  Apoftolo  id  petcrem,  quiillam  imputa- 
tionem  quam  impugnonon  docuit?Dcinde  finullum  Apofto- 
lusproponit  habitumcorruptionis  exilla  inobedientia  confe- 
qaeacein ,  non  poteft  ex  Apoftolo  Pighius  refelli ,  nec  probari 

habicualis 


DeCavsa  cosdemnatiOnIS.  s^y 
liabitualis  corruptio.  quod  quam  fit  alienim  a  dc(5lrina  eo« 
rim,  qucrum  opera  Dcus  vfus  eftad  refonrandam  Eccle- 
{lam ,  ncmo  in  eorum  libris  non  plane  faofpcs  non  facile  per- 
fpicir. 

G  A  R.  2.  Cnm  tn  nliem pccati  imputatiotie ,  non  hahituSy 
fed  atttones  imfUtentar ,  fcutpatere  fotefi  omnia  illa  exemflaper- 
Cfirrenti ,  ^udjupra  magno  nnmero  produ^a  funt  ^  (juidmirumy 
fi  et  am  tn  tfia  causa  non  habitus ,  fed  aEl.o  tantum  Adami  memo- 
ratur  ? 

Ph  A  C.  Si  habitus  funt  pccrara,  fi  reos  faciunr  cos  inqui- 
busiunc,  quideft  curncn  pnduit  impurari  ?  Certe,  non  mi- 
nusquam  £6tu..lia  noft;? ,  mputaia  funt  vadi  noftro,  vt  pro 
eorum  leatufatisfacercr.  ALcnoru.n  autem  peccatorumfi  qua 
fa6la  eft  imputatio,  vndciiabes  feparata  ab  habitualibusnn- 
pucana  fuifte  pcccata  a6tuaiia?  Ec  vt  id  probari  poflct,  tameii 
pecuharistlt  ratrohabituscorruptionis  Adairi,  quifuit  pcc- 
cutam  naturae,cumeius  caufa  mobediencia  adtualis  fuerit  po- 
tius  peccatum  perfonsE  j  Illcpropagaiur  cura  natura,ha:cnort 
itcm. 

G  A  R.  ?.  ImputarealicuipeccatumalienHmy  eft  ipfumeO" 
dem  loco  haJfere  ,  acfiin  proprik  perfonk  ipfemetpeccatnmpatraf-- 
fetyAut commtfifiet.  At^ut  habitus  nonpatrantur ,  neque  commit-^ 
tuntur.  Itaqtie  nec  imputantur. 

P  L  A  C.  Quid  igicur  fiet  de  pcccato  omiftionis?  ncquc 
cnim  propre  patratur  autcommittitur :  imn<6  omiftio  com- 
miftioni  opponitur.  Vides  ctiam  Icdlor  hinc  fcqui  percatum 
or^ginis  habituale  feu  corruptioncm  non  efle  vere  peccatum  : 
omnecnim  vcre  pcccatum  impucatur  ,  nifi  condoneiur:  con- 
donare  cnim  cft  non  imputare  peccatum, 

G  AB..  4.  Ezratione  fcedusit  Deo  cum  Adamo  conceptum 
efty  vt  quamprijnum  Jllud  violaret ,  fe  (fr  fuos  illo  reatu  obftri»» 
geret.  Violauit  autem  priufquam  habitum  corrupttonisinduiffet : 
&  fuit  illud  a^ualepecc^tum  naturiprius  illo  habitu.  Ideo  a^ia 
imputatat  nonimputatus  habitus. 

!•  L  A  C.  Vtmam  vir  dodtus  verba  rctuliffct  quibus  illud 
fcedus  fuit  conceptum !  Namfiea  ncfciuft  ,  qui  fcire  potuic 
iliud  ca  raiione  fuiffe coaccptum  ?  Qnideft  facilius  quamfic 


23S  Man.   Post.  Cap.  VI. 

racioaes  fiiigcre :  Qioi  Ci  vox  cjnampnm  ^m  ibfdic  ab  illis  rer- 
bisqmbus  coacepcumfaic,  cur  eam  vir  djitjs  de  fuo  inferuic 
&adJidic?  Siin  coacipieado  dlo  foeJere  L)eus  ilU  voce  vfus 
eft.vndehabcc  virdodas  eam  fignificicioaecitn  praccifa  eflTe 
accipiendam  ,  vccxcludachabi:uaiidco  ,  quia  (1  nonce.nporis  ■ 
force  aliquo  n.uura:  momenco  fequacas  eft  aclaale  peccacum? 

G  A  R.  Sicomparatiff  inflittiatHr  a^ualis  inohed.ienti(t  Ada^ 
mi ,  &  confecHtA  corruptionis  habitHalis  ,  vidsbimHS  hanc  ■  cor- 
rmtionem  ffiijfe  ejfe^um  illim  inobedientia ,  atqtte  adeo  poenam 
iufio  Deiiudicio  i/lius  peccati  a^iualis.  Foenavero  non  impfttatftr, 
/ed peccatum potiits  c^md  efiilbHspoen<&  canfa  meritoria,  ^J*>d er- 
go  mirHm ,  fi  illa  inobedientia  potiUs  impHtata  efi ,  qnam  tjta  cor- 
ruptio  ? 

P  L  A  C.  Hk  rurfus  negacur  corrupcio  impucari,  effe  pec- 
cacum,&do6lrina  cann  oppofica  confeflionibus  fidei  Pcoce- 
ftanciutn  inculcacur.  Qaodaucemaiccorrupcione.n  effeillius 
inobediencis  a(5lualis  effcilam ,  ficffeilam  accipic  fignifica- 
tione  paulo  laxiore  admicti  porcft  ?  Se  habcc  enim  ad  iUam 
inobcdienciam  vc  calor  ad  calefa6lionem  per  quam  prodaci- 
tur,  Qaod  vero  indededucic,  eam  efte  poeaaai  illius  inobe- 
dientix,  non  confcqaitur  neccffario  :  noneniraomne  peccati 
eflfeclum  illius  pcEna  cft.  Cerce  habicus  neque  boaarum  adio- 
num  prac  tiia,  neque  malaruTi  poense  eflfe  proprie  folenc.  Qao- 
niodo  aucem  corrupcio  poena  fic,  &  iufto  Dci  iudicio  cribui 
po(ric,&  fupraexplicacum  eft,  &  infca  eciam  explicabicur. 
Cxtcrum  quocanquefenfu  poena  dicacur,id  noa  impedic,quiti 
(ic  peccacum  digaum  alia  poeaa,ac  proiade  impucabile. 

G  AR.    ^H^into  qUteritHr.    S\  primus  adlus  pcccandi  fuit 

a6lus  naturac ,  car  noa  &  primas  a(5lu$  geaeraadi ,  vc  in  Ada- 

modxamarCaifium,  auc  Se.huiiigeaerafte?  Re^.  Afittovi- 

Cap.t^.  ridoSii  Tn^f^-m  ,  Sethi  genitHram  prma  aSini  y  qno  Adamtii 

^'^^'     gsneraHit ,  mrtbHenti  ,  qni  tamsn  mnnifi  tertim  effe  potnit , 

Gea.  ay. 

P  L  A  C.  Qaale  quaefo,  eft  hoc  jm^^uei)  Vereor  nc  id 
potius  Vito  do(5torribttidebeac,  qui  aaimaduertiffe  non  vi- 
decur  vim  dtsjaa6tiaac  antqaz  vfus  fusram ;  nempe  duplex  fuic 
aitusgerteraadiAdann,  ?nu$  abf^lutc  prijniis,  alccrprimas 


De  Cavsa  condemnationis.  23P 
In  genere  eoruni  vndc  orci  fumus.  Ille  fuit  a61us  quo  Cainum 
genuit,  hic  quo  Sethum  :  Ex  Setho  cnuii  ,  n^inune  veroex 
Cai[no,  nos  omnes  onginem  ducimus :  vcrumque,  ne  quod  pa* 
tcret  eftagium ,  complexus  fum. 

G  A  R.  Adrem  ipfam  dico  ,  mn  quemlibet primHm  a^um 
natHr*  fptijfe  fofleris  imputandum  (hoc  enim  ScrtftHra  necjHe aper- 
te  tefiatHr,  neqne  vellewjfime  injinuatj  fedfrimnm  tantitm  aiium 
naturj-  dcficentiS/r^  ea  perfebhone  ,  quam  ipji  Deus  creatione 
indiderat,  idi^Heiuxta  commtnationem ,  quo  die  pDtxuim  Jc  tru- 
dlu  vcLitocomederis  ,  moricndomorieris.  Cum  igiturprimHs 
aUhs generandi  y  nHllus  fuerit  ptr  fe  a^HS  natnrA  rehellantis  ac 
deficientis  a  creatore ,  magis  qHamprimHS  a5lus  rejpirandi ,  conco' 
t^uendi ,  ambulandi ,  &c.  Sedprtma  illa  inobedientia  fueritpri^ 
tnus  deficientis  nnur z  a^lus  ,  juofcilicet  Adamiu  aprimauo: 
■  foedere  defciuit  turpifime  ,  nemo  mirari  debet ,  f  (^primus  pec^ 
candiaUuspojierisimputetur,  ^ primus generandi  aBusnon  im- 
pHtetnr. 

PLAC.  Nonigiturimputaturnobisinobedientiailla  Ada-' 
nii  ,  qua  cft  a6lus  Adami :  alijcnim  multi  eiasailusnon  im- 
putantur:  necquaeft  primus  eius  a^lus,  non  enun  abfolute 
primus  fuit ,  f cd  tantum  in  fuo  gcnere  ,  nec  qua  eft  in  fuo  ge- 
nere  primus  a6lus  natura;  i  hoc  enim  aiijs  quoque a(ftibus  con- 
uenic,  fedquacftadlus  naturaj  deficientis.  lam  hoc  qua?ritur> 
quare  a^us  natura?  deficientis  nobis  potiusimputari  debcat> 
quamadlusnatuisnondeficientis  ?  id  cnim,  vtvidco,  a  dc-r 
fedlioneeft  natura;,  ncn  ab  ipfa  natura.  Quid  cft  enimcur^ 
cumcartcra  funt  pana.malum  potiusnobisimputetur  ,  quam 
bonum  ?  Namfi  peccarefequitur  eft"e  ,  vtcerte  debct  (non 
cntis  cnim  non  funt  accidentia  )  a6lus  gencrandi  is  eft  cuius  vi 
primijm  fumus,  hunc  fequi  debere  videtur,  &  in  co  fundari 
i$a6i:us  cuius  vi  primiim  pcccatorcs  fumus  ,•  faltcm  hic  nos 
non  facit  peccatores  ,  nifi  illo  mcdiantc :  itaquc  illum  prarfup- 
ponic :  pcccare  enim  pracfupponit  efl^e,  &  prius  eft  natura:  or-' 
dinc  nos  fieri ,  quam  ficri  pcccatores.  Si  crgo  fuimus  peccaW 
tores  imputationcaheni  peccati  qua  fitnoftrum,ea  imputatio 
fequi  dcbet  aliquid  quo  fuiraus  homines ,  fiquidcm  ordinc  na- 
tur«  priiis  funms  homine;»  quam  pcccatorcs,  priuscft  fubje- 


240  'Man.      POST.      CaP.      VI. 

ftum  quam  cius  accidens.  Is  au.eai  adtus ,  qao  primo  h^i 
funius  homines,  eft  adlus  iliegeaerandi,  quo  Adamus  Sethum 
gctiuit:  quareimputaciopcccati  primi  anceccdens  feu  imme- 
diacarupponitillamatSlum.  Prius  igicur  fuic  noshaberi  pro 
g.cnitis  ab  Adamo,  quam  pro  peccatoribus,6(:  primus  ille  a6lus 
quo  geniti  fumuspnusadnospertinuit,  quam  ille  quo  hSti 
fumus  peccatores.  Imputatur  enim  nobis  pe:caium  Adxj 
quia  fumus  eius  polteri ;  fumus  aucem  eius  pofteri,quia  nos  ge- 
nuit :  nos  autem  genuit,  quatcnus  gcnuit  Sechum.  A6lus  ergo 
quo  geuuic  Sechum  ordme  nacuras  ancecedit  impucacionein 
peccaci.  Sedtamen,  (ivirodoi^o  fides  Kabecur ,  impuc^^tuin 
eft  nobis  pcccatum  Adami  diu  ancequam  Sethum  genuiflrec,illo 
jpfo  temporc  quo  commiffumeft:  aut  igicur  anceccffic  eciam 
generacionisimputatio ,  aut  oftendendum  eft  quomodo  potue- 
rimus  priusconliderari  vc  pcccacores  qua.n  vt  homines,  &  po- 
fteri  Adami. 

GAR.  ^^tidtritfirfexto.  Si  vc  Chrifti  iuftitia  nobisi.npu- 
tatur,ita  &  peccatum  Adaj  noftrum  fit  imputatione,  cur  non, 
vc  Chriftus  dicicur  iufticia  noftra ,  ita  &  Adamas  dicitur  p  :cca- 
tum  noftram  ?  Rejf.i.  Deum loqui  vt  vnlt  ,•  noflrtim  ejje  iisphra- 
fihns  ejfe  contentos  ,  qHat  inScnptnrii  occnrrunt,  quizque  Dei  men- 
tem  ,  cjuantum  falutis  nojlrat  interejl ,  fatls  euidenter  exponunt. 
^uanquam  erge  non  dicit  Scriptura  Adamumefepeccatumno- 
firum }  eoi  tamen  locutiones  adhibet ,  quA  imputationem  manifefie 
defignant ,  de  quofuse  di^um  ejiantek. 

PL  AC.  Hacrationefeuincerrogationevfumcflemenou 
memini,  nec  cuius  ficnjui:  fiue  tamenmca,  auc  alterius  fir, 
accommodata  fuiffe  videcur  ad  refellendam  maiorem  argu- 
nienci,  quo  rolecimputaclo  immediata  maxime  niti,  ^usm- 
admodum  conjiituimur  iujli  per  Chrifum  ,  eodem  moda  conJHtuti 
fum^peccatoresper  Adamum  :  oftcndit  cnim  iticcr  Chriftum, 
&Adimum  memorabile  difcrimen  :  Non  cftautcm  vcrbum 
dicitur  in  hac  interrogatione  accipiendum  relate  ad  fohm 
Swnpmcam  ,  vt  facic  vir  do6las  ,  fcd  rclatc  ad  Scripturam 
&  oinncs  Th^ologos  ,  quinunquam  dixcrunt  Adamun 
cflrepeccacuaiiioftrumjauc  imuftitiam  noftram,  aucnos  eflfe 
iaiiifticiain  ii^  44*'^'^.'    R^.^^.^.5'i*''.  ??>?l  P^^^ill^^H  £4^'  ^^. 


DE     C  AVS  A    C  ON  D  EU  N  ATION  I  S.  24I 

Chrifto&  Adi-.TTJ agicur  in  negocio  iuftificacionis  &  cotidem- 
nacionis  arguic  iacer  vtfunique  diuerficacein  acquc  difparica- 
teiii.  Icaque  nos  qaidem  decec  iis  phrafibus  efle  concencos, 
qoa:in  Scripcura  occurrunc,  &  vero  nosiisadinodum  concen- 
ti  iu-.nus ,  fcd  dececnos  camen  eas  phrafes  atcencs  confidera- 
re ,  &  raciones  expcadere,  quare  fic  vel  fic  Deus  mencc:n  fuam 
cxprelTic,  velnon  exj.-^rclTic;  inquonobis  fuoexemplo  praeiue- 
runcApofloli,  ipfum  eciamScriptuix  (ilentiuminterdum  vr- 
gences.  Nallac  autem  func  apud  Apoftolum  loc  itioies  qua: 
iaipacacionemimmediitam  manifeftc  defignenc,  immo  neob- 
fcurequidem  qua:  defigneuc,  vUa:  funt. 

GAR.  2.  Locis  illis  ^  vbidicimrChnflHi  iufticii  noftra , 
nHlla  inter  Adamwtn  (^  Chri^nm  inflimimr  comparatio  :  <^u£  Ji 
iHJhtfita fnijfet ,  vt  fa^umefi Roman.^ .  qnis  noHitannon  eAphraJi 
'vfHrmftteritPaHlHs,  qHA  doceret  Adamnm  eJfepeccAtnm  nofirnm, 
fiCHt  Chrifim  efi  wfiitia  nofira ,  etfi  non  eldem  omnino  ratione. 

P  L  A  C.  Hgo  vcro  mdc  argumcncor  ,  quod  vbi  nullam 
inftituic  Apoftolus  comparacionem  Chriftu  incer  5c  Adamum 
vfurpat  illam  de  Chrifto locucionem ,  vbi aucem aHquam  incer 
vtrumque  mfticuit  comparacionem  ab  ca  abftinet.Qli^anquam, 
Vtdixi,  nonad  folam  Scripturam,  fed  etiam  ad  Theologos 
omnes  habe:ur  refpeiSlus  ,  qui  lQCUti:)nem  illam  nunquim 
yfurpancdc  Adamo. 

G  A  R.  5.  Trobabilis  tamenratie  reddipotefi,  cjnare  Adam 
mn  dicatnr peccatnm  nofirnm  ,  ficHt  Chriftiu  tnfiitia  nofira  nomi- 
natHr.  ItanempevocatHrChrifins,  vtfignificetHr,nihU  ejfe  inter" 
nHm  (^  inharens  innobis ^chihs  vi  &  virtHte  coram  Dei  tribHna- 
li  ctnfifiere,  ant  abfolHtionem  c^  remiffionem  peccatorHmimpetrare 
'valeampts-JtaijHe  extra  nos  ejfe  totnm  illud.qHod  efi-nofir<t  iHfiifica- 
tionis  meritoriHm ,  iufiitia  mmirHm  qm,  Cy'ifii-efi  propna  ynofira. 
mn efi nifi  \mpai3.(.{Oi^e.  AtcjHitalealiijmdde  Adamo  dici  nom 
foteft.  NampratevijHtimaiHod  AdamipeccAtHm  altHale  merito- 
riHmefipoenarHm ,  qHAnobis  incHmhHnt  ;  eft  etlam  internHmaU^ 
^Htd  cr  inmbis  inhierens ,  cHiHs  m^rito  etiatjf  cmdemn-Ationi  fnb- 
-  iacemm ,  nimirHm  natiu-a  noflra  corrnptio  ,  ijw  vn^.  cnm  impftta^ 
roAdepeccatofacitvnHm^velHticorpHfreatHSy  cfHo  Dua  i^tiiiCio> 
Jm  HQS  ffftit  QbnvxioS'  Ea  tgithr^aaHfa^eJfepoP^y  ^Hitr-a  no^  dixi-_ 

Ll   3 


24^  Man.    P  o  s  t.    Cap.  VI. 

rit  Scriptura  Adamum  ejfe  peccatum  noftrum  ,  Jicut  dixit Chri" 

jiHm  ejfe  iulticiaai  noitram. 

PLAC.  Agnofcic  ergovirdodlusnoneodem  prorfus  ir.O" 
do  per  Adamiinobediencbmnos  coram  trlbunali  Dci  confti» 
tut  peccatores,  quo  per  Chiiftiobedienciam  conftituimur  iu- 
fti :  taqucnon  efte  vrgendam  illam  fimilitudinem  ,  quafi  nul- 
lum  eflec  m  modo  difcnmen  :  hoc  yero  eft  cocum ,  quod  hac  in- 
terrogitione ,  fiquidcm  ca  fumus  vfi  »  probare  inftuuimus. 
Quare  pronobis,  non  contra  noshasceius  milicat  refponfio. 
Videntur  tamenm  eaquaedam  dtgnareprehenfione.  llludirv 
primis,quodait,  iuftitiam  Chnflinoftramnon  eflfenifiimpu- 
tatione:  nam  (i  fimilitcr  ,vc  pa(Tm)contcndic,peccatum  Ada- 
mi  noftrumn6neft  nifi  imputatione,  eodemmodoambo  no- 
ftrafunc,  nec  ca  inre  vllumeft  difcrimen.  idquod  pugnatcum 
Apoftolo,  maximum  inmodo,  quonoftrai  func,iufticiaChri- 
fti&iniuftitiaAdami,  difcrimen  innuente,  cumillam  appel- 
lat  donum ,  &  gratiara  ,  &  donationem  qux  eft€x  gratia  :  fic 
cnim  modumfignificatquo  fitnoftra:  quomodonoftrum  nec 
fadkumeft,  nefieri  poiuit  Adamipcccatum.  Deindcquorfum 
obferuat  hocloco,  iuftitiamChrifti  propriam  ,  non  efle  nc-| 
ftram  nifi  imputatione ,  fi  idem  cenfet  dc  peccato  quod  Adami 
eftproprium,  id  fimiliternonefl^enoftrum  nifi  imputatione? 
Quidenim  hocfacitaddifcrimeninter  Chriftum  &  Adamum 
cxplicandum  ?  Quod  fi  id  non  ceofet  ,  fibi  ipfe  contradicir. 
quippequiid  aliquoties  inculcauic.  PraEterea,  fi  eft  aliquid 
in  nobis  internum  &  inhserens  cuju«  merito  condemnacioni 
fubjacenBUS,  cur  eo  merito  eaque  condemnatione  non  con- 
tenti,  volumusaliudpeccatum  extranos  pofitum  iromediate 
imputari?  Nempc,  inquies ,  vt  fit  huius  internicaufa,  quo 
alioqui  carcremus.  Dcle(5latur  igitur  Deus  hoc  intcrno  pec- 
cato,  quippe  quifinevllanecefficate  libere  nobis  illud  cxtra 
Bospofitum  peccatumimputat,vtvi  illius  imputationis  pro-' 
ducatur  internum  illud  in  nobis  peccatumi  quod  alioqui  non 
poflet  prodaci.  Hoccine  cft  glorificare  Deum ,  &  non  potius 
eumficerc  ,Cquodfinehorrorcconfcientia:  pronunciare  non 
poflum  ,  )  autorem  peccati  noftri  ?  Denique ,  quomodo  im- 
pucatum  lUud  peccawin&  corrupcio  naciua  faciuat  vnum  yc-^ 


De     CaVSA      CONDEMNAtlONlS^         J43 

riittcorpusreatus,  fi  hxcilliuseft  poena  propricdi6la?  Anca. 
cedit  cnim  reatus  pcenam  i  &  qui  adeo  reos  facit  iinputatum 
pcccatum,  vt  fimus  lUa  corrupcione  &  moFte  seterna  dignir 
eius  reacus  non  dimidiatus  videtur  reatus ,  fed  perte6lus  &  in- 
teger.  Qaod  fi  vnum  componunt  corpus  reatus ,  vel  eum  rea- 
tumintegcumintcllexit  ApoftolusRom.v.  atque  itaalio  mo- 
do  condemnamur  pcr  Adamum ,  quim  iuftificamur  per  Chri- 
ftum,  quod  palfim  negac  vir  dodus  ,  vel  ritcUexic  dimi- 
diamtantum  illius  rcatus  partem  ,  id  quod  »  opinor ,  nemo  di- 
xcrit.  Vltimam  quazftionem  vilum  eft  diffcrre  in  Tuum  ,  qui 
niox occurrec ,  proprium locura, 

Pergis  quserendo •,  j^/e  e/iimy  inqais,  ratio apgnari 
fotefiy  curp,iruuli ,  qui  nondumpeccarmt  a^tuditer ,  mo^ 
riantur,  vel  in  vtero  matrum,  vel  nafcendo  ,velfimmfofi 
natiuitatem,nifi  h£Cyquod peccatum  >^dami,fer  quodmors 
peruafit  in  omnes  homines ,  illis  infutetur  f  Ego  contra 
quxroj  qu3£  ratio  aflignari  pofllt ,  cur  paruulis  pecca- 
tum  aduale  Adami ,  tanto  antequam  efTc  inciperent 
admifTum  ,  nondum  ufum  rationisaffequutisimpute- 
turad  mortem^Interim  tux  quxftioni  fatisfacio:  af- 
figno  rationem,  vitium  illis  inhxrens  a  conceptione. 
tcilcmlaudo  ConfeffionemFidei  Art.XI.  Credimus 
hoc  vitium  ejfevcrefeccatum  ,  quodomnes  (^  fingulosho^ 
mines  ,  ne  faruulis  quidem  exceptis,  adhuc  irt  vtero  mA- 
trumdelitefcentthus  Mem^mortis reos  coram  JDeo peragat. 
Vidcras  hanc  rationem,  cur  ei  non  acquicuifti  >  No)t 
fitisfit/ma^Mh^fi quis  dicateffi peccatores,  df,  quta  feccato 
inquinatos,ejfe  mortaUs.  id  quidcm  verum  efi  yfed necef- 
fario  admittendum  tfi,  eos  nuUum  hahere peccatum ,  nifiil- 
lud  originale,  quodnon  efipcccatum  ipforum,  ntfi  quatentis 
funt  filij  Adami,  &  quat :  abipfi  orti&procreati,  in  ipfo 
peccxuerunt,  &  inohedientia  &  culpa  iUiusipfis  imptitntur. 
Aut  te  noa  intelligo,  aat  hic  incipis  quod  fentis  ape- 


2  44  Man.    Post.    Cap.  VI. 

rire  5  nulluni  effe  peccatum  originale  prxter  iilud 
■a(ftuaie  Adaminobisiir,putatum  :  Quse  Pighij  &  Ca- 
tiiarinij  &  Saimcronis  fuit  fententia  ab  Eccielijs  no- 
^{Irlslure  damnata  :  namli  credisin  iDfiniibusvitium 
eOTe  originaieinhixrensjquod  vere  peccatumfit,  quod 
■generi  liamano  damnando  fiifficiatjC.uodiijfantesia 
vtero  materno  delitcfcen^es  aeternae  mortis  reos  co- 
ram  Deo  peragat  ,  cur  tibi  quserenti  ,  cur  infantes 
raoriantur,  non  fatisfacit  qui  refpondet,  in  illis  cau- 
famclTe  mortis  vitium  feu  pcccatum  hxrcditario  in- 
hxrens  ?  Hoc  eiiim  efl  mortis  infantium  proximam 
cau/a  nafterre  5  ci  jus  rcmota  eft  lapfus  Adami.    Si 
rurfus  qugeras^cur  hoc  viiium  pueruiis  inlit  ^Refpon- 
debo  cum  lubo,^x  immundo fenmundttmnon pojJd^Y.t 
cuTi  ipfo  Chriiio  ^quod cx dirne nat^rm efi y  carnemeffi^ 
Qnam  homo  hominem^tam  immundus  immundum, 
corruptus  corruptum  genuit  fecundumiegesnaturse. 
Quid  eft  quamobrem  haec  refponiio  tibi  non  fatisfa- 
cit  >  an  quia  non  capis  quomodo  vitium  propagari 
polTit  &  a  parente  in  prolis  animam  transfundi  ?  at- 
qui  nihilin  eare  eft  difficultatisj  pra^tereamquseori- 
-tur  ex  creatione  animae  rationalis  :  quam  dilficulta- 
tcm  th:fibus  mcis  tollere  conatus  fum  ea  ratione, 
quam  tu,  quia  non  intellexifti ,  carpis  quidem  in  ex- 
tremo  tui  tradatus  Capite ,  fed  nulio  modo  refutas, 
Friiftra  enim  laboratur  in  refutandoid,  quod  non  in- 
teliigitur.  Ad  eum  locumcum  peruencro,  Deobene 
iuuantc  ,  meipfum  cxplicabo.    An  quia  non  capis  , 
quomodo  vnum  aduale  peccatum  inuehere  potueric 
in  Adamumcorruptionem  rnoralem  vnacum  natura 
propagandam  ?  Atqui  hujus  rei  rationem  in  thefibus 
reddideram,  quamate  reie(^am  aut  reprehenfam  in 

toto 


De   CaVsa    cot^DfMiaAtlOsis.         £45 
toto  ifto  tiio  tradatu  non  lct  1. 

Vis  dicam  ingenue  quid  interfit  intcr  tuam  fen- 
tentiam  &  meam  ?  Ego  eo  tendo ,  vt  omnium  malo- 
rum  generis  liumani  fons  Sc  caufa  in  ipfum  genus  hu- 
manum ,  non  autem  in  Deum  referatur.    Tua  vero 
fentcntia  eo  fpedat ,  vt  ipfi  Deo  attribuatur.  quod 
cgo  3  qua  erga  Creatorem  &  Redemptorem  meum 
ducorrcuerentia,  pati  nonpolfum.  Vitiuminhxrcns 
fons  eft  omnium  pcccatorum  adualium.  Conflat  in- 
tcrnos  id  ducere  originem  a  primo  peccato  a^Sluali 
Adami.  Sed  quxritur  primo ,  qux  fit  ratio ,  cur  pri- 
mum  peccatum  aduale  Adamum  corruperit?  Egoid 
afcribo  ipfi  illius  primi  pcccati  naturae,  quod  fuit  mu- 
tAtio fimmi  boni ,  itxifin^i  vltimi ,  hoc  eft ,  apoftafia  a 
Deo  3  tanquaminuido  &  malcuolo ,  &  conueriio  ad 
creaturas  tanquam  ad  fummum  bonum  ,  feu  finem 
vltimum,  contraDeiuerbum.  QToniam  autem  quic- 
quid  appetimus  cft,  aut  finis ,  aut  mediumad  finem, 
&  'media  omnia  ,  omnefquc  fines  fubordinatos  finis 
vltimus  continet  fibi  colligatos ,  eo  mutato  fequuta 
eft  vniuerfalis  mutatio  corumomnium,  quae  in  Ada- 
mo  moralia  fuerunt ,  quam  mutationem  fubfccuta 
mala  confcfentia    Deum  rcfugiens  &  horrens ,  vt 
oftenfum ,  vt  iratum ,  vt  iudicem  ,  vt  hoftcm ,  auxit 
&  confirmauit.   Tu  vcro  non  dubitas  id  ,  quicquid 
cft  3  ipfi  Deo  adfcribere ,  qui  iuftitiam  fubftraxerit 
Adamo,  curaque  priuaucrit  rc6litudine  &  fan^tita- 
te  3  vt  fic  puniret  peccatuma^lualc,  &  iuftitix  fux  fa- 
tisfaceret. 

Quacritur  fecundo^  cur  pcccato  corruptus  ac  vitia* 
tus  Adamus  filios  genuerit  fimiliter  corruptos?  Ego 
corruptioniullius  naturs  id  uibuo  ^  qux  vniuerfalis 
' '    "^  Mm 


i^6  M'A^f.    PosT.  Ca^.  VI. 

cum  elTet,  ipfam  vim  generatricem,  quatenus  mora-^ 
Usqu^damfacultas  clljCorrupit ,  &  infecit,  &  con- 
Vertit  ad  gcnerationem,  non  vt  ad  medium,  fedvt  ad 
finemvltimum.  PorrbfinisvltimuSjCumabaiio  non 
definiatur^aut  pendeat ,  fed  ab  eo  omnia ,  natura  fua 
infinitus  efl.  Itaque  in  eum  feruntur  facultatcs  fine 
limitatione,aut  modo,  quodammodo  infinite.  Poft- 
quam  igitur  in  locum  veri  finis  vltimi ,  hoc  eft  ,  Dei 
fucccflit  falsb  apparens  ,  fallax  nempe  foelicitatis 
fpccies  reperiendse  in  creaturis,  immoderate ,  abfquc 
fraeno ,  abfquc  limitatione,  corrupte ,  deprauatcque 
eirca  generationcm  verfata  eft  ,  tanquamcirca  finem 
vltimum  facultas  generandi,  partc  animae  fuperiorc, 
eodcmconuerfavna  cumappetitu  fenfitiuo  ,  non  co- 
hibente,  fed  impellente.  A  facultate  fic  corrupta  ae 
deprauate  agente  elaboratum  eft  femen  corruptum,' 
hoc  eft ,  confentaneum  ac  congruenscum  dcprauatac 
facultati  generatrici  ,  tum  etiam  aiijs  facultatibus 
quas  gcneratrix  fcmine  adumbrare  &  exprimcre 
quam  accuratiflime  conatur.  Quomodo  autem  hxc 
vitiofitas  a  femine  ad  animafn  rationalcm  tranfeat, 
fuo  loco,  hoc  cft,  ad  Cap.  vlcimum  irad;atus  tui  Deo 
dantcexponam. 

G  A  R .  Primum  idab  eo  e^mnmHi  ,  ejuod  ipfe  4  mhis  ahhi, 
Vnde  idhahe^  ?  ExScriftHrifne  ^  an  allunde  ?  aut  cjHomodo  de- 
fn»nfiras,hocnoneJfe  interfigmenta  habendHm,  ^na  inani  fHhtili'^ 
tatis  vmbra  CHriofuhs  delettant  ? 

-  P  L  A  C.  Qtiaeliui  vnde  haberctiSiqu  camdirpucabam; 
quod  dccbat  d<;  iiiterno  quodani  mentis  Si  voluntaiiS  dminac 
adtu»  nor.  aliunde  qua;n  cx  reuelacione  dmma  oorcendo.  Hic 
ucioquiddixT  eiufniodi.quod  nonvcl  Swriptura  ,  vel  ranone» 
yclexpenenni  ipfa  firs-nari  pofTu  ? 
^   <a  A  R .   £^0  vcro^  vix  qchUs  mih  crcdidi  cffm  legerm  facffl-^ 


D  E      C  A  V  S  A     e  O'  N  t)  E  M  H  A  T  1  O  N  1  S .  1/f:^ 

•-tatem geni^ricefninter  facnltates  worales  locum  h^berefojfe :  An 
.  etic.m  vt  er.m  fhjftcis  ^  medicis  tancjHam  maUfidei  poffeJfortbHs 
'  ereptam  .  mcralrs  fhilofofhia  tn  j.ofertim  fbt  tnnquam  frowium 
'fecuium  xindicet?  ^^md  vero  habet facultas  ifla  ,  cjuare  potitts 
■  Admcralium  dgnttatemeHehi debeat  ,  <]tiAm  conccdrix ,vel  al- 
itrix  yVcl augmfntatrix ,  qHmhaUcnHS  docHerunt  Fhilofothi  non 
ejfc  rationi.'  farticipes  ,  jednatHrk  fna  brntas  ac  fui  nejcias ,  cjHdB' 
qne  homint  conurntant ,  non  qna  hcmoeji.  fed  qnk  natnram  ha- 
hetiumalijs  animal  bns  commHnem  ?  Dsniqne  qna  lex  erit  De~ 
calogi,  CHiHSpr<eceftofacHlta6generandifHbjacere  credenda  fit? 
Moratta  en.m Decalogo  ctrcHrnfcnbi  cmnes ,  vtfpero,  confentinnt. 
uitfaltsm moralbtu fnb^e^a  eft.  Imo neqne hec fmpltciter verHnty 
altocjHi  ex  imperio  volnntatu  femper  moueretnr ,  qHodfape  altter 
fiericertiim.  Neqvie  fcemma  fempervclconcipit  -i  citmvHlt  ^  vd 
non  concipit ,  quando  non  vult. 

PL AC.   Egonc  (implicitcr  dixi,  facukacem  gcnicricera  eflfe 
facuitace.il  nioralem  ?  cantum  (i;xi  corrupcioneajnavuia:  vnU 
uecfalis  cum  efTer,  eiiam  ipfam  faculcai  egenicricem ,  quacenus 
tnoralis  quJEciam faculcas  eft,  corrupillc,  iignificaui  igitur  non 
abfoluce  moralem  efle,  fedquodamiefpe^ku.  Tribus  aucem 
modis  fpe6iari  poccft,  vno,  vt  eft  faculcasquaedam  ieu  pro^ 
priecas  gcnerica :  quo  modo  fpedlaca  faculcas  eft  animx  vege- 
taciuaemcre  phyfica&bruca  :  nihilquc  incendit  gigncre,  niii 
rem  vegctanceii).    AUero ,  vc  eft  faculcas  animalis  luolicns  gc- 
ncracioncra  animalis,  acqucadeo  ipfiusanimac  fenfitiux  pto^'  _ 
dudionem:  quomodo  dici  poceft  faculcas  aniniae  fenfitiuae, 
cujus  appeticu  fenficiuo  excitacut  ad  generandum  ,  &  applicar 
tur.    Dcnique  fpeilari  poteft  vt  eft  facultas  hominis  pendens 
aliquomodonon  foluraabappcciiufcnfitiuo,  fcd  ctiamavo- 
luntatc,  &intendensgcnerationemnoncanis,autlconis,  aut 
alius  animalis  bruti,  fcd  hominis.  Eatenus  dici  poteft  moralis» 
quatenus  elaboracfemcn  vt  producatur  animai  rationale  pra?- 
dicttBj  faculcatibus  moralibus ,  &  excitatur  ac  applicatut  ad 
cam  renifacultatibusmoraiibus,voluncate  &  appciitnfcnfiti- 
noi  Sicutergo  appeticus  fenfitiuus,  quamuis  generefuonon* 
gifi  fenfttiuus  ftt ,  wgicn  in  honiine  fpc^a:ri  pot«ft,  quatcnusr 

Mm   1 


24S  Man.Post.  Cap.  VI. 

cftaliquomodorationalis,  &,  vt  loquitur  Ariftotclesi  xey^ 
fnTi^i  Tmi ,  atquc  ita  &  virtucis  capax  eft ,  &  legc  rcgi  potelt ; 
Sic  tacultas  generatrix  ,  licet  genericc  fpejftata  nullo  modo 
inorahsfic,  tamen  quatenuseit  facuUas  hominis,  cuius&  ap- 
pccitu  aliquomodorcgitur ,  &  gencrationem  molitur  ,  quid 
eft  cur  eatenus  moralis  aliquomodo  dici  non  polTit  /  Idquod 
ipfevirdodtusinnuercfatis  videcur  cumait,  eam  imperio  ro- 
luncatis  fscpe  non  moucri  :  concedere  enim  videtur  ,  cam 
impcrio  voluntatis  aliquando  moueri.  Quid  eft  igitur  quam- 
obremeaccnusnon  poflfitappellari  morahs?Nihiligituc  ahud 
yolui,  nifi  eam  quatenusab  appctitufeu  hbidinedepcndet ,  & 
claboratrcmcnaccornmodatead  facuhatcs  morales  ,  eatenus 
corruptam  fuifie ,  atque  ,  vt  rationc  natura:  tendic  ad  produ- 
<5tionem  hominisific  rationc  corruptionis  tendit  ad  produ6lio« 
ncm  hominis  corrupti.  Quid  eft  ea  in  rc ,  dignum  tam  acri  rc- 
prchenfione  J  Eft  quidem  facukatis  gcneracricis ,  fi  fecundum 
racioncm  illam  fuam  genericam  fpectetur  ,  eademqu^  ahri- 
cis,  aut  au6lr!cis  racio:  non  vero,  fi  fecundum  fpecificam, 
quam  habct  in  hemine,  cuius  ab  appecitu  depcndet.  Non 
cnim  conco6trix  qua  conco6lrix  ,  aut  ahrix  qua  aUrix  vUo 
modo  dcpendet  a  voluntace ,  fed  tantum  per  accidens ,  quate- 
»us  vtraque  cibi  fumptionem  fequitur  pendencem  a  volunta^ 
te.  Sed  gencratio  qua  tahs  ahquomodo  in  poteftateeft  vo- 
luntatisfeuappetitus  :  Nam  necgenerant  vnquampatresnon 
'  concurrcnte  appctitu,  &  poffunt  ^  generando  ctiam  perpc- 

luo  abftinere  C\  vclint.  Quid  igitur  eft ,  cur ,  vt  manducandi, 
iic  generandi  facuhas  lege  regi  non  potTu  ?  Ecquopcrtincc 
mandatum  Decalogi ,  »0»  co»cffpiJces  ? 

Cap.  ih  G  A  R.  yerum  his  mi^is ,  ejHidefi  ,  ^uod  dicitur  Adtt  cer» 
1.17,  ruptio  coftuertijfe  facultatem  generatricem  ad  generationem  tan- 
^uam  finem  vltimum  ?  Nam  illa  certe  corrufti»  y  cumfitvniHer^ 
fallsj  alias  etiamfacuitates  infecit  non  mintts  <jHam  ifiam.  ^Hid- 
niergo  caterat  facultates  ada^usfuoSyCenco^ricem  ad  concotliS' 
nem  ,  a^tncem  ad nHtritionem,  &c.  tanquamfinem  vltimam  con- 
nerttjfe  dicatUT^  ?  vt  fit  pro  facultatum  numero  etiam  finiumvlti' 
mnrum  nHmerm.  ^yd  quisferat  eorHm^HinQrum  finem  vlti*^ 
mum  hmim  mn  (ojje  ejff  nifi  vmm  [ 


Dl    CAVSA    CONDEMNATlONlS.  ^^p* 

PL  A  C.  Etvniuerlaliscft  illacorrupiio,  & alias ctiatn fa 
cuUatcs  infecit,  redadprcpofitumfola  generans  faciebat,quia 
^c  propagationc  homiDis,  per  quam  propagaiur  lUa  corruptioj 
agcbatur.  Sed  neque,  vt  iam  monui,  conco^io  &  nutritio 
funt,  vc  a6lus  gcncrandi ,  infedi  libidine  ,  &  facuhas  gcne- 
randicaeieras  tacultatcs  conatur  qualesfunt,  propagare.  Iti» 
tcrim  cercum  cft  non  tam  pcrfedc  fuasobirc  fun6liones  con- 
co(Sriccm  &  altricera  poft  pcccatum  admiffura  quam  ancc. . 
itaquc  morbis  variis  &  morti,  ctiam  ab  infantia  omncs  funt  ob- 
ncxij  homines,  nec  tamenconco6lio  aucnutricio  funt  vlcimi 
fines ,  fed  fubordinati  tancuraconfcruationiindiuidui  &  pro- 
pagationi  fpecici.  Finis  vlcimus  vcrusnonpoceft  cflcnifi  vnus, 
nimirumDeus.  Scd  finisvkimus  falfus  gcnere  tantum  vnus 
cft,  fpecie  autem  &  numero  multiplex  j  vcl  enim  voluptas 
quajritur ,  vel  vtilitas,  vcl  honor,  horumquc  eciam  pro  variis 
rebus  in  quibus  quaeruntur ,  magna  eft  varietas. 

G  A  R.  Praterek  ,  Cum  pnis  vltimus  relattonem  haheatad 
Jines  intermedios  c^  ffihaltemos  y  eorur»  eritproprie  finii  iltimnt, 
ijfii  fifiixm  fuhalternorum  f  (^  vltimt  difiin^iovem  nojfe  pojfunt  i 
^uedcum  ne^fte  in  corrnptionem  vniuerfalem  illam ,  ne(^ue  tn  fa- 
sultatem generatrxcem  -,  aut  aliam fimpliciter  phyficam  conuenire 
fofiiti  ijuomodo  diceturfacultas genitnx  a  corruptione  conuertt  ad 
generattonemtanquam  adfinemvlttmum  ?  Difiinguendumpotius 
fuerit  interfacultatem ,  ^  heminem ,  cjuifacultate  vtitur.  Hic 
enimpeteritfane  intelligenttaacvoluntate  fua  finemvltimum  fihi 
^rdfiituere  :  fed  ipfafacultasphyfica,  finem  hahetad^uem  ah  Au^ 
tore  natura  determinata  efi ,  ejuem  femper  rejpicit ,  quicquid  home 
forruptHsmoltatHry  vt  concoUrix  concoUionem  ,  genitrix gener a^ 
tionemy  &c. 

P  L  A  C.  S\  bcnc  ratiocinatur  vir  do6lus  fola  mens  agic 
propterfincm  ,  non  voluntas :  haec  cnimnon  cognofcic  pro- 
pric  ,  nedumvcdiftindlionemcognofcacinter  fincm  vlcimum 
&  fubordinaios-  Phantafiaquoque  &  appetitus  fenfitiuus  cam 
diftindlioncm  non norunt.  Quod  fi  vt  facultas  agat  propicr  fi- 
nem  vltimum,oportei  diftin6lione  finis  vltinii  a  fubordinacis  il- 
lam  facultatem  noffe ,  necelfe  ctiam  cric  vc  eandem  diftindlio- 
ptm  cognitam  habcat  f^ukasqu»  lendit  in  finem  fubordina;^ 


^5©  Mak.    Posr.    Cap.    VI. 

tatii  vkimo  :  itaquc  nulla»  vc  dixi,  hominis  facakas  i  pr«tcc  • 
vnammencem  agec  propterfinem.    Idemde  vniuerfa  naturaj'^ 
quam  propter  fiae<n  agere,a  PhilofopKis  demo:  llrari  folet, 
N.hil  igitur  falfius  illa  viri  dodi  propofitione.    Porro  cu.-n^' 
homo  uicate  &  voluiitace  tcndit  in  verum  vkinum  finem  ,eo-^^ 
dem  ctiam  omnia  hominis  tend jnt ,  &  ab  eo  rcferu-uur :  at  cum 
averofi.ie  vltimo  aberrat  ,  ab  eodem  ctiam  fiae  cius  omncs 
aberrantfacukates.   Qaisaurcm  nefcitquam  libidHC  procli- 
uis  fic  ad  fdcukate  gene'and'  a'(>uce  idum  ad  voluptatc  n?  Et 
qaandoilli  tributa  el\  k  D:o  ac  dcftinata  ad  procrcationcm 
fimilis ,  pofi.a  in  generancc  vniuerfali  corrupt'^one,  firri  roli 
poteft  quin,  nonDei,  ledcorrupti  gencraniis  v.tio,  gsnerec 
corrupcum,  iicu^  facukas  genitrixlcprofi  geneiac  leprofum: 
determinaturenim  eam  ad  rcm  non  ab  iautorc  naturaj^feda 
deprauatione  eiu«;  cuius  efl  facukas. 

G  A  R .  Deinde  cum  finem  vUlmum  vir  doElm  pYdpoyidt ,  (^pii 
in  veri  finis  locum [Hccejferit ,  falso  apparentem  ,  nempe  fdlUeem^ 
felicitatis  fpeciem  in  creAturis  reperiendam ,  qmmodo  ftatim  defi^ 
lit  ad generationem  i  hoc  efi- y  a  generalifine  ad  fngularem?  Non 
tnim  cjHt  agyiofcit fucceffffe  ,  in  locum  verifinis  vltimifnem  alium 
fa/so  apparentem ,  ideo  fiatim  concladere  cogitur ,  eum  finemejfe 
debere  generationem.  CHrenimpotiiis  cjuam  fcientiam  ,  vei  VO' 
iuptatem,  velbonaexterna,  (^c.  mfialiundepateatratiOi^uarc 
fotiiisfucceffiffe  dicatur  in  locum  verifinis  vltimi  generAtio ,  (^Hnrn 
aliud  ejuodltbet  ? 

P  L  A  C.  Ludere  mihi  potius  videtur  vir  do\5lus  his  verbis j 
&  fequentibus  ,  qua.n  fenoargumentari.  Nonncenimfallax 
illa  foelicitatis  fpecies  mukis  in  rebu<»  quacritur  ?  Atcurnon 
potius  voluptatcm  dixi  quam  gencrationeni?  nempe  quia  coi-)' 
tus  voluptatem  fic  vifum  eft  honefle  fignificare.id  quod  rniror 
aut  non  animaducrtifTc  virura  do6lum  jauc  ^  fi  animaduertic» 
diffimulalTe.  Quis  enim  quxfo  concupifcentia?  carnalis&li- 
bidiniseft  fcopus?  gloria  Dci  ?  aciificatioproximi?  ccrte  ni-' 
hilnifi  fdllacemfcqaitur  foeUcitatis  &  voluptatis  vmbram.  ii 
quodiniis  cernere  cfl  qui  huiufmodi  concupifccntiis  laxant 
frasna  :  aliud  enim  nihd  qua^runt  qua m  cupitis  potiri ,  8t  libi- 
dinem  explere.  Itaque  quae  vir  do<Stus  fubjungic ,  non  videa-' 
tur  mihi  vUa  cgcre  relpoafioue. 


DeCavsa  condemnatiOnts.  2<^i 
G  A  R .  Sedfac  vmnia,  haud  aliter  habere  ,  qmm  quomod» 
viro  dolh  libuit :  vtmgerteratricem  ejfe facultatem  moralem ;  cor- 
fupttoMem  Aditeam  conuerttffe  ad  generattonem  tancjuam  finem 
vltimHm  ,  eodem  conuerfam  fuijfetotamfartem  fu^eriorem  ani- 
m<s  cum  appetitu  fenftiuo  ,idefi  y  totum  Adamum ;  ex  lis  froma^ 
najfe  corruptum  Jemen.  Hacomniatamen  non  ejfecertnt  ,  vt  cor- 
ruptio  tllaprimaprognatos  ex  Adamoincjuinet  y  n/f  altud  aliquid 
adjungattir.  Nam  &  idem  in  alijs  accidere  poteji.  Homo  fc  per- 
'juriis  ,  adulteriis  ,  homictdtis  ,^c.  contaminabit ,  cfrpejfimosha- 
bitits  inde  contrahet :  vimgenitricemfuam,  &  afpet.tum  fenf- 
ttuum  ,  orpartem  animA  Juperiorem ,  &fe  tottim  ,  quanttis  quan- 
tttsejti  ad generationem  conuertet ,  tancjuam  finem  vltimum  :  & 
tamen,  vtttajua  illa  ,  qutbtu  iufiam  condemnationem  in  caput 
fuum  accerfuit ,  prepagatione  naturali  non  deriuabtt  inpoflerosyfi-  '■ 
cut  Adamofa^um.  Aliudergo  quippiam  intercefiffe  necejfumefl 
inprimotllopeccato ,  quod  in  altis  patrum  peccatis  non  ita  habet.  '■ 
JVimirum  Deuf ,  cui  im  efl  abfolutum  in  creaturas  fuas  ,  primum ' 
illud-^aTdTda.T^  peccatumiufltffimo  iudicio imputatum  voluitom^  • 
nibuf  ipfitfs pofleris :  aliorumpeccata  non  ita  vult  in  omnes  pofleros 
defcendere. 

PL  AC.  Quo  fenfu  facultas  genitrix  a  me  dicatur  aliquatenus 
moraliSjiam  cxporui,nimirum  racione  concu  pilcentjs  lcu  libi- 
dinis,  &  deftinacionis  ad  procreandum  morum  lubie6lum.  Pa- 
tetetiamquofenludixenmcamcoucrram  faifle  adad;ijgene- 
randi  tanquam  ad  vhiniufinem,nempequiaaliudnon  rpe»il:uCi 
libido  ,quam  voluptatem  :  Eacenusetiam  corrupta  a  roedici- 
tur ,  quatenus  non  folum  ad  propagationem  facultacum  homi- 
nistendic  ,fedetiamad  propagandam  corrupiionem,  inquoi 
fcopo  ,  cums  gratia  creata  fuic ,  recedit.  Hac  immunditie  po- 
{itaneceflario  Icquitur  prognatosex  Adumo  inquinari.  Ac 
cur  idemnon  accidic  in  aliis  pcccatis?  quiaalia  peccata  noa 
induxerunc  in  parentts  vniuerialcm  corruptioncm,  fed  ex  ea 
profecta  func  ,  nihilque  addideiunc  praeccr  vniuerfalis  illiUS 
corruptionis  parcicnlares  quafdam  determinationcs  ad  qux- 
rcadafuf<3elicitat€mpotius  incalire  quaui  in  a^Iia ,  in  tali  vo- 
Kjptatequ%m  inaliqua  ala.  icaquemirurn  videcinondcbec  (i 
Coauptio  vniuerfalis  propagaiur  ^non  piopaganvUr  concinuo 


2^2  Man.    Post.    Cap.  VI. 

particulares  decermiFiationesfcu  habitus.  Eft  enim  J  noftri- 
quidemfententiS,,  vniuerfalisillacorruptio  podia  in  propenw ! 
fione  ad  falfum  finem  vkimum ,  &  auerftone  a  vero  fine.  Eft 
cnimappetitusfinis  vltimi  neceflarius ,  quia  primo  omnium 
appetitur.  itaquecreari  hominem  oportuit  cum  appctitu  ycri 
fi  lis ,  &  nutjc  nafci  necefle  eft  cum  appetitu  finis  fal»6  appa- 
rc.itis )  fi  non  a6lu ,  faltem  propcnfione ,  ob  induj^am  in  natu« 
ramnoftrampcrlapfum  Adamifinisvltimimutationem  :  qu« 
nmratio  per  perjuria,  adulteria,&homicidia  non  fit,  itaquc 
non  propagantur.  Hinc  eft  quod  particularcs  eiufmodi  habi«  .. 
tus  feu  decerminaiianes  ahquomodo  corrigi  &  niut;^ri  polTunt»  ' 
&  nonraroab  vno  vitioinoppofitum  fledlimur  :  Scd  vniuer- . 
falis  illa  cotruptio  nifi  pcr  gratiam  regencrationis  auferri  a  no« 
bis  nequit.  Quod  fi  haec  noftra  non  placct  rcfponfio  ,  malim 
faltem  dicere,  huius  difcriminishanc  e(rccaufaro,qu6dnolue- 
ric  Deus  impedire  quominus  primum  illud  Adami  pcccatum 
propagaretur ,  aliaver6  eius  &  aliorum  patrum  peccata>  quo- 
ininus  etiam  ipfa  propagarcntut,  voluerit  impedire.  Hoc  enim 
fatius  videtur  quara  imputationem  anteccdentem  comminifci, 
quaetamcn  non  obftet,quinadDeivoluntatcm  difcrimcniU 
ludtotumreferendum  fit.  C«tprum  hlc  mihi  videntur  con-^ 
jungi  duo non  fatis bene  coh isrentia ,  cum  imputatio illa  AdaJ 
roici  pcccatifieri  aDeodicitur  pro  abfoluto  fuo  in  creaturas 
iurc ,  &  tamen  iuftitTimo  iudicio.  Qu3e  cnim  DeUs  facic  vt  iu- 
dcx,  ca  facit  fccundum  latam  a  fc  iegem  &  iufticia?  normami 
quae  ver6  facit  vt  abfolutum  habcns  in  crcaturas  fuas  ius,  ea  fa» 
citpro  libcrrimofuobencplacito,  non  autcm  fecundum  ali« 
quam  legcm  prxftitutam ,  pofccntc  iuftitia. 

G  A  R.  Nos  hafte  rati»rteni  vrgemus  &e.  Malum  ,  quod 
sama  tempore  prima  traf^fgrejfionls  AdA  in  vmnes  ipjlm  pofleros 
ita  deriuatur  jvtnonpriiis  tMcipiant  ejfe  y  e^Hamillo  malo  ajjici  y  eft 
txftngHlari  iudicio  Deiyfiue  ex  voluntate  ^  confilio  Dei  tanquam 
fupremi  iudicis  inpoenam  peccati  illius  cjuod  in  Adamo  pracefferatl 
Att^HilabesOriginalisefimalum,  ^uoda  tempore  tranfgrejfionis 
Ad£  inomnes  eius  ptfieros  ita  deriuatur,  vtnon  prtus  ejfe  inci' 
piant  t^uam  illo  malo  affici .  L  ahes  igitur  originalis  inefi  in,  omni- 
kni  Adapofieris  tx  ratifne fingularts  indic^  Dci  >  inposffkmprim^ 

fllius 


Db  Cavsa  condemnatiOnis.  255 
illifa  tranfgrejfionis  Addt ;  vnde  ferfc  confequitsir  illim  impHta- 
tio.  Dc  mir.ore  nemo  duhitat.  Alaioris  'veritas  etiam  certaeft. 
Namcur/t  ^am  Juprk  demonjlratum  ft ,  eam  corruptionem  mora- 
lem  n  omries  ex  Adamo  defcendentem  nonpoffejoli  natHra,  adfcri- 
ki ,  nemo  caufam  dtcere  potejly  cnr  non  adfngulare  Dei  confiliHm 
ataue  mdiaum  confcendendumft :  ^uod autem  malum  eji  k  Deo 
taKcjuamiuJlo  ludtce  ,  ejl  fne  dubio  tn poenam  altCH:us peccati  pra^ 
cedentis.  Attn  ipjts  poferis  primulkm  concepus  aut  nafcentibns 
non  eji  altudpeccatum ,  ejuodprxcedat  eam  labem  eriginalem.  De^ 
Heniendum  ejhigitur  ad  tpfus  Ad.A  peccatumj  propter  quod  Deus 
illHdmalum  tnpofero.  d^fcenderevoluertt, 

PL  A  C.  ^uidcitdludriscc  lacio,  quam,  vc  loquuntur,' 
f  etitioprincipij  ?  Affciiur  eni.n  pio  argun  cnto  illud  quod 
plane  idem  cft  cuin  eo  quod  vcr<atur  in  quaftione.  itaque  nc-, 
gatuK  injsiot  :  uec  probaiur  tx  co  quod  ait  vir  do6lus  lam  fu- 
pra  deuionftratum  cfle  :  id  enini  nufquam  demonftracum  eft, 
recjvtarbitror  ,  potcft  dcn.onftrari.  Quaaquam  fi  accurate 
loqui  volumus  ,piopagatio  corruptioi  i  non  iolinatura» ,  fed 
eius  deprauafoni  debec  alcnbi :  qua?  natui  a  fua  conragiofa  efi: 
vtquodmaximc,  Poteft  etiammaiordiftingui :  &  concedi  fi 
iTialum  inielligitur  a  pnma  Adx  tranlgrcftione  actuaii  &  habi- 
tuali  diuerfum ;  fin  minus,  negari. 

Huius  ergo  corruptionis  propagationem  in  omnes 

Adami  pollerosfoli  naturae  vitiofae  afcribo,  ex  qua 

nihilpotel^gigninili  vitiofum.   Tu  veroeamDeoaf- 

cribis  imputanti  peccatum  atiuale  vnius  Adami  om- 

nibus  hominibus  ,  illilquc  fingulis  &  omnibus  cor- 

ruptionem  illam ,  vt  peccatum  illud  puniat,  infligen- 

ti.    Q^od  fi  Deus  noluiflfet  ,  v.el  primum  peccatum 

aduale  primi  homiiiis  nobis  imputare ,  quemadmo- 

•lum  caetera  eiufdcm  homiois  pcccata  nobis  non  im- 

putatj  autfi  imputatum  noluiffct  punire  ea  poena, 

qux  peccatumclt ,  ac  fons  omnium  aliorum  peccato- 

rum,  nafccrcmur  ablquc  peccato  incorrupti :  cur  au- 

tem  viruii>c^uc  iiiud  voiuit^  Confu^itis  ad  iuuiLiamj 

Mu 


254  Man.    Post.    Cap.  V  I. 

qux  fcilicet  exigebat  vt  peccatum  illud  aduale  ,  Sc 
nobibtot  poft  fxcuh  nafcituris  imputaretur  ,  &  im- 
putatum  lic  paniretur.  Eiufmodl  iullitiamvnde  ha- 
beatis  neicio  ,  nec  cur  iultitia  appelletur  intelligo, 
3c  mihi  videtur  cumipik  iuftitix  notione  pugnarc. 
Sed  de  hac  re  ah'bi. 

Qind  ,  inquiet  ah^quis^fadum  ne  eft  igiturabfque 
Dei  iudiciojeodemquc  iuilo^vtvitiun:!  illud  inha:reos 
in  Adamum  inuaferit,  &  ab  eo  in  omneshoroines 
permanarit  ?.  Non  iane.  neque  enim  aut  corrumpi 
Adamus,  aut  corruptus  iuam  in  pofteros  corruptio- 
nem  transfundere  Deo  vel  infcio  vel  inuito  potuir. 
Fadum  ell  igicur  vtrumque  Deo  fapienter  &  iuile 
permittente.^ur  lapfum  Adami  perm.iferitnunc  non 
inquiro.lapiii  permilfo  non  potuit  Adamus  fuie  mira- 
culo  non  corrumpi.  motu  enim  pofito  ponitur  ne- 
ceiTario  motusterminus.  pofitolapiue  loco  fupcrio- 
riin  inferiorem,  eo  tinito,quodlapiumellinlocoin- 
feriore  neceife  eit  cffe.  Itaque  iierinon  potuit  quin 
poft  adiualem  a  Deo  auerfionem  &  conucrfionem 
ad  crcaturas  Adamus  non  eifet  a  Deoauerfus  &  ad 
creaturas  conuerfus.  fieri  etiam  non  potuit  quin  dc- 
inceps  mala  vteretur  confcientia  ,  deumquc  exhor- 
rcfceret.  non  erat  autem  confentaneum  vt  permiiTo 
lapfu  Deus  rerum  naturam  turbaret  impedito  lapfus 
termino ,  (  ii  tamen  ^bfque  contradidionis  implica- 
tione  impediri  potuit,  )  aut  cum  produ(5tum  (laiini 
deilrueret  reilituto  in  priilinum  ftatum  Adamo.  me- 
rcbatur  autem  Adamus  fuo  illo  a(5luali  pcccato  vt  a 
DcD  defercretur  ^neccondonari  id  peccatum  potuit 
nili  ex  gratia  ob  futuram  lefu  Chrilli  fatisfacuoncirj 
&  mortem.  Itaque  corruptio  Adami  tribuitui:  iuito 


De  Cavsa  condemnatiOnis.  255 
Dci  iiidicio  &  poena  vocatur,  quia  non  accidit  Ada- 
mo  fine  diuina  permillione  ac  defertione,  Deo  non 
impediente  pcccati  adualis  naturalcm  cfficaciam  & 
fequelam  ,  tum  quia  impediri  non  potuit  niii  contra 
ordinem  naturac ,  tum  quia  fuo  ipfo  peccato  a6tuali 
dignus  iiebat  Adamus  quem  Deus  defereret.  ludica- 
uit  igitur  &  conftituit  iuftilfime  non  impedirc  cor- 
ruptionis  illiusprodudionem  in  Adamo.  Pofita  au- 
tem  corruptione  Adami  Sc  procrcatione  liberorura 
fecuta  eft  propagatio  iliius  corruptionis  in  pofteros 
naturx  vi  &  lcge  ,  non  tamen  fme  Dei  permiffione. 
ha'c  permiHio  prseter  eas  rationcs  ob  quas  Deus  vel 
Angelorum  vel  Adami  lapfum  permiiit  hanchabet 
propriam,  quod  necefie  fuiflet  ad  eam  impediendam 
refcindere  atquc  euerterc  leges  naturalis  propagatio- 
nis  dc-creto  de  creando  mundo  conllitutas ,  quodde- 
cretum  quia  naturx  ordine  prius  clt  dccreto  de'  per- 
niittcndo  Inpfu  ,  necnon  decreto  de  reparando  per 
Chri.^umgenerehumano,  nonpotuitnec  debuit  per 
pofleriora  decreta  refcindi ,  vt  iamfemel  monueram. 
Eii:  autcm  decretum  de  non  impediendo  feu  permit- 
tendo  lapfu  iuflum  ,  quia  nullo  modoiuftitixrcpu- 
gnat  5  &:  iuilum  fuit  ac  confentaneum  leges  non  im- 
pcdirenarurx  :  Itaque  iisconferuaiisalia  rationeho- 
minumfaluti  Deusfapientiffimus  &  optimus  confu- 
lere  vojuir,  qux  naturam  non  euerteret  fedferuarcr. 
Adde  quod  &  in  iplo  generationis  a6tu  &  con- 
ceptione  durante  parentes  peccant,  &:  Deum  ofi'cn- 
dunt  vt  iure  merito  eos  quatcnus  fanclus  eft  defcrat 
&:  naturae^quam  benigne  conferuat^permittat^necin 
eorum  vcl  operiscui  incumbuntgratiamdigneturna- 
turaecurfum  impedirc  &  lcges  refigere.  quid  eftin 

Nn    z 


25^  Man.  Post.  Cat».  VL 

hac  mea  fententia  quod  non  fit ,  aut  Scripturx  ,  aut 
redx  rationi  confentaneum  ?  Tu  ipfe  cap.i.  confti- 
tuendo  ftatum  quxftionis  faftus  cs  propagationem 
vitij  originis  fieri  lege  naturac ,  qua  quifque  fibifimi- 
lem  gignit :  agnofcis  igitur  meae  fentcntiae  veritatem 
quid  eft  cur  ca  non  contcntus  caufam  noftri  vitij  ori- 
ginalis  Deo  certo  modo  peccatum  a^buale  Adami 
confideranti  &  miputanti  nobis  &  infligenti  nobis 
iliud  vidum,  imputes  ?  Dicmihi  quxfo  li  potesjquae 
necelfitas  faerit ,  cur  nos  omnes  Deus  confidcraret 
tanquam  vnum  liominem  in  Adamo  ?  cur  primum 
Adami  peccatum  aduale  confiderarct  alio  modo 
quam  alia  peccata?  curid  nobis  imputaret  >  cogeris 
proculdubio  cum  aliis  quibufdam,  quos  nihil  nomi- 
nare  opus  eft ,  id  vniuerfum  in  Dci  voluntatem  re- 
.  ferre. 
Cap. ' I*  G  A  R.  Primum  ,  cjha  de  Uhe  feu  cormptione  in  ipfo  Adamo 
h<erente ,  &  ex  aHuah  ipfus  peccato  profeUx  hU  diCHnfHr  ,  fnnt 
extra  canfam  prafentem ,  vhi  non  aliud  agitur ,  c^HHm  vt norimusy 
ancitra  impmationempeccati priml ,  ^ftngularis  Dei  iHdicij  con- 
fiderationem ,  idonea  caufa  reddi  pofit  di  nanation  is  eins  ,  quA 
corruptio  moralis  ex  Adamo  in  omnespropagatur. 

PLAC.  Nequiqua.ficerce  qu^e  hiw  a  uic  dicuiuur ,  fiinc 
cxtra  cauram  prasfeatein :  agitur  cniai  ccianri  vc  norimus ,  qua- 
reprimuin  peccacuin  ,  potiiis  quam  alia  pcccata,  corrupcric 
niturarn  Adami,  Id  enim  quimihnn  hac  caula  adacrfantur 
nonminusDei  voluntati  afcribunt,  quam  illius  corruptionis 
dimanationem  in  portcros.  Indc  eciam  mihi  exoritur  argii- 
mencum  :  nam  fi  corrupcio  in  Adamo  harrens  non  fuit  pccna 
proprie  di6la,  fed  fccuta  eft  neceffario  pcccacum  a6luale,  vc 
terminus  ad  queni  fcquicur  motum ,  confencaneum  ett  ricioni» 
vccademnobis  mh«rcns  ,  non  fic  cciam  pcena  proprie  dicla. 
Cur  enim  punirctur  in  nobis  peccttum  Adami  eo  malo ,  quo 
panitum  non  fuic  in  Adamo  ? 

G  A  R.   DeinM ,  nn  concedit  vir  do^Hs  hic  imrHfnire  iftftHf» 


De    CaVSA     COrJDEMNATlONIS^  257 

£>ei  iHdictHm  ,  vtjua  tamen  infli  tHdicij  explicatiofte  id  curare 
videatnr,  ne  adcommHnem  Jententiam  accedat. 

PL  A  C.  idvnum  curo,  ne  quia  uicam  quod  Dei  verbo 
&^loria:  non  fit  confcntaneum.  Nonquidalij  homines  fen- 
cianc,  fcd  quid  fencire  debeanc,  inquiro.  Eciamfi  vniucrius 
tnundus  vno  orc  ciamarec,  cur  nafcamur  corrupci  ,  vnicam 
caufam  efleDei  voluncatem,  hoc  camen  nihilon  inus  confcitn- 
tia  mea  refugeret ,  vc  quod  maxime.  Norma  fidei  mea:  cft  fa^ 
era  Scripcura,  non  opiniones  hominum. 

G  A  R.  Etenim  cum  docent  Theologi ,  non  ejfe  hic fmfliciter 
hitrendHm  in  natnrali  hominis propagatione ,  Jed  altius  attollendos 
animos  ad  jtngHUrem  voluntatem  atque  dtjpenjationem  Dei ,  C^ 
iuflum ipfitts  iudtcium ,  tjuidputamus  iufki  ludicij  nomine ipjos  in- 
telligere  ;  quAm  ofus  tllud  Dei ,  cjuo  poenam  aittfjuam  ex  ratione 
iulLiCijL'  vudicacricis  irrogac  ,  quod  Scripiuia  vocat  ludicium 
Deiconcra  homine«£7^c^.ti.  p.  ^^uidautemvirdoBus  f  lu- 
ftum  Dei  iiidiciuiii  htc  agntfcit ,  (^uianihilfiat,  nefcio  velvwix- 
to  Deo,fed  fapiencer  6c  miie permittente.  /tvne  ?  Ec  luftum 
iudicmni  De-  cilm Scriptura Rom.t .s-i-  Thejfalon.  i.^.yipocxwi, 
7.XIX.1.  nihil aliud defignat ,  ^uam  cognitioncm,  laj  icnciam, 
<i«f  rcrmtilionein  D<;i  ;•  /wo  wra  ludicium  Dei  defignat,  ejuod 
vel pcenas  pro  merito  irrogat ,  velpramia  diflribuit  ex  ratione  lu- 
ftitia  illius  ,  <jUAJ[ia.i'Cfjby,nKiiA\c\tm  :  provt &  Apoc.  xix.  2.  lu- 
fta  Dc\\\id\c\i.ineo  conflituta  dicuntur,  ^«o<a?mcretricem  illam 
magnam ,  (\ux  coi  rupic  terram  rcortati  .ne  lua  ,  damnauit  &C 
^'Iniicauic  fanguinem  feruorum  fuorum  cx  manu  eius. 

P  L  A  C.  Scriptura  nunquam  corrupcionem  ,  aut  corru- 
ptionis  propagacionem  iudicioDei  afcribit.  icaquenon  agiiur 
de  locucionc  Scripcurac,  fed  Theologorum,  accifienda,  pro 
eoac  pati  poceftanalogiafidei&rei  nacura,  inmehoTCn  po- 
tius  quain  in  deteriorem  partem.  Quod  fi  iufli  iudicij  nomine 
nihilaliud  intellexerunt ,  (ju^mopus  illud  Dei ,  e^uo  panam  aU- 
^am  ex  ratione  iuflttia  vtndicatrtcis  trrogat <,  rcucra  inicliexe- 
i\int  ifidiciHm  Dei  contra  homines ,  SedomneDeiiudicium  con- 
trahommes  quia  lunt  pcccatcrwS  ,  fupponic  cos  cffc  peccato- 
tesinon  facic.  Hi:  autem  agitur  dc  iudicio  Dei,  quod  antecedic 
peccacuuj  horamum,  quiablquceofvret ,  peccacoresnon  el- 

Nn    3 


2^^  Man.Post.  Cap.   VI. 

fenc.  Non  fdnt  igitur  ad  propofitum  qux  afferuntur  exempla» 
In  illis  eaim  agitur  de  iudicio  fequente  coram  ,  quibus  pcen» 
irrogacur,  peccacum.  Hic  veroquseftioeft  de  iudicio,  ance- 
cedente  eorum  qut  puniuncur,  peccacum.  Dcindc  cenfuimc 
virdo(5lus,  hanccfTc /W/c^f  Dei  perpetuam  inScriptura  figni- 
ficationem,necne  ?  Sicenruic,  errauit :  non  raro  enim  alitcr 
accipitur,vcpatet  exPr.119.  7.i2.ip.2p.&c.  Sinon  cenfuic» 
quocfum  eiufmodi  loca  laudauic  ?  &  quam  vim  habere  poffunt 
admerefellcadiim  ? 

(.'j  AR.  ^^^idcjHodmhileflomnim  intotim  mmdi guhemAtio- 
ni,cjHodtn[ciu^veltnuito  Deojiat^cjHodJlnepermijfione  Deieueniat, 
vbi  non  Dei fapientiaelHCeat ,  sjHodnoniulie^  ideft ,  ex  immota  er 
indcjlexx  Det  reLlitudme  adminijlretHr  ?  Necjuetamenfroperea. 
dicet  dliquis  hiecfierf  ex  occulto-,  iufo,  admtrahili^infcrutahili-,  Dei 
confilto.etiam  cum  arborescrefcunt ,  (^prata  variegantHrfloribuiy 
^  animaliapropagantfpeciem.cr  vermes  exterraformantnr  S^int 
enim  certe  tllaomnia  cx  fkptentta  crproHidentia, ,  eatjHereci^jfmJl 
dr  confH/tiJfm^.  SedJHfum,  occultHm,mirabile  Dei  conf.iiHm.  non 
adcomnHt-;m  ciufmodi  rerum  creatarum  adminiftrationcm  Sc^i^ 
ptura  referre  Jolet,fedadfiKgHlaremtncertis  opertbt^  dtjpenjatio- 
nem  c^  oeconomiam  :  vt  ciim  dtcit Paulus  Raman.  xi  jj.  iu- 
dxiaDeielicuikrucabiiia,  ^  viaseiusunjpcfuettigabilcs. 

P  L  A  C.  Primum  non  quajricur  hoc  loco  quid  foleac 
Scripcut-aad  Dei  iudiciumreferre;  Non  enim,  vciamobfer- 
uaai,  vllo  !oco  propagacionem  originalis  peccaci  ad  Dei  iudi- 
ciu:n  reculic.  Qa.iJricur  tantum  quo  fenfu  non  repugnance 
ScripturjB  ,  &  rationi  poffic  rcfcrri.  Ahumcerce  ienfum  ,  qui 
cum  Scripiura  &  reila  racione  coficiliari  polTiCjnon  video^pr^- 
ter  cum,  quem  hoc  loco  &  in  finecap.  i2.&  paulo  anieme- 
dium  cap.  ij.  haiu5  ipfius  Minufcripci  expofui,  Caererum 
contra  fe  vir  doflus  laudafTe  vidctur  vcrba  il!a  A  ooftoli ,  iudi^ 
cia  Dsifunt  infcrutahilia,  &  via  eius  imperuefligahil&s.  Conftac 
e  itn  co  loco  pcr  iudicia  Dei  non  incciligi  eperaDei ,  tjfuihuspoS' 
nam  ex  ratione  iuflitix,  vindicatricls  irrogat ,  vc  vuk  vir  clo6tus  ; 
nam  neque  de  emfmodi  opcribus  agcb^cur  eo  loco,nequc  ciuf- 
modiiudiciafolencefte  iraperfcrucabdia  :  quippe  quotum  ra- 
tio  in  Dei  iufticia,  &  peccacis  hominum  eft  aperca. 


D  E  CaVSA      CONDBMMAtlOMTS.  2<^^ 

Cj  A  R.  TertiocHntinhac  caufa  Calmmu  &  Theologi  hxc 
dfto  opponunt,  heri  cx  v\  natura?,  er>  Hcricxracione  iudicij  diui- 
w\  ;  cjHomodo  virdo^ns  fllndfert  dicit  ullo  Dei  iudicio ,  quodft 
itanacHraliter  ,  vt  tnipC'  i.  i  non  poiric ,  nili  concra  nacurae  or- 
diMCMK  Et  nifi euertantur  leges  natHralis propagationisyC^  nijl  Jijla^ 
tHr,c^  fHJjiaminetHr peccait  a^nalis  feqHela,  dr  effcacia  nalHralis  ? 
l-"  L  A  L.,  Cu;n  Caluiiius  opjjonic  nacuram  ludicio  Dei  in 
hoc  negocio  ,  nonidfacic,  vcnegccnacurali  propagacioneab 
Adamo  in  pofteros  manarte  corrupcionem  ,  nec  pcr  iudicium 
Dei  incciligic  iuJiciariaiii  imputacioncm  peccaciaiflualis  Ada- 
n)i,  auc  pixm  mfl^crlionem.  DicimHs,  nquir,  naturali  hontinem  ^"^* 
vitiofitate  corrupttim^fed  quiZKnatura  non  f,Hxerit.    Anatura  * 

■fiftxijfe  negamns  ,  vtfgnifcemHS  aduentttiammagis  ejfe  ejHalit^A- 
tem,  ijU£  homini acctdertt ,  qfikmjHhfantialemproprietatemqua 
ah tnttto indtta  fuertt.  L-*cr  iudicia.i),aac  pociubcoahlium,  Dci 
inteiiigitiUau,  quo  DvUspcim.iic  &  praEordmauic  vclapfurn 
Adaim  ,  (ic  lapfus  propagationem  ;  id  quod  a  nobis  cap.  xiii. 
haiu^  Manurctpii  lacis  fuie  demonftracum  eft,  nec  vlhbi refu- 
tacur  a  viro  doilo. 

G  A  R.  An  vero,  CHmDens  corrtiptionemperfonalemom" 
nium  hominum  non permittatin poderos  defcendere ,  corruptionem, 
inquam ,  non  natiuam  ex  Adamo  natHraltter  omnthut  infitam,fed 
afctttttam,  cr  ex  ati-ualthus  peccatts pro<r^ermtnantem,  putandpts  eji 
contra  naturtt  ordinem  agere  ,  aut  leges  naturalis  propagationis 
eHertere,Aut  peccati  aiiualis  naturalem  fequelam  impedire  ?  Vix 
dtEiumputem  ha^enus  a  quoqHam ,  aut  cogitatum. 

PL  A  C.  lamoftendi,  valde  dirparemetTe  rationem  pri- 
mi  pcccati  afluahs  ,  &  fcquentium  ;  iUud  cprrupifl^e  naiu- 
ram  ,iftanon  icem;  n;;c-non  corruption-s  vniucrlahs  in  auer- 
fionca  vcrofine vlcimo&  conuerfione  ad  fiiem  vlcinmm  fal- 
s6  apparentem  ficas  ,  &  corrupcionis  il!ms  parciculans  tle- 
terminacionis  ad  cercaqua:dAm  obicdla  j  illamenimnaturali- 
ter  propagari ,  hanc  non  icem  \  illam  no.inifi  pei  rcgencracio- 
nem  tolli  pofl"e,hanc pofl"e nonnunquam ab;que tcgcneratiorc 
autcoHi,  auteciamin  oppoficam  mutari.  Non  igitur  virum 
do6l  I  rifupponeredecuiceaii^em  cfTe  vrrni^^^que  ririoncm. 

G  A  R.  •  Demqui  de  ttUu  generationi-s  <fuod  additur,  inqu9 


2^0  Man.      PosT.    Cap.     Vt. 

homlii&fpsccant ,  er  Dettm  ojfendu/ify  er  meritoa  Deo  deferunttir, 
Ad,  rem  trdtfentem  farumfacere  videtnr  :  ^^^ando^aidem  hic  non 
deiujio  iHdicio  Detergagenernntts ,federgagemtos  agitHr  :  antji 
iffjhmilliid  ifidicifimrefpicere  dicatarfiltos,  e/m  corrupti  merito 
nafcantur ,  qttiagenitores  tn  aUn  generationis  peccarnnt  er  Deum 
cffenderunt :  quis  non  videt  inde  nobis  emergere  conclufonem  ,  cui 
tam  infefius  efi  Vtr  doU:us,peccati  paternipanas  tnfilios  dejcendere) 
id  eflipeccatum  patris  imputari  filijs. 

P  L  A  C.  Facic  boc  quiucm  non  ad  caufatn  quam  agit  vir 
doCtus,  lcdad  meam  ,  quireddcreracionem  volui ,  cucDcus 
propagationem  peccati  permilenc.  Non  rrcd6enin»  non  le- 
nebatur  impedire  naturae  curfum,  ied  ne  impedjret,  obftabant: 
confticutae  antelaprumlegts  ,&  ipfa  gencranDun.peccata  de- 
feriionem  promerencia.  Hoc  au  e  n  confilium  ku  ludicium  > 
cumlpedtec  ad  generantes  eacenus  luar  n.  tutaB  ptriDUtendos, 
aliquoaiodoad  genicos  fpeiSlafediCJ  pocett  :  nec  tan  cn  pro- 
pcereaeft ludjcjutti ,  quogenerantis  peccatum  imputaturge- 
nerando.  Nam  aliud  eft  decrccum  de  non  impcd  endo 
peccaco,  aut  peccati  contagio  fcu  dimanatione  a  paiente  in 
liberos,  aliad  dccretumdeirroganda  fecundum  l  gis  conimi- 
nationem  pcena.  Hoc  fuppoiucexittentiam  &  pcccatumiU 
lius  quipunitur,  IiTiputarecaimpeccitumnondum  exittenii, 
punire  nondum  cxjftentem ,  mihi  paradoxum  videiur. 


CAPVT     VII. 

Examen  trium  fmilitudiriHm  y  quihus  imputatio 
Primi  Peccati  aSlualis  Adami  illufira^ 
turepdcm  Cap.If^» 

TV  tamen  iftam  tuam  iraputationcm  illuftrare 
quibufdam  fimilitudinibus,  ac  quodam  proba- 
bilitatis  fuco  cblinere  niteris  ,  quas  cxpendcre  cft 
aftimus ,  Sc  ollcaderc  <iuam  ei  non  faueant.  Primam 

iuinis 


De  trtbVs  similitVdinibVs.  l^ 
fumis  alf  a':/'C0  Rcgls  amko ,  qui  inJideLt^itls &  Ufi-ma- 
jeflatii  ref^  priaaturt^iuluj  dignitatibm  ^  dr  fundis  y  qms 
Jibi  d^  fnis  acqnijii.erat.  N u?^quid  emm ,  inquls^  verum 
efi  j>:  tMiJfe  Jibi  & p  Jicris  hxc  omma  feruare  ,  modo  fidclis 
ejft  /*  Infideiitas  ergojiaepatris ,  fue  aui ,  tetl  Jtmiiu  oh- 
fuit.  Et  ^fi poficri  confiderentur  ilin  bonis  exuti^  d^  in- 
f.im^s  f5ti ,  nonne  dtcctur  deit6tum  illius  cauji  ejfe  bo' 
.norumferditGrum  ,  &  infimi.t,  &  totifmiiix  imvuta" 
tum  ? namficutfibi  &  toti  famtit£  acceperat fub  condtio- 
ne  jficin  conditionem  ^eccans  tota  familia  in  illo  peccauit 
&cecidit.  Haec  fmiliitudo  miferc  claudicat.  Primum 
conditio  efi:  fidelitas  •,  hona  tituli ,  dignitatcs  ^  fundi. 
Itaqueconditio ,  &:  bona  fub  iila  condirione  acccpta 
funt  res  admodum  diuerfx ,  &  natura  fua  feparabi- 
les.  Poifunt  enim  bona  illa  bello ,  vel  profulione,  vel 
alea  ,  vel  litibus  tcmere  fufceptis,  vel  aliqua  alia  re 
amitti  conferuata  fide,  aut  hac  violata  retineri.  Hic 
vero  hona  funt  rcdlitudo,  iuflitia,  fanditas,  conditio 
horum  ipforum  bonorum  conferuatio.  Qiidcnimab 
Adamo  exigebatur  ,  niil ,  vt  perfeif^raret  in  rcdti- 
tudine,  iurtitia,  fanditate ,  fide ,  officio  ?  Annon  hxC 
ipfa  bona  fidem  includunt  ?  obedientiam  Deo  con- 
tincnt.Qujenam  autem  fuit  conditionis  violatiojouod 
peccatum  Adami  >  infidelitas,  inobcdicntia  ,  ambi- 
tio  5  fuperbia ,  ingratitudo,  cupedia,  curiofitaSj  aDca 
aucrfio  5  ad  crcaturas  conuerfio  &:C3  qua: ,  quomodo 
cum  perfed;a  reditudine  ,  iuflitiajfandtitatc,  inno- 
ccntia  confificre  potuerint,  equidem  intelligcre  non 
polfum.  Hinc  aliud  nafcitur  difcrimen  ,  nam  vio- 
lata  fide  ,  vt  bonis  a  Rcge  acceptis  Aulicus  priuc- 
tur,  opus  efl  Regis  5  vcliudicisadione  ,  ncmpe  lu- 
dicio  ^  6c  iudicij  executione.    Alioqui  tituli  ilii^  di^ 

Oo 


262  Ma?;.    Post.    Cap.    VII. 

gnitates,  &  tundi  rctinerentur  ab  Aulico»  Adamus 
veroviolatafide  faclusa  Deo  apoflata^Deorebellis, 
nonpotuitampliusinteger^iuftuSjfanttuSjrettuSjbo- 
nus  eflfe  :  nec  vt  priuaretur  iuflitia  &  rectitudine  vl- 
lo  Dei  iudicio ,  vlla  attione  iudiciaria  opus  fuit :  hoc 
ipfo  qubd  lapfus  eft  defiit  elTe  in  eo  ,  in  quo  colloca- 
tus  fuerat ,  gradu  :  hoc  ipfo  quod  fe  a  fine  vltimo  ve- 
ro  ad  falso  apparentem  intoriit  &:  incuruauit ,  deiiit 
redus  eife ,  hoc  ipfo  quod  fuum  Deo  ius  rcddere  no- 
luitinfideiis  &  rebellis  creatorifuo  &  domino  opti- 
mo ,  deiiit  iuflus  e  iTe. 

C*P'J'  G  A  R.  Rejpondeo  i.  nihil  hicopusejfe  fngHlarihus  eiufmodi 
'  ^*  jimiittudinis  capitthus  j  dummods  id  obtineamus  hoc  exemflo ,  nott 
ejfecjuodmtent  homines ,  doEhrtnam  de  imputatione  primi  peccati 
continere  ali^md ,  quod  merito  hahendumft  pro  ahjbno  aut  tni^ 
cfuo.  Cur  enim  decreto  Dei  iniuflitiamadjcribant ,  ^ui  xudicum 
humanorum  decretis  in  caufaperdueJlionis non  adfcrihunt  ?  Eo  im- 
fetrato ,  pariim  interejl  ad  caufam  i^ua  nunc  agitur ,  fecufne  ha~ 
heat  i  necne,  impntatiopeccati  Addi ,  quamimputatio  peccatt  per- 
duellium.  Necveronos  ijfHmus,  quiputemm  effe  in  vtrkqm  om^ 
mafimilta. 

i^LAC.  Si  dei  npucafone  primi  peccati  rre  liata  loqiii- 
tur,  facilc  doeam  nihl  conciDereabfoniauc  iniqui.  Sindeim- 
mediata  ,  nego  id  podc  lijcexeinploob-.ineri,  cuaificadmo- 
duindinriiijile ,  &quide.n  ea  duri.ndicudine,  quae  maxime  ad 
rem  facicdequaatiirur» 

G  A  R..  Secundo  ^quanqHamin  expUcatioHe  illa  diffimilitu» 
dinumeji,  ejuodmertto  deftderemus.  Pnmiimenim  ciimquatuor 
fropofita  fuerint ,  dc  bouis  icp-iiabilibus,  de  aln^  mojii  aujic- 
tendi  ,deiudicis  decrero,dc  filns  n.i''cTaris&  nepotiKus  :  ta- 
fnen  vhidijjlmilitudinis  capitaexpUcantur,  deprimo  memhro  nthil 
dicttur.  Bona-  inauis  ,  ucrdueilis  lunc  leparao  m  nj.ur-  lUa» 
^■fjdigittir?  Ethona  Adami,quA pro  fe ,  ^  fuis  acceperat ,  mn 
erant ah ipfo feparabilianaturafua  ?  Im)  non  feparah.ba  tantt^nt 
fuerunt,fed  cfr  attn  feparatafunt ,  cjuipp.'  amjfaper  primam  tllam 
inobedientiam.^  Ergo  in  hoc  frufirk  dijjimiiitudo  fiatmtHr.  Nifi 


Db  "rTllBVS  SlMll.  ITVDINIBVS.  2^5 
foriecHmfefArabtltA  dicu ,  intelligu  non  medo  feparari pojfe  ,  ita 
'Vtjctlicet i  am  JJtihoKorthm i  remanere pojfint  diHitt<it,^  amijsi 
ftohilfate,  rtmanere  fojfnt  afinttates.  ^hod fi  tta  exflicatttry 
tjuis  r.on  regerat ,  &  hona  Aciamijuijjejef*ii abilia ,  cjuta  &  lnmeH 
naturale  tntelUBHS ,  C'  ccmmftncs  notiones ,  (^ optts /egu Jcriptunt 
incordibHsrtmanere  potutt  ,c^  amtttt  tamen  rethtHdo  ,  lujittiay 
fartt  tas  Jn ut  cr-fattnm  cjfc  noHimns.  Etm  hoc  iterHm JimilitH" 
fiioLonjint. 

IL.    (       It  neibt  dtJfmiitHdiniscapitaexplicantHr^depri' 
prc  K.emhoh  h.ldictiHr?  .\.«^i..i  i.oa  1111».  iila  t'u.!i.uur  iDcii.Dra 
a  .a-  jj.x.j-on  a  ,  »i  ti  ^uaicnus  ordu  e  (ingula  exj>liCata  k<nc,  & 
laci   ii  ihivu^coi  10  ixj  iicaiK  o  ^uiniolougusfuiile.    Scd  vidc- 
tui  V  t  di  ^i^^  rcilc6i  s verbisaicisal.ud  quid  mente  agiiaHe, 
qu«'d  ni^«-  i  h  ,  cu»  hjji  us ta  &  itcie  contrahcret,  &  bene 
iniCitgi  r;  .  Mciium  cninja  a.ea  valde  alienam  mihi  atfirig  t. 
Djxnn  excuplo  pejduelhs  bona    leparari   poile  a  conai- 
tioncrubqua  accepca  lunt  ,  xV^t  intcllexic  feparari  pofleab 
ipfopcrducili,  auialiaabahis.  Itaqueahuddixi ,  adahudille 
rcfporidec.    SciobonaAdami  quibus  cjcidic ,  potuiiTe  ab  eo 
feparari ,  &  repiraca  fuiife.    Scio  potuiile  eoium  quaedam  a  fe 
inuicemleparari.   Scioeainrc  fim  htudmem  cfic  inter  Ada- 
mum5c  aulicum  perduellemrrcdquid  hoc2drhonibum  ?  Non 
cnim impedic , efle cam diflimihtudinem  incer  vtrurrque quam 
cbferuaui.  Bonaenim  Adami,hoc  eft,rc6titudo,iuftitiajintc- 
gr\tas,  leparari  non  poteranc  a  perFt(^a  obedienoa ,  ieu  condi- 
tionequaeab  co  exigcbatur.Perfeuerarcin  peifcda  obed.ecia 
crgaDcum,  &  perlcuerarein  re<^itudine,  iuftitia,micgritate 
morali,  res  erancauceaedem  prorfus,  aut  faltem  infcparabili- 
ter  connexaj :  &  fimiliter  non  perieuerarc  in  obcdieniia  crga 
Deum,  &nonperfeuerareinic^itudinc,  iuf  it  a,  &  inteqri- 
taccrcs  erantvelexdcmvcl  indiuulsecohercnies.  Nun  fitni- 
litercum  fidehtaiccohjerentnoU  li  as,opts,  digr  tatefqtcci- 
iiiles?Num  iii.p'.icatcontradi(Stionem  illa  amilsa,  has  falcem 
ad  tempusrccineri?  Nt-nnc  igito  interAdamum  &  eiufmodi 
j^tduclkm  ca  in  rc  cft  m<  morabilisdiilur.ilicudo  ? 

G  A  R .    Deinde ,  quomodp  dicitur  in  ijs  ^ft4t  Acciderfifttprimo 
homini ,  nnU  opHsjHsJe  iHMQianA  J)ii  4iUioi$e  S  ^nmn  homm^ 


2"df4  MAN.^^PJOSt.     Cap.   VII. 

4idhuc  integrs  legem  DeHspropofuerAt ,  de  mn  gufiando  fruSlH  tf^ 
terdi^Oy  /tdditagrauijfima  comminatione ,  fijecus  faceret  mortc 
nioriiu'  u;'i  Gen.^.  17.  ^^^am  comminattonem  Deusadimpleuit^ 
t^  adimpleHitvt  iudex  ,  ac  proinde  in  Jpoliande  homine  juts  doniSy 
^  tn  varias  miferias  dtmergend»  iudtctariam  aUtonem  exercmtf 
Hicqmque  nihildifimile. 

P  jL  A  C.  Acqui,  inqaani ,  lam  probaui  verbis  mortemcrie- 
ris  aou  eireintclligendammortmi  ficamin  priuationeiultitiae. 
Quidcnimabfurdius,  qu^m,  audegem  comminari  priuacio- 
neni  iufticix,  auc  iudicem  fpoliare  cos  quos  iudicac  iuftitiaf 
Probauietiam  D-um  illam  comminationem  Icgis  non  adim- 
-pleuifTe^n  Adamo,  ob  fucuram  Chnftjfatisfadionem.  Ecquo-* 
,  modopocuic  adimpleri ,  ii  vcrbis lilis  mors fignsficabatur  cor- 
poris  &  aeierna  ?  punite  fecundum  legis  comminaiionem  & 
non  punire  :  peccacum  impucare  &:  non  laapucare  :  iuftificafe 
reum  &camenineo  aciiinplcrelegis  comminacionem  ,  fiquid 
intelligo,  ica  pugnant,  vtconfiltcre  (imul  nequeanr.  Abfic 
igicur  vt  credam  D  umfpoliaffe  Adamum  iiiftitia  originali, 
ac  eum  ex  iufto  feciife  inmftum. 

G  A  R.  Necjue  efi (^uod dicas  ,  hemmem  eo  ipfoquod  lapfus 
efi,  excidiffe  fu^  fan^ttate  &  iufittii  ,  adeoe^ue  nihil  opus  fntffe 
ttUtone  Det  tudiciarii  ,  vt  his  donis  fpoliaretur.  ^ufd  enim  ? 
jVon  (^  Regius  officiarius  ,  qui  hello  aduerfus  Regem  jufcitandoy 
'vrbe  ,  proutnciA  ,  Regno  excedit ,  eo  ipfo  excid>t  tllo  quod  ante* 
gefferat  munere :  nectamen  e»  minusconfequenti  Regis  iudicio  ab- 
dicaturofficiofuo. 

PL AC.  O mnino  cxcidlt  munere ,  Koc  eft,  com  neritus  cft 
vt  munere  priuetur,idemquemunus  inalium  <ronfdracur,-quain 
ad  rem  opus  eft  Rf^gis  fencentia  : alioquinon  liccicc  eo  muncrc 
alium  ornare.  Cenieretur  cnim  is  RCi^ius  otficiar^us  Uium  illud 
manusadhucrccinere.  Aliudcnimeft  bellum  lufcitare,  vtbe, 
aut  prouincia  excedere,  aliudmunere  priuari:  Ecficnonnun- 
quam  admiflo  eiufmodicrimine,  vtadaliquod  tenipus  d'fFe- 
ratur  fcnccntia  iudiciaria  ,  qno  temporc  cialiiiodi  otiiciarius 
nondum  arnififlTe  fuum  munus  ccnrcrnr.  Scd  quid  hoc  ad  rem? 
Nonnc  enim  oft endi ,  hoc  ipfo  quod  A  Jamus  lapfus  eft ,  exci- 
difTe  eum  ex  gadu ,  in  quo  antea  erai ,  obedienuae  &  iuftiu«  l 


De      fRIBVS     S  1  M  I  L  I  TVDINI  SVS.  2  6  f^ 

Poteratnc  fi.nul  forenli  ratione  iuftus  &  iniuttus  ef  c  ?  Poterac- 
ne  liinul elfe  lcgi  Dei  conformis  St  non  conformisJ  pcrfcuerare 
&  aoa  pcr 'eoerare  in  iuftioa  ?  Poceracnc  [cic  a  Deo  auercere  & 
incuruare,&  a  ncn  redlus  pcrmanerc?  Deum  habcre  pro  men- 
daci,  inaido,  maleuola&c  ,  dc  camen  conferuare  akmorem,  fi-" 
dcm,  obed  euiam  erga  Dcum  ,  feuiuftitiam  ? 

G  A  R.  £t  cum  lapfufu»  Adam  non  modo  exciderit  iufiitll 
ff*\ ,  fedtn  omnigeji^i  caUmitates  incidere  commeruerit  ;  fi  quii 
4ignofcat  Ad  iufiitiam  amittendam  nihil  opusfuijje  iudiciari  a  a5i/g- 
ne  fatelfitur  faltem  ad  poenas  fubeundas  eam  intermntre  opor^ 
tHtffe :  hoc efi  enim pracipue  illud  morce  morieris. 

P  L  A  C.  Id  cquiaem  faceor  :  Extac  cnim  illa  fencentia 
Gc-n.^.^icdquidindelcqu.tur  ?  Potettne  oftenderc  vir  do^flus 
jn  Scripcura  mdiciariam  aliquam  Dei  fententiam  ,  quafueric 
Addmusfpeliacus  iufticia?  Ec  tamcn  non  aftentior  viro  dodlo 
pcenas  fenccnfa  lata  Gcn.3.  15.17.  Eu2e  &  Adamoirrogatas, 
e..isfutfl'e,  quaslex  pra^cipue  (omminabacur  v cvV\s  mortemo^ 
rieris.  Id  enim  pugnat  cnni  Chnfti  fatisfa6lionc  ,  &  hdclium 
propccr  cam  iuft  ficatione  plena  &  perfe6fa. 

G  A  R.  Aide  cjuod  Heri poterat ,  'vt  AdAmpeccando  amitte- 
retiufiitiam  mtritoric,  &  tamen  ex  Dei  bentgnitate  eam  conferua" 
ret ,  cjuomodo  nimtrura  infiatu  Gratia  ,  peccando  ,  meritorie  amit^ 
timus  Gratiam,  fidem,  charitatem ,  nec  tamen  a^uabeis  exci- 
dtmus f  quia  Dci  g.acia  luperaDuiida!  Roman.<^.  2.  «. 

P  L  A  C.  Prlmum  quid  eft  amittere  iuflitiam  merl- 
torie  ,  ndi  mereri  non  iuftificari  a  ludicc  ;  Ted  cond.inna- 
ri  ?  Nam  mercri  ,  vc  pro  poeia  iudex  ab  eo  auferat  iufti- 
iix  h.ibitum  ,  cft  mereri  vt  iud<x  collac  quod  non  eft  ,  6c 
faciat  id  quod  cum  iuftitialegnitoris  &  ludicis  pognarc  vi- 
dcrur.  Teneturenin  potiusiudexfonlcruareiufticiaro  ,  quaai 
d;:ft'-uerc,  &  abco  qui  ca  praeduuseft,  tollcre.  Ncc  enm»  cura 
decec  cos ,  quos  iudicac ,  facerc  imuftos  3c  peccatores.  Coin- 
paratioquam  inftiruicinter  fideles  in  ftacu  gracias  ,&:  Adamum 
inftacu  nacurae,  qua  nnon  fic  appofica  ,  nemo,  opinor  ,  non 
vidct  Opponuntur  enim  incer  fe,  tancuiii  abcft  vt  fint  fimr- 
lcs,fticusnacura:hpfae,&ftarus  gratize.  luftitiaAdami  erac 
49nuin  naturalc ,  iuftitia  nobis  luhserens  cft  donum  fupcrnaca- 

Oo     3 


t66  Mai?.    Post.    Cap.  VII. 

rale.  Status  naturac  erac  mucabilis » cum  ftaius  gratias  fic  incor- 
rupcibilis.  Prmcipium  enim  iuftitiae ,  feu  fandlitacis  nobis  in- 
herentis,  non  eft  mutabilisnacura  ;  fcd  immurabilis  Spintus 
San6lus,  vnio  cum  Chrifto  indiffolutilis,  propofiruro  lc  un- 
dumek^tioncmfirmum;  icaque  peccacumeft  a  vetere  h*  mi- 
ne,  a  carne,  iufticiaefta  nouo  homine,  aSpiriiurnon  igtat 
rnirumvidcridebet,  fi  peccata  quaedam  n on  y  i\i  ntno<>  hi- 
bituiufticias  :  quandoquidem  ill'us  habicu*)  radicts  vaide  di- 
ftant  a  radicibus  peccati ,  &  vita  ntiftia  fpiritu-^hs  tft  ancrnat 
&  Gratiacomparata  tft  ad  riiedenouii!  peicato.  Sed  quid  eiac 
JD  Adamo,  qu(>d  inipedirec,  quonirus  aCtuaJ  s  eiusa  D^o 
Apoftafia  txpellerct  h^bitualenj  obedientiam  leu  u.ftuian. •' 
Mutatoeninj,  vc  dixi,  fine  vhio  o,  nr<oraha  mutai  on.niarc- 
ceffeeft.  Id  quod  ipfumeciam  ternere  cft  ,  cum  cuiscordc 
vel  c  falfa  religione  cranfic  ad  verau)  ,  vel  e  vcra  ad  f;d  am. 
QuancacnimconfcquifGletftudioiuni&:viue:idir£riorjistOu.- 
fiiutatio  ? 

Prarterea  priuato  Aulico  titulis  ,  dJgnitatibus  & 
fundis,  ijldem  priuantur  eius  fjlij,  Et  nocetijspatris 
infidelitas.  Confitcor  etiam lapfum  Adami  nobis  ob- 
fai0e&  quidem  veKementer,  &  quamillefuit  priua- 
tus  iuftitia  &  reditudine  tam  ijfdem  lios  priuatos  ab 
eo  gigni.  Sed  putafne  crimen  Aulici  imputari  a  lu- 
dice  eius  filijs  nafcituris&  nepotibus  ? 

G  A  R.  Deftiquefalfuntajfumit ,  cjui  fufponit  parentfim  cri- 
mtn  nHnquam  nafcitHris ,  aut  nepotibus  imfutart  :  cum  exempla 
in  contrarium  fuppetant  bene  multa  :  Infamta  enim ,  ^  hono;  um 
priuati»  ,  &  exilium  etiam  tn  nepotes  perduelUHm  non  tnfree^Hentet 
defcendunt.  ^uod  ^  Scrtpturx  exem^la  poftea  manifefiHm  fa^ 
€ient. 

l^  L  A  C.  Si  parcmum  crimcn  nafciruns&  ncpotibus  im- 
•pi  t  .tur  a  D.o,  idfic,  qiii  illudcnnicn  mnalcuuris  &  ncpo- 
tibusecvam  locum  haber ,  u  aiorum  traduioncs&  morcsimi- 
tancibus  ,  auc  probantibus.  Sc  pcccatum  Icroboinn,  co  n>or- 
tuo,  ii  deccra  tribubus  pcimanfic,  &  pec  a  um  ludarotuw, 
i^ui  poininuu)  g'oa«  ctuviUiietauc ,  eoxum  puficii»  Jiu«ii$ 


De  TRIBVs  S  I  MIL  I  TVD  T  NIBV8.     iS^ 

probant,&  in  feiplis  foucnc  ac  conferuanc.  Nec  vnquam  ic- 
periccur  Deum  ludicem  ,  auc  ruoiudiciofeciffe  peccaioieni 
eum,  qui  alioquinonfuififecpcccacor,  auc  fenccncia  lua  pri- 
uafTealiquciii  mfticia  inhxrente  ,auc  puniuifle  aliqucn) ,  m  quo 
non  elVec  peccatuin ,  quod  illam  poenam  mererccui .  Sv  quau- 
do  nulla  habica  racionc  peccaci  ,  pro  fumma  fua  m  crcacu- 
ras  poceftace,  aliquem  affligi  permittit,vc  lobum,  &  ccecum  il- 
lum  cuius  hiftorianarracur  loh.p.idnon  facitvciudex,  necvt 
iufticiae  facisfiat,  nec  vc  legis  comminatioadimpleatur ,  fed  vt 
fuprcmus creacurae  fux  Dominus,  qui  ea  vti  poceft  pro  fuo  ar- 
bitrio  ad  gloriamfuam,  ad  Ecciefiae  «dificatioaem  ,  ad  con- 
fufionc.n  lioftium  fuorum,  ad  probationem  illius  qui  ficaf- 
fttgitur. 

Ccn^  eiufmodi  imputatione  vt  bonis  illis  priucn- 
tur  nihil opus  eft.  Sufficit  enim  ad  id,  parentem  qua; 
non  habet ,  quae  amifit ,  liberis  fuis  dare  non  pofle^» 
Fac  enimeadem  illa  vel  beili  calamitate,  vel  Domini 
iniuftitia  ,  velviciaiiniuria,  velah'quaalia  rationefi- 
ne  vllo  infidclitatis  criminc  AuHcum  amittere  ,  aut 
etiamvenderej&d  pecuniam  confumere  :  ijfdem  illis 
boiiis  priuabuntur  hxredes  abfque  vUa  infideUiatis 
imputatione,  aut  iudicis  fententia,  hac  fola  de  caufa, 
quoniam  nemo  dat  quod  non  habct.  Filij  hxredes 
funt  bonorum  parernorum.  Qu^  autem  pater  vel 
amifit  5  vel  vendidit  in  bonis  paternis  non  amplius 
iunt.  Quodfi  humanus  iudex  paternumcrimen  filijs 
imputat^num  idem  Deus  facere  cenfendus  eft  ?  Vtrum 
aequius  eftnoftras  de  Dei  iuftitia  cogitationcs  ad  legu 
humanarumnormam  exigere,  quam  adipiiusDeile- 
gem  ?  non  arbitror.  Audi  legem  Dei.  Deut.  24.  i^. 
X^emorte  afficitmtorpatres  projiltfs,  ne  Jilij  m§rt€  affciun- 
tor pro  pitrihm  :  qmfqiu propter peicatumfmm  afjicimtor 
morte.  Ac  ne  crimen  infidelitatis,  vel  laefx  maieftatis 
excipias,  obftat  Scriptura  ,  2.  Chr.  25.  3.  Araatzia 


26$  ""  Man.Post.  Cap.  VIT. 
interfecit feruos  fms  quipercuffrdnt  Regem  fdtrcmfuum  ? 
Jil'i9i  'uerh  eor»m  mn  Ojfecit  morte  :  ftdfecit  ficut  fcripitm 
efiiri  lege pr^cepijf  lehouam  dicendo,  ne  mormntor  patres 
profilijs&filij  ne  moriuntor  pro  patrihm,  fid  quifjuepro' 
pter  peccatum  fiaum  moriuntor.  Qujd  quod  iplc  Deus 
vindicans  fuam  iuftitiam  aladaeorum  calumnijs  quid 
fit  nobis  de  ea  fentiendum  prxfcripfit  >  Amma  ,  in- 
quit,  £ju£pcccatipfi  morietur,  Filim  nenfret  iniquitatem 
p-itrisy  & pater  non  ftrct  iniqu-tatem  flij  & c. 

Cap  j.  G  A  R .  Atefui  rejponfuris  illiid ante  omnia  clare  fuerat expli" 
$  5.  candum  .futentne  in  eiufmedi  magijhratHHm  mdtci^s  ali(jHid  iniur* 
fium  autcrudsle  defignariy  ^HodJecui  fieri  oportHerit :,  ^  cuiHsno^ 
mine  inforo  confcientiA  iwfk  pojfint  accufattone percelli.  Namfiiu^ 
fia  funt  eA  ludtcum  fenteHtia ,  non  dubtum  efi  c^mn  fnam  apud 
Deum  approbationer/t  habeant,  ^Ht  e^UttiujlafHnt  i^  hona  nonpo- 
tej}  non  apprebare  cum  fiHnt.  ^^Hje  'uero  iuf\;a&  bona^  fanBib 
funt ,  apud  homtnes  reBe  fentientes  ,  curtancjnam  abfurda,  CT  im~ 
nnania^  &  iniufiitite  plena  traducantur -,  cttm  k  Deo  fieri  dtcun- 
tur  f 

PLAC.  Aucbonacftmearefponfio,aucmala.  Sibona, 
cur  eam  non  admific  Virdo6lus?  Simala,dcbuiccius  ficium 
oftendere  ,  non  aliam  niihi  refpondcndi  rationeiii  prsefcribere. 
Deiade  lila  ipfa  refpondendi  racoquam  «xigic  poceft  in  euin 
recorqueri  :  nam  veliuftx  func  eiufmodi  ludicum  fencenciac, 
vel  iniuftse.  S.  iaftas ,  demonftrare  debuic  earam  luftitiam,  vel 
S  rpcuraeahquoccftimonio,  velneccftariarSj  euidenci  rac.one, 
vnde  conftec  fimilibus  Di^un  delc6l»ri  fcntrntiis.  Humana 
ennnceftiaionia,  ciim  dcrcligione,  &  voluncate  D"«agicur, 
haad  (aciscuravidencur.  Siiniuftae ^quiaufus  faiceas  efle  non 
indig  u$  Dco  dicere?  Defencenciis  ludicurn  fintne  iuftae,ani 
inmita!,  meum  noncft  iudicarc  ;  Dei  hac  func  parces ,  cui  illi 
racionem  mJiciorum  fuorum  func  reddicuri.  Coguntur  non- 
nu  iqiia  n  lupremi  M  igiftracus  conferuandx  Rcipublicae  caufa 
non.iulU.ficere,  qaibus  minimc  dcle^antur ,  fed  quid  hoc  fa-' 
cicad  id  dequoincer  nosagicur?  Siueiuftac  funt,  fiuc  iniufte 
Ciuf.nv^di  fcatCAtis ,  annoa  cacius  eft  dc  Del  volttmate  &  fcti- 

teRtiis 


De      TRlBVt     SIMILITVDIHIBVS.  2^  ^ 

tcmiiscxScripcuraiudicarc,  pcrfcdla  fidei  noftra:  regula,  & 
plena  voluncacis  Oci  crga  nos  rcuelacione,  quam  ex  humano 
aiquocxcmplo  ? 

€r  A  R.  /mo  Ji  fprtc  fentiret  aU^uIs  ,  hacitafieh  mn  dehc- 
re  fih  hominihiu  ,  fed.  tjs  iHdidorfimfuornm  norma.m  effe  dehere  le- 
gem  illam  Iftd^is  datam  defilijs  pr»  crimine  patris  non  pHniendis, 
Deut.z^.  i6.  tamen  haHdqHaqnam  inde  cenfeejaeretHr  ,  Deum 
etiam  infuis  iudicijs  ab  ekdsm  no  rmi  nonpojje  difcedere  ;  cnm  ipfe 
nuUis  legthm  ohfiringAtur,fedfHafitipfivoluntas  airendorum  nor- 
ma  &  lex. 

P  L  A  C.  De  poteftare  Dei  hic  non  qugeritur ,  fed  de  cius 
iuftiiia,  quam  paititn  dacislegibus,  parcim  fan (Sliirim is  fen- 
tcntiis  ,quibuseama  calumniis  ludacorum  vindicauic ,  qualis 
fic  paccfecit.  Quid  eft,  cur  his  eius  reuelacionibus  non  acquief- 
camus  pocius  ,quamhominumiudiciis,  aucopinionibus?  Vn- 
deenun  potius  cogriofcatur  legiflatoris  iuftitia,  &  quid  pro- 
bet ,  quamabeijs  lege.?  NulUs  quidem  legibus  obftnngitur 
Dcjs  ,  ncmpealterius,  ac  fuis  ipfius  legibus  quidcftquam- 
obremfefe  vlcrb  obftringerc  non  poiTic?  Suaipli  voluntaseft: 
agcndorumnorma  &  lex  i  non  cerce  praecise  quatenuseft  vo- 
lantas,  fed  quateiius  eft  optima  ,  iuftiftima ,  fan6liffin)a  vo- 
luntas ,  eadcmque  fapicntiftima ,  itaque njhil ii)fip»enter ,  nihil 
iniufte,nibil  n^ale  velie,  autfacere  poteft.  Ncceflario  enim 
volitio  congruit  cum  voluntatis  vniuerfali  'pejfe6l.one.  De* 
tcrminarur  igitur  voluntasDciad  bencvolcndum  a  maiplius 
i'ftitia  &.  :  non  potcft  enim  fu2  iplius  pcrfedliom,hoc'eft, 
fibiipfa   epjortare. 

G  A  R .  Sed  quodfecundo  ad)ungimu4 ,  nohis  legem  illam  ad~ 
fterftM  perduelles  m  hoc  negocio  proponentihus  non  ea  mens  efl,  vt 
"^utemm  co^itfitiones  noflras  De  Dei  iuflitia  ad  legum  humanarum 
mrmam  exigendas  ejfe.  Nulla  had:enHs  animum  fuhtit  cogitatio 
imfmodi.  Sedejuia^^cjuipeccati  primitmputationem  neganty  hac 
tnter  altas  ratione  vtuntur  ,  quodreligio  noflra  ludxis  qt  Ethnicis 
huim  dogmatis  afferttone  in  edium  addueatur ,  tanquam  iniuflum 
Altejuid  ^-  crudele  diutnttati  attnhuens ,  nos  hoc  exemplo  docemmy 
illis  iniuflum  aut  barbarum  videri  nonpojfe ,  ^uod  ipfimet  in  fuis 
puhlicii  iudicijstamfre<jucffterehferuAm>  Non  crgo  ita  colUgtmHi. 

pp 


270  Mam.   Post.  Ca?.  VII. 

Homities  prdutttmm  liheris  feccata  pater»4impHta»t,  Erga  ^ 
Deu4  cenJendHS efipeccatum  Adapofieris  impHtare.  Seditapotiiis. 
Homimbns  JtHe  Ethmcis  ,  fine  altjs  non  videtHriniHftHm  ,ji  in  crim 
ntine  Ufx-Majeflatis  filus  pro  feccato patrts  posnas  ferat.  ^nis 
igiturex  illispoterit  Deum  iniHJittia  arguere ,  Ji  peccatnm  Ad^fH^ 
niat  in  pofteris  ?  Vt  exemplum  non  ad  confrmandam  veritatem 
vfurpetnr,  fedad  illufrandam  tantum  >  &  *«^  iniufiitite  antim» 
manitatis  accufatione  vindicandam. 

P  L  A  C,  Si  fticc  cius  iiicns  tuic  quicum  mihi  rcs  crat ,  x- 
quunifuiffet,  vt  eam  innueretapcrtius:non  cnim  fum  Oedi- 
pus.  Quicquid  (it  jpraeter  ea  qua  hatteous  a  me  func  obfcr- 
uata  ,  quominusad  id  accommodatum  fit  hoc  cxemplum  duo 
vcl  tria  obftanc ,  illud  primo ,  quod  in  eo  cxcmplo  non  agitur 
nifi  dcpoenatcmporali,  curaimputaridicatur  pcccacum  Adac 
ad  mortem  actcrnam ,  nec  ad  cam  tantum,  fed  etiam  ad  pccnam 
quac  fit  pcccatum ,  &homineBi  in  co  ftatu  conftituat ,  vc  non 
poffic  dcinceps  non  peccare.  Hoc  cnim  cft  quod  poti(fi.ruin 
rcpugnareiudicis&  legis  lufticiae  nobis  videtur.  Deindc  >  ii 
quidam  ex  hominibus  triminis  paterni  imputationem  hbcris 
aut  nepotibus  approbauerunc,  non  defaerunc  ex  altcra  parte  , 
&  forcaiTc  multo  plurcs  qui  improbauerunt  :  Commemorac 
nonriuilosipfe  virdo6lus  pag.  81.  82.  J^j.  potuiffetmuhoplu- 
rcs  fi  voluiftet*  lcaquc  non  medetur  lcandalo  fimilicudo  nifi 
fortc  ex  ahqua  parcc.  Prxterea,  quid  fimileaffcrri  poccft  ciuf- 
inodiimputacioni,quaJ  cciamnumpoft  aliquoc  annorummil- 
lia*  graflccur  in  omncs  pofteros ,  nc  vnoquidcm  excepco?  De- 
nique  eiufmodi  cxcmpla  vcl  ira  cxcorfic ,  vcl  nscefficas  tucndac 
vitac  principum  &  falutis  rcipublicar  :  quorum  ncuirum  in  rc 
dcquaagiturlocumhabet.  Imo tantum  abcft  vtimputationc 
illa  immediata  peccati  Adami  homines  a  pcccando  inhibean- 
tur »  vtcontra  priuentur  bencagcndi  fcu  obedicndihabitu,  tc 
fubijciantur  ncccflTitati  pcccandi.  id  quod  a  fine  Icgis  &  iuftitig 
y  i«dicis  vchciocntcr  abhorrerc  vidctur, 

<§  A.  R.  Demejue  nes  in  hocnegotit  adlegem  Dei  rejpiciendum 
tjfeprolixe  fatemur.  Sedadlegem  potitis  tkamejfe  rejpiciendum 
tonfendimHS ,  ^«^  omnibus  homimlus  lata  ejf  ,  in  cjua  tejiatur 
Dm  lc  rmdicare  pcccau  p^uum  ia  fiJiui  ExqH^^x.  ).  ^«fW 


De     TKTBVS    SIM  m  T  VDlNIlVsi  271 

ind  fiirticuUre  faEium ,  ^uodDeus  luddisJtngnUrHerfr^fcrifJtt^ 
DeHt.14.16.  aut  ad  fArticuUrem  osconomiam ,  ejuzfe  in  cdufa  Ih- 
A^torum  vfurumft^mficat  E:^ch  .18.20.  Seddehis  locis  fuftus  yt- 
fiekdicendHmerit. 

p  L  A  C.  Miror  legcm  Deut.^^.K^.  vocari  a  ?iro  do<5lo 
farticuUrefa^um ,  &  oraculum,  quo  lufticiam  fuam  Deus  vin- 
dicat  acalumniis  ludf  orum  >  Ezech.18.  particuUrem  otcono- 
miam  ;  ncc  minus  miror  iis  duabus  legibus  opponi  lcgcm 
Exod.to.^.quafi  hfc  caufainoftra;  obeflec,  Nam  &  lex  iUa 
crat  vniuerfilisregula  omnium  iuciiciorura  ,  in  quibus  dc  cri- 
mine  aliquo  agebatur  ,  &  patticularis  ccconomia  non  po- 
tuilTec  ,  nifi  refpectu  cuiufdam  temporis,  iufticiam  Dei  vin- 
dicarcabobjeila  iniufticia,  &lexExod.2o.  fi  quam  impuca- 
tionem  innuit,innuit  rantummediatatn  feu  confequentem,cum 
dcclararinne  dininae  iuftitise  Ezech.  18.  minime  pugnantem, 
Proindemelius u4ff^uflinus  (vethi  ^'yintZinch^i  exponentis  fe- 
cundum  Dccalog.  praeccptum  )  Tom.S.  inPfal. loS.  ^uilocum 
hunc  exodi  interpretatur  de  illts  impierumfHjs  ,  ^»/  parentum  im- 
fietatemimitantur  :  ac  froinde poenam  etiam  dternam  iHis  hoc  lo- 
co  denunciari  docet  y  propter  inic^uitatem  ,  ^Utt  itaparentum  fuity 
vt  etiamfafiaftpropter imitationem  e^^^fliorum.  Atefue  inde  hoe 
frohat  y  e^uod addit  Deus  y  coruni  quiodcrunt  mc:  odium  enim 
hecreferttum  adpatres  tum  ad  liberos.  Ita  nihil  pHgnare  locum 
Exodt  eum  loco  Ez,echielts  vbi  Dominus  pronunciat ,  filium  nem- 
fe  fmpbciter  innecentem  nen  p»rtaturum  inii^uitatempatris,  nimi- 
THmne^ue  Aiemam  nee^ue  temporalem.  Exod.  enim  20.  fermo- 
tiem  ejje  de  liberis  non  ftmpltciter  innocentibtu  ,  fed  cjui  patrum 
iniquitatem imitentur  In  his  verbts  habemus  conjun6tam  du- 
fl.cem  autoritatcm  Auguftmi  &  Zanchij  :  Habesfupra  pag. 
152.  ctiam  Hieronymi ;  quibus  confcntiunt  alij  omncs  ,  auc 
falcem  propc  omncs  intcrprctcs  ,  vc  mirum  fic  pocuiffe  hanc 
Pei  lcgem  pro  i.npucacione  immcdiata  a  quoqnam  affcrri. 

Alteram  fimiiitudinem  ducis  a  toto  naturali ,  cor-  Thom. 
pore  fcilicct  humano  ,  eamquc  Thomac  Aquinatis  Rom^. 
verbis  cxprimis :  non  ,  opinor ,  vt  cius  authoritate  1 3  & 
fententiam  tuam  fulcias ,  aut  mc  commoueas  :  fcis  1°,,^"* 
cnim  quamapud  Ecclciias  noilras  fit  nuUa ,  fed  quia  «i«i.®.' 

P  p    a 


2  7^  Mak.    Post*    Cap.  V  11. 

elus  verba  tibi  vifa  fiint  commoda  &  diludda.  .  Ego 
autem  qua  mente  dida  fmt  aThoma  vtcunque  intelli-. 
go  &:,quiaintellig05do6trinamcontineie  am.enteEc- 
clefiarum  noftrariim  diuerfamjnon  recipio:  quo  vero 
conhlio  a  te  fint  recitata  hoc  loco  non  affequor  ,  nill 
forte  idem  prorfus  fentias  de  peccato  originali  cum 
Thoma  :  quod  de  te  fufpicari  non  audeo.  Ponit 
Thomas  peccatum  prcarms  origmem  vimtam  ab 
Adamo  in  nos  traduci^  fiue,  (  vt  habet  in  fumma  ) 
^r-mum  ^eccatum  frimi  homints  originalter  tranjire  in. 
fofieros  i  ac  oftendit  quomodo  per  femen  ad  animam 
rarionalem  perueniat.  Sed  conccfla  illa  peccati  tra- 
du<5tione  remanct  dubitatio  ,  cjijod  defeBns  ,  qul  ex  vi^ 
tiata  origine  trahuntur,  non  habcht  rationem  culp£ ;  non 
entm  merentur  pa^nam  ,  fid  magis  mijericordiam  y  ficut 
Thilo/ophus  dicit  de  eo  qui  nafeitur  Cdcus ,  lel  quocunque 
alio  modo  aliter  orbatus*  Et  hoc  ideo  ,  qwa  de  ratione  cul* 
f£  efi  quod fitieluntaria  ,  d^  in pstefiate  hominis  cui  cuU 
fa  imfutatur.  Quxftio  igitur  erat  ,  quomodo  defe- 
<ftus  illi  5  vel,  vt  loquitur  in  fumma,  infedio,  habcant 
rationem  pcccati  ,  cum  fint  inuoluntarij  in  infanti- 
bus.  Eius  refponfioncm ,  quia  a  te  laudatur ,  expcn- 
dam  per  partes.  Dicendum  efi,  inquit,  quodficut pec- 
catum  a6fuale  efi  -peccatum per/ond  ,  quod  per  'voluntatem 
perfindpeccantis  committitur ;  ita  peccatum  originale  efi 
peccatum  natura  ,  q'wdper  voluntatem  principij  humart^ 
naturje  commijfim  efi.  Diftinguit  duo  peccata ,  vnum 
aduale,  alterum  originale  :  illud  perfonx,  hoc  na- 
turae.  illud  per  voluntatem  perfonae  peccantis  ,  hoc 
per  voluntatem  principij  naturx  humanx  commif- 
ium.  Erant  ne  igitur  dux  in  Adamo  voluntates ,  vna 
petfonx  5  altera  principij  naiur»  humanx  $  Et  ^  an 


De     TRIEVS     SIM*TLlTVDt  NIBVS."  2  7^ 

pcccatum  per  voluntatem  principij  naturx  humanac 
fuit  aduale ,  necne?  Si  voluit  diltinguerc  peccatum 
adtuale  Adami  a  corruptione  habituali ,  quam  in  eius 
facultatibus  reliquit ,  bona  eft  dodrina,  fed  non  be- 
neexprcfiTa.  Ca^tcrum  peccatum  aduale  Adami^fi 
fuit  perfonx  j.quomodo  nobis  imputatur  ?  Scdper- 
gamus  3  esi  enim  ,  inquit ,  conjiderandtim  ,  quod  Jieut 
diuerfa  membrA  corporls  Partes  fint perfen£  vnius  homimsy 
ita.  omnes  homines  fint partcs ,  ^  quafi  qu^dam  membra 
htman£  natnrjs  :  vnde  Porphyrius  dicit ,  quod  participa- 
tione  fieciei  plures  homines  fiunt  vnus  homo.  Diuerfa 
membra  corporis  funt  partes  integrantes  totius  ho- 
minis.  Omncs  vero  homines  non  funt  partes  inte- 
grantes  naturae  humanx.  Non  componitur  natura 
cx  muhis  hominibus.  Alioqui  cum  mihi  natura  hu- 
mana  infit  integra/mefTcnt  mihi  omnes  homines.  %t6i. 
funt  partes  Logicx,fuie  fubjediujej  vt  vulgo  loquun- 
tur  in  fcholis  ,  &  natura  abrtra.cl;a  &  praecifa  ab  in- 
diuiduiSjac  vniuerfaiitate  donata  totumeft  Logicum 
feu  vniuerfale  :  fed  hanc  rationem  totius  non  habet 
a  parte  rei ,  fed  per  mentis  noftrx  operationem.  Ita- 
quc  Metaphyfice  loquendo  contra  res  hnbet.  Perfo- 
naefttotum,  natura  pars  :  perfonaeft  idquod  agir, 
natura  id  quo  agit.  Addit  Thomas  ,  videmtu  autcm 
qufid  a6iM  peccati  exercitw  pcr  aljquod  membrum  ,  piitA 
per  manum ,  vel  pcdem ,  nm  habet  rationem  culpx  ex  vo^ 
luntate  mantfs  velpedls  ,  fied  ex  voluntate  totita  homintSy 
a  qHaficiita  quodam  principio  deriuatur  mcttts  peccat:  ad 
finguU  mcmbra,  Et  fimiitter  a  voluntate  Ad<i ,  qui  fuit 
princ pium  humand  Katurx  yUta  incrdinatio  naturd  habet 
culp^i  rationem  in  omnhtis  ad  qucs  peruenit  ^  quantum  ad 
hoc  quod  fiifceptiui  fium  culpx.    Aducrtc  quxfo  quani 

pp  3 


2  74  Mah.   Post.    Cap.    Vlt. 

non  bene  procedat  ifta  {imilitudo.  In  praecedenti- 
bus  vcrbis  componebat  naturam  cum  perfona  ,  om- 
nes  homines  cum  membris  corporis.  Vnde  orieba- 
tur  hxc  fimilitudo  ,  vt  fe  habct  perfona  ad  mcmbra 
corporis,  (ic  fe  habet  naturaad  omnes  homincs.  Sa- 
tis,  vt  innui ,  male  :  Non  enim  vt  perfonacft  princi- 
pium  ^ucd  adionis  ,  membrum  ^r^o  •,  fic  natura  eft 
principium  ^uod ,  homines  principia  quibui  pcccat. 
Sed  contra,  vt  iam  dixi.  lam  autem  ^uomodo  iftani 
comparationem  ad  inftitutum  accommodat  ?  A^tus, 
Jnquit  3  peccati  excrcitus  per  aliquod  inembrum  non 
habet  rationem  peccati  ex  voluntateillius  membri,. 
fed  totius  perfonx.  Expedabam  vt  concluderet ,, 
ergo  adus  peccati  exercitus  per  aliquem  hominem 
non  habet  rationem  pcccati  ex  voluntate  iilius  ho- 
minis,  fed  ex  voluntatenaturje  humanse.  Verum  il- 
lemutatisterminis,  loco  adus  exerciti  per  homines 
aut  hominem ,  pofuit  tctam  inoY^mationem  naturx ,  & 
pro  voluntate  naturse  humanae  ^oiyxitvolumatem  Ad^ 
qui  fuit frincifmm  natHr^  humanx.  Atqui  primumac- 
curate  loquendo  falfum  eft,  Adam  fuiffe  principiuni 
naturae  humanx  :  Immo  contra  potius ,  natura  hu- 
mana  fuit  principium  Adami.  Eft  enim  natura  quo- 
dammodo  pars  fuppofiti  :  pars  autem  principium 
aliquomodo  eiusquod  componit.^  Et,  vt  Logici  lo- 
quuntur,  naturahumana  prior  eft  Adamo  cxiftendi 
confequentia.  Eft  igitur  Adamusprincipiumfeucau- 
fa  3  non  abfolute  naturae  humanx ,  fed  naturac  huma- 
nsc  qux  in  cius  poftcris  fuit :  quomodo  pater  quilibct 
principium  eft  naturae  pofterorum  j  non  fuae.  Dcinde 
voluntas  Adx  tam  cius  perfonac  voluntas  fuit ,  quam 
mea  mex  j  neg  intelligo  cur  naturx  voluntas  dici  dc* 


De     TRIEVS      siMlLlTVDlNlBVS.  2^% 

beat.  Nam  (i  Adamus  principium  fuit  naturx  hu-' 
nianx ,  inde  non  fequitur  eius  voluntatem  fuifTe  vo- 
luntatem  naturx ,  fcquitur  tantum  Adamum  fuifle 
principium  voluntatis  naturac  humanx ,  aut  certe  na- 
turam  humanam  non  habere  voluntatcm,aut  ad  fum- 
mum  voluntatem  Adami  fuilTe  principium  volunta- 
tis  natura;.  Piget  me  diutius  immorari  in  ifto  fcho- 
laftico  puluere  inanium  fubtilitatum ,  quibus  tu  me 
Thoniae  opera  implicuifti ,  quem  alioquiflabellisplu- 
rium  rationum  poflem  in  fuos  autores  difpellere ,  & 
difliparc  :  fed  fatis  erit  hoc  loco  duas  huius  fimilitu- 
dinis  claudicationes  obferuafle.  Primum  enim  idea 
adus  per  mcmbrum  aliquod  corporis  exercitus  non 
habct  rationem  culpx  ex  voluntate  illius  membri/ed 
totius  hominis  ,  quia  membro  illi  nuUa  eft  propria 
voluntas.  Atfuacuique  homini  propriacft  voluntas. 
Itaque  membrum  feparatumnihil  peccat ,  nihil  agit. 
Hominesfingulimulta&  agunt,  &  peccant  feparati 
ab  Adamo  ,  eorumque  a^tiones  peccata  funt  ,  non 
quia  profifcuntur  a  voluntatc  Adami ,  fed  quia,  pro- 
fcda  a  propria  cuiufque  voUmtate,  pugnant  cum  le- 
ge  Dei.  Deinde  difcere  velim ,  cur  hxc  comparatio 
locum  habeat  duntaxat  refpe^tu  primi  illius  peccati 
aclualis ,  non  autem  fequcntium  >  defiit  ne  fimul  ac 
peccauit  Adamus,  eius  voluntas  efle  voluntas  natu- 
rx  5  aut  Adamus  cffe  principium  naturae  humana;  ? 
EfFeccrit  igitur  ifta  comparatio ,  vt,  non  minus  quani 
primum ,  reliqua  Adami  pcccata  nobis  imputentur, 
contradicentc  Apoftolo  Rom.  5.  Addam&  tcrtiani 
ciaudicationcm ,  idcirco  adioncs  mcmbrorum  cor- 
poris  rationem  culpx  habcnt  ex  voluntate  totius  ho- 
punis ,  quoniam  membra  corporisfunt  voluntatis  to- 


Totn.j 


2  7<^  Mam.    Post.  Ca?.   VII. 

tias  hominis  orgaiia,  feu  inftrumenta,  &  eius  impe- 
rio-mouentur  ♦,  quo  fit  vt  corum  adiones  tribuantur 
voluatati  perfonz  vtcaufs  prindpali,  membristan- 
tummodo  vt  caufge  iaftrumentali.  Nos  autem ,  opi- 
nor  5  organa  non  famus  Adami,  ncc  mouemur  a  vo- 
luntate  Adami  ,  ncc  ab  eo  imperantur  adiones  no- 
ftrx  5  nec,  cum  quis  gcnerat ,  id  facit  vt  caufa  inftru- 
mentalis ,  Adami  voluntati  obfcqucns. 

Prseter  hos  omnes  defeCtui  quos  memoraui ,  labo- 
rataliovitioh^cThomx  Aquiaatisfimilitudo  &  ra- 
tiocinatio  ,  eoque  maximo.  Non  enim  propofitac 
ditficultati  vllo  modo  fatisfacit.  Vrgerc  enim  id  pof- 
fum  ,  quod  etiam  dodilTimus  Chamierus  aduerfus 
Pighium  5c  Salmeronemvrget.  Eius  verbaafcribam, 
ciim  peccatum  dkitur  ejje  volimtarium  ,  inteliigendnm  eft 
libi"*^  ^^  'volmt^te  eins  y  chim^  peccatiim  ejfe  dicHur.  Athoc  cer- 
e.8  %.6,  tefenfi  n^nfoteft  dici  in  nobls  feccatHm  illud  Adami  ejfe 
njohmtarinm ,  mulio  mlnus  a^ns  noftrx  voUntatis.  7^e- 
qne  enim  eft  in  noHra  voluntate  ,  ne^jue  a  nosira  volun' 
tate  :  quia  reijjfa  noHra  voluntas  nunquam  fmt  voluntas 
Adami.  Si  crgo  noftrx  voluntatis  refpcttu  vokmra- 
rium  noneft  Adami  pcccatum  ,  fed  tantum  refpectu 
voluntatis  Adami,  certe  noftrum  peccatum  non  cft, 
fcd  folius  Adami. 

Tuquidem  ais  ,  njoluntatem  Adamiy  cum  feccauit , 
fuij/e  volmtatem  omnium  hominum  :  fed  amrmanti, 
ncc  rationem  atferenti  oppono  Chamierum,  i^<?///«- 
tas  noHra  nunquam  fait  volnntas  Adami.  Cum  cnim 
haec  propofitio  fit  negans,  conuertitur  ftmpliciterin 
hanc,  V oluntas Adami nunquamfun voluntas  noHra .'^^'ia' 
tui  huius  didti  protraham  in  luccm  abfurditatem  ? 
I.  Si  voluntas  Adami  fuit  voluntas  omaium  homi- 

num 


De     TRIBVS     SIMILITVDINIBVS.         ijj 

num  ^  igitur  fuit  voluntas  vniuerfalis.     Atqui  con- 
flat  tam  fingularem  fuiife  ,  quam  alius  cuiufuis.   2, 
Si  voluntas  Adami  fuit ,  exempli  caufa ,  mca  volun- 
tas  5  igitur  etiam  cius  anima  fuit  mca  anima ,  &  eius 
corpus  fuit  meum  corpus  ,  &  elus  os  fuit  mcum  os, 
&  eius  vxor  fuit  mea  vxor  &c.    3.  Si  voluntas  Ada- 
mi  fuit  mea  voluntas  ,  igitur  duas  habeo  voluntates, 
vnani  aliquot  millibus  annorum  antequam  cfTem  ,  al- 
teram  creatam  nuper ,  annis  abhinc  fere  quinquagiu- 
ta,  aitcram  ab  altera  rcaliter,  immo  locaiiter,  diui- 
fam  &  feparatam  ,  vnam  communem ,  alteram  pro- 
priam.  Porro  fi  duas  voluntates  habeo ,  etiam  duas 
animas,  duocorpora.  Itaquequi  mevnumhominem 
cfle  putabam  ,  euafi  in  duos,vnum  communem,  al- 
terum  proprium  ;  illum  pridem  fato  fuo  fundum  , 
hunc  adhuc  vluentem.  Noli  confugere  ad  figuras  fer- 
monis.  Visenin.1  nobis  omnibus  vere  &  propric  im- 
putari  peccatum  Adami ,  ac  proinde  nos  illud  vere 
&  proprie  commifilTe.  Non  commifimus  autem  ve- 
re  &  prcprle,riifi  voluntas  Adami  qua  commiflfum  eft 
vere  &  proprie  nollra  fuerit  voluntas.    4.  Sivolun- 
tas  Adami  fuic  voluntas  omnium  hominum  ,  igitur 
adus  voluntatis  Adamifueruntactusomnium  homi- 
num  :  idem  dicendum  de  adibus  mcntis.    Quod  ii 
adus  voluntatis  eius  eliciti  fuerunt  adus  omnium 
homiiiUm ,  ctiam  proculdubio  ad^us  eius  voluntatis 
impcrati.  Cum  loquebatur,  loquebantur  omnes  ho- 
minos  •,  cum  ambulabat  ,  ambulabant  omnes  ^cum 
edebat  edcbant  omnes  ;  cum  gignebat  ,  gigncbanc 
omrjes.  Hoccinc  tibi  probatur  it  nifi  fortallevishoc 
priuilegium  habuilfc  voluntatem  Adami  vt  nollra  ef- 
fet  voluutas ,  pro  co  /^unfPTat  momento  quo  pec- 


•  27S  Mak.Post.  Cap.  yii. 

Cauk  :  rrjallem  fuiilet  aiio  potiiis  tempore. 

G  A  R.  Rejpondeo.  Volmtatcm  Adttfuijfe  voltintatem  om- 
^*P  ^»*  fjium  ,  fntu  tmum  efi  afud  Theologes ,  nec^ue  Augufttno  ignora- 
tum.  Fer  vnim  entm  Adami  voluntatem  malam  omnes  in  eo  pec- 
catierunty  c^uando  omnes  illi  vniufuerunt,  inqutt  de  Nupt.  ^  Con- 
cuf.  lib.  i.cap  5.  Et  tamen  hoc  diUum  non  modo  tanquam  duhium^ 
aut  improbaytle  ,  autfalfum  vir  do5lus  exagitat ;  verum  etiam , 
tanquam  ineptum  (^  fatuum ,  &  anilium  fabularum  nugamentx 
fuperansy  traductt ,  at^ue  fubfannat. 

i^LAC.  Ncgaui,  praceunce  Chamicro  pr«ftanti  Theo- 
logo ,  Adami  voluiitatem  fuifle  noftram  >olutitatem,  &  quae, 
fi  dicatur  fuiffc  noftra  voluntas,  fequantur  abfurd-i,  abiquc 
vUo  afperiore  verbo ,  oftendi.  Fecine  ea  in  re  quicquam  prae» 
ter  officium  meum  ?  At  voluntatem  Adar  fuille  voluntucm 
omnium  latis  tritum  eft  apud  Theologos.  Pctami  e,  quos  ? 
Eorumcerte  autoritasnon  nnpedmit,  quominus  Chamierus, 
&  iplcj  opinor ,  Theologus,  id  negarec.  Cur  m.hi  quoque 
id  negare  non  licuit  ?  O  pponitur  mihi  Auguftmus ,  qui  tamen 
totus  ojeus  eft.  Dixitne  voluntatem  Adami  fuilJe  vfli.intatcm 
omnium  ?  N  on,  (&^  per  vnius  illtus  voluntatem  malam  omnes  in 
eopeccajfe ,  quandoomnesilli  ^malim  ille  )  vms  fuerunt ,  de  ^u» 
froptereafnguU  peccatum  originale  traxtrunt.  Quando  aut-.  m 
vnus  fucruac  ?  mmirum  quaado  ipfi  non  fucrunc  ,  fcd  vnus 
fuic  vnde  fuum  elfc  traxeiunr.  Quomodo  in  co  tunc  pcccauc- 
runt /'nimirumiffituncaon  peccaruncfedilbpcccauit  cuius 
cx  ip&cczio(\x\i\i^fingHlipeccatumoriginaletraxerunr.  Id  autem 
pcccatum  ,  non  per  voluntatemommum,  (cd  pcr  voluncatcm 
^«/«/////«jcommjffum  cft.  Cumcrgodicit  fu-.flc  yoluntatcm 
7/mHsilliHs,  non  atfirmat,  fed  negat  potius  fuifle  voluntatcm 
omnmm,  Ac  dicitomnes  fuiflcillum  vnum,  ncmpcquando 
ill«  vnus  fuit ,  &  ipli  non  fuerunt.  Simulenim  ac  ipH  efl^e  coe- 
perunt,  non  fucruni  amplius  vn«s,  fcd  ab  co  vno  diuerfi.  id 
quod  arguic  vox  quando  :  innuit  enimquotcmpore  loqucba- 
cur ,  eos  non  efle  amplius  vnum.  S\  ex  quo  fumus ,  non  fumus 
rnus  iUe  homo ,  certe  cx  quo  fumus  eius  yoluntas  non  eft  uo- 
ftravoluAcas  »  nec  ad  eam  (imilem  habcmns  rclacionem  ei 
ig^uam  habenc  rae^bca  adyoluncacem  couus  hominis  p  n  vcrbis 


Dl    ^RISVS     S  IMIL  I  TVDINI  »Vs7         2  7  p 

Thomsc  afTcucrabacis  cum  quo  dilputabam.   Mihi  igitur  faucc 
potiusAuguftinus  quam  nocct.    Vis  fcirc  quomodo  pcr  vo- 
luntatCT»  vnius  peccauimus  ?  Exmlfiftfate,  mquk,  peccatum 
tfl.  ^Haritforic  vtrum  &  originale  feccatfint.  Refpondeo  pror-        ' 
Jks  &  originale  peccatum ,  t^nia  &  hoc  ex  Vfluntate  primt  homi- 
msfeminatumej},  vtc^  intllo  ejfet ,  & inomnestranfret,   Puta- 
iiiLnc  cum  >  iro  docio  id  ptr  imputationem  tfanhre  ,  &  hu- 
iHS  cm^^ni^nicam  .iTc  Dei  voluniaccin?  Conira  plane  j  con- 
teaditnequc  Ueo,nei)ue  natur*:  humanjc  vtelta  Dco  ,  fcd 
concupilcenfa;  leuhuj  imi  qna  a  paren^ein  hberos  cranfit  pcr 
ft-m':*n  dcb<°re  aii;nbi.  D\i\rr^ -.x^t  f^nim  hacduo  i(jr  honum  lau-   -, 
dandacoM^Hn[i:ionis  ,  vtjde  fhj  generanttir ,  ^  malum  pudend^ 
hhidtnii  vnde  qui  generantur  regenerandi Jnnt  ,  ne  damnentur. 
Diitmguitnat^.r    »»  tcmia  s  hu  ..amab  c<usvkio.    Illa  ^uippe,  Civ  Zj, 
inquit ,  habet authorem  Deum ,  ex  iflo  autem  trahitur  eriginaU 
peccatMm,   Nam  f  femen  tpfum  nullnm  hahet  vttium  ,  c^uid  eft 
cfuodfcriptum ej} ^c.   ht  fjulo  polt  ,  Nunqvidtn  Adam  natu-  Cap.ai 
ra  J}a  ftc  condtta  eji  ?  uihft ,  fed  cfuia  tn  tllo  vittata  ftc  per  omnes 
iam  naturaliter  cucurrtt  O"  currtt ,  vtab  hacperdttione  non  Itberet, 
nifigratia  Deiper  lefum  Chriftum  Dominum  nofirum.  Hoc  enim,  iib.r." 
in^uu  .  traijcitparens  tn prohm  carnalem  quod  ^  ipfe  carnaliter  Cap  }»• 
natus ,  mn  qtiod  fpiritualiter  efi  renatus ,  cjuia  td  tpjum  c[uod  car- 
naitternatusefi,  qnamuis  reatufolutonon  tmpedtat  frutlum  eius, 
tamen  tanquam in  femine  oltua latet  &c%    Hac  omntno  concupif-  .l- * 
centia,  htcclexpeccati hahitans in membris  &c.    Hac   incjuam,  c.a2,'8e 
concuptfcentia ,  qu<t  folo  facramento  regenerattonis  expiatur  ^  pro-  i^. 
feEio  peccati  vinculum  generatione  tratjctttn  pofieros ,  ntfiah  illo  er 
ipfi gcneratione foluantur.   Hocgeneri  humano  infiiUum  vulnus  k 
Dtabolo ,  (juictjuidper  tllud  nafcttur ,  cogtteffefub  dtabolo  ,  tan- 
t^uam  4  fuofrutict  frublum  iure  decerpat ,  non  ejuod  ab  illo  fitna- 
tura  humana ,  ^ha  non  efi  nifiex  Deo ,  fed  vttium  /juod  non  efi  ex 
Deo.    Non  enim propter fetpfam  c^ud  Uudahilis  efi  ,  t^uta  opus  Dei   • 
efi,  fedpropter  damnab/le  vtttumqHo  vttiata  eft,  natura  kumane, 
damnatur.    Non  vult  iinmcdjaie  ab  Adamo  pcr  iniputationem 
Titium  dcfccnderc ,  fcd  mcdiate  ,  &  i  proxuni  cuiufque  pa> 
rcntis  vitio  pcr  carnalcm  gcncratione  trajici  in  prc  lem.  Cum- 
qucinqairat)  quomodo  quod  diiui^um  eii  in  parentc  traba» 


Jhii. 


a8o  M'an.  Post.    Cap.  VII. 

tur  in  prolem  ,  id  quidcin  miris  modis  ficridicit  ,  Ced  tamcn 
fieri :  Ec  jlluftrac  exeaiplo  oljua?  ex  qui  nafcituroleafter.  Mi- 
rftmefl  ergoy  inquic  ,  cfuemeidwiodum  a  peccati  vincuh  fer  gra- 
1  b'*i'  t^^*^  liberati :  gignant  tamen  eodem  vinculo  ohflriSios  ,  <^uo,  eodent 
C.19',  modooforteatltberari.  Fatemur^mirum  eji.  Sedqmdlatent  fot- 
tus  oleaflrerum  etiam  in  feminibus  olearum ,  quando  ^  hec  crede- 
retur ,  nifl  expsrientia probaretur  ?  Proinde  flcutgignitur  ex  olea- 
flrifemine  oleafler,  ^  ex  oleafemine  nonnifl  oleafler  6ic.  Si  idem 
cum  viro  doCto  lenfilfcc,  non  confugilicc  ad  nacuram ,  non  ad 
carnalem  generacionem,  non  advicmrn  proximorum  paren- 
tum  ,  non  ad  oleattri  exem  •lum  ,  Ted  ad  voluntatem  Dei ,  cui 
placuic  omnibus  Adatni  polteris  peccaci.ni  a6^uale  immediaic 
impucare,  &  vtilludimputacum  punirec ,  &  fatisfierec  iufti. 
tiac,!pfisomnibusv)tium  illudonginale  infl  gere.  Aiiccrcnim 
illius  reirationem  reddinon  poffeclamatvir  do6tus  multislo- 
cis,  ac  nominatimC3p.ii.§.8.dequofupra  pag.125. 

Cap.i^.  G  A  R .  Videamustamen ,  an tfla  colUgendi  ratio  ,  vt  iocula- 
§.  4.  ris  argutioU  laudem  habere  potefl ,  ttafoliditatps  habeat.  Etenim 
reflondeo-i  eam  Adami  voluntatem ,  de  qua  loquimur  y  &  fingu- 
hicu  fuiflCi  &  vnmerfalcm.  SmgularemaCtus  propriecate  ; 
vniuerlalcmreprajfencationisiurc.  Singularcm^,  cjuia  ab  vno 
ex  indiuiduis  humanis  profeBa  efl  :  vnmerfalem  ,  cjuia  indiui- 
duum  tllud  repra/entauit  vniuerfum  genus  ,  vt  eo  per  volunta- 
tem  fuam  prtmum peccante ,  idemfuerit ,  ac fl omnes per propriam 
fuamvoluntatempeccaflent.  1.  Voluntatem  Addt  ciim  dicimHS 
fuifle  voluntatem  omnium  ,  nonloquimurde  voluntateprovt flgni- 
ficat  facultatem  illam  \o-^kUu  ,  efua  Adamoex  naturA  principijf 
inerat ,  &flne  c^uk  ne  homo  quidemfuiflet :  fed  voluntatis  nominc 
intelligimus  voUuonciv  ,  flue a^um  illum  volendi  eiuem  exercuit 
eirca  fruStum  arboris  vetita  ,  &  ejuofe  reumfecitinobedientta  il- 
lius  prtma.  Neijjue  dicimus  aSlum  illutn  volsndt  futffe  omnium 
propric,  formalitcr  ,  *«r  pcrlonaliter ,  y^<;/  inieiVHcntme  c^ 
per  imputacioncm.  Ita<^ueqi4A  inde  neUuntur  conclufluncuU, 
Adami  animam  ,  corpus,  vxorem  fuilie  noftra  •,  nos  habere 
duas  voluntates  ,animas,  corpora  ,  &  <^ffe  ^\xoi  h>m)MCS ,  e9 
loco poffit  habere  aliejiuii ,  quo  h^beri vMt vir dQUm  illud  Th«- 
loioritmeffktHm^ 


De  tribts  s  I  mil  I  tvd  iMi  b  V  s.  281 
PLAC.  ErgOjfi  fidcshabeciir  virodo(Si;o  ,  cumvolun- 
tas  Adami  dicitur  voluntas  omnium  ,  nihil  aliud  fignificatur, 
nifi  vol'tionem  jllamqua  primum  peccauit  ,hoceit  ,  primam 
ems  inobedientiam  efle  omnium  per  imputationcm  :idquod 
toto  hoc  librorcfellimus.  Sedquoiureefl:  omnium  ?  Eft,in- 
quic,  vmHcrfilisreprAfematiomsiure.  Eftneigitur ,  vt  loquun- 
tur  ,  vnmerlahsin  lepr^fentando?  Non,  opinor,  hoc  voluit. 
Quid  crgo  voluit  ?  nam  quo  fuic  voluntas  omnium ,  eo  fuit  vo- 
lantas  vniucrfalis;  vniuerfaleenim&commune  idcm  videncui: 
fignificare.  Fuicautem,  fi  illicrcditur  ,  omnium  imputacio- 
ne.  Fuitergo  etiam  vniuerfalis  impucacionc.  Curergonoa 
dixit ,  fuifl^e  vniuerfalem  imputationis  iure  ?  Placuic  verborum 
copia  ,  &:diftin6lionumfpeciofa  mulciplicacio  retenco  tamen 
codemfenfu.  Fortafl^e  voluic,  voluncacem  Adami  fuifle  vni- 
uerfalem  repr^fentntioms  iure,  quo  fcilicecomnes  noftras  vo- 
luntaces ,  ieu  potius  volitiones  ^nam  per  voluntatem  incelligit 
voIicionem}reprajiencauic.  Sed  quis  vnquam  dixcrac,  voli- 
tionem  Adami  repraefencafl^e  voliciones  omniura  hominum? 
Ecquis  calcius  excogltauerac  ?  Probabilius  eft  eum  intelle- 
xifl"eiusrcpra:rentacionis  ,  quo  fcilicec  Adarous  repraefencauic 
oinneshomines.  Ac  fi  repracfcncauicoraneshomines  ,  potuit 
non  minusquim  fua  voluntas,  dici  homo  vniucrfalis :  quo  ta- 
men  elogio  nondum,  vc  opinor,  a  quoquam  eft  infignicus. 
Deindemcritoquseri  poteft  ,  quo  fundamento  iftiufmodi  & 
rcprajlentatio ,  &  reproefentationis  ius  niiatur.  Proferetur  for- 
taifefoedus  illud  initum  cum  totogcnere  humano  in  Adamo, 
quodad  impucationem  immediacam  tuendam  viri  quidam  do- 
6ti  prasterScripturam&naturamexcog'carunc  :  Sed  dceo& 
iamdidumeft,  &  nihiln^ccfl^eeftnunc  difpucare.  Ha:cenim 
obiter  hoc  loco  obferuare  volui:  redeoadid  de  quo  agebatur 
in  Manufcripco,  &quod  mihi  videtur  vir  do6lushac  luaref- 
^onfione  detorfifl^e  in  alicnum  fenfum.  Patetcnim  exvcibis 
Thoma: ,  quibus  fuam  mentem  is  vir  do6lus,  quicum  mini  res 
cracexpofuic,  pcr  voluntatem,  non  ipfam  volicionem ,  fed 
volicionis  principium  intelligi ,  ficut  pcr  membra  ,  non  adio 
mcmbrorura,  fedhuius  principiafignifi^antur.  Confideraii- 
jHrenimjlThoma  omncshomines  tanquam  partcs  feumera- 

Qji  3 


2S2  Ma>j.    Post.  Cap.   VII. 

bra  naturx  humanae ,  &  volunias  Adami  vc  voluntas  totius  na^ 
turx  I  vcl ,  vc  loquicur^,  principi)  naturx  humanae :  qu«  com— 
paracio  flagitac  ,  vc  quemadmodum  mcmbra  non  rigmficant 
a(5iionesmembrorum,  fed  iliarum  principia,(ic  voluniasnon 
fignificec  acStionem  voluntacis,  (edeius  principium.  Natura 
per  a<5lum  voluntacis  principij  luitraxic  rationemculp2r,mem- 
bra  namrartrahnnt  eam  per  a6lum  nacurse  qui  cft  s,fneratio. 
Id  cui  racio  illa  culpse  ineft  cft  inordinatio  naru-ae.  D'  cnir.en 
inter  meam  &  Tliumas  rencentfam  hocelt ,  quod  illaai  inordi- 
nationemnaturac  volo  per  fe  culpaeraiioiie  habere  ex  eoquod 
ineft  m  voluntace&repugnutlegiDet,  Thonias  vcio  tx  ordi- 
nequem  haber  ad  vo!  nt  re  v  Adam'. 

■  G  A  R.  ^^'^  fi  accedatat'^His  de  Socini  fchela  ,  (^  arma 
mHtUdtm  a,  viro  UoSio  fimtlibtis  comlufionum  tormentis  agat  ad^ 
fterfus  id  i^uod  habet  Gallica  S.C(xn<g,  Itturgia,  A  Ciccu»  aiuttis 
Ch.iltiaa  .uLtitiam  noDis  imputan,  nori  .r.inus  ouam  C^  earn 
nrsipfi  pertulitrimus  ?  SiaUus  ille  'UoluntatisChrifti,  ^uo  fei» 
mortem  obtulit  i  tamtuus  efty  ^u^mfitH  aStu  proprio  voluntatis 
tuA  te  ipjum  obtulijfes ,  quidni  etiam  tuafuerit  anima ,  corpus ,  ma- 
ter  Chrifti  ?  ^uidni  duoi  voluntates  habere  dtearis  ,  vnam  antc- 
^uam  ejfes ,  alterampoft^uamfuifti  ?  &c» 

P  L  A  C.  Dixitne  liturgia  illa,  voluntatera  Chrifti  fuiflTc 
Yoluntatem  omnium  noftrum?  Aut  adlum  iliuin  voluntacis 
Chrifti,  quo  le  inmorcctnobtulit  jfuifjTe  a£lum  omniurn  no-] 
ftrum  >  Min'me  :  dixitcantum,  virtutem  mortis  Chrifti  ad  it*- 
ftittamnobis  imptitAri.  Aliud  auccm  eft  vircus  rKorii*  Chnfti, 
aliud  voluncas  Chnfti.  Nthil  igicur  videoin  verbis  Iiturgias 
vndc  tales  confequcntis  dcduci  po^Tinr.  Cur  aucem  vircus 
mortis  Chriftinobisimputatur.^Annonquiamortcmluerc  ce- 
nebamur ,  ille,  vc  vas  neftcr ,  cam  loco  noftro luit?  Itaquc  noJ 
ftracft  Dei&  Chrifti  donationc  ,  noftraquc  pcr  fidem  acce-' 
ptione.  NumfimiliterAdamusvasnofterfuitjVtloco  noftro 
peccaret  ?  Aut  ciui  pcccatum  fa6ium  cft  dono  Oci ,  &  Ada- 
mi,  &  noftriacceptione,  noftrum/  Rcliqua  qux  addit  hoc 
loco  virdo^lus  egere  non  vidcncurrefutationc  praefertim,  fi 
niemincris,candidclc6lor  ,  corumquardic^afunt  ane.bis  fu- 
]prapag.i^5.  Cutn  agcrtioflCiP,  yluntatcm  Adami  fuiftc  y*-' 


De     TRIiVs     SIMIL  ITVDI  NIBV6.  283 

luntacemomnium  oppugnaui,  non  putabam  illius  hunc  cfle 
fenfum ,  voUtionem ,  ejHam  Adamus  circA  arborem  vetit^m  e^er- 
mty  §mmbHs  im^Htari. 

Sequentia  Thomx  verba  quae  tu  adfcripfifli  etfi  ve- 
rum  contincnt ',  pra-tcrmittenda  non  funt.  Et ficiit 
feccAtum  acfude ,  ^uod efi peccatum perfe  trahltur  adjir.~ 
gula  meryibraper  aliquem  a^tum  ferfenalcm ,  ita  peccatum 
origmale  trahitur-adji/igtdos  homines  per  aBum  naturjt 
^ui  ejlgenerat  0.  Rurfus  peccatum  actuale  diftinguit 
ab  originali ,  &  vtrumque  vult  in  Adamo  fuiffc  :  il- 
lud  perfonx  ,  hoc  naturae.  Ncceffe  eft  igitur  vt  per 
originale  corruptionem  intelligat  cx  peccato  adtuali 
ortam.  Quarc  non  voluit  peccatum  aduale  ,  quod 
perfonae  eft ,  nobis  imputari  :  immo  nec  vitium  na- 
turx  quatenus  in  Adamo  haefit ,  vt  mox  videbimus  : 
alioqui  imputanda  etiam  nobis  eftet  generatio ,  qua 
fecundum  noftrum  parentcm  Sethum  Adamus  ge- 
nuit  3  quandoquidem  illa  Tefte  Thoma  a^iu^  fuit  na- 
turd.  Subjicit,  Et  ita Jlctit per generationem  humana  nA- 
tura  trabitur ,  ita  ettam  per  generationem  traducitur  de- 
fecttis  humand  naturA  qui  efi  conJecutHS  ex  pecsato  primi 
parentis.  Nihilverius.  Mea  haec  eft  fententia.  Vnde 
concludo  3  qucmadmodum  natura  humana  trahitur 
pcr  generationem  abfquc  imputatione  naturac  Ada- 
nii  5  fic  trahi  per  generationem  defedus  naturx  hu- 
manae  abfque  im.putatione  pcccati  a6tualis  Adami. 
Trahitur  mente  vitium  naturae  pcr  a(Stum  naturac , 
iion  pcr  adum  Dei  imputantis  nobis  pcccatum  Ada- 
mi,  &  hos  defedus  infligcntis. 

Adjunxifti  alia  eiufdcm  Thomx  verba  in  quibus 
occurrit  vcrbum  imputandi  ,  quod  tu  majufculis  li- 
leris  pinxifti.  Subit  mirari  qui  in  caiteriscontrouer- 


284  Mam.    Post.    Cap.  VII. 

fiisThomx  Aquinatis,aliorumque  fcholafticoruPoii- 
tificiorum  authoritate  nullo  loco  habent,  in  hac  quae* 
ftione  ea  apud  eos  niti  qui  eam  ipfi  quoque  contenunt:' 
ncmpe  dogma  iftud  de  imputatione  peccati  a(^ualis 
Adami  omnibus  hominibus  ncc  antiquum  eft,&:  non 
aliunde  primum  fluxic  quam  ex  lacunis  quorundam 
fcholafticorum  ,  quos  ne  nominare  quidem  Lom- 
bardus  Thomac  magifter ,  adeo  oblcuri  erant,  voluit. 
Thomas  autem  quamuis  &  imputandi  verbo  vfus  fit 
&  tux  caufas  in  fpeciem  fauere  videatur^tamen  reue- 
ra  abeft  a  tua  fententia  haud  parum  ,  &  mirum  eft: 
te  id  non  vidifte  in  his  ipfis  verbis  quse  citas  ,  Adamy 
Inquh ,  peccaf^s  njitlamt  natHram  humamm ,  fedfofimo^ 
dum  in  altjs  Naturd  vitiata  (  non  igitur  imputatio 
peccati  adualis  Adar )  inficit  ferfenam  ,  dum  fiilicet 
genit»  imfutatur  ad  culpam  T^ATVRAE  VITIVU 
propter  voluntatem  primiparentis-,  njt  dicium  efi,  nonne 
vides  verbi  imputaturnoinmTitiunm  efle  naturji  vithmi 
dabis  autem  procuidubio  mihi  vitium  naturx  non 
effe  peccatum  aduale  Adami ,  quod  Thomas  con- 
flanter  docet  i\x\S^t  peccatum perjond,  Nempe  omnis 
in  eo  erat  Thomas  vt  oftenderet  quomodo  ifta  nobis 
inhxrens  naturcs  infedio  feu  vitium  culpx  rationem 
habere  poifitjCum  fit  inuoluntaria.  Affirmat  igitur  vt 
adus  pcr  membrum  exercitus  habct  rationcm  culpac 
&  imputatur  membro  propter  voluntatem  non  ipfius 
membri  fed  totius  perfonae  ,  fic  vitium  trad:um  ab 
Adamo  &  gcnito  inhxrens  culpx  rationem  habere 
&:  imputari  genito  ad  culpam  ,  non  propter  volun- 
tatem  geniti  cuius  refpedu  inuoluntarium  eft  ,  i&di 
proptcr  voluntatem  primi  parentis.  Itaque  addidit 
'vt  diciurn  efi^  wempe  verbis  prsecedeatibus.  Quae  nos 

atc 


De     TRIlVS      S  lMlLlTV0  1Ni«  VS.  2S5 

a  tc  citata  expcndimus.  Id  ipfum  dilucidius  Cxponit 
iii  fum.Theoi.loco  a  tc  in  margine  notato^fed  piget 
cius  verba  tranfcribere.  Aufim  affirmarc  imputatio- 
nem  peccati  adualis  Adami  toti  eius  pofteritati  &ia- 
flidionem  priuationis  iuilitiae  originalis  omnibus 
hominibusin  poenam  illius  peccati  impiuati  ignotas 
fuifTe  Thomx  Aquinati  ,  &  poffem  id  fi  opus  effet 
neceifariis  argumentis  demonilrare. 

Tertiamfimiiitudinem  petis  a  corpore  ciuili.  Ea 
bimembris  eft.  Fnmum  enim  nohis  ob  oculos  conHituls 
Regem  infcrentem  hcllitm  vicinx  genti,  qni  nonfolum  ipfe 
qui  infcrre  voluit ,  dr  in  cojifdio  dccreuit ,  d"  armis  perfe. 
cutus  cfl  j  hahcturpro  hoHe  jfcd  ctiam  omncsfuhditi,  quo- 
rum  pierique  nec  voUcrunt ,  nec  confenferuht  hmc  bcUo, 
&  quanquam  non  agunt ,  &  domi  maneant  ,  fi  tamen 
in  mantis  hoHium  veniant ,  exctpiuntur  incauti  ,  concu^ 
tiuntur ,  &  iure  helli  imerfictuntur.  Attende  ,  quaefo, 
quam  non  quadret  hxc  hmilitudo.  Principio  fi  ad- 
mittatur  5  fatendum  erit ,  quemadmodum  ab  hofte 
capiuntur,  &  necantur  qui  nec  bellum  probant,  nec 
in  id  confentiunt,  nec  vllo  modo  coniilij  Regis  funt 
participcs,  fic  etiamliniliil  in  nobis  elfet  vitij ,  atque 
a  peccato  voluntas  noftra  abhorreret ,  tamen  nobis 
imputari  peccatum  aduale  Adami  :  quod  qui  tecum 
fentiunt  muhi  non  audent  fateri.  Deinde ,  confe- 
quens  elfct  non  folum  primum  peccatum  Adami , 
fed  reliqua  ctiam  eius  peccata  adu^lia  nobis  efle  im- 
putanda  :  quippe  cum  gencris  humani  caput  fuerit 
quamdiu  vixit.  Tertio  ,  fi  peccatum  Capitis  impu- 
tatur  corpori ,  cur  non  etiam  peccatum  corporis  im-  Supri 
putetur  capiti  ?  nam  fi  Adam  &  reliqui  homines  P  *Ht 
vnum  iimul  corpus  iiue  totum  conftituunt  ,  quam 

Rr 


2^6  Ma«.    Post.    Cap.    VII. 

toti  corpori  membra  fingula  conueniuat^tam  etiam 
fmgulorum  membroram  attributa  conueniunt  toti : 
corpusenim  non  eft  vnum  membrum  ,  fed  multa: 
necfipes  caput  non  eftjConfequens  eft  pedemnonef- 
fe  ex  corpore.  Imputatur  autem  toti  corpori  non 
modo  quod  caput  facit ,  kd  etiam  quod  pes.  Itaque 
cum  populum  fuum  Deus  confideraret  vt  vnum  cor- 
pus  in  deferto ,  toti  populo  ob  vnius  Achan ,  qui  po- 
puli  illius  caput  non  erat ,  iratus  eft.  Siergo  orones 
homines  coalefcunt  cum  Adamo  in  vnumcorpus, 
non  vnius  Adami  vnum  peccatum  ,  fed  omnia  Ada- 
mi  3  omnia  aliorum  hominum  peccata  toti  corpori 
imputanda  funt.  Q^pdtamennec  Apoftolus  ,  nec 
tu  fecundum  Apoftolum  probas.  Qaarto  ,  quid  ob- 
ftat  quominus  hxc  fimilitudo  accommodetur  etiam 
aliis  ftirpibus  &  parentibus  refpedu  pofterorum? 
Exempli  caufa,  cur  Noachus  etiam  non  ht  fecundi 
mundi  caput ,  Abrahamus  Ifraelitarum,  &  ita  de  re- 
liquis  •,  wnde  magna  exurget  moies  peccatorum  im- 
putandorum  ?  Caput  enim  dicitur  Adamus,  &  regi 
comparatur,  non  quia  primus  homo  fuit  ,  fed  quia 
ab  eo  ducimus  originem.  Negatione  relationis  ad 
priorem  ad  nos  minime  rcfertur  ,  fed  relatione, 
quam  gcnerando  fibi  acquifiuit,  ad  pofteros.  Quin- 
to  5  fi  quis  in  manus  hoftium  incidat  quem  certo  no- 
uerint  a  beilo  fuifle  &  voluntate ,  &  opere  aHenum, 
iiec  inid  confenfilfe ,  hunc  fi  interficiunt  innoccntem, 
mihi  immancs  &  crudeles  e{fe  videntur.  Alioqui  qux 
Regis  eft  mens  belluminferentis ,  cadem  praefumitur 
effe  mens  omnium  fubditorum.  Transfugis  autemj 
iifque  qui  fe  dedunt  ,  parci  folet.  Sexto  ,  Rex  bel- 
lum  injfert  yiginac  gentinonper  k  folum,  fcd  pcr  lub- 


De     TRIBVS    SIMltl  tVDlNIBV*.  287 

ditos.  Ipfc  impcrat,  fubditi  exequuntur.  Ipfc  eft 
caufa  principalis ,  lubditi  inflrumentalis :  ac  illi  ipfi, 
qui  bello  fe  non  immifcent ,  fubditi  tenentur  parerc 
Regi  5  eumque  pro  viribus  tueri  &  iuuare.  Adamus 
vcro  peccauit  folus  ,  ipfe  fibi ,  non  nobis  peccatura 
illud  ilium  imperauit  \  ipfe  folus  quod  fibi  impera- 
uit  5  mandauit  executioni ,  6c  opere  perfecit.  Po- 
fterorum  ncmo  aclioni  illi  interfuit  ,  aut  mentem 
manumvc  admouit  fuam.  Nonigituripfecaufaprin- 
cipalis  fuitilliuspeccati ,  pofteri  caufac  inftrumenta- 
Ics.  Non  ad  committendum  illud  peccatum  nos  ci 
vt  membra ,  vt  organa ,  vt  fubditi,  vel  famuli  accom- 
modauimus ,  fed  ipfc  folus ,  vt  tunc  cxtabat  in  rerum 
natura  ,  ita  peccatum  illud  per  fe  ipfum  commifit, 
nec  pofterorum  quifquam  illi  adfuit.  Bellum  efh 
coramune  Rcgis  &:  fubditorum  opus  ,  fitque  a  cor- 
pore  regni  :  peccatum  aduale  Adami ,  vt  tu  ipfelo- 
queris ,  vnius  perfonx  fuit.  Septimo  ,  peccati  impu- 
tatio  3  &:  poenae  inflidio ,  adiones  funt  iudiciaria^. 
Fieri  debcnt  a  iudice  fecundum  leges.  Lcx  autem  efty 
Anima,  qux  pecc^tterit  ipfa  morietur.  Non  feret  imquitA* 
tem fl^  fater,  nec  fatrls  flim.  Contra  in  belJo  leges 
filent  5  &:  5  vt  in  ftatu  perturbato  ,  omnia  vi  fiunt: 
nec  finis  eft  vt  fiat  iuftitia ,  fed  vidoria  ,  cuius  caufa 
gens  cui  bellum  infertur  in  id  vnum  intenta  eft  ,  vt 
infcrenti  incommodet.  Quoniam  autem  Regis  po- 
tentia  in  fubditorum  multitudine  &  opibus  fitaeft, 
cam  vt  atterant ,  &  imminuant ,  &:  eucrtant ,  fubdi- 
tos  Regi  pro  viribus,  &  bonis  ,  &  vita  fpoliare  co- 
nantur  :  in  quo  fcopus  eft  &  rcgi  aegrc  facere  ,  illi- 
quc  incommodarc ,  &  fe  tueri ,  ac  opibus  augere. 
Dcus  vero  cum  peccatum  hojninibus  imputat  6c  vin- 

Rr   2 


28S  Man.  Post.  Ca?.  VII. 

dicatjludicis  partibus  fungitur  ,  rJhilque  habet  ob 
oculos  prxter  iuftitiam  ,  qux  fuum  cuiquc  tribuic. 
Jtaque  nuUi  alienum  peccatum  attribuit  ,  nulli  poe- 
namirrogatob  peccatum,  quod  necia  fe  habuit^nec 
admifit  :  fumma  eft  iuflitix  eius  puritas  ,  fummus 
nitor  ,  &  fplendor.  Odauo,  Rex  cum  bellum  de- 
nunciat  vel  iijfert  ,  adu  Rex  eft  ,  &c  qua  Rex  caput 
fubditormn  ,  &:  ad  fubditos  relationem  adu  habet, 
&  viciflim  fubditi  ad  cum.  Itaque,  ciim  adu  $c  plu- 
res  fmt  ,  &  fe  mutuis  relationibus  refpiciant  ,  a6tu 
vnum  corpus  conflituunt ,  ex  Regc  &  fubditis  con- 
ftans.  Adamus  vero  cum  peccauit  adu  pater  non 
erat ,  adta  relationem  ad  nos  nullam  habebat ,  non 
erat  adu  caput  noftrum  ,  &  viciifim  nos  ad  eum  nul- 
lam  relationem  adu  habcbamus.  Tum  demum  nata 
eft  hiec  relatio  ,  cum  pater  efle  ,  &  liberos  habere 
coepit.  Hft  autem ,  poftquam  creatus  fuerat ,  centum 
&  triginta  annis  demum  Seth  natus ,  ex  quo  nos 
omHcs  fumus.  Itaque  qui  nuUi  tum  eramus ,  cum  eo 
coire  in  focietatem,  aut  componere  corpus  non  po- 
tuimus.  Refpondebis  fortaffe,  nos  in  Adamopotcn- 
tia  fuifle.  Ergo ,  inquam ,  difcrepat  fmiilitudo  fub- 
diti  enim  funt  adu ,  funt  actu  fubditi ,  adu  Rex  eo- 
rumeftcaput  ,  adtu  eius  imperata  tenenturexequi, 
a(5lu  cum  eo  corpus  componunt  ,  actu  eum  vel  con- 
filio  vel  opibus,  vel  manu  ,  vel  faltem  votis  iuuant. 
Deinde ,  an  quia  eramus  in  Adamo  potcntia ,  fequi- 
tur  quod  ille  fecit  nos  fecifle ,  nobifque  eius  adiones 
imputari  debere  ?  Tu  eras  in  eo  potentia ,  an  igitur 
fuifti  vel  adu  ,  Vel  potentia  maritus  Euae  primsc  pa- 
rentis  noftrx  ?  An  a6tu  vel  potentia  genuifti  Scihum 
fecundum  parentem  gcneris  humani  ?  Anin  eo  a(^a 


De     TRIBVS      SlMlLlTVDlNlBVt.  2  8p 

vel  potentia  refipuifti  a  peccato?  Nempeillam  vnam 
adionem  tu  in  eo  fecilli  ,  concupiuiili  fcilicet  fru- 
clum  arboris  vetitai,  guftafti  eiusfuauitatem  ,  blan- 
ditiis  &  fuafionibus  vxoris  tuae  Eux  te  perfuaderi  fi- 
uiiii ,  cupiditate  fciendi  bonum  &  malum  flagrafti, 
diuinitatcm  quandam  affedafti,  manum  arbori  pro- 
hibitx  admouifti ,  frudum  eius  dentibus  comminui- 
fti.  Equidem  non  capio  cur  iftamvnam  adtionemin 
Adamo  ediderimus,  a  cxterisautem  eius  adionibus 
abftinuerimus. 

Alterum  fimilitudinis  membrum  ,  feu  ,  fi  ita  ma- 
uis  5  ftmilitudinem  integram  his  verbis  expreflifti. 
Eodem  modofi  in  vrbe  populuijit  rchcUis  ,  ^  feditionem 
mouedt  in  principis  ininifiros  ,  vel  fitellites ,  &  eam  ob 
caufam  prineeps  populum  illum  rebelUonls  damnet ,  dr  ar- 
misperfiquatur  ,  feditio  ilia  non  tantum  eorum  efife  cenfe- 
tur  ,  cjuife  commouenmt primi ,  &  inturiam  fccerunt  fa- 
tellttihm  ,fed  etiam  imputatur  ccetui  ^  toti  commumtati, 
feufecietati  ciuium.  Omncs  habentur  ru  &  rebelies ,  bona 
proferibuHtur  y  nec  parcitur  vitd  ;  quiafuntex  corpore,  df* 
focietate  iUiui  vrbis  rebellls*  Sicferes  habet  in  gcnerc  hu-' 
mano.  Primus  homo  tanquam  caput  omnium  homimm , 
rehellans  Deo  (§*  peccans  in  Veum ,  iu/lo  Dei  iudiciopuni' 
tHS  efi  i  non  tantam  ipfe  in  perfona  fua  ,  fed  tota  natura 
httmana  (^  omnes  homincs  ,  cjui  funt  tanquam  vnum  cor- 
pHs ,  c^  coeuntm  njHamfecietatem  i  EthxcrihelUo  capitis, 
qu£  totam  naturam  peruafit  ^  tnbmtur  &  imputatur  om' 
mbm  hominihm.  Quae  ad  prscedentem  ftmilitudinem 
dida  funt  hanc  ipfam  quoque  euertunt.  Addam  ta- 
men  pauca.  Modo  Adamum  comparabas  Regi  bei- 
lum  inferenti  :  Nunc  eundem  comparas  populo  re- 
bcUanti  aduerlus  Regis  miniftros.    At  quid  habet 

Rr    3 


5 90        Man.  Post.  Cap.  yn. 

Adamus  commune  cum  feditiofa  &  tumultuantc 
picbe  alicuius  vrbis,  in  focietatcm  rebellionis  ipfos 
luos  magiilratustrahetc,ni(ieam  coerceantpro  virili, 
&fe  Regi  purgent.  Hinc  faciliusconcludasmultitu- 
dinis  hominum  peccata  ipfi  Adamo  ,  quam  vnius 
Adami  primum  pcccatum  aduale  toti  hominum 
multitudini  imputari  debere.  Deinde  ,  putafne  iu- 
ftum  &  xquum  Regem  iis  crimen  illud  rebellionis 
imputare  ,  quos  pro  comperto  habet  in  rebellionem 
non  confenfiife  in  illa  vrbe  ?  Difcernit  proculdubio 
pro  fua  aequitate  inter  rebelles  &c  non  rebelles ,  fedi- 
tiofos  Sl  in  officio  conftantes.  Praeterea  ,  annon  in- 
de  fequeretur  multo  propius  &  certius  ,  multitudi- 
nis  irapiaepcccataimputari  paucis  intcrimprobosde- 
litefcentibus  piis  ,  quam  vnius  hominis  peccatum 
vnum,  nuUo  alio  homine  praefente,  imm.bexiftente, 
commiflum  omnibus  hominibus  imputari?  Attamen 
ab  illa  imputatione  Dci  iuftitia  abhorret.  Al^J^t  ttbiy 
dicebat  Abraham  Gen.i 3. 2  S.  P  tficias  tde  qmd^iam, 
morti  tradends  iuHum  cum  iniuHo  ,  vt  itafit  iusio  ficnt 
iniusio  :  Abfit  ttbi  ,•  Art  iudex  totim  terr^  non  exerceret 
itis  ?  Vides  quantopcre  pater  credentium  pugnare 
cum  diuina  iuftitia  crcdcbat ,  fi  paucilTuni  iufti  ma- 
gnx  ciuitatis  rebellis  &  pcccatricis  punitione  cum  ci- 
uium  multitudine  inuohicrentur ,  &  nos  eius  filij  au- 
debimus  Deo  eiufmodi  iuftitiam  tribucrCjquae  vnius 
hominis  culpam  imputct  omnibus ,  non  modo  ad 
mortem  seternam ,  fcd  ctiam  ad  eam  poenam  quac  fit 
ipfa  proprie  malum  culpx  y  &  caufa  omnium  pec- 
catorum  ?  Abfit ,  abfit  a  nobis  talis ,  dc  Deo  noftro, 
de  mundi  iudice  ,  cuius  aequitas  &  p/A«tr9f«^'«  nobis 
QQtiflima  eft  j  cogitatio  l 


Ds     TRIBVS      SIMILITVdINIBVS.  2pl 

G  A  R.  Mittamtis  nHnctjHidemRhetoricationes^Cfr^uodde  C«p, 
f«na  dicitur,  ojHdJit  ipfajpecie  malnm  cfi/px,tj[tiia  de  hoc  &  alttjmd  *^^  $  *• 
dtSium  eflfuperius  ,  &  recnrret  poflek  ek  de  refhfpu  dtJpHtaftdi  oc~ 
eaflo.  ^rgHmentt  dtintaxat  vtm  attendampu  ,  ^uoditapertexipo- 
tefl.  /ftflos  cum  imttflis  eadem  condemnatione  (f  morte  tnuolHty 
alienHm  efl  a  Det  iuflttta,  tefle  Ahrahamo.  Atcjui  tn  altent  peccati 
JmpHtatiene,  lufli  cum  iniuflis ,  ekdem  condemnattone  (^  morte  tn~ 
'voluerentur.  Ergo  alieni peccati  imputatio  eflk  Dei  iuflitta  aliena. 

PLAC.  Quaoccafione,  &quam  appofite  ccftimoniuin 
Abrahami  fiierit  a  me  allatum  Ledlor  prudens,  fi  placcr,  confi- 
derabic.  Interim  Argumencumquodhic  virdoitus  contcxuic 
libenter  pro  meo  habcbo  modo  in  minore  alicni  peccaci  impu- 
tatio,  non  quachbec  incelhgatur,  ied  ca  duntaxat ,  de  qua  mtej: 
nosliseft  ,  nempeantecedensomne  pcccatum  nobismhaerens 
auc  a  nobis  conjmilTuin. 

G  A  R.  Hicprimo  reflonderipoffet,  cjua  ab  Ahrahamo caufa 
dtfceptatttr,  eam  a  ^tuflione  tmputata,  Adami  inohedientia  longe- 
^bejfe.  Ahrahamtts  enim  de  tjs  loqmtHr,  qui  non  omnes  eadem  coi?- 
ditione  agebant ,  fedalij  iuflierant,  alij  tniuflitia  mancipati  :  & 
cfuorur/t  ea  erat  ratio ,  vt  non  modo  lufli  propter  impios ,  ejHibuf 
commixti  erant,  inearundempcsnarum  confortium  traht  pojfent^ 
fedetiam  imptj  propter  tuflos  eiufdem  beneficv,  &  conferuationts  ejfe 
participesj  vnde  Abrahamtts  vtrtimquea  Deoprectbtu  contendtt, 
tum  Vt  ne  iufltpropter  impiorum  fcelera  pereant,  tum  vt  tmpijs  pro- 
pter  iuflos  tgnofcatttr.  Atqui  longe  aliter  rcs  habetin  noflro  negotio* 
Namprimo  intereos  qutbus  Adx  peccatum  impHtatur,  hoc  qutdem 
re[peiiu,  nullaefliuflttiainiuflitt^tie  dtfltnStto  i  neque  entmfolus 
Adamtis  iniufltis  efl  i  pofleri  vero  iuflt  cr  innocentcs,  Jed  omn&s  na- 
tiuafeminis  corruptionepolluti,flcutexplicatumefl  cap.  2.  Deinde 
nec  quinqHaginta,  nec  viginti,  necdecem,  acne  vntts  cjttidemefl  tn 
hoc  ordtne  carnaltter  generatorum  i  propter  cuitts  tufltttam  Detts 
C4terisparcereaHtvelit,aut  debeat.  Itaqtte  ex  Abrahami  verbis 
duci  mn  potefl  legitima  aduerfus  impHtationempeccati  AdACon- 
fequentia. 

P  L  A  C.  Horam  duorum  difcriminum  prius qu.iJem  ap- 
pofitumeft,  fidcuTiputationc  mediata  agicur,  qiisE  rupponit 
&  confequitur  iQhgrcntem  corruptionem  icu  iniultitiam  :  ideo 


2^2  MAn.     POST.      Ca?.    Vn. 

enitn  eadetn  condemnatloae  &  morce  cam  miullo  Adamo  m» 
uoluimur,  quoniara &  ipfi  i  i  nobis  ipfis  imu^i  fumus :  fed  C\  de 
imputacione  immediaca,  quam  folam  impugno,  agicur,  fillu  n 
cft;  antecediceni  o  impucatiocorrupcionem  haereditariam  vt 
culpapaenam  .  itaque  noftra  iniufticia  huiufiiiodi  impu.atio- 
nem  &  condemnationem  fequitur  vt  effeclum ,  non  antecedic 
VLcaufa.  Nonideoeademcum  iniufto  Adamo  condemnacio- 
ne  muoluimur,  quia  fumus  iniufti,fcd  contra  ideo  fumus  inm- 
fti ,  quia  eadem  cum  iniufto  Adamo  condemnacione  inuolui- 
mur  :  ita  enim  fimus  imputatione  peccati  adlualisab  Adamo 
commifti  peccacores,  id  eft,  rei,  &  vt  puniaturimpuntum  no- 
bis  illud  pcccatum  fimus  inhgrenter  iniufti.  Sepofita  igitur 
hac  imputatione  feucondemnationenocenseft  Adamus,  nos 
innocentes.  Q^iare  illa  impucatio  feu  condemnatio,  iudice 
Abrahamo  ,  pugnac  cum  Dei  iuftitia.  Pofterius  difcnmen 
quid  ad  rem  faciat,  de  qua  agitur,  non  video. 

G  A  R.  f^eramadmjlamfilHtionem^frogrediendameflvlte' 
rim  in  deprecationis  hmm  Ahrahamicix.  confiderAtione.  Dtcimtu 
ergo  non  ejfe  Jimpliciter  c^  ayfolute  concedendHm  ,  ahhorrere  omni- 
no  a  iuflitia  Dei  vtinfli  fine perfonaliter  innocentes  eadem  aliqfian^ 
dofoenainmlHantHr  Cfim  ininflis  ^  criminofis  ^  qHantHmms  inde 
ftidt  deprecationis  argumentHm  defnmat  AhrahamHi.  i.  (^uia  Dem 
ipfe  exprejfis  ^  difertis  i*erhis  teflatnrfe  contrariu/n  aliqHandofa- 
cerci Ita enim ProphetamfnHm alloquitHr , ETech .xxr.8.p.  Dic 
tetr^  Ifraelis,  S^c  ait  lehoua  j  eccc ego  exerim  gUdiummeum 
e  vaglna  fua  ,  vt  exfcindam  ex  te  iultum  &  improbum  ;  vt  ex<- 
fcindam  ex  te  iuftum  &  improbum  :  idcirco  prodibit  gladius 
meus  e  vagina  fua  contra  omnem  carne.m  a  Meridie  ad  Aqui- 
lonem.  2.  ^^uia  eius  diuina  dijpenfationis  exempla  cjH^dam 
Ahrahamm  ignorare  nonpoterat,  e^UA  Dem  omnium  oculis  ohiece- 
rat,  primo  indtlHHiogenerali,deinde  in  SodomorumfuhHerfione, 
tertio  in  AhimeUchifamilia,qHA  omniafnpra  fmlocoprodHxtmHS . 

P  L  A  C.  Hoc  vero  non  eft  nodum  folucre,  fed  fecarc.' 
Qaidfi  Ezcch.  2U  per  iuftum  intelligitur  is,  quifibi,  aucalijs 
iuftus  videtur,  v  c  quibufdam  placet  intcrprccibus  ?  Qaid  (\  iu- 
Itus  intelhgicur  per  conparationem  cum  alijs  nequioribus  ? 

iaxtailliidMich.  7,4.  optimtiiiQmmeflfimllis  f^in^  ire^iffi^ 


De    tilibVs    simIlitVdihKVs;       2 p 3- 

ntMS^rdfpmetoejl.  Quid,quod  nulluseft  omninoiuftus>&:qui 
non  pecccc  :  onines  pcccauerunc  &  deftituti  func  gloria  Dei : 
ipii  infantes rccens  naci  inhserente  vitio  poUuti  funtjac  propte- 
rca  ills  pcenis  digni  quibusaDei  iuftitia  afficiuntur.  Taceo 
communcs  poenas  aliverfefc  in  pijs  haberc,  alicer  in  impijs. 
lliorumenimrefpedtu  func  caftigationes>  &  poenaj  paccrna:, 
&  vita?  peccato  ^  miferix  obnoxia;  in  perftdle  fandtam  ac 
beatam  commutaiioiicaque  nulla  ijs  fit  iniuria,  vti  nec  im- 
piorum  liberis,  qui  ita  ob  peccatum  originale ,  quo  parcntibus 
fimilcs  funt»  moriuntur ,  vt  tamch  a  multis  peccatis,  qu2E  fi 
prorogata  illis  vita  fuiffec ,  commififfcnt ,  &  a  multis  calatnita- 
tibus  m  quas  incidiiTenc ,  praeferueiuur ;  id  quod  in  aliquo  be- 
neficiorcponipotcft,  Miniinc  igitur  pugnat  hoc  Dei  apud 
Ezcch.oraculumcum  Abrahami  teftiruonio.  Exempla  diui- 
nx  dirpcnfacionis  qua:  vir  dodius  fubjungic,eius  caufa:  obfunr. 
Non  enim  eadem  cum  impijs  condcmnatione  Noachum  in 
diluuio  gcnerali,  nec  Lothum  in  Sodomorum  fubucrfione  Dti 
iuftitia  inuoluir,  NoHtt enim  Dominm  pios  e  tentatione  eripere , 
iHUtJlos  Autem  in  diem  iadtcij  pcenas  dant&s  fernare :  c^n^n(\\xzm 
Sedomotun  fubuerfio  fequucactt  non  antecellic,  vt  memc- 
ria  lapfus  fupponere  vidccur  Vir  do6lus ,  iftud  Abrahami  cum 
D^o  colloquium.  Idera  de  cdico  in  Abimelechi  familia  cxem- 
plo  dici  debec :  narratur  enim  eius  Kiftoria  dcmum  Gen.  cap. 
iQ.  &  ita  narratur,  vt  appareatidem  cum  Abrahamofcnfilfe 
Abimelcchum  dc  Dci  iuftitia. 

G  A  R.  ^upmodo  igitur,  imjuies  ,  ;//W  femel  &  iterum  Capir^ 
Ahrahamm  ingerit ,  Ahejfe  debere  ^t  Deo  vtperimat  iujiumcum  §  5« 
injufto?  Rejp.i.  Dehac  Ahrahdt  deprecatione  ita  iudicare  non^ 
nullos ,  vt  non  modo  negent ,  vfciuequaque  certam  ejfe,  auampro- 
Ifat fententiam  jfedajlirment  ettam  multiplicem  habere  confuta- 
tionem.  Itaenim  Pererius  ,  cjuivhi  eam  confutationem  propofuit  ■, 
concludittandem  in  hacverha.  Ahraham  fmilis  oratori pejjlmam 
caujam  defendenti ,  &  iri  omnesfepartes  verfanti ,  vt ,  vndecun- 
(juepoflit  ,rapiat  (^ualecunque  defenfionU pntfdium ,  mifcet  ver- 
ba ,  variatque  fententtof  ,  inuoluit  rattones  ettam  non  admodum 
prohahiles  ,  nec  propsfito  fu9  valde  congruentes ,  «mnem  demum 
moH€t  lapidevf,  vtimpetretquod  ^  Dcopojiulat,  non  tamfemtn-- 


2^4  Mak.    Post.     Ca?.  VII. 

tiarumpoMderti  aut robore  argHp?entorum  chw  Deo dgenSy^nam 
ardorecharitatfs  dr  fidgrantijjimo  pietatis  ergamtferos  ilUs  ho- 
mwes  ajfeUu. 

PLAvJ.  Piobatncan  improbatVir  do(S;us  illaPercrij  vcrba? 
Siirnprobat,  cur  laudat  ?  Si  probac,  miroc  eum  probare  po- 
tuiffe  cam  audacia,  tancoqus  Pacriarch'.f ,  patri  credcntiuiii, 
tam  iniuriofa  Icluitaj  vcrba.  Equidcm  qui  me  filium  cile  Abra- 
hseDeibeneficioinaximo  crsdo,  &  let-or,  vix  ferre  poffum 
tam  muerecun-de  dc  meo  patrc  loqucntem.  Quantus  cnim  crat 
Patriarcha,  Dcicoiifcederatu?,l)eiamicus,  Dei  colloquiotanri 
fa:pcdignacus,infignis  Prophcta  ?  Qms  crcdat  eum  voluiire 
apudDcurn  pcffimam  caufam  dcfendere,  &  racionibus  tan- 
quam  neceflfarijs  vci  minus  probabihbus?  QLiid ,  quod  Deus 
illam  ratioaem  ncn  reprehendic ,  fed  admiiit ,  Sc  nos  dccec  crc- 
dentcs  Patriscredcntmm  imitarifidcni.? 

G  A  R.  1.  Ahrahamo  certa  e^mdem  fnit  &  im?mta  has 
regnla  quam  nuUM  fidelu  non  agnofcit ,  feri  nHnquam  fimnino 
pojp ,  vt  Den»  iHiufe  quidqnam  dejlgnet :  fed  in  Jpeciali  videre 
non  poterat ,  quomodo  hxc  innocentmm  clades  cum  iuflitia  Dei 
conuenirepoffet.  ^uttrit  ergo  non  obluUandi  animo  ,fedvthunc 
fcrHpHlum  filfi  eximat,  anDeus  tHflum  perdtturus  fit  cum  im- 
pio.  &c. 

PLAC.  Suntnc  igitur  illa  vcrba  dubitantis,  aut  finBpIi- 
citerqujBrentis,  Ahflt  tilyi  vt  faciof  tale  quidpiami  morti  tra- 
dendo  iuflum  cum  iniuflo ,  vt  itafit  iuflo  ftcut  iniujh  :  Ahflt  tihi 
An  iudex  totius  terra  non  exerceret  jus  f  Qaa:  funt  allercioncs 
vehcmentes  ac  fortes,  canquam  certae  &  indubicatx ,  fi  ha: 
non  funt?  Ccrto  igicur  fciebar,  ncc  Dcum  poffc  quicquam  if»i- 
qucdcfignarc,nec  iuftum  eftc  apud  Deum  iudicem  ,  vcpari- 
ter  iuQusac  iniultusdamnetur,  icaquc  hoc  vnum  Bagitabac» 
non  modo  vcDeus  iuftos  propter  impios  non  damnarec,  id 
quodeividcbacurniraisaDci  iufticia  alicnum,  fedvt  propccc 
paucos  iuftos  parceret  vel  impiis,  vel  faltcm  ipfi  loco  feu  vrbi, 
id  quod  Dei  bonicacem  funamam  non  dedcccrc  vidcbatur.  A  ge- 
baturcnim  non  dequalicunquc  caftigacionc,  fcddepcenaiu- 
diciariaj&quodammodo  xtcrna.-cuiufmodipoetta  cercumelt 
punquam  iuftos  proptcr  impios  punin» 


De   TRIBVS    $  IMIL  I  tvdxnI  bvs»        i^5 

G  AR.  3.  CttmDeHs  in  exequendis  iHdicijsffiis ,  nliquAnd* 
ex  ifij}iti<e  rigore  ag^t  ,4liijHando  luflniam  acjHttate  tempeyet,dtco 
uibrahamHm ,  pr»  charitate  fna  tn  Sodom<tos  ,  fercupiijfe  ,  vt 
Deus  tHdiciHm  tllfid  altojHa  mifericordta  tefltficatione  temteraret: 
Ita^ne  fepoflto  nnnc  qmdem  Dci  t»  etKfiQotiiyfs^a^  vnice  his,~ 
ffle  tn  ordtnarik  ^  commHniori  iufltti<t  dininx  dtjpenfattone ,  citm 
frdtferttm  alte  animo  tpflus  tnflderet  fcedus  tllud  cum  ipfo  nuper 
tnitHm  Gen.  ly.  ntmirnm  tcEdus  grati^,  inquo  Deus promtflc 
fe  ntn  impHtatHrum  altena  peccata  ,  lerem,  xxxi.  29.  50.  Et 
CHJus  foederis  nonnullam  aliquando  fuaHitatem  etiam  tjs  exhibety 
jHt  ad  iHHdaonpertinent, 

P  L  A  C.  Duac  funt  partes  orationis  Abrahami  :  alcera 
afTenc  non 'conuenirc  iufticia:  Dci ,  vc  iuftus  pereac  cum  im- 
pio  :  alce  a  petic  aD-^o.yt  propter.paucos  iuftos  parcat  vrbi;id 
quud,  fateor,  non  cly^i(^oS'm^cv  eflc,  !"ed  teftificacioncm  potius 
mifcricordiac  :  itaquc  h^c  pars  ad  rcm  quam  agimus  non  facic. 
Ab  alcera  illa  duitum  cft  argu.BCutum  noftrum ,  quas  cft  non 
aequitati  modo ,  fed  rigori  eciaoi  iuftitiae ,  omni  ex  parcc  con- 
grucns.  Quarcquo  fpcilcciftarefponfio,  &  quid  argumca- 
tomeoaffsrac  noxar ,  nullus  vidco.  Illud  cantum  rcponam, 
Si  in  fczdere  gratij  Dvius  pron.iiit  fe  non  imputacurum  alicna 
pcccata,  igitur  cum  nobis  non  imputarc  pcccatum  a^lualc  pri- 
inumAdarai:  Quomodo  crgonoJ  obilludpcccatum  punit, 
inflidta  rcilicetpoer  ajiidiciar;a,ncmpc  conuptioncoriginali? 
Cxtcrum  non  eo  inficiis,quii  Dcus  nonnunquam  eadcm  con- 
dcmnatione  tcmporali  pios  cum  impijs  inuoluat ;  quippcj 
nullus  eft  ica  pius  &  iuftus,  vc  non  pcccet  imcrdum,  &  pij  non> 
ttiparcft,corum,quibus  adn  ixti  func,  pcccata  dcicftantur 
fugiunt,redarguunt.  Intcrim  tamcn  huiufmodi  calamitates 
ccdunt  pijs  in  caftigationcs  patcrna$,quibus  caueturnc  astcr- 
numpercantcumimpijs.  Njsautcn  inhac  caufadc  imputa- 
tionc  iudiciaria  agimus  &  damnatione  ad  pcenas  propriedidias 
&iuftiti«  fatisfa(Storias,quaIcs  illx  funt  quas  lex  comminacur 
&  iuftitia ,  vt  fibi  fatisfiat ,  cxigit ,  quas  oh  alicna  peccata por- 
tarc  innocentes  mmiine  noccntium  radcs,contcndimus  curo 
Abrahs  tcftimonio,cumDci  iuftiua  &.  acquitatc  pugnarc.. 
^"  ^^    ^ 


2p^  Man.post.  Cap.  vn. 

QiL^rtOjfacefrealiqucniRcgcm  eapotentia  prjeditum, 
Yt  poflit  Aibditis  fuisjfi  velir,  animu  rebelliunis  &l  ioo- 
bedientia;  immittere,putafiie  eum  fi  fapienSjfi  iullusjfi 
bonuslu,ita  fore  comparatum,vt  iis  qui  alioqui  in  vrbe  s 
illafiieles  effentjprimiim  imputet  rebclliumcrimen,  % 
deindc  vt  illud  puniat  eos  priuet  iuilitia  &:  fidelita- 
te,  ac  cjeterisvirtutibus,  vt  deinccps  non  pofTiritnon 
effc  ipfi  rebelles  &:  fceleili  ?  Noli  igitur  ,  qy^fo,  fra- 
tcr  in  Chriflo  dile^iiiTime  ,  tales  de  Deo  co^itatio- 
nes  fouere  ,  quac  mihi  quidem  certe  horrorcm  incu- 
tiunt.  Quinto  deniquc,  fuccurrant  nobis  Apoiloli 
verba  ad  Gal.6.  5.  V nufquif^ue  fmm  onmfoYtahit.  Et 
ad  Rom.  1 4. 1 2 .  Vnufqmfque  noshum  de  fiipfe  rationem 
reddetVeo.  Putafne  in  illa  die  nobis  omnibus  &  fm- 
guiis  reddendam  efle  rationem  de  peccato  actuali 
Adami  >  Nonnc  nobisiingulis  fuaecuique  attributae 
funt  a  Deo  voluntates ,  facultates ,  a^^iones  ,  dotes? 
De  hisquidem  certc  reddenda  erit  ratio  fmgulis  no- 
bisj  de  Adami  adione  aliquot  annorummillibus  an- 
tequam  eflfe  incipercmus  perpetrato  non  erit  nobis, 
fcd  ipfi  Adamo  reddenda  apud  Deum  ratio.  Cxte- 
rum  extrema  huiustuae  comparationis  ,  necnon  ca- 
pitis,  fi  bcne  inteHigantur  ,  verba  mihi  probantur, 
hitc  rebellio  capitis  qu£  totam  naturam  pirua/it ,  trihuitur 
di*  imfutatur  omnthm  hor^iimhm.  Neinpc  ,  rcbellio 
adualis  Adami  fuum  ipfa  per  fe  naturaU  efficientia 
femen,  virus^in  omncs  Adami  facultates  infeuit  jat- 
quc  mcduUitus  infixit ,  idque  malum  ferpfit ,  &  pcr 
generationem  naturalem  fc  diffudit  ,  &:  propagauit, 
&  contagione  fua  poflcros  omncs  infecit.  Itaquc, 
eum  lit  infmgulishoxninibus,  mcrito  iis  trxbuitur  ^ 
jmputatur. 


j;?7 


CAPVT     VIII. 

B^cjponfio  dd  argumenta  oua  pro  Jmfutdtione 

peccati  A^lualis  jidarni  ducunturcx 

Vctere  Teflamento  Cap,  F". 

CONsTiTvto&:  illuftrato,  provt  tibl  vifum  cft, 
quacftionis  ftatUjtandem,  Vir  Clariflimc,  Capitc 
tui  tradatus  quinto  copias  argumentorum  tuorum 
educis  in  acicm  ,  &  explicas.  Prodeunt  autem  om- 
nium  prima  pauca  quacdam  e  Veteri  Teftamcnto  de- 
prompta. 

Primum  crumpitexintcrdiifto  arborlsfcientisbo- 
ni  &  mali,  &  fic  procedir.  Si  mtcrdictum ilLudy  inquis, 
&  comminatio  non  tantum  ^rimos  ^Arentes Jpe^auit  y  fed 
etiam titumgenm  humAnumfeqw.turtranfgrefionem  illim 
Mandati  ncntantumprimos  farentes  morttobnaxiosfeciffcy 
fedetiam  totumgenm  humanum.  Atqui  verumpriuiy  Ergc 
&pofierius.  Primapars maioris  (  qua^  eft  de  interdi(Si:o  ) 
extra  controuerfiam  efi  :  nam  qufs  inficias  ibit  dominum  le- 
gem  dedifie  non  tantum  ^ddmo ,  fed  etiam  fofierts  omni- 
btts  ?  quis  negabitlege  illa  tnterdtUum  omnibus  hominibus 
efum  illiusjruBus  fConfiquentia  vero  manifefia  efi  ex  euen- 
iu  :  T^am  vioLato  tnterdicfo  ,  dr  ^dam  &  omnes  poflcri 
morti  obnoxij  fa^i  funt,  Principio  huius tui  argumenti 
conduftonem  conccdo  ;  eft  cnim  tam  mex  quam  tuae 
iententiae  amica.  Credo  tecumBvmhcv^tranJgrrfi/onem 
Adami  non  tantum primos parentes  morti  obnoxiosfccijp, 
fcdetiam  totum  genus  hmmum,  Scd  qu^ftiocltiuter 


2^8  Mai^*  Post.  Cap.  VIII. 
nosduntaxat  dc  modo  ^quo  tranfgrclTi^  illa  totum 
gcnushumanu  morci  obnoxium  fecit.Tu  hoc  adfca- 
bis  luftitiae  Deijquse  tranfgreflfioncm  iliam  prf  cifam 
ab  infccuta  corruptione  nobis  omnibus  ,  hoc  ipfo 
quod  Adami  filij  fumus,  imputet  immediate  ,  non 
fecusacfiillam  ipfijqui  tumnulli  eramus,  admifilTe- 
mus,  ac  confequcnter  nos  primum  inflida  corru- 
ptionemorali  qux  peccatum  eft,  &  caufa  omnium 
noftrorum  pcccatorum  ,  deindc  morte  corporis  Sc 
xtcvaz  5  puniat.  Itaquc  vis  tranfgrellioncm  iilam 
a(^ualem  nosfeciffemorti  obnoxiosinterucntu  ciuf- 
modi  imputationis.  Ego  vcro  abfque  tali  imputa- 
tionc  aio  tranfgreflioncm  illam  naturali  efficientia  & 
fequela  vitiafTe  facultates  Adami,etiam  illam  qua  nos 
genuit,  cas  vero  vitiatas  genuilTe  proiem  vitiatam , 
hancaliam ,  &  ita  vitiumpropagatum  &  multipiica- 
tum  vna  cumnatura  humana  ad  omneshomines^vno 
Chrifto  cxcepto  ,  pcruenifTc  fola  legc  naturae ,  qua 
fui  quodque  fimilc  gignit ,  quam  generalem  lcgcm 
iion  ad  homincs  folum,fed  ad  alias  etiam  Crcaturas, 
quotquot  gcncrandi  facultatc  prxdhx  funt,  pcrtinen- 
tem,&dccrcto  anteccdcnte  de  crcando  mundo  8c 
natura  conftituendapofitam&  fancitam,nondecuit 
Deum  ob  Adami  tranfgreflionem  vcl  abrogarc  ,  vel 
infringcrc.  Itaque  laudo  hacc  vcrba  Thomae  Aqui- 
jjjjn.  natis  5  dtcendum ,  ^md  infe6iio  originalii  feccati  nulb 
Thcol.  m»do  cAufitur  aDeo,Jed  ex/olo ^eccato priml  parentis per 
Ar.L^ad  ^^^^Alem  generationern.  Hoc  autcm  vitium ,  quod  in 
4.  fingalis  nobis  mcduilitus  ineft  vcrc  &  propric  pec- 
catum  cft ,  non  quidcm  aduale ,  fcd ,  vt  ita  loquar  , 
habitualc  ,  dignum  non  tcmporali  modo  morte  ^fed 
«terna  ctiamj  quod  noftri  aduerfus  Pontificios  folent 


De    ArG.     B    VeT.    TesTAME  NTO.  2p5) 

inultis  argumentis  caincerc,  qux  tu  proculdubio  &c 
Jegiili  3  &  probas.  Nos  ergo  tranfgreflio  Adami 
fccit  obnoxios  morti  corporali  $:  aEternac  interuentu 
inhaErcmis  vitfj  Sc  culpac ,  quo  nos  infecit.  Hoc  au- 
tem  vitium  in  Adamo  naturali  fequela  produxit 
ab  Adamo  vero  in  nos  haud  aliterquam  ipianatura 
humana  propagatum  eft  generatione  carnali.  Volui 
ftatum  quarftionis  hocloco  repetere  ,  quoniam  eum 
purgatum  &  cnucleatumhabere  perpetuo  ob  oculos 
nos  dccet,  ncabcoaliquando  aberrantes  in  inanes 
},o^(M^cti  prolabamur. 

Q^nmuis  autem  conclurionem  huius  tui  fyllo- 
gifmi  admittam  ,  tamen  non  funt  ita  liquidas  prx- 
miifac,  quin  ah"qua  diiiindione  cgeant ,  ad  rem  quam 
agimuSjVtili.  Nam  quomodo,  quaefo,  int^Uigishas 
propoiitioneSjZ)^?»//?*^^  ie^em  ilUm  dedijje  nontantum 
K^damOj  fed  etiam  pfieris  cmmbus;  lege  illa  mterdicium 
fmjje  hommihtu  efim  tlltm  fruBnsf  Diftinguenda  cer- 
te  funt  tempora.  Nam  fi  Adamus  in  paradifo  Hbc- 
ros  genuiifct,  cos ,  poftea  quam  geniti  fuiifent ,  in- 
tcrdidum  illud  obligaflet  •,  niii  fortc  interdidtum 
illud  Dcus  tandcm  abrogaiTct*,  quis  enim  nouit  men- 
temDomini  ?  Pofitiualcx  fuitj  libcrtatcm  arbitrij 
Adarai  circa  rem  natura  fua  indifVercntem  circum- 
fcribcns ,  ac  proindc  potuit  ad  tcmpus  praefcribijeo- 
quc  tcmporc  clapfo  abrogari,  quemadmodum  legcs 
dc  ciborum  deledu ,  quas  Deus  olim  tulerat  populo 
fuo.  Quis  noftrum  icire  potcft  ,  vtrum  Deus  vo- 
luiiTct  interdidum  illud  pcrpctuo  vigcre  5  an  vero  ad 
ccrtum  quoddam  tcmpus  duntaxat ,  quo  exacto  ,  &: 
probataabundehominis  obedientia,  illud  fuftuliifet, 
iai^a  homini  copia  vtendi  in  poftcrum  illa  arbore  ? 


300  Man.    Post.  Cap.VIII. 

Haud  cnim  dccet  nos  in  Dei  arcana  irrumpcre,  aut 
ca  qux  ignoramus  confidcntcr  affeuerarc.  Conceda  j 
tamen  libentcr  futurum  fuilTc  vt  obugarct  poftcros-  ] 
Adami  quo  tempore  fuififcnt ,  at  quo  tempore  noii  ' 
fuififent,  eos  tunc  ad  id  obfcruandum  fuirie  obliga- 
tosnuUo  modo  concedere  pofTum.  Ipfa  naturx  lex 
aqua  ,  ncmo  cximi  poteftj  non  obligatad  obedicn- 
tiam,niri  eos ,  qui  funt  in  rerum  natura,  &  quam- 
dia  funt  in  rcrum  natura.  Qni  nondum  funt  ia 
Mundum  ingrefli ,  nondum  tcneatur  obferuarc  leges 
latas  ijs  qui  lunt  in  Mundo.  Acceperant  Ifraeiitai 
olim  legem  in  deferto  pro  fe  &  pofteris ,  quis  creda^ 
eo  tempore,quo  percgrinabantur  in  eodcmdeferto., 
DauidenijautMariam  Virginem  debuiffe  iam  tunc  ie- 
gcm  iliam  obferuare  ?  aut  propterea  eorum  qui  priml 
legcm  acceperunt,  peccata  fuifte  pofterls  imputanda 
omnibus  ad  facculorum  vlque  confummationem  > 
Infanti  in  vtero  materno  putafne  ea  peccata  imputa- 
ri  5  qux  fi  vixiftet ,  6d  ad  fenium  perueniffet  toto 
vitx  tcmpore  fadurus  fuiftet  ?  non  arbitror.  Cur 
igitur  ei  vis  imputaii  pcccatum  atlualc  tunc  admif- 
fum  cum  nondum  crat ,  immo  aiiquot  annorum 
millibus  antequam  eftet  ,  quodque  adco  ipfc  nec 
adu  5  nec  potentia  commifit  •,  non  adlu ,  quia  non 
crat^  non  potentia,quia  cumcommitteretur,nonpo- 
terat  tunc  effc ,  lioc  volo  ,  non  poterat  efle  refpettu 
illius  temporis  quo  peccatum  iliud  perpetratum  eft  , 
vfque  adeo  vt  implicet  contradic^ionem  illud  idcm 
numero  quod  vis  nobis  imputari  a  nobis  fieri ,  aut 
fadum  efle.  Nunquam  illud  fecimus ,  nec  facere 
potuimus,  nec  cx  quo  nati  fumus  ficere  po(fumus« 
Pr^clard  author  Hypognofticon  Contra  pclag.  fiue 

is  fit 


De   ArO.    E    V^ET.  TlStAMBMTO.  30I 

h  fit  Auguftinus ,  fmc  alius  ,  Dfffs  ,  inqmtU  ,  fr^Jcift* 
oferum  eius  naUrum  ,  (ju^fa^urus  erat  Atate  ferfe^^ , 
feritnrum  di^it  de  fcpulo  fuo,    Itane  felagiane  infane ,  Lib.  r." 
Deus  qui  iuflus  efi  in  omnihus  uijsffm  &fanctus  in  om- 
nihus  oferibusfuis.fro  huitcfmcdi  aedendus  incircunciJHm 
fuerulum  iudicare,  vt  tanqttam  faBoremfro  nonfa^is  fie- 
lenbus  funiaty  tempus  imfutet  quoddam  vbi  vitA  non  vixe- 
ritj  vbi  vclle  &  nollcncnfuit  voluntAtis  F  Ahfithccafud 
iudicem  iuflum  &c.    Vidc  quaiitopcrc  pius  vir  ab  ifta 
cogitatione  abiiorrcat,  Dcum  pucrulo  tcmpusimpu- 
tare  quoddam  vbi  vita  non  vixcrit,  quamuispotucrit 
viucre ,  quamq-,  id  exiflimet  non  couenirc  dci  iuftitise^ 
quid  ergo  diceret  dc  eo  tempore  quum  pucrulus  non 
modo  vitanon  viuebat/edncpotcratquidcmviucrci 
deque  pcccato  quod  non  modo  non  fccit ,  fcd  ncquc 
potuit  vnquamfacerePQuodli  Apoftolicxcmplo  m 
Epiftolis  ad  Gal.  &:  adHcb.  vclimus  fcripturae  vcrba 
&:  filentium,  accurate  pcrpendcrc  ,  quid  cft  quam- 
obrem  non  obferucmus  in  Intcrdidto  ,  in  fentcnti.a 
poft  violatum  interdidum  Adamo  pronunciata  nul- 
lam  cffe  pofteritatis  fadam  mcntioncm  ?  Cauit  ni- 
mirum  Dcus  iam  tum ,  ne  vobis  vliam  prsebcret  an- 
fam  ita  de  iuflitia  fua ,  vt  facitis,  fentiendi.  Scd  fac 
intcrdictum  illud  nos  ad  obcdientiam  obligalfe  pro 
eo  tcmporc  quo  nondum  cramus,  quo  folus  erat  cum 
vxorc  in  paradifo  Adamus,  quid  a  nobis  rcquircbat? 
Vt  nc  cdcremus  dc  frudu  arboris  fcicntix  boni  & 
mali  >   Paruimus :  nam  qui  cdcrc  tum  tcmporis  noii 
potcramus,  profcdo  non  edimus.  Edimus^inquics , 
in  Adamo.  bcnc  habct:  non  igitur  cdimus  in  nobis. 
Quandoquidcm  igitur    in  vno  Adamo  manducaui- 
iausillmufru(^tum ,  dccuit  nos  etiam  puniri  iu  yn^^ 
'~     "  Tt 


302  Mah.  Post.  Cai?.  VIII. 

Adamo :  ac  cum  in  noftris  pcribnis  non  mandu- 
uerimus,non  oportuit  nos  puniri  in  noftris  pcrfonis. 
Scire  velim  quomodo  ad  nos  interdidum  fpe^aabat, 
vtrum  quatcnus  fumus  perfonac  diftin<5lae  k  perfona 
Adami  ,  an  duntaxat  quatenus  nihil  aliud  cramus 
quam  ipfe  Adamus?  noflri  enim  tunc  certe  pars 
nulla  erat,  immo  nc  femen  quidem  vnde  procrcati 
fumus ,  immo  ne  femen  quidem  cx  quo  Centefimus 
a  nobis  parens  nofter  ortus  eft.  Prius  non  dixeris. 
Pofterius  fi  affirmas,  quid  eft  quamobrem  ad  nos  non 
fpCitlauerit  interdidum,  illius  tcmporis  refpcdu,  nili 
quatenus  eramus  nihil  nifi  ipfe  Adamus^velis  autcm 
comminationem  adjun6lam  interdido  ad  nos  fpe- 
dare  quatenus  perfonx  fumus  ab  Adamo  diuerfic  & 
feparatas?  Equidem  non  intcHigo  cur  ad  nos  alio 
modo  interdittum  ,  alio  comminatio  pertincat. 

Verum  tu  argumentaris  ab  euentu.  Hh  emm^vh- 
lato  i/iterdi^o  o*  Adam  ,  &  omnes  foftm  mortl  ohnox^ 
factl  fmt.  Certe,  fed  Adam  immcdiatc  ob  violatum 
a  feinterdidum^pofteriob  vitium  &  peccatumquod 
fingulis  ab  Adamo  propagatum  inhacret. 

Pergis  &  ducis  argumentum  a  fententia,  quani 
Deus  Adamoprolaploin  peccatumpronunciauit  his 
verbis  ,  quiaparmfti  vvci  njxoris  tud^  &  comedifti  ex 
4rbore^Q,  vndeficargumentaris  ,  Sifsenafuitcommi^ 
nis  yfeccatum  debaitetiamejfecommune,  Atqui f<x:na  fuit 
cdmmmis,  Ergo  etiam  peccatum*  Majorem  probas^^f 
fyUogifmo ,  iuftta  ludex  non  infligit  pamam  communem 
amnjhta  hominibus ,  nifi.  ob  commune  peccatum  omnium* 
Subjit  aniiuum  tuum  hoc  totumpofle  ime  conccdi, 
qui  agnofco  peccatum  communc  omnium  homi- 
nuni,  nempe  vitima  h^ereditariuia  dignumGoiarau- 


De    ArG.    E    VbT.    TESTAMENtO.  3o| 

nibus  pcenis.  Itaque  longiusproueheriSj/4w,  inquis, 
fuhfiimo  f^rimum  iliud ptccatum  ejuod  omnes  homtnes  ad- 
dtxit  poenjt  commune  efi  omnihm  ,  vel  af^H  proprio  ^  njel 
imputatione:  l^on  acfu proprio  j  qu:a  folm  .AdamM  a6iii 
peccauit*  Ergo  imputaticne  y  qnia  fcllicet  omnihm  impu- 
tatur»  Cur  tcrtium  membrumomlfifti  tantop^re  ad- 
uerfus  Pelagianos  decantatumi  ^jd  propagatlone  natur 
ralt ,  Conftat  enim  primum  peccatum  in  nos  tran- 
fiifle  (nonqua  fuit  a(Stio  tranfiens  ,   fed  qua  fuit 
auerfio  aDco  &  conuerfio  ad  creaturas  vt  ad  finem 
vltimum,  pcrmanens  in  Adamo)  tranfiifTe  inquam 
non  imputatione  qux  extra nos  eft,  fcd  vera  commu 
nicatione  &  propagatione.    Ob  hoc  peccatum  com- 
munc  omnium  communes  irrogantur  omnibus  poe- 
nx  :  non  fatisfadoriae  quidcm  Illae  inhac  vita,faltcm 
lefpedu  fidelium,red  tamen  pcens :  irrogatur  ctiam, . 
nifi  gratia  Chrifti  interccdat  ,   poena  fatisfa<5loria , 
fed  quie  nunquam  fatisfadtionem  abfoluit  ,  mors 
xterna.     Hgo  igitur  inter  adum  primi  pcccati  & 
imputationeminterpono  inomnibus  Adami  poflcris 
corruptionem  hacreditariamqua:  imputetur  nobisad 
illas  poenas.  Cur  tam  longc  qua:ris  caufam  proxi- 
mam  malorum  quae  omnes  patimur  ,  cum  occurrat 
in  proximo  >  Cur  eam  quxris  in  Adamo  cum  in  no- 
bis  fmgulisfcprodatP  Curopuseft  vtDeusnobisim- 
putct  pcccatum  alienum ,  ciim  in  nobis  inueniatpcc- 
catum  quod  illas  poenas  mcretur  ?    Cur  imputct 
adualc  quod  neque  a€hi  neque  potentia  fecimus  , 
eum  vidcat  in  fuigulis  nobis  vitium  adiu  inhxrcns 
dignum  illis  poenis  ?  Reponcs  fortaCfc  mifcrias  hu- 
jus  vitx  &  mortcm  corporis  inflidtas  fuiffc  Adamo 
obpcccatum  adualc ,  quiafxn<3^\t  Dt\xSyparui/i  vm 

Tt   a 


304  Man.    Post.    Cap.    VlII. 

^oxoris  tUd  &  comedtfti  cx  arhore  quam  '^r.tcefi  tihldtceK- 
do  &c.    Et  (ic  colliges ,  cujus  peccati  poenas  luimus, 
id  pcccatum  noftrum  cl}.    Peccati  ailualis  Adami 
poenas  luimus.    Noftrum  eft  igitur ;  quomodo ,  niii 
iraputationc  ?  Qii<^  ^i  concedam  (quod  feciin  ccn- 
ftitucndo  flatu  quxlUonis)  nobis  peccatum  Adami 
imputari  ac  noftrum  cffc ,  {t^  mcdiate  tantum ;  quia 
illiparticipatione  vitiofitatis,  quam  in  Adamo  rcli- 
quit  5  communicamus ,  &  habituali  voluntatis  praui- 
tatc  ab  eo  dcriuata  ei  confcntimus?  Tria  enim  ifla 
fefc  ordine  confequuntur  ,  peccatum  a6lualc  Adami 
corriiptio  nobis  inhxrens ,  poena.  H2;c  nafcitur  pro- 
xime  a  corruptionc  nobis  inhxrente,  corruptio  a  pec- 
cato  aduali  Adami.   Relege,  fi  placetjVerba  ^gidij 
Hunnij  jquxCap.  2.  dum  ftatum  quiell-ionis  conili- 
tuerem  ,  adfcripfi  ,  necnon  Chamieri,  quorura  lo- 
cum  ibidem  notaui.    Formaliter  etiam  ad  prxmiffas 
refpondeo  hac  diftindionejCujus  peccatipoenas  lui- 
mus  proxime ,  feu  immcdiate ,  Id  peccatum  noftrum 
eft  .  Conccdo.    Cujus  vero  peccati  poenas  luimus 
tantum  mcdiate,  alio  fcilicet  mediante  peccato ,  id 
peccatum  noftrum  eft,  Ncgo.  Satis  enimeft,  fi  fit 
caufa  noftri  peccati.  Nofti  enim  tritum  illud  in  fcho- 
Jis  3  quod  eft  cauja  caufty  id  etiam  eft  caufa  Cdufati,   At- 
qui  pcccati  aduaiis  poenas  luimus  proxime,  Ncgo^ 
McdiatejConccdo.Eft  igitur  noftrum  pcccatumjnon 
fcquitur,  fedbcnc,  eft  caufa  peccati  noftri.     Quid 
enim?  putafnc  ifta  verba ,  quia  ^aruifli  'voci  vxoris  tu£ 
tibi  5  tuae ,  inquam  ,    pcrfonje  di^ta  elfc ,  &  ad  tc 
immcdiatc  fpcdare  ?  Nonnc  vidcs  quam  perfonalc 
fuit  5  8:  proprium  Adamo ,  maritum  fuiffc  Eux^tam 
ad  ciu3  pcrfonam  accoipmodata  cffc  hsec  verba  ? 


De     ArG.     E    VeT.    TESTAMEl^tO.  305 

Potuitnc  Dei  fentcntia  verbis  concipi  magis ,  vt  ita 
loquarjperfonalibusj  magis  propriis  perfonx  Adami, 
iwinus  comraunibus  generi  hnmano?  Id  autem  noli 
putarc  fa6tum  cfle  ab  co  temere.  Si  Dcus  aaualc 
iilud  peccatum  Adami  imputauiffet  hominibus  non- 
duxn  exiftcntibuSjeofque  omnes  immediateob  illud 
pcccatum  fuafcntentiapoenis  illis  adjudicaflfetj  qua 
eft  fapicntia  communcm  fententiam  verbis  commu- 
nibus,  &,  qux  omnibus  &  fmgulis  hom.inibus  ap- 
plicari  poifent,  concepilfet ,  aut  poftcrorum  Adami 
aliquam  mcntionem  injeciffet.  Nunc  autcm  Con- 
trariumfecit,  quorfum,  nifivt  intelligamus  decretas 
ea  fententia  poenas  ad  nos  non  pcrtinere,  nifi  quia 
Adamus  nobifcum  eas  communicauit,  communica- 
ta,  qux  illas  meretur,  per  carnalem  generationem 
peccati  fui  malitia?  atque  ita  caufam  cur  eas  poenas 
luamus,nonqusramus  inDco  nobisa6l:ionem,quam 
nullo  modo  commifmius,imputantc,  vtnospuniat, 
fcd  in  Adamo  folo  ,  &  natura  peccati  ipfms ,  quod, 
vt  fcrmcntum  quoddam  maflx  generis  humani  im- 
miffumj  eam  totam,  non  perDci  imputationem,  fed 
per  carnalem  generationcm  corrupit, ac  malitia  infe- 
cit.  Vides  me  Dei  caufam  agere ,  noli  qua:fo  ei  ad- 
uerfari. 

Me  enim  vchemcnter  otfendit ,  quod  tu ,  &  alij 
quidani  fratres  noftri,  dicitis,Deum  omneshomines, 
ctiam  puerulos,  punirc  morte  corporis  (  &  xterna  ) 
immo  morte  anirax,  quje  formaliter  peccatum  eft  , 
ob  pcccatumaduale  quod  corum  noneft  vUo  modo, 
nifi  imputatione,  quia  Deus  iUud  ipfis  impuiat.  Id 
vel  cogitare  horrct  confcientia ,  ac  vt  aiiam  tibi  &  il- 
lismentemdetjDominumfupplex  ex  animo  precor. 

Tt  3 


fo6  Mak.    Post:  Cap.VIII. 

^o  emmjure^  vt  aitalicubi  Bellarminus  (cui  tecum 
hacc  caufa  eft  communis)  mihl  imputAtur ,quod  meum 
non  eB  ?  qux  hxc  iuftitia  ,  peccatum  quod  alioqui 
omnium  commune  non  cft ,  imputando  omnibus 
commune  facere  ,  ac  propterea  omnes  homines  tam 
feusre  punire  >  Non  e(l ^  inquis^/^r/w//;»  illud peccutum 
communs  or/2mh^,  nifi  tmputdt.one ,  quia  fiiUcet  ommhui 
imputat^ir.  Ergo  inquam  ,  antequam  Imputetur  om- 
nibus ,  communc  non  eft  omnibus.     Quod  igitur 
commune  cft  omnibus,  id  foli  ifti  imputationi  ,qu2e 
fcilicet  adio  Dei  eft   iudiciaria  ,  imputandum  eft. 
Confidera  ,  quaefo ,  quae  fit  falfa  &:  iniufta  imputa- 
tio,  fi  hec  non  eft,  Et^an  conueniatDeo  a6:io,  qua 
nos  alioqui  non  pcccatores ,  peccatores  faciat ,  & 
quidem  formalitcr,  &:perfe5  &  annon  hoc  fit  cau- 
fam  omnium  noftrorum  pcccatorum  &:  malorum  in 
Dcum  referre  j  &  di  gloriam  creatori  tuo  &  redem- 
ptori.    Reuocain  animum  quae  dixi  Cap.  3.   hujus 
cxaminis  §.  lii.  Nequc  puta  tuam  iilam  fentcntiam 
effc  cx  fontibus  vel  patrum  antiquorum,  vel  eorum 
qui  primi  &:  praecipuc  manum  admouerunt  Ecclefix 
Rcformandac  f^culo  fuperiorcjhauftam  &dedudam. 
Longe  aliter  illi  fcnfcrunt,  vt,  Dco  dante  ,  faciam 
alio  Capite  manifeftum.  Nunc  mihi  fatis  cft  tuorum 
argumentorum  nodos  folucre. 

Addis,  idem  demonfirari  ex  fromifione  Euangdij  illic. 
inferta  verf.iS'  defemine  mulieris^  chriflo (ciltcetvindice 
generis  humaniyContrituro  caputferpentis.  ^u^madmodum 
€xpxna  communi  aJJeritHrpeccatumfuif/e  commune,fic  ex 
Kemedis  comuni  ad  delendum  illudpeccAtumyfequitHr  illud 
peccatumfufie  omnihtu  commune,  At  primum  commu- 
nc  fatcor  pcccatum,  fed  fitum ,  aon  in  iPE^putationc 


De    A  R  G.    1    VeT.    TtStAMENTO.  307 

peccati  adualis  Adamijred  in  corruptione  omnibus 
indta  •,  &  conuTsune  facluin  ,  non  imputatione  diui- 
na  3  Ted  gcnerationc  carnali.  Alioqui  Diabolus  fua 
tcntatione  vnicum  hominem  peccatorem  cffeciffct, 
Deus  (  cogitans  totus  cohorrcfco  )  fua  illa  imputa- 
tione  rcliquos  omnes-^cujusimputationisdcmonflra 
fi  potcs  vcl  necelfuatem,  vel  iuflitiam.  Cicterum 
quantumuis  commune  fit  remedium ,  tamen  non  ap- 
plicatur  ,  non  imputatur  vlli  adulto ,  nifi  confen- 
tienti  ac  per  fidem  illud  apprehcndenti,ncc  noftrum 
cft  nifi  Chrifti  &  Dci  dono.  Donari  autem  a  Deo 
nobis  peccatum  adualc  Adami  abfit  vt  credam.  Vis 
autem  imputationem  pcccati  a<^ualis  Adami.  antc- 
cedeie  omncm  noftrum  fiue  habituakm,  fiuca<5lua- 
lem  confenfum.  Tuam  igitur  potius  fententiam 
communc  hoc  remcdium  euertit  ,  quam  firmat. 
Qujd  quod  mihi  arma  miniftrattux  iili  imputationi 
funefta  >.  Sic  enim  ratiocinor.  Id  cui  remcdium 
commune  opponitur,veleft  ipfum  com.mune  malum 
vel  caufa  cur  fit  malum  commune.  Opponitur  hoc 
loco  rcmedium  commune  ferpemi^  nec  cft  ferpcns 
ipfum  commune  malum,  Ergo  ferpens  cft  caufa  cur 
fit  malum  communc.  Non  eft  autem  caufa  mali 
communis ,  niii  aut  illud  ipfe  omnibus  infpirauerit, 
aut  faltem  tale  malum  in  vno  produxerit,  quod 
fponte  ,  pet  (c  ,  naturali  vi  fua  fcfc  in  omnes  vt  vc- 
nenum,vtpeftis,diffuderit3&  propagaucrit.  Imputa- 
tio,  inflidio  poenx  Dei  opus  eft,  non  ferpentis  anti- 
qui.  Si  igitur  peccatum  aduale  non  eft  omnibus 
commune ,  nifi  imputationc  *,  quia  Deus  illud  omnl- 
busimputat,nccciUn  nobis  peccatum  ot iginale  feu 
vitium  inh«rcns, niii  quia  nobis  inpoenam a^ualis 


3oS  Man.  Po$  T.  CAf.   VIII. 

illius  imputati  a  Dco  infligitur  ,  mali  commumtas 
non  cil  a  fcrpcntc  •,  Ncc  ifta  priuatio  iuftitis  ori- 
ginalis  Sc  corruptio  haercditaria  virus  cft  fcrpcntis  , 
quod  nobis  afflauit ,  fcd  (  quod  horrct  aninius  meus 
diccre  )  Dci  cflFcdum  5c  opus.  Diccs  fgrtalTc  mor- 
tcm  cflTc  opusDiaboli,quxtxmenpcccatum  fcquitur 
diuinx  imputationis  &  iudicij  intcruentu.  ncmpc  , 
quia  Diabolus  caufa  cft  pcccati  ,  quod  per  fe  S^ 
natura  fua  meretur  mortem,  nec  potcft  ci  in  quo, 
vel  a  quo  cft  ,  nifi  intercedat  fatisfadio,  non  impu- 
tari.  At  pcccatum  iilud  primum  adlualc  Adami , 
cujas  ipfi  author  fcrpens  fait,  natura  fua  non  me- 
rebatur  omnium  hominum  corruptionemmoralem, 
nec  crat  natura  fua  ciufmodi,  vtfahia  diuina  iuftitia 
non  poffet  non  imputari  omnibus  hominibus  ad  il- 
lud  vitiumipfisinfligcndum.  Qoodii  putes  talc  fuif- 
fc  natura  ,  &:  difcedcs  a  fcntentia  magnorum  viro- 
rum  qui  tecum  imputationem  illam  tuentur,  dc 
pcrgratum  nobis  fcceris ,  fi  id  docueris  Sc  pro- 
baueris. 

Secundum  tuum  Argumentum  exfculpis  cx  Pf. 
32.1.2.  Beatu^  cm  dlmimtiir i/r^uamatio j  cui  tcgtur 
pccatum :  Beattis  homo  cui  non  imputauit  Vominu^  ini- 
qmtatem  ,  ea  artc ,  quam  mihi  mirari  magis  licet , 
quam  alfcqui.  Quis  enim  mentis  oculus ,  vt  vt  lyn- 
ccus,  videre  poflit  in  iliis  verbis  immcdiatam  pec- 
cati  aclualis  Adami  tbti  poftcritati  imputationem  ? 
Tu  tamcn  multis  vcrbis  cificcrc  conaris,  vt  cam  tc- 
cum  in  illis  videamjfcd  non  poflum.vtinam  tui  argu- 
menti  vim  adhibita  forma  fyllogiftica  rctcxiflcs,  nec  < 
magna  verborum  copia  obruiffes^  cx  quibus  eam 
ciacice  non  poiruna.TcftaturPfakcsin  gcncrcbeatura 
cffc 


De  Arg.'  e  Vet.  Testaminto^  50^ 
cfTe,  cui  peccatum  non  imputatur,  nempe,  quodvel 
commifit,  vel  in  fc  habet ,  quod  autem  pcccatum 
nobis  poflit  iare  imputari,  vel  non  imputari  non 
docct.  ^ V oh2i.s  rmfirum  effe  cui  peccatum  imj/utatftr  , 
Concedo ,  Addis ,  Ji  boc  verum  efi  in  genere  de  omni 
feccato ,  njcrnm  etiam  ejje  de  peccaio  originali  ,  qued  in 
^d.tmo  contraximm  y  ab  Adamo  dicendum  fuifTe  vide- 
tur.  Conccdo  hoc  quoque.  Subjicis,  vitium  illud 
originis  efTe  poenam  primi  peccati  primorumparcn- 
tum  j  id,  quoniam  poenam  proprie  di^am  intelligis, 
id  ipfum  efl  quod  intcr  nos  quacritur.  Ais  nomina , 
quibus  Pfaltcs  pcccata  nuncupauit ,  pofTe  primam  il- 
lam  Adami  rebeHionem  fignificare  ,  nempe ,  haud 
minus,  quam,  vel  Caini  homicidium,  vel  populi 
Ifraelitici  rebellionem.  Adjicis  eam  efTe  cyV/^jqua 
voce  vfus  eft  Apoftolus  in  citando  hoc  loco ;  Eflo^ 
quid  inde  fequatur  nondum  intelligo :  idem  enim 
deCaini  homicidio  ,  de  Sodomeorum  criminc,  de 
Abfcalomi  inceflu  &  rebellionej&deniquedequouis 
aHo  cujufuis  fcelcre  diccre  licet.  Sed  tu  ipfe  aliquid 
concludis ,  te  igitur  audiamus ,  Inde ,  inquis ,  conclu- 
dere  dehemta  ficundum  ApoHolum  njerbis  Prophetx  'vten^ 
tem ,  lUum  ejfe  bcutum  cui  peccata  non  imputantur ,  ^  e^ 
confiquenti ,  illum  efifc  mifaum  cut peccdta  imputantur,  d* 
cum  mifiria  nofira  tAafit  a  peccato  primo  Adami  ,fipec^ 
catum  illud  nolis  imputaur,nos  ejfe  mi/eros,fi  e  contra  no» 
bis  non  imputetur ,  nos  ejfe  beatos.  Tu  nobis,  opinor 
fubfumendum  reiiquifli ,  Atqui  non  fumus  beati  : 
Ergo  nobis  peccatum  illud  imputatur.  Taceo  hujus 
tui  argumenti  materiam  ob  terminorum  multitudi- 
ncm  formam  fyllogifticam  non  admittere.  Taceo 
idempoffe  de  quouis  alio  peccato  dici,  fi  nobis  impu- 
~ "   "  Vu 


310  Maic.    P^ost.     Cap.  VIII. 

tetuf  3  nos  eflTe  miferos.  Aio  vt  beati  fimus ,  non  fuf- 
licere  vnius  cujufdam  peccati  non  imputationem, 
fed  requiri  omniuni.  Aio  conferread  mcam  beati- 
tudinem ,  non  fi  mihi  aliquod  peccatum  non  impu- 
tctur,  puta  inceflus  ludae ,  fed  fi  mihi  illud  non  im- 
putetur  cx  gratia ,  quod  inihi  pofTct  imputari  ex 
iuftitia.  Nego  autem  nobis  primum  peccatum 
aduale  polfe  imputari  ex  iuditia.  Aio  denique  mi- 
(eriam  noflram  totam  effe  a  peccato  primo  Adami , 
non  quia  nobis  proxime  imputetur,fed  quia  caufa  efl 
ejuspeccati,  quodquia  nobis  inefl^ac  proinde  no- 
ilrum  eft ,  potefl  nobis  imputari  ex  iuflitia. 

Ad  firmandam  hanc  tuam  rationem  citas  ratioci- 
nationem  Apofloli  probantis  Abrahamum  fuiffe  iu- 
Hificatum ,  quia  credidit  Deo  j  &  imjfutatum  ejl  ei  ad 
wjlitiam.  Quis  vnquam  fperaffet  inde  pofle  effici, 
primum  peccatum  atiualc  Adami  omnibus  homini- 
bus  imputari  immediate,  &  quidcm  ad  hancpoenam, 
eorruptionem  fcilicet  hxreditariam  ?  Nam  hsec  efl 
noftra  qusflio,  cujus  aifirmatio  tibi  formaliter  con- 
cludenda  fuit.  fubtilem  profedo  tc  effe  oportet ,  ac 
niirum  artificem  argumentorum ,  qui  ex  huiufmodi 
locis  conficere  illam  imputationem  poffis.  Sed  quid 
indcconcludis?  (nam  oinnia  tuaverbahuc  transferre 
operofum  cffct ,  nec  neceffarium.  )  ^^emadmodum 
igitHTj  inquis,  homo  tufiificatur  d^  heatm  eft^qma  credit 
in  eum  qm  iuftificat  imfium  s  &ftdes  eim  illi  tmputatur, 
ad  iuftitiam  ftne  opertbus ,  qm*  peccatum  non  imjfuta- 
tur  jfequiturex  regula  contrariorum ,  hominem  damnari 
C^  miferum  ejfi  qui  non  credit  in  Deum,  quta  feccatum  tlit 
imfutatur  ad condemnationemy  Conccdo.  Addis,  &  in 
genm  omnefcccatHm  qmdcommiftt,  Fateo^.  Subjungisj 


D  E    A  R  G.    E    V  E  t.   T  E  S  T  A  M  E  •«  T  6.         ■  Jll 

^  in  Jp:cU  hocpcccatum  <^damt ,  ^/^<?df  /^y^iw  conHitw.t 
fecc  torem.  Hoc  jam  nego ,  {iquidem  ,  vt  par  eft ,  per 
peccatum  Adami  ejus  peccatum  adualc  intelligis, 
necnon  imputationem  immediatam.  Id  enim  (vtha- 
beterudiiiirmiasChamicrus)  nos  peccatorcs  confti- 
tuit  nonformaliter,  fed  caufaliter  ^  qui  de  re  fuq 
loco. 

Haecfola  inuenifti  in  vetere  Teftamento ,  quibus 
illam  imputationcm  concludi  pofle  putares.  Potuif- 
fem  &  refponfiones  meas  magnorumTheologorum 
authoritate  fulcire  ,  &  ijfdem  ex  locisialia  argumen- 
ta  promerc  tuis  infefta ;  fed  confulo  breuitati,  &; 
nolo  te  nimia  argumentorum  profufione  legcntem 
fatigarc.  Loca  in  quibus  Deus  vifitarc  dicitur  ini- 
quitatem  patrum  in  tilioshic  ne  commemorafti  qui- 
dem:  vidifti  enim  ea  efte  ad  tuendam  aduerfus  mea 
argumenta,quam  ad  probandam  imputationem  pec- 
cati  adu.ilis  Adami,magis  accommodata.  Reucra 
enim  inde  nullumargumentumconhci  poteft ,  quod 
nonaequc  de  alijs  Adami  peccatisacde  primojdeque 
aliorum  parentum  noftrorum  peccatis,  acdeAdami 
procedat  :  &  limitatio  illa  in  quartam  generationem 
rcpugnatapcrre  imputationi  iliimitatx  in  omnes  ge- 
nerationcs:  &  altcra  illa  limicatio  tntjs  qui  me  cde^ 
runt  praclupponit  odium  Dei  in  ijs  qui  vifitantur : 
cum  imputatio  primi  peccati  adualis  nulium  in  in- 
fantibusviiium  prxfupponat,  fed,  fitibi  crcditur, 
faciat.  Verum  de  his  locis  alibi. 

Nunc  mihi  licet  ita  argumentari.  Si  dogma  de 
imputatione  primi  pcccati  a^iualis  Adami  omnibus 
&fmgulis  hominibus  verum  eft  &  credcndum,  vtiq-, 
rcuclatumcftialicubiia  vcteriTeftamento.Atqui  nul- 
^ "  Vu  a 


'512  Man.    Post.    Cap.    VIII. 

libi  reuelatum  eft  in  veteriTeftamento.  Non  igitur 
eft  verum  &  credendum.  Minor  patet  ex  hac  noftra 
difputatione.  Majorem  probo ,  quia  lex  comparata 
cftad  detegendum  Sc  patefaciendum  peccatum:  per 
legem  cft  cognitiopeccati.  Non  fungitur  autemfuo 
hoc  munere,  vti  par  cft,  fi  non  patefacit  illud  pecca- 
tum  quod  eft  omnium  hominum  communCjquodeft 
omnium  aliorum  caufa  ,  vnde  omnium  hominum 
condemnSitio  pendet.  Non  patcfacit  autem  fccun- 
dum  tuam  fententiam  ,  qui  peccatum  ejufmodi  vis 
eftc  primum  peccatum  aduale  Adami  omnibus  ho- 
minibus  imputatum,  nifi  hxc  imputatio  cx  lege,  feu 
vetere  Teftamento  colligi  poflit.  Deinde,  fipecca- 
tumillud  aduale  omnibus  imputatur  proxime,  idqj 
tenentur  homines  credere,  nititur  imputatioillalege 
aliqua,  cuius  etiam  opc  cognofci  debet,  eaque  valdc 
antiqua.  Cum  igitur  nulla  ejufmodi  lex  occurrat  in 
veteri  Teftamento ,  nullam  effe  illam  imputationem 
fatendum  eft.  Denique  Ifraelitx  incredulijqui  antc 
Chrifti  aducntum  mortui  funt,iudicati  funt  fecundum 
legem  quam  a  Deo  per  raanum  Mofts ,  acceperunt. 
Atqui  fecundum  legem  danari  non  potuerunt  imme- 
diate  ob  peccatum  aduale  Adami,  nec  ipfis  illud  im- 
putari,  nifi  fecundum  legem  conftare  potuerit  id  pec- 
catum  eorum  ftngulorum  fuilfe  peccatum.  Idem  de 
omnibus  alijs  hominibus  diccndum*.  Fit  enim  omnis 
iudiciaria  imputatio  peccati  &  inflidio  poenae  fecun- 
dum  aliquam  legem.  Atqui  imputatio  immediata  pec- 
cati  adualis  omnibus  hominibus  &  vitij  inhaerentis 
inflidio,  fijVt  tu aisjcft^vtiquc  iudiciaria  cft.  Fit  igitur 
fecundum  aliquam  lcgem.  Eam  crgo^fi  potes,  profcr. 
Nulla  ccrtc  dcprchendi  poteft  in  vllo  loco  fcripturaf. 


De    ArG«    -B    NoVO    TEStAMlNTO.  31^ 


C  A  P  V  T      IX. 

Rejponjio  ad  jirgHmenta  ,  qutie  pro  primi  peccati 

aBualis  immediata  omnihus    hominibfis 

imputatione  ducuntur  e  T^ouo 

Teftamento, 

PVgnas  deinceps  argumcntis  e  Nouo  Tefta- 
mento  petitis ,  nec  aliunde  quam  ex  Rom.  v.  12. 
&  feqq.  Reuera  fi  quis  eft  in  tota  fcriptura  locus , 
vndc  primi  peccati  adualis  imputatio  immediatato- 
ti  generi  humano  conflci  poflit ,  hic  profedo  vnus 
cft.  Ea  tamen  non  video  quo  pa(fto  elici  poflit,  pofi- 
ta  hachypothefi  manafte  a  primo  peccato  Adami  in 
omnes  homincspcrgenerationem  carnalemvitium, 
quod  verepeccatumeft,  damnando  generi  humano 
fufficiens.  Atque  ita  fentio,  aut  argumentis  ex  eo 
capite  dudis ,  aut  huichypothefi ,  quam  omnes  pro- 
teftantium  Ecclefiie  conftantilfimc  hadtenus ,  tenue- 
runt,  renunciandum  elfe.  Quo  autem  confilio  a  te  (it 
fa(5i:um,  nefcio,  quodcum  in  Thefibusobuiam  iuerini 
argumcntis  quae  ex  Rom.  v.  ducuntur ,  &:  meas  ref- 
ponfiones  omnes  tibi  percurrendas  ac  refellendas  pro- 
pofucris  5  tu  tamcn  eas  ad  caput  vfque  ix.  traiiatus 
tui  relegafti  nulla  prorfus  earum  mcntione  fada  hoc 
loco^quo  argumenta  illa  tradas,  interpofitis  etiam 
intcr  eas  &hanctuamtra^ationem  tribus  capitibus, 
quibus  meam  fententiam  humanis  teftimonijs  op- 
primere  conaris.  Si  conje(^urx  locus  dandus  eft ,  ea 

Vu  3 


314  M  A  N.    P  O  S  T.    C  A  P.      I  % 

ratione  animos  lectorum  occuparc  voluifti  ac  prx* 
munirc  ,  ne  mearum  refponfionum  &  rationum  acu- 
leislaederentur.  Inquo,  Ti  hoc  tuumcontilium  fuit, 
videris  mihi  caufx  tuae  diffidiife  ac  obfuilfe.  Veritas 
cnim  artem  hujufmodi  non  defiderat,  fmiplex^apcr- 
ta ,  ingenua ,  candida ,  humilis  etiam  cum lit,genero- 
fum  quid  fpirat,  libi  (quse  omni  re  fortior  eft)  & 
Deo  veritatis  fidens  tum  maxime  Ixtatur  &  fplen- 
defcit  &  fulget,  cum  fuo  contrario  ,  vt  vt  fucato  ^ 
comparatur.  Id  autem ,  fme  ilto  fiue  ah'o  confilio  a  te 
lit  fadum  ,  noftram  difputationem  conturbat,  &  di- 
Hrahit ,  &  multa  cogit  repetere.  Huc  accedit  quod 
hoc  loco  commentarium  mihi  videris  fcribere  potius 
quam  fyllogifmos  ncctere :  nec  habcre  ob  oculos  fta- 
tum  controuerfiae  bene  conftitutum  &:  purgatum , 
confundis  enim  fxpe  quaemaxime  diltingui  debcnt  j 
admifces  ct iam  quaedam  qux,vt  in  fe  vera  lint,  huc  ta- 
mcn  non  fpectant ,  quale  illudeft  quod  obferuas ,  & 
aliquot  exemplis  probas,  faepe  vm/m  apud  Hebraeos 
propr/mofuml.  QTpminus  enim  hoc  loco  fic  pofTit 
accipi  obftat  oppolitie,quam Apoftolus  inftituit  inter 
vnum  hominem  &:  vnum  hominem ,  illum  Adamum 
huncChriftum.  Itcm  inter  vnum  7m^^&>/Mi  &  vnum 
6/)j«uV-«  vt  taccam  fcopum  Apoftoli  flagitare,  vt  vnitas 
hoc  ioco  opponaturpluralitati :  icd  non  iuuat  excur- 
rcre.  Satius  igitur  vt  ego  quidem  arbitror  fuiffet  j 
qu|  tu  locis  difclula  &  difiunda  effc  voIuifti,ea  vitan- 
dx  vel  txdiofae  repetitionis ,  vel  incommodae  diftra- 
(fiionis  caufa,in  hunclocum  comportare,ac  vno  coti' 
tcxtu  fermonis  cohaerentia  fimul  oculis  legentis  fub- 
jicerc^  fed  quia  tibi  alitcr  vifum  eft ,  tuac  methodo 
meain  accommodaba,  teque  fequar;<?' Wc^f,  eaque  ar* 


De  Ar  g.  e  Novo  Testaminto.  315 
gumenta  expendam,  quae  tu  ex  Rom.  v.  colligerepo- 
tuifti  meisThefibus  in  alium  locum  rejedis. 

Ordiris  a  verf.  12.  is  iic  habet,  wWp  ^'ivos  ctv^a^^4 

tnMTOi  ctv^paTnii  0  ^vctj©-  S^uiK^v ,  «^'w  Tmvm  tifx^ov.  SicutteT- 
'vnnm  homine  feccatumm  mnndim  introiit^d^per^eccaium 
wors  3  ^  ita  in  omnes  homines  mors  pertranjfjt ,  eo  quod. 
cmnes  peccarunt^Siz^T^Ql  locus:nunceum  excutiamus. 
S\  quodin  eo  latet  argumentum  illius  imputationis, 
id  proculdubio  vel  ex  verbis  fcccatnm  in  mundum  in- 
troiity  vel  ex  {cc[uenuhus ^er peccatum  mors ,  vel  cx  his 
Vs^jVeldenique  ex  verbo  ^t^ov  peccarunt  ,  excidet. 
Ex  verbis  illis,^^^^^///;^  in  mundum  introijty  quaf- 
cunque  inpartes  te  vertas,  non  elicies,  nifi  iltud, 
Si  per  peccatum,  quod  in  mundum  introiit,  intel- 
ligendum  eftpeccatum  primum  adiuale  Adami,  &: 
non  potuit  peccatum  adtualc  introirc  in  omnes  ho- 
mines  aUter  quam  per  imputationem  ,  confequens 
efl  prim.um  peccatum  aduale  Adami  imputariornni- 
bus  hominibus.  Atqui  prius  efl  verum-,  Ergo  &:  po- 
fterius.  Ncgo  vtrumque  antccedentis  membrum. 
Tu  prius  probas  5  nimirum,  per  peccatum  quodin 
mundum  introiit  inteUigendum  eflc  primum  pecca- 
tum  actuale  Adami ,  fed  addis  (quod  tuam  mentem 
obfcurat )  id  peccatum  in  nos  transfufiim  origmde  dici: 
Ec  mox  ^-jjeccatum  originale  in  nobis  ex  illo  e(le :  Item, 
Adamum /»;?(?/  corruptiomm  genitnra  transfidijjeycjuam 
feccatnm  originale  dicimus ,Yx  paulopoft^hocpeccatum 
ab  ifjb  quidem  Adamo  comniijfum  cjfe ,  fed  cuLpa  atque 
reatu  per  tmputationem  in  nos  trafttfe  ^  idcoque  in  ipfo 
a^tuale  &  perfonalc  fuifje^  fid  in  nobis  ortginalc  dici.  Sic 
inodo  peceatum  originaiecum  peccato  aj^ualiAdami 


^\6  M  A  N.     P  O  S  T.      C  A  P.    I  % 

confundis.modb  diftinguis,&  modo  peccatum  adua- 
le  Adami  cum  corruptione  originaria  commifces  , 
modo  ab  ea  feparas.  Loquere  ,  te  rogo  &  quaefo  , 
diftindlius  &  magis  enucleate  :  nihil  enim  adeo  veri- 
tatis  indagationi  officit  ^ac  vel  ambiguitas  orationis, 
vel  ejus  cui  tecum  res  efl  inconftantia  &  lubricitas 
fermonis.  Si  jquod  nonnuUi  faciunt,  duo  credis 
peccata  originalia,  vnum  imputatum  ,  alterum  no- 
bis  inhxrens ,  cur  nuUo  loco  id  dicis  aperte  ?  Si 
non  nifi  vnum  credis ,  dic  conftanter ,  aut  cum 
Pighio  id  eife  peccatum  aduale  Adami  nobis 
omnibus  imputatum  ,  aut  cum  fidei  confelTione 
noftrarum  Hcclefiarum  corruptionem  hsreditari- 
am  ,  feu  vitium  inhacrens  :  nec  duo  ifta  pcrmif- 
ce  aut  confunde,  quse  fecundum  tuam  fententiam 
maximo  interuallo  inter  fe  diftant.  Peccatum  pri- 
mum  adluale  Adami  ante  quinqu:^  millia  annorum 
commiftum  praeteriit,  ncc  permanfit  in  reram  nata- 
ra:  vitium  inhjErens  cum  natura  humana  permanfity 
eftque&  viget  hodie.  Illud  vnicum  eft  numero, 
hujustot  furit  indiuidua  quot  homines.  Illud  fuit 
SLdlo  3  hoc  fe  habet  ad  modum  habitus.  IUud  extra 
nos  eft  5  nec  poflfibile  eft  efte  in  nobis ,  hoc  eft  intra 
nos  in  nobis  haerens.  Illud  tu  putas  noftrum  efte,  fed 
imputatione  duntaxat  Dei ,  hoc  vere  noftrum  eft  , 
nobis  penitus  infixum ,  &  inhaerens :  Illud  vis  'efte 
culpam,  hoc  iliius  poenam.  Hac  ambiguitate  &  con- 
fufione  fublata,  videamus  quibus  rationibus  probes, 
Apoftolum  per  peccatumquod  in  mundum  introiit 
peccatum  aduale  Adami  intelligere.  quae  certe  fult 
iententia  Pighij ,  quam  ipfe  Bellarminus  aliquot  ar- 
gamentis  confutauit,  fednolo  teprxjudiciis  vrgerc. 

Vteris , 


D  B    A  R  G.     1    N  O  V  O    T  E  s't  A  M  E  1>J  T  O.  3 1  7 

Vtcris,  quantum  coUigere  poflumjquatuor  argumen- 
tis.  I.    Per  vnum  homincm  Apoftolus    intelligit 
primum  homincm  fcih'cct  Adamum.  Ergo  per  pec- 
catum  quod  per  vnumhominem  introiitin  Mundum 
intelh'git  primum  peccatum  adualcAdami.    Nego 
fcqui.  Non  enim  Apoftolus  dicit  Adami  peccatum, 
fed  per  Adamum  peccatum  introiiffe  in  Mundum. 
Adamum  confiderat  vt  huius  peccati  caufam ,  Mun- 
dum  5  id  eft  3  homines  vtfubie^um  :  nccdocerc  vo- 
luit  5  quis  primus  in  Mundo  pcccaucrit  (  nam  Ada- 
mo  prior  Eua ,  &  hac  prior  diabolus  peccauit  )  fcd 
In  omnes  homines  per  Adamum  introdudam  efle 
corruptionem  peccati.  2.  Apoftolus ,  4^//  de  jfeccato 
qudd  Mundum  infccit ,  &  mortem  inmxit*  Hoc  autem 
ccmemt  tantum  peccato  aituali  K^dami  ex  quofeccatum 
$riginale  in  nohls.  Ergo  Apoftolus  agit  tantum  de  pcc- 
cato  aduali  Adami.  Diftinguo  peccatum  quod  Mun- 
dum  infecit :  nam  infeciffe  dicitur  vel  formah*ter,  vel 
caufalitcr  fiue  efficicnter.   Priori  modo  mundum  in- 
fccitvitium&  corruptio  inhaerens,  pofteriore  pec- 
catum  aduale Adami.  Loquitur  autemApoftoius  hoc 
vcrfu  de  peccato  quod  infecit  mundum  priori  modo: 
non  enim  ait  pecatuminfcciffe  mundum, it^mtroijjfe 
in  mundum,  Peccatum  aduale  Adami  mundum  ia- 
fecifle  ^\dxMx  caufaliter  .^  quia  caufa  eft  cjus  peccati 
quod  introiit  in  mundum.   Peccatum  vero  quod  ii> 
troiit  in  mundum ,  ciim  fit  intra  mundum  formalitcr 
cum  afficit  &  inficit  in  quo  cft.  3.  »5  AfJ^-na.  cum  arti- 
€ulo  certum peccati  indiuiduum  defignat ,  adeo  quidem  it 
vix  apud FauUm  muenias  Tiuu  A/X^Tjew  addito  articulo  aliud 
decbrare ,  vt  notant  dociifimi  interpretes.     Ergo  non 
dcfignat  corruptionem  hxreditariam  3  qua;  noa  eiL 


5iS  Ma'n.  Post.  Cap.  IX. 

vnum  peccati  indiuiduum  ,  fed  peccatum  acflunle 
Adami.  Nego  antecedeiis.  Nuilum  interprct-^m  me 
legere  memini ,  qui  nomen  t^i^^^T^^  cum  prifixo  arti- 
culo  obferuet  certum  pcccati  iudiuiduum  feu  fingu- 
Jare  quoddam  peccatum  vnumnumeroapudPauium 
fignificare :  contra  obferuant  id  ferc  vbique  hseredi- 
tariam  illam  corruptionem  ,  qux  in  omnibus  homi- 
nibus  ineft  ab  ortu ,  defignare.  Quarta  denique  tua 
ratiocft  petita  ex  ah'js  nominibus,  quibus  tu  putas 
Apoftolum  hoc  peccatum  quod  in  mundum  introiit 
infigniuifte.  Quod  in  feqttenttbfs  verJibHi  Apofhlui 
'vocat  Tm^^i^-anv  tranjgy ejitonem  j  TTu^-nfatM,  lapfumfen  dc- 
ficlionem ,  Tr^yjahji  inobeditntiam^  illud  elt  peccatuni 
aduaic  Adami.  Atqui  hoc  pcccatum  quod  in  mun- 
dumintroiit,  vocat  Apoftolus  Tmz^&Amv^Tn^-nlafM^  &: 
t^;wtw.  Ergo  hoc  peccatum ,  quod  m  mundum  in- 
troiit  5  eft  peccatum  aduale  Adami.  Refpondeo 
diftingucndum  elfc  nomen  m^-niaiM  a  duobus  alijs : 
liloenim  Apoftolus  modo  peccatum  Adami ,  modo 
vitium  ex  peccato  Adami  in  omnibus  hominibus  or- 
tum  defignat :  His  folum  pcccatum  Adami  fignificat, 
non  quidcm  a^tuale  pr^cifum  ab  habituali ,  fcd  fi- 
mui  cum  habituali.  Itaque  quantum  ad  hoc  nomen 
mL^T^aiMi.  attinet ,  ncgo  Maiorcm  :  quantum  veroad 
alia  duo  ,  nego  minorem.  Dcinde  ncgo  Apoftolum 
vllo  eorum  trium  nominum  pcccatum  aduale  Ada- 
mi  dcfignalTe  praecifum  a  corruptione  quam  in  Ada- 
mo  pepcrit ,  cum  tamen  de  pcccato  aduali  ita  pr^ci- 
fo  intelligenda  fit  haic  noftra  controuerfia.  Viscniin 
pcccato  ilio  fuo  aduaii  Adamum  meruiiTe  cum  fibi 
tum  nobis  illam  corruptionem.  N un  crgo  potes  pro- 
bare  per  «^fy^s^  hoc  loco  peccatum  a4tuak  Adaau 


De  Arg.  e  Novo  Testamento.  gij 
effe  inrelligcndum.  Fac  tamen  intelligi  •,  negabo  pec» 
catum  illud  introiifle  in  mundum  per  imputationem;; 
fed  dici  introiifle  in  mundum  ,  quia  fuum  vcnenum 
reliqait  in  Adamo ,  quodfinc  eiufraodiimputationc 
ferptit  ab  Adamo  in  Serhum ,  a  Setho  in  Enofch ,  ab 
hoc  in  Kcnancm  ,  &  ita  paulatim  a  patre  in  fih*os 
manauit ,  dbncc  ad  nos  perucnirct  propagationc  6c 
multipHcatione  naturah*. 

Suftinuiimpetumtuum^vidcanpoffismeum.  Hinc 
cnim  mihi  furgit  argumcntum  tuam  cuertens  fen- 
tentiam.  Dabis  mihi  profcdo  dogma  illud  de  irapu- 
tatione  pcccati  adualis  Adami  toti  generi  humano, 
fi  verum  eft ,  fi  credcndum  cft ,  doccri  alicubi  in  Scri- 
ptura  abfolutilfimafidci  noftrie  norma.  Dabis  etiam 
ficubi  docetur,  docCri  in  hoc  loco,vbi  Apoftolus  quic- 
quid  ab  Adamo  mali  in  humanum  genus  manauitcx- 
plicat accurate.  Dabis tandem quaecunquc mala Ada- 
mus  cum  poftcris  fuis  communicauit,  ea  ab  Apofto- 
lo  reuocari  ad  ha:c  duo  ^pccatum  Sc  mortem,  Vidca* 
mus  ergo  quodnam  pcccatum  intclligat.  Tu  vis  cfTe 
peccatumadualc  Adami  imputatum  omnibus  homi-^ 
nibus  ad  duaspoenas,  priuationem  iuftitia;  originalis 
feu  vitium  originale,  &  mortem.  Ego  dico  effe  vi- 
tium  originale  fcu  corruptionemhxrcditariam  infin- 
gulis  hominibus  inhxrentem  ,  non  autem  peccatum 
aduale  Adami  ftngulis  hominibusimmediate  impu- 
tatum.  Tuam  fententiam  ,  quas  attulifti ,  rationes 
non  probant  :  ijs  enim,  vt  vides  ,  refpondi,  Ego 
meam  fic  probo.  Si  quod  pcccatum  Apoftolus  docct 
Rom.  V.  fuifte  ab  Adamo  cum  omnibus  hominibus 
communicatum  ,  illud  profcc^o  eft  ,  quod  pcr  Ada- 
mum  docetinmundumintroiiffe,  &  peridmortem^, 

' "■  •"  '        "    '      ^  X   X      2 


'320  Man.    Post.  Cap.VIII. 

ita  vt  mors  in  omncs  homines  pertranfiucrit.  Atqut 
pcccatum  illud  ,  quod  docet  per  Adamum  in  mun- 
dum  introiiiTc  ,  &  per  id  mortem  ,  eft  corruptio  hx- 
reditaria ,  non  autcm  pcccatum  aCtuale  Adami  prac- 
cife  fumptum.  Ergo  fi  aliquod  pcccatum  Apoftolus 
docet  5  vti  reucra  docet ,  ab  Adamo  cum  omnibus  ho- 
minibus  communicatum ,  illud  profcdo  eft  corruptio 
hasreditaria  ,  non  autem  peccatum  aduale  Adamf. 
Maiorem  non  negabis  :  cft  enim  manifefta.  Certd 
peccatum  per  quod  ait  mortem  introiiffe  in  mundum, 
hoc  cft,  vt  ipfeexponit^&  tu  poft  eum.,/^  omneshomj- 
nts  ^  cftilludcui  proxime  generis  humani  mortcm  & 
condemnationemafcribir.  Minorem  probo.  Primam 
rationem  mihi  miniftrat  ipfum  nomen  peccati  ««»,<4>i;«< 
fic  enim  (  vt  dod:ilfimus  Bcza  ad  hunc  vcrfum  nota- 
uit  )  vocare  filet  A^oJIoIm  morhum  ilLum  hdreditarium : 
^deo  quidem  vt  'vtx  apud  Faulum  addito  articulo  aliud 
^eclaret.  Morbus  autem  hacreditarius  non  eft  pccca- 
tum  aduale  Adami ,  fed  corruptio ,  &:  vitium  ab  illo 
ortum. 

^jip^         GA.R.     EtJtftfiHifeccAtHmtriglMaleiiHhAreHsiftvifcerihfu 

yui.  §.  homirtHm:,mmine  '^  AfXffi-t^ii^deJigHat  Apojlelpu  ,  ftonejltamenne- 

iJc.         ceJfariHM  ,  vt  vbicumque  vtcabulum  illudvfurpat ,  inteUigatur  id. 

feccatum  :  ijuodfactle  agnofcet  ^  ijuiPaulumlegeritdefeccatelo- 

^uentem  yRom.  vl.  2.  6.  »3:  z.  Cor.  15.  56:  2.  ThefJ.  i,  3.  Heb. 

X11.4. 

PL  AC.  Hacc  primamcarationon  cft  mca , fcd maximi 
viri ,  Bczx  ,  quem  Vir  dodlus  per  lacus  meum  ferir.  Vidc  fis 
eius  Annot.  ad  Rom.  5.12.  Per  pcccacum  eo  loco  id  intelligo, 
quod  Caluinus ,  Beza ,  Martyr ,  alijquc ciufmodi  primx  not« 
Thcologi  jintcUcxerunc ,  a  quibuscateBus,  quimc  innouatac 
dodlrinac  accufant,  difccdunc  :  quodncpatcret ,  mcntioncm 
Bezac,  cufque  verba,  vnde  neruus  &roburargumenci  pen- 
4cb« ,  afls9  qmdtm  vt  vfx  apnd  Pmlm  Mit9  Articuh  Aliudde' 


j 


Di  Arg.  e  NoVo  Testamsnto.  321 
claret t  altofilcntio  Virdo(5lusprxccriic.  Non  cnim  cxeoar- 
gumcncor  ,  quodyi/j/w  co  nominepcccatum  inhacrcns  Apo- 
ilolus  defignec ,  fed  quod  taro  facpc ,  vt  vix  vnquam  aliud  ad- 
dito  articulo  dcclaret ,  hic  autcm  addiiur  arciculus.  Quis  vcro 
ncfcic,  vruaciiTimam  fignificationem  antcponendam  effc  ra* 
liffimac,  nififortcgrauisimpcdiatracio,  qua:  hk  nuUaappa- 
rec,  autt  virodoc^oaffcrcur.  Imo  quatcxcmplaafFcrc,cara- 
tioncm  noftram  confirmanc  potius  quam  euercunc :  in  cis  cnim 
locispcccatinomine  inhsercns  viciumvelfolum,  vel  cumfru- 
•^ibus  fuisintclligitur. 

GAR.  2.  CumimputatiaprimfpfCCAti,  (fr  corruptiohArt" 
ditaria  ,  ffit  tiJ^alfnu,  etiam  hic  peccati  nomine  ,  ex  vi  confeqHcn- 
tia ,  ititelligifojfe  corrttpttonem  illam ,  non  inficiamHr. 

P  L  A  C  Si  eiVciK  ciJ)cufiTTH,j  quandiu  mancc  corrupcio,' 
candiumancrecimpuiacio  :  idquodcura  omniumTheologo» 
rum  renccncia ,  quotquocnonfunt  Pelagiani,  pugnac.  Tolli- 
tur  cnim  impucatjo  rcmilTione  peccaii originalis ,  qua  fic ,  non 
vcneficfcd  vtnc  impucccuramplius.  Quod  fi  pcccaci  quod 
per  vnum  hominem  incroiuic  in  mundum  nominc  corruptio  hac- 
xedicariaincclligitur,quoarguraentoprobabuntilli,  qui  no- 
bisinhac  caufaaducrfantur  ,  peccatum  a(5tualc  intclligi  quod 
noftrura  nonficfadtum  nifi  pcr  imputationem  ?  Nair.  intclli- 
gtndumcffcpcccatuminhzren5&nomcne«(«4)T;<«  cum  articu- 
io,  Sc  maximorum  thcologorum  aucoritas,  &  copfeffio  Ad- 
ucrfariorum  fatis  coniirmant. 

Secundam  rationcm  mihi  fuppcditant  verba  fc- 
quentia ,  «?  r  Mqxov ««r^x;j<  /«  mundum  ifttront.  Per  mun- 
dum  autem  omnes  homines  intelligi  cum  tu  8c  ferc 
omncs  intcrpretes  fatcamini ,  nihiiopus  eft  probarc. 
Sic  igitur  ratiocinor,  Peccatum,  quod  pcr  Adamum 
in  omncs  homines  introiit ,  non  efl  peccatum  a6tua- 
le  Adami  ,  fed  corruptio  hxreditaria.  Atqui  Apo- 
ftoius  loquitur  de  peccatQ  quod  per  Adamum  iaom- 
nes  homines  introiit.  Ergo  loquitur  non  de  peccato 
a(^uali  Adami ,  fed  dc  corruptione  hsereditaria.  Mi- 

Xx    i 


32t  MAt^.   Post;   Cap.  IX. 

nor  eft  Iiquida.  Maior  quomodo  negari  poffit  nbn 
video.  Conftat  enim  &  conucnit  inter  nos  per  Ada- 
mum  corruptionem  hxreditariam  qux  verc  pecca- 
tum  eft  in  omnes  homines  ingrcffam  efTe  :  quo  poli* 
to  5  quid  eftquamobrem  dc  ea  non  accipiamus  Apo- 
UoU  vcrba  ? 

Cap^  G  A  R.  ^SlualepeccatHmAdainhominefommmnminHS 
▼"!•  tranfut  qudm  corruptio.  Nimirfim  corruftio  inhtjione  ,  peccatum 
*    *^'    Ada  reatfi  dr  imfutatione. 

PLAC.  Itanenonmindsinhomiiicsomncstranfiit,  feu 
vtloquitur  Apoftolus,  introiuit,  quamcorruptio  f  Eftnc  igi-j 
tur  pcccatnm  a6l:ualc  Adami  incra  nos ,  non  roinus  quam  cor- 
ruptio?aut  potcftneintranosefTe,  &taniennobis  noninclTc» 
non  inhxrcre  ?  Impucatio  illa  cxtra  nos  cft,  in  Deo,diuquc  an^ 
tequam  cflemus,  fadta:  a(5luaIequoqae  Adami  pcccarum  de-; 
fiii  effe  aliquot  annorum  raillibus  ancequam  cfTc  incipcremuj^ 
qui  igitur  dici  poccft  in  nos  incroiuiffc  ,  &  quidcm  ilia  imputa- 
tionc  ?  Dcinde  conuetiit  mcer  nos  pcccatum  habicuale  per 
vnum  hominem  in  omncs  hominesintraffc,  idqueipfacxpc^ 
riencia  confirmac  ;  fed  non  eonucnit  peccatum  ac^ualc  pcC; 
vnum  hominem  in  omnes  homines  incraffe  s  hoc  cnim  pernc-l 
gamus ,  neque  poteft  probari. Noftra igicur  intcrpretatio  ne^ 
gari  non  potcft ,  cum  fic  in  confeffo.  Suam  igitur  qui  nobis 
aducrfancur,  probencintcrprccationcm  ncceffe  cft ,  antequam 
admicti  aut  poffic  aut  dcbeat.  Denique  cum  duo  illi  introeundi 
modi,  quorum  alter  fingicur,3lter  cft  ccrtus  &  confeffus,  pror-' 
fus  fint  diuerfi,  alccrquc  alcerius  refpe6lu,  vel  nuUus  vel  figura- 
tusfit»  qui  potefttam  diuerfa  vnum  introcundi  verbum  fcmel 
yfurpatum  fignificarc  ? 

G  A  R.  Ctim  caufam  iufiifcationu ,  non  fanElifcationis  htc 
traElet  AfoflolHs  ,  nihilmirumefl  ,  f  exprimaria,  fua  intentione,. 
hic  potius peccatum  aBuale  Adami ,  quAm  corruptionem  illam  in- 
harentem flje^are voluerityCHm peccatum  ah  Adamopatratum,  dr 
reatfu  ex  illo  confequemy  rejpondeat  iuflitia  Chrifii ,  &  tufliflcatio- 
nipereamnoftra  :  corruptio  vero  interna ,  non  illi  Chrifli  iufliti<e 
proprie^  yfedpoti^s  inh^rentiper  Spiritum  SanBum  in  nobisfan^'^ 


Db     ArG.    bNoVO    TEStAMENtOr  ^2^ 

t4ti  rejponde  at.  £)nt  corrHftio  qHantjiffAm  hlcettamfrofterillam. 
^HAm  diximHf  connexionem  comprehendi  potefi,  non  tamen  Apoflo' 
hcHmfctpHm  direG:e  rejpicit,flcHtifeqHentibHS  de  ilU  dtferte  age- 
tnra  PaHlo, 

P  L  A  C.  Quid  ?  Nonnc  corruptio  cft  verc  pcccatum  ? 
Nonnc  ex  illa  confequitur  reatus  ?  Nonnc  omncs  &fingHlos  ho" 
mines ,  ne  paruHlii  qnidem  exceptis  adhncin  vtero  matrnm  deli- 
tefcentibHS ,  aterna  mortis  reos  coram  Deo peragit  ?  N onnc  ab  ea 
nos  imprimisjuftificarioportet  "i  Miruni  cit  qui  nos  innouatac 
do6lrinz  accufant ,  tam  apcrcc  a  recepta  abomnibus  Proce- 
ftantibus  do6lrina  difccderc. 

Deindc  planum  eft  pcccatum  adualc  Adami ,  cum 
adio  fuerit  {ingularis,  &  ,  vt  tu  ipfe  loquerisj/^fr/^- 
mlps  5  qux  fimul  ac  fuit  prxtcriit ,  non  potuilfe  in 
omncs  homines  ingredi.  Ncque  potcs  refpondere 
adionem  illam  (ingularem  6^  numerovnicam  tanto 
antequam  nafccremur  admiffam  in  omnes  homines 
imputatione  introiilfe  :  quis  enim  vnquamfandoau- 
diuit  hanc  phrafim  ,  in  aliquem  introire  ,  fignificare, 
Alicui  mputari  }  Noli ,  quxfo  ,  vt  tuam  fententiam 
tuearis  vim  facercDci  vcrbo.  Adioilla  Adami  nun- 
quamintra  nos  fuit,  fed  ncque  eius  imputatio,  quac  (i 
vUaeflctjDei  adio  eifet  intraDeum  manes,non  intra 
nos.  Si  dixcris  adioncm  illam  Adami  quae  peccatum 
eius  adualc  fuit^introiiffc  innos  dici,non  quidcmra- 
tionc  fui  j  fcd  ratione  poenx  quam  efl  nobis  comme- 
rita  5  vidclicet  corruptionis  hacreditarix  ,  primum 
rurfus  abuteris  verbo  introeundi :  nam  aliud  cfl  poe- 
nam  pcccati  aliud  peccatum  in  aliquem  intrare.  Im- 
putata  funt  peccata  noflraChriflo  vadi  noflro ,  nemo 
tamcn  dixerit  pcr  nos  peccata  inChriflum  introiiffe, 
quamuis  corum  pcenam  in  fe  fufcepcrit.  Cap; 

GAR.     Rejp.\.  EademfHbttlitateoftendipoJfe,perillHdpec~  ym. 
if^tftm ,  »0H  ejfe  tmlUgendHm  ( qn^dtmsn  vtlm  ^»/  hif  rntto-  $  ^*"! 


J24  Man.    Post.    Ca?.    IX. 

ftihns  vtHHttir)  eorrnptionem  hdreditariam ,  'vnicm^ueHtfirumai 
origine  tHhxrefftem.  Nam  ea  corruftio  mnpotefl  dici  intrarein 
ms  :  CHmfit  innAta  &  ingenita  ,  &fenitijfime  inftta  Afrincipit  in 
tjatur^  nofira,  :  iilud  autem  tntrare  aliejuo  dicttur  ,  quodfori^eo 
delatum  efi ,  autvenit  almnde ,  &  antek  tbi  mn  erat.  Certe  nmn 
noftrumfriHsfuiti  (^mmfuit  corfuftm. 

P  L  A  C.  Eadcin  quidcm  cffet  fubtiiltas  \  (i  poffcc  argu-^ 
mcncum  meum  «quc  cotruptioni  ac  peccatoadualiaccom-; 
modari :  nunc  vero  ciim  hacc  viri  dodli  fubcilicas  in  argumenco 
a  meo  valde  diucrfo  (ica  fit,  intelligcrc  non  poffum ,  cur  eadcna 
fubtilitasdicatur,auc  quid  argumcncis  nicis  noccac  ?  Quan- 
quam  vim  nuUam  habct.  Quis  cnim  non  v idet  pcr  illura  pcc« 
cati  introitumnoncffcintcUigendumintroitum  fitum  in  mota 
locali  qui  proprius  cft  corporum  &  fubftanciarum.  Quis 
etiam,  nifi  fic  Pclagianus  ,non  intelligic  peccatummtraffiin 
homines  propagacione  naturali  fimulac  gignimur,  ac  proindc 
in  genitos  tvon  fuifle  foris  delatum  ?  ncmpediciturinnosin- 
traffe ,  quia  rcuera  intra  nos  cft ,  ncc  tamcn  eft  a  creacione ,  auc 
ab  iplahumananatura,  fcd  aliunde,  i  ccntationcferpentii  Sc 
pcccato  primi  hominis  adluali.  Itaque  rcucra  pcr  vnum  ho- 
minem  vicium  illud  in  naturim  humanam  vbi  antea  non  erac » 
nec  effc  dcbebac,  intrauit ,  &  vna  cum  natura  in  nos  omnet.  id 
quod  de  pcccato  aduali  dici  non  poteft,  Quod  igitur  inna^ 
tum  eft ,  id  fl  non  eft  a  natura ,  quominus  pcr  parcnces  in  libc«. 
ros  introiiffe  dicacur,  nihil  poteft  prohiberc.  Sic  potcft  dici  pcc 
paremcm  in  libcros  lcpra  aut  podagra  intraffe  ,  quamuis 
lepra  infic  libcris  ab  orcu.  Non  quidcm  priiis  tcmporc,at  priu« 
tamen  natura  fuimu»  quara  corrupti  fuimus.  Non  potcft  cnim 
corruptio  nacurc  noncffepofterioripfa  nacura.  Cactcrum  ii 
prius  non  fuirausquatn  corrupti  fuimus  ,  &  corruptio  fcqui- 
tur  iraputationcm ,  prius  fuimus  peccatorcs  quam  fuimus ,  & 
pcccatumimputacum  eft  non  exiftentibus,  &  falfum  cft  jixio-- 
ma,  Nonentis  nullafunt  accidentia. 

G  A  R,  2.  Non  efi ahfurdiue  fi dicatur pcccatum ,  aut  aEtia 
fngularu  Ad<t  incroiiffc  ,  qu*mfidicaturChrtfliiu(litia\niri^c 
At  ita  loquitur  Clar.  Amjr.  inparaphafi  huius  verfus ,  per  vnum 
hminem  qui  lefm  Chriftuf  eft ,  vera  mftftia  mrQdulta  eft  in, 

mHndum^. 


D  F.   A  R  G.    ■£    N  O  V  O   T  F.  S  T  A  M  E  K  T  O.  325 

romdtitn ,  ejfiod de  iHptia  impHtata ,  non  mimis qukm  de  inh<tre>;- 
te  dicitur.  J^Hjhis  mn  dtfplicetfi  dicatnr  iufittia  imputata  in- 
troduci  Wincrarc,  cjHidmflaceat ^  JidicatHr  etiam  ,  feccatnm 
impfitatHm  in^roirc  ? 

P  L  A  C.     Dixitne  Clar.  Amyr.  iuftitiam  qua  Chrifto  in- 
hxfic,  pcreum  vnuminhomincsintraffe  f  Non  cerce  :  Atta- 
men  id  ab  eo  dici  oportuit ,  vt  poflfet  cius  locutionc  cxpofitio 
viri  dodli  dcfendi.    Nempe  iuftitise  nommc,  qux  pcrvnum 
homincm  inmundumincrodufta  eft,  aut  vehementer  fallor, 
aut  cum  Calujnoremiffionem  peccatoruni  intellexit,  eamque  Comna; 
introduCtam  voluitnon  inomnes  homines,  aucinomrvcs  crc-  ^''^^"^! 
denccs  fola  imputatione,  fed  impetratam  a  Chrift©  &  donatam  ^'  ^* 
i  Pacce  &  prxdicatione  Euangelij  oblatam  omnibus  &  fidc  ac- 
cepcam  a  credentibus ,  in  quibus  conftans  permancc .  id  quod 
de  aiiluah  Adacpcccatodicifimihcer  non  poceft. 

G  A  R.  3.  (itnx^vJtHe  Introduci  diciturfApius  ,  ^uod  tum 
demum  ejfe  iticiptt,  vt  apud  Gracos  ^ionK^v  SikUjj  intrare  in  iudi^ 
etHm ,  eji incipere  litem ,  Et  Chrifpu  dicitnr  mcrafte  ,  ^  introdu- 
iiusfmjfe in mHndum  , cumin mundo incepit effe fecundfim hnma- 
ftitatemfuam.  AB.  \.ii.  Heh.  i.  6.  Ergo (jr  cumpeccatumin- 
cepit  ejfe  prtmum  in  genere  humano ,  quodfHitperprimorumpa' 
rtntum  inohedientiam ,  merito  dicitur  in  mundum  intraflc, 

P  L  A  C.  Morc  corutn  qui  fubmerguntur,  obulum  quod- 
que  arripit  vir  do6ius  :  fed  fruftra.  Significcc  enim  phrafis 
tiffih^v ^kLcu  a.jpud  GrajccJinciperehcem,  num  fequitur,idem 
vcrbum  cum  quouis  aho  nominc  conftru6tum  pro  incipcrc 
vfurpari  ?  i^nm  e\.  §.  einh^v  hf  r  olnov ,  velhs tIw  Tnhiv ,  crit 
inciperedomumvelvrbem  ,  aut  itaincipere  cflfe  in  domovel 
vrbe,  vc  antea  non  faeris .?  Pcrpcramlaudaturlocus  Aft.i,  21. 
nam  ingredi  &  egredi  Hebraifmus  cft,  ncque  naciuitatcm  ne- 
qucmoitcmfigiiificans ,  fcd  conuerfationcm ,  &  vcl  publico- 
rum  vel  priuatorum  officiorum  fiindlioncs .  vide  Bez.  Ann. i» 
illumlotum.  AlterquoqucHeb  X.6.  virum  doiSum  refclht : 
antcUigcndus  cnim  non  cft  dc  naciuicate  Chrifti  >  fcd  de  fecun- 
do  cius  gloriofifTimo  aduentu ,  ut  patet  ex  vcrbis  Apoftoli ,  & 
toto pf.p7.undc func  defumpca.  Cxterunj  hanc  viri do(Sircf- 
poniloncmrefucauicBeiUrminusmukis  ucionibus  lib.  4,  de 


^2$^  '    M  AN.    POS  T.    Cap.      IX. 

ami(r,  Grac.cap.3.  6t  polteumChaimCfus,red  breuius,lib  i. 
dc  hoin,  corrupt.  ca p.  5 .  §.  p. 

G  A  R.  4-  ""^j^d efl eitrtK^v «V MtriJ.ovt  nih  ikbuv ui  map.oVi 
'Venire  in  ntHndHtn  ?  ^^idni  ergo  dixerim  feccata  noftra  m  Chrt^ 
fifim  mnh^v ,  cnm  Sorjptftra  dtcat ,  ea  vemjfe  tn  ChrtfiHn».  D o- 
minus  fioc  venirc,  vel  incurrcic  m  tu.xn  iniquitaccsomnram 
noftrum.  Efai,  l  1 1 1 . 5.  Etfimiliter, peecatum  Add  in  nos  ucnK" 
^v ,  in  nos  vemjfe  ,  ^Hia  eins  reatHmfHfiinempts  iidefi,  qma  illHd 
impHtatHmmhis  efi  f  Itaqne  c^nanqHam  mtioiic  fimpliciter  pofi- 
tum ,nonfit  idemqHod  irupuiare  ,^/iwtf«  pcccacum  mcroire,  w/ 
venireinaliquem  ,fires  autlociu  ,  vhiphrafishahetnr^  ita  exigit:, 
potefiidem  effe  j^w^j^peccatum  illHd ipfi  icn^nUTU 

P  L  A  C.  Non  pocuit  diligcntius  Pighij  expofitio  dcfcn- 
di,  quam  fic  si  viro  do6lo  hoc  quidemin  loco:nullum  enim 
lapidemnonmouct  vt  cxtorqwcat  e  ma,nibus  orthodoxorum 
argumcntum ,  quod  folici  funt  aduerfus  Pelagium  &  Pighium 
ex  verbis  Apoftoli  duccre  jpervmm  hominempeccatHm  intreiit 
in mHndHm»  .Sed  fiui^TS.  laborat.  Expurgnan  venias  non  po- 
tcft.  Quid  eft  ,  quare  fibi  dari  Vir  dodlus  poftulct ,  compofi- 
cum  itnh^v  ,nihil  fignificatione  differre  a  fimplici  g ASwr?  Aut 
quisferacdiccntempeccatanoftra  mtroiifle  in  CKrirtum,auc 
pernos  peccatum  intraffe  in  Chriftum  ?  Nonnc  talem  locu- 
cioncmpiarefugitconfcicncia  J  LocusErai.  liii.  6.  ad  rcm 
non  eft,  tum  quia  non  cft  idem  verbum:  j;  >:ian  enim  non  eft  fe- 
cit  ingredifeuintroire,  fed  fecitoccurrcre,  velincurrcre ;  tum 
quia  iniquitas  eo  loco  non  i pfum  peccatum,fed  poenaJii  pecca- 
ti  fignificat.  Occurric  enim  Chrifto ,  incurrit,  irruit in  eum , 
&,  fi  ita  vis,intrauic  in  eum  non  peccacum,  fed  fola  peccati  pcE- 
na.  Hic  autem  peccatura  a  peccati  pcena  diftinguitur :  fcqui- 
tur  enim  ,  o'  f*^  peccatnm  mors.  Itaque  probari  non  poteft 
idem  elTe  polle,  peccatum  m  aliquem  iagredi,&  peccatum 
alicui imputari,  Quod  fi  peccatum,  quatenus  a  pcena  diftin- 
guitur ,  ingreffumeft  in  Chnftum ,  quid  eft  cur  Chriftus  non 
potuerit  drci  peecator  ?  Sihoceft  abfardum  ,  iliudquoquc 
abfurdum  effe  eonficenduna  eft.  Sed  ,  vt  omnis  expugnetur 
^tttmzci2Lylocointroiuit  ponc impHtatHmefi,  videquam  bellc 
proccdct  ApoftoU  otzuOffer  vnHm  h9mincmpumHm  tmpftm-^ 


De  Arg.  e  NovoTestamento.  32-7 
tumefi  mmdo ,  er  perfeccantm  mors.  N  nm  imputaca  efl;  mors  e 
num  impucata  eft  ptr  peccacum  ?  aum  peccatum eft  iroputatum 
per  Adamum  .?Nonne  ridiculum  ,  quantum  inipfiscft,  qui 
fic  contra  me  dilputant,  faciunc  Apoftolum  f 

G  A  R.  5.  Ita^HanciHainftngHlaru  aU;io,raUoyiei\ih^m^ 
ti  ^/hx  mn  potefl  dici  intrtire  in  alium ,  tamen  ratione  rcatus  intro^ 
ire  reBe  dtcttur ,  qHatentu  propter  aUionem  illam  alim  reus  habe' 
tnr ,  adeoqmpixnk  [Hbiacet. 

PLAC.  Acqui  i.  aliud  eft  a6lio,  aliud  reatus.  II- 
lacfta6lio,  hsecrelatio  jillatranfic,  hoc  manente.  Numigi- 
turfireatusreitedicicurintroire,  re6le  etiam  diciturintroire 
adio  ?  Num  quicqaid  dicitur  dereatu,  dici  etiam  poteftdc 
adlione  ?  Num  a6lio  eft  relatio  ?  nummanet  poftquam  adlio 
tranfiicJnumrequicura^lionem  ?  z.  Aliud  eft  proptcr  adlio- 
nem  rcum  haberijaliud  reatum  a6lionis  introire  in  aliqucm  : 
illud  externam  tantum  denominationem  fignificat.hoc  aliquid 
importat  amplius.  Imo  ipfe  reacus,  cijm  fit  relacio,  introire 
dicinoa  potcit,  nifi  aucratione  fundarrenti ,  hoc  cft ,  peccati 
fiue fit  ailio ,  fiuehabitus,  auccermini,  hoceft,  poena:,tari- 
tiim  abcft  vc  racionc  reacus  adtio  dici  poftic  in  alium  incroire. 

,  G  A  R.  6.  Deniqne  impHtatitfeccati  ,  ejl  illa  qHtdem  aSiio 
Dei ,  a  Deo  tanqnam  iud  ic  e  profe5la ,  Jed  in  homines  tendensy  tan~ 
^nam  tn  ccrminum,^  eo  rejpeUH  in  hominem  intrans  ant  veniens, 
propter  ejfeUih  cfuos  in  ipfo  prodncit,  tdefl,propterp«nas  quihns 
enm ajfistt.  SicmalediSiio  eflaUio  Dei  Gen  xii.  5.  Afa/ach,  2. 2. 
Et  tamen  '\mrz:c  dicitur  in  homines  ali<jvos  Pfal.  cix.  18. 
Malcdiiiioingredietur,  velutaqua,  intracum,&  velutoleum 
in  olTa  cius.  ^upd  autem  impntatio  peccati  ft  a^ioDeiintra 
Deum  manens  Theologivixconcedant,  cjui  cum  Dei  aBione^  dt^ 
flinguerefoleantin  immzntntes  ercranreuntes  ;immancntes  ea£ 
vocant,  ^ua  in  ipfo  Deo  terminantur ,  vt  intelleSlio)jem ,  &  v«li.. 
tionem  ,  quafeipfum  intelltgit  &  diligit :  tranfcuntes ,  <^H<t  termi- 
nantur  in  creaturoi ,  cjualesfunt  aSlton&s  dimn£  prouidentix.  S(d 
hac  altjs  difceptanda  relm^HO. 

P  L  AC.     Quis  vnquam  negauit  Dei  a6liones  alias  cfTe 
immanentcs,  alias  tranfcuntes;  illas  in  Deo,  hasin  crcaturis 
cffe  l  Ec  quis  nefcit  in  hoc  pofteiiorc  gencre  ponendam  cfl* 
" " Yy    J 


328  ^Man.    Post.    Cap.  IX. 

iiialedidioneiTi  qux  eft  adlioDeijQuanquam  pcr  malediflionc 
pf.  cix.  i8.  non  rignificatiir  a6tio ,  (ed  cffedlum  potius  Dci 
iraci,aempemifena,  inforcunium,maIum  poen^E.  VukPro- 
pheta  huiufmodi  hominem  omnibus  malis  corporalibus  &  fpi- 
ritualibus  omni  ex  parte  indui  &  penetrari,  Icaque  prf celTit , 
optAmtvtmaleSSkioohHemretei  y  &fequitur,  Hoc  eflo pr,itmium 
adtierfantiurft mthi  5ic.  Quid  autem  hoc  ad  rem ,  qua  de  agi- 
mus,  facit  ?  Queritur  quo  fenfu  dixerit  Apoflolus  pcr  vnurn 
hominem  peccacum  incroiuiflfe  in  mundum,  id  eft,  in  homines  ? 
'Oiclsjpcr peccatfim  intelLgendam  efleadlionem  Adami.  Quj- 
ro,  quomodoa6tio  Adami  ,qu3B  diu  antequam  vlli  alij  homi- 
nes  etfcntjfuerac  prxtcrita  ac  cffc  defierat,  dici  potuit  in  omnes 
hominesintroiuifle  ?  Dicisincroiuiffe/w/j^f^^o»^.  Repono, 
imputacionem  illam  non  efle  adlionem  vnius  illiushominis , 
fedfoliusDei.  Nonigitur  pervnumhominem, fedper  Deum 
peccatum  introiuiflc  m  omnes  homines  :  quo  nihil  dicipo- 
teft  abfurdius,  Rcpono  etiam,  non  fieri  imputatione  illavc 
peccatum  acSluale  ,  feu  adio  illa  prazterita  Adami,  unquam 
intra  Bos  fucric ,  auteffepoflic.  Repono  denique  impucacio- 
nem ,  aut effe  a(9:ionem  mentis  feu  iudicij  diuini  rcpucantis  nos 
effereos  a£tionis  ilhus  Adamicae ,  auc  illius  diuini  iudicij  de- 
claracionem  laca  fentencia  fcrmoneexterno,  aut  pcen»  infli-^ 
t£tionem.  Siprimum  eligis  ,  aitio  eft  Dei  immanens  :  non 
cnim  alibi  eft  auc  efle  poceft  quam  in  Deo ,  in  Df.i  mence.  Vo- 
cancquidem  nonnulliTheologiaitionesdiuinas  mentis  &  vo«^ 
luntatis,  aiSkioncsadcxtra,  quiahabenc  pro  obiedo  ereatu- 
ras  ,  fed  non  vocanc  ac^iones  tranfeunces  ,  ncc  negant  effe 
adtiones  immanentes ,  vc  facic  hoc  ioco  Vir  do(5tus  ,  admodum 
inconfideracb.  Si  fccundum ,  vbi  &  quando  fadta  eft  illa  de-|  | 
claratio, &numexcranos,anincranos  ?  Sicertium,repugnac  | 
Apoftolus  qui  peccacum  hoc  loco  diftmguit  a  poena  peccati  | 
quam  mortem  vocat.  Inflicl;ione  poena:  ,  hoc  eft,  mortisin-  J 
tratquidemmorsfeupoena  ,  fed  nonintrat  peccatum.  Alius  J 
eftinverbisApoftoiiintroicus  peccati»  alius  incroicus  morcis»" 
lUe  caufa  eft  huius. 

Deinde ,  Ci  peccatum  aduale  Adami  non  intrauit 


De    ArC.   £   NOV.0    TEStAMBNTO.  Jlp 

fatendum  eil;  hocattributum  inwijfsm  mm,di;m  ,  feu 
homines  ,  conuenire  per  fe  &  proprie  &:  proxime 
corruptioni  hxreditariie,remote  tantumj&ilHuscor- 
ruptionis  ratione ,  peccato  aduali  Adami*  Si  igitur 
corruptio  ilia  eft  vere  &  proprie  peccatum  ,  etiam 
poft  baptifmum,  vt  noftri  aduerfus  Pontificios  tuen- 
tur  j  nonne  manifeftum  eft ,  peccatum  quod  inmun- 
dumintrauit,  eius  potius  defcriptioncm.elTe  quatn 
peccati  a<^tua  lis  Adami  ?  Huc  accedit  quod  Apoftolus 
ait  pcrhoc  peccatum  mortem  introiifle  in  mundum. 
Introitus  inmundumcommune  eft  peccati  &  mortis 
attributum.  Vtrumque  inmundumintroiit,  fed  pec- 
catum  per  fe  ,  mors  per  pcccatum.  Mors  autem  in- 
troiit  reapfe,  nonimputatione,  &:  mors  qus  introiit 
inmundum  noneft  mors  vnius  Adami ,  fed  totuplex 
quot  funt  homincs.  Cum  ergo  conftct  efte  pecca- 
tum  3  nempe  corruptionem  hxrcditariam  ^quod  co- 
dcm  prorfus  modo  introierit  in  mundum ,  quid  cft, 
cur  id  hoc  loco  non  intelligamus  potius^quam  Id  quod 
nequc  introituin  mundum  ,  ncqvic  numcro  morti 
corrcfpondcat?  Dcnique  fi  i^tt pecattum  quodinmun' 
dumintroijt^  pcccatuits  adualc  Adamiintelligitur,  ne^ 
ceftc  cft  ,  vt  Apoftolus  ,  vcl  prorfus  omiferit  corru- 
ptionem  inhxrentcm ,  vel  eam  mortis  nominc  com- 
prchcnderit.  Hoc  vtrumque  eft  faiium  •,  Ergo  &  il- 
lud.  Nam  ,  fi  dixeris  eum  corruptionem  ha;rcdita- 
riam  practcrmififlc ,  fcquentur  duo  :  Vnum  ,  eam  cx 
hac  totacoliatione,  quam  intcr  primum  &:  fecundum 
Adamum  Apoftolusinftituit,  coUigi  non  polfe.Non 
enim  alia  mala  ex  Adamo  in  gcnus  humanum  mat 
naffe  fcqucntibus  verfibus  docct,quam  quac  hoc  Ur  .i  2, 
nominauit.  14  autcm  Pighij  caufam  valdc  iuuabit  ^ 


550  M  A  N.     POS  t.    C  AP.     I  X. 

&  quamuis  alia  extent  in  facris  literis  loca ,  ex  qui- 
bus  eftici  poffit:,  nos  nafci  corruptos  peccato,  tameu 
ferc  alius  nuUus  eft  ,  qui  eam  corruptionem  doceac 
ab  ipfo  Adamo  profeclam  in  omnes  homines  inua- 
fiiTe.  Alterum ,  aut  eam  corruptionem  nuUam  effe  ^ 
aut  Apoftolum  aberrafte  a  fuo  fcopo.  Sl  prius  ,  vi- 
cerunt  Pelagiani ,  eftque  adhuc  in  integro  liberum 
arbitrium.  Pofterius  patet.  Scopus  enim  Apoftoli 
eft  docere  qux  mala  a  primo  Adamo ,  qux  contra 
bona  a  fecuado  Adamo  in  genus  humanum  fluxe- 
rint  3  vtintelligamusmirum  noncfte,  cum  vnus  ho- 
mo  ad  nos  perdendos  tam  potens  fuerit ,  vnum  ho- 
minem  ,  lefum  Chriftum,  nos  pofte  feruare.  Itaque 
bona  ab  hoc  in  nos  profeda  malis  ab  illo  profe^tis 
accurate  comparat.  Quis  igitur  credat  eum  voluiife 
id  malum  filentio  prseterire ,  quod  conftat  Sc  ex  Ada- 
mo  in  nos  deriuari ,  &  caufam  omnium  noftrorum 
peccatorum  efte  ?  Si  vero  dixeris,  Apoftolum  mortis 
nomine  cdrruptionem  illam  ha^reditariam,  qux  pec- 
catum  eft ,  comprehendifte,  primum  difcedes ab om- 
nium(quosvidcrim  )  interpretumconfenfu.  Dein- 
decaufamPelagianorum  aduerfus  Auguftinumiuua- 
Depcc»  bis5«3<7r/^^nomendemorteanimaEaccipientium.  Tum 
rk.'™&  Apoftoluminduces  cotra  fuummoremnominemor- 
rcmiff.  tisabfolute  pofito,  &  fme  vUa  additione  ,  eiufmodi 
ccirub''  corruptionem  ftgnificantem  ,  vnumque  &  idem  no- 
I.  cap!  men  femel  pofitum ,  femel  inteliigendum ,  fmiul  pro- 
8.&  ?,  prie  &  figurateaccipientem.  Prieterea  ,  quis  credat 
mortcmcuma  peccato  diftinguitur,  vtfit  hocloco  , 
pcccatum  fignificarc  ?  Adde  quod  Apoftolus  probat 
hoc  loco  omncs  homines  effe  pcccatorcs  ^peccatHm  efi 
m  mmdg .  id  eft  in  hominibus  ^  hoc  argumcnto ,  ^uia 


DeArG.     E    NoVO    TEStAMET^TO.  33I 

omnes  moriuntur  Putafne  probare  eum  peccatum 
efTe  in  hominibus^quia  fit  in  hominibus  peccatum  , 
nimirum  corruptio  hacreditaria  i?  Num  a  latcnte  cor- 
ruptionc  morah^jqua;  ipfa  erat  probanda,  ducit  argu- 
mentum ,  cum  fuppeteret  a  patente  &  nota  omnium 
mortc  1  Certc  condemnatio  &  morsfuntapud  Apo- 
ftolum  hoc  capite  cuvspe^pa,  Condemnamur  ad  mor- 
tem  3  non  ad  peccatum.  Mors  non  eil:  condemnatio- 
nis  caufa/ed  effedium.  Contra  peccatum  (eft  autem 
corruptio  hiereditaria,  vt  iam  faepius  dixi,  peccatum) 
condemnationis  caufa,  non  effedum.  Denique  ,  vt 
nefimsequo  polixior,cumait  Apoftolusvcrf.  21.  re- 
gnafTcpeccatuminmortem,  fitne  veriifimilealio  mo- 
do  accipi  mortem ,  quam  in  antecedenti  difputationc 
ApoftoH  3  cuius  verfus  ille  conclufio  cfl  ?  At  profedo 
eo  verfu  id  tignificare  non  poteft ,  quod  fit  vere  pec- 
catum.  Praeceffit  enim  illud  verf.  zo.lexfr^urea  m- 
troijt^^vtfeccatum  abtmdaret.  vbl  autem  ■peccatum  abunda- 
uitj  ibi gratiafiperabundauft.  Illud  enim  peccati  re- 
gnum  5  haec  peccati  redundantia  id  omne  in  homine 
compleciitur  ,  quod  vere  peccatum  fit ,  &  Hquet  ex 
Rom.  VI.  &  vii.  id  peccatum ,  quod per legem  redun- 
dauk  &  regnauit ,  effe  concupifccntiam,  fme  corru- 
ptionem  hxreditariam, 

Putabis  fortaffe  te  horum  argumentorum  acicm 
decHnare  poffe ,  dicendo^perpeccatum-riwrt/^T/Win* 
telHgi  vtrumque  &  peccatum  aduale  Adami,  &:  na- 
tum  ex  eo  vitium  originale  •,  fed  id  tibi  non  Hcet  per 
ftatum  quaeftionis ,  quae  inter  nos  verfatur.  Efl  enim 
inftituta  de  peccato  a^tuaH  Adami  prascifb  a  vitioha:- 
reditario,  Vis  enim  primum  peccatum  aduale  Ada- 
mo  6c  nobis  fuiffe  imputatum  ?  6c  quia  imputatum , 


332  Man.    P  0  s  t.    Cap.    IX. 

inflidam  Adamo  Sc  nobis  hanc  poenam  ,  nimimm 

vitium  feu  corruptionem  originalem.    Itaque  fecun- 

dum  tuam  fententiam  corruptio  ifta  cum  peccato 

actuali  Adami  non  cohseret ,  nifi  diuinae  imputatio- 

nis  interuentu.  Qoarc  imputatio  natur*  ordinecor- 

ruptionem  antecedit.    Eft  igitur  peccati  adualis  Ada- 

mi  prsecifi  a  corruptrone  hsereditaria  imputatio-  tibi 

probandajHon  autcm  cum  ea  coniun6li  ac  confufi. 

Id  quod  mihiaUa  fuggcrit  argamcnta,  fed,  vitandx 

hoc  loco  nimlx  prolixitatis  caufa  ,  confcrenda  iii 

ah*um  locum.     Adde  quod  iam  probaui  peccatum 

a^tuale  non  introiiffe  inmundum ,  hoc  eft ,  in  homi- 

nes  :  vndc  fequitur  hocattributum  m  mundum  introiit 

fibi  iungere  peccatum,  non  qua  fignificat  peccatum, 

atluale,  fed  qua  fignificat  vitium  ex  co  mea  fenten- 

tia  immediate,  tua  vero  mcdiante  Dei  imputatione 

ortum.  ^ic  opinor  meum  argumentum  firmaui  fatis. 

Vides  prima  verba  ApottoH ,  quse  fequentium  funt 

fundamentum  &  materia,  mihi  ,  non  tibi ,  fauere. 

Excatiamus  nunc  fcquentia.    Nullum  tibi ,  opinor, 

argumentum  cadet  ex  his  verbis  ^prfcccatum  mors  : 

faltemnuUius  veftigiumdeprchendo  intuo  tradtatu. 

Quid  fi  ego  inde  aliquideliciam  fcntcntia:  tuse  aduer- 

fum.  Dabifne  mihi  per  mortem  hoc  loco  intelligenda 

effe  eam  mortem ,  quam  lex  Adamo  fuerat  commi- 

nata,  poenam  fciiicet  ,  &  ftipcndium  peccati  ?  non 

video  quo  iurc  id  negarc  poflis ,  praefcrtim  cum  fen- 

tiaseam  legem  ad  totum  genus  humanum  fpe^ftarc , 

&  Adamum,prout  Dcus  minatus  fuerat,  mortuum 

efTc,  Dabis  fakem  mortem  hoc  loco  fignificarc  poe- 

nam  peccati ,  quod  in  munduraintroiit :  tu  autcm  vis 

ii lud  peccatttm  effc  peccatum  a^uale  Adami,  &  iUius 

'^  "      poenam. 


I 


De  ArG.    B    NoVO    TeST  AMBNTOr         '^JJ 

efTe  non  tantiim  mortem  corporis  &  «ternam  ,  fed 
imprimis  mortem  fpiritualem  animae  ,  pofitam  in 
priuationc  iultitiae  originalis  ,  &  corruptionc  haere- 
ditaria  :  Ex  quo  fcquitur  iAam  corruptioncm  nomi- 
nc  mortis  hoc  loco  contincri.  Atqui  iam  probaui 
non  contincri.  Quod  fi  Apoftolus  mortis  nomine 
quicquid  poenae  per  Adamum  in  pofteros  denuatum 
eft  fignificauit  5  nec  tamen  co  nomine  corruptioncm 
haereditariam  feu  vitium  complexus  eft,  vt  iam  pro- 
baui  j  vidcs  quid  fequatur,  nempc  vitium  illud  ha^re- 
ditarium  noneffe  in  numcro  poenarum  quas  Adamus 
mundointulitjac  proinde  peccatum  eius  adualc  non 
cffemu')do  imputatum  ad  illam  poenam  ,  videlicct 
vitium  haereditarium. 

Vcniamus  ad  fequetes  voces  1?*^ Wm?  «ji^jtbv.Hic  ma- 
gnum  fcilicet  caufae  tuae  putas  tc  reperiffc  pr^fidium. 
In  verbis «?'  ?  confiftis  paulifpcr,  mox  ijs  dcfertis  ad 
vcrbum  n/jifflovteconfcvs»  ncmpetu  verfione^qua  vtun- 
tur  Ecclcfiac  noftrjc,  noluifU  prorfus  reijcere,  quam- 
uis  fatis  apcrtc  prs  te  feras  ,  cam  tibi  non  probari. 
Itaque,  mc^ls^  flahiliatur  &  mmeat  verfij  nofiragalli- 
ca  y  qnd  efl  lohannii  Caluiniy  eo  quod ,  vel  quando  omnes 
feccauerunt,  Aduerfus  eam  tamen  nonnulla  obijcis 
hoc  cap.  &  cap.  ix.  quae  cum  adiiiud  caput  perucne- 
ro  5  Deo  bene  iuuante,  ad  examcn  reuocabo,  &  quam- 
uis  mea  fere  nihil  interfit  quomodo  «?'«  reddatar ,  eo 
quod^  fiue  in  quo^  tamen  oftendam  vertendum  effc  €o 
quody  ac  tuebor  uerfionem,  quam  Eccleflae  noftrae  pro- 
bant.  Intcrim  tu  vis  cxplicari  hacc  vcrba  eo  qu&dvel 
in  quoomnes  pcccauerunt  cx  prima  parte  verficuh\ 
At  tibi  iam  primam  illam  partem  cxtorfi.  Si  crg6 
pcccalfe  omnes  dicuntureopcccato  quodinmundum 


3$4-  'Mam*  Pb^T.  Cap.  IXi 

iiitroiiit,  Id  autem  p^eeatmnnonprobaftiefie  pecca- 
tumaduale  Adami,  egoverc)  probaui  elTe  vitiumai- 
haerens ,  quid  lupercft  ,  niii  vt  iWud ^eccaaem^t  inter- 
pretemur  cum  Caluino  de  vitio  nobis  fingulis  innato 
&:  infito  >  ift^^peccaYe,  inquit ,  ^  CQrrupos  ejfe  &  'vi- 
tiatos,  Gallice  iit>6?c!77jwTSp«? ,  Or  ce  pcche  j  duquel  il parle 
icy  y  ne  Jigmfte  autre  chofe  jftnofi  que  nom  femmestoHs  cor- 
rompus  :  illa  entm  natural^ j/rau-tas  quam  e  matris  vtero 
affcrimm  ,  tametjinon  ita  ciiojruBuifuos  edit  ,feccatum 
tamen  eft  coram  Vomino  ,  C^  eius  vltionem  meretur.  Et 
paulo  poft  ,  peccauimfu  igitnr  omnes ,  quia  naturali  cor- 
ruftione  omnes  imbutifumm  :  ideoque  iniqui  ac  fcruerji, 

Id  tamen  negas  tihl  fatisfacere  :  non  enm ,  inquis  , 
dicit  K^foftolui  quoniam peccatum,eB  in  omnihm  (  immo 
hoc  dicit  verfu  fequente  )  fed,  quoniam  omms  feccaue- 
Yunti^par^cuv-ni  nf/^oy ,  (^  vtitur  verbo  aBmo ,  vtftgniftcet 
feccatum  a£iuale ,  cuim  omnesftnt  farticifes.  In  feccato 
autem  ortginali  non feccauimus  a5iu ,  mftquateni4i  in  Ada- 
mo  feccauimm  :  nam  cum  feccauit ,  fro  ommbm  fuis pofte- 
Xis  feccauit ,  &  omnes  homines ,  qm  ex  illo  nati  funt ,  in 
illo feccauerunt i  quiaintUo  omnes fuerunt.  Vis  proban- 
di  5  fi  qua  cft ,  in  tuis  iftis  verbis,  in  hoc  confiftit,  quod 
verbum  '^i^ov peccauerunt  ^  adiuum  cum  fit,  fignificat 
peccatum  aduaie.  Reliqua  petitiones  funt  t»  h>  ap^f. 
Atqui  vcrbum  illud  a<Stiuum  ,  fi  {ignificat  peccatum 
ad;uale  ,  profedo  peccatum  a6l:ualc  fignificat  ab  co 
ipfocommiffumqui  peccauit.  Profer^fipotesjContrr- 
rium  exemplum.  Vide  igitur  nc  hxc  tua  obferuatio 
Pelagio  faueat.  Deinde  te  non  fugit  peccatum  adlua- 
leaboriginali  omncs  Theologos  diftinguere.  Si  ergo 
hoc  vcrhnm peccauerunt  ai^uale  peccatum  figiiihcat : 
igitur  non  fignificat  originale  ^quod  tu  ipfeaba^tua- 


De  A  r  g.  e  N  o  V  o  T  e  s  t  a  m "e  'n  t  o^  355 
li  hoc  loco  difcernis.  Non  ergo  loquitur  Apofto- 
lus  de  peccato  originali  hoc  loco.  Sic  nobis,  quan- 
tum  in  te  eft ,  extorques  arma  ,  quibus  ex  hoc  loco 
Pelagium ,  Pighium  ,  &  Socinum  conficiamus.     . 

Sed  iuuat  te  alia  via  aggredi ,  quamuis  enim  nunc 
quidem  meae  fint  partes  refpoadere,  tux  argumenta- 
rijtamen  mihi  temperare  non  pofTum  ,  quin  argu- 
mcnta  ,  quibus  mca  caufa  abundat ,  vbique  diiTcmi- 
nem.  Dic  mihi  igitur ,  quxfo ,  quomodo  omnc^ho- 
minesintelh'gas  peccafTe  peccato  aduaH  Adami  ?  In- 
culcas  pafllm  peccatumilludaduale  noftrum  efFe  noa 
pofle,  nifi  per  imputationem.  Si  noftrumnoncft  ni- 
ii  imputatione  ,  vtique  eo  non  peccauimus  nifi  im- 
putatione.  Qnid  erit  igitur  ilhid  omnes feccauerimt^ 
omnibus  peccatum  aduale  imputatum  eft  ?  Atqui 
aliud  eft  aliquem  peccare ,  aHud  alicui  pcccatum  im- 
putari. 

G  A  R.      Rejpondeo  \.  AlmdeflfidicM  fmplmter  atiifuenit      Capr 
feccare ,  aliudfi^  aliciHem  in  alio  feccauijfe.    Nam  illudfaTtefritiSi  v^'^» 
ex  vt  vocis  non figmficat  imfmatioKempeccatiifedhocpofteripu  de-  ^'  "*-' 
fign^t  tmpmatt$nem.    ^mmodo  emm  qni  multis pofif<tCHlis  exti- 
ternntj  dtci  pofiunt  iam  antea  in  alio  feccajfe ,  nifi  tjjuia  ille  etim 
a^Hm  exercHit  ^cjHipfifterorHm  itareputatur ,  acfi  iffiillum  com^ 
Wififienfi  Sicfatisfacere alii^Hem,  (^'  alicHifatisfaiiionem  impH- 
tari  ,fHntfane  longe  diuerfa .,  ^  tamen  cum  docent  Theologi  nos  in 
Chrifiofatisfecifie ,  non  aliHdfihivolunt,  ojmm  Chrifii  fattsfaSii»^ 
>fem  nohif  tmputari ,  fiue  Chriftnm  eam  fatisfaBionem  exhihuiffg , 
€[u<it  proptervnionem^quam  cum  to  hahemtts  taneptam  capite  noftrq 
f^irituali  (^myjVco,  nohis  imputetur  ,  itavtapud  Deuni  habea^ 
fnur ,  tjuafi  ipfiper  nosfattsfecijfemuf . 

P  L  A  C.  Primum  ,  non  diclc  Scriptura  nos  in  AdamQ 
|>cccaflc.  Deindc,  non  rideo  cur  illa  locucioviruangnificec 
iiupucattonein,  qua  peccacttm  aiienum  ,.nempe  Adami  fiac  aut 
jEa^anTfic  noftrum.  Dicimur  enim  naoriin  Adamo,  nec  tamert 

Z  z     s 


33^  Man.   Post.    Cap.   IX. 

niors  Adaminobi»  imputatur,  dici  poffumusin  Adamo  creaii 
fuilTe,  crcati  fuiffe  lufti  &  beati,  cjecSti  fuifrv;  e  paradifo  &c,  nec 
tamen  eius  creatio ,  aut  luftitia  originalis ,  aut  cicdlio  c  paradi- 
fo nobis  imputatur.  Potuimus  ergo  dici  in  co  peccafle ,  quo- 
niododicipoftumusineofuifte,  quia  ille  quam  naturam  tam 
peccatUinfuumnobilcum  communicauit  propagationc  natu- 
rali.  Adfatlsfa6l  onem  Chriftiquodatti  let ,  ciim  dicimurin 
Chrifto  fatisfeciflc  ,  nihii  aliud  intclligi  mihi  videtur  ,  nift 
Chnftum  loco  noftro  pro  nobis  fatisfeciffe  :  num  igitur  fimili- 
ter  Adamusloconoftro  pronobis  peccauit  ?  Teiebamur  pro 
fc  quifque  fatisfacere.  Id  erat  nobis  impoffibiic.  Chriftus, 
qui  non  tenebatur ,  vadem  noftrum  fcfe  conftituic ,  &  pro  no- 
bis  fatisfecit.  Poteftne  idem  dc  nobis  &  Adamo  dici  ?  Tcnc- 
bamurne  peccare  .?  num  fefe  Adamus  vadem  noftrum  confti- 
tuit,  vt  pro  nobis  peccarct  .J*  Petoetiam,  quandoinChrifto 
fatisfecimus  ?  opinor  quando  pafluseft.  Num  igiturtunc  no- 
♦)is  imputata  eft  Chrifti  fatisfa(Stio  ?  Tunc  igitur  fuimus  iufti- 
ficati , nondura  exiftentes,  nondum  credcntes.  Non  ergo  pcr 
fidemfumus  iuftificati ,  quandoquidem  iuftificatio  noftratan-' 
to  noftram  &  exiftcntiam  &  fidcm  antecefTit.  Adde  quod  vnior 
ncmcumChriftotanquamcapitenoftro  fpirituali  &  myftico 
non habemus  nifi  pcr  fidem ,  fequitur  ergo  fidem  noftram  iro- 
putatio  fatisfac^ionisChnftifcuiuftificatio  noftra.  Quid  eft 
cur  non  dicamus  fimilitcr  nos  vnionem  non  habere  cum  Ada- 
motanquaro  capite  peccatorum,  nifi  per  vitium  hxreditarmm, 
quo  fuum  nobilcum  peccatum  communicauit.  Icaquc  poftc- 
riorem  efte  co  vitio  peccad  Adamici  imputationem. 

G  A  R.  2.  Neque ignotHnteflin  Scripturu  peccandi  verh 
^iliqHdndo  figniflcAri  reatftm  ex  feccato  confequentem  ,  fecundnm 
ilUm  lo^nendi  rationem  ,  cjh^  fonitur  ancecedcns  pro  conlc- 
quente.  FtcumlHdtU  fecHm  Bemaminem  i»  z/£gyptHm  Ahdu- 
ttnrm,  patrem  lacthHm  ita  Mllo^HitHr  ,  Geftef.  XLtii.  p.  bgo 
fpondeopro  eo,  demanu  mea  repofcito  cum:  Si  non  rcdu- 
xero  cum  ad  cc,  &  ftiteroeum  coramte,omninopeccau€ro 
tibi omibus  diebus ,  idefiy  fm tihi  rem ,  &ate hahar profcele- 
rat:  SicBerfabea  ad Damdem  i.  Rsinm  1.21*  ciimoccubuc-; 
si},  Domiaus  laeu»  Rex  cum  pacnbus  fais ,  ego  &filius  mcus 


De     ArG.    eNoVO    TEStAMENTO.  ^^f 

Schelonio  erimus  peccatorcs;  ide/}-,  agetur mbifcum  tAHejHam 
fontlhw  &reii  ,  vt  exponuntinterp-etts  ,  ^  obferHAtClariJfimtts 
HeinfiHi Exercit.  in  leh.  ix.  2.  &c.  ^uidigitur  in eo  mui  erit, 
feandem  metalefftm  Hebrais familiarem  hicvfnrpari  doceamm, 
•vtdicamur  in  Adamo  peccare.,  idefljfroreishalferi,  mn  mims 
^uamf,  Adamo  feccante ,  nos  ipf  peccauijfemu*  ? 

P  L  A  C.  Ciim  hscc relponlio  Pighiana  fit, ac noftri$ olim 
obic6ta  ,  eam ,  mc  tacente ,  refellat  Martyr  ,  Comm,  ia  Rom« 
5.  9.  &  locor.  Comm.  Claff.  2.  cap.  i,  §.8.  Pofiremo,  inquit, 
habemus  a  Paulo  ,  per  inobedientiam  vmihs  hominis ,  multos  coh- 
fiitutos  efife  peccatorts ;  quod  indicat ,  in  illit  ^ui  nafcmtur  ex  Ada- 
t»o  ejfe  vittum,propter  ^uodpeccatores  dici  pojfint.  Sed hoc  Pighius 
■putat  fe  pojfe  eludere ,  ^uod  peccatoret  interdum  dicantur  propter 
reatum  quamuis  aUio  peccandi  praterierit ,  ne^ue  amplius  extet. 
^u^amuis  hoc  itafit ,  nnnquam  tamen  ofiendere  potefi  e  Scripturif, 
^uemquam  peccatorem  appellari ,  quin  aut  in  feipfo  vitium  habeat 
Aut certe  antea  admiferit : nifidicere  velit,Deum  homines reosfa- 
cergy  abfqueipjorumaliquopeccato»  Sed  de  hac  repluraad^» 
l5>.  Fatcor  igitur,  qui  puniuntur  autcalamitatcopprimuntur» 
pcccatores  dici ,  fcdnon  apudDeum,  nifi  peccatuoi  ipfi  auc 
comraiferintjaut  in  fe  habucrint :  Et  vero  manifefturo  eft  Apo- 
ftolum  in eo  clTe  hoc  loco,  vt  doccat  vcre  pcccatum  effc  in  om- 
nes  homines  propagatum,  non autem  aliquid  quod  non  fit  pec- 
catum  ,  fed  peccati  tantucn  confequens.  Si  peccati  nomen 
non  accipicur  propric  hoc  loco ,  fed  figurate  ,  ea  figura  ,  qua 
^onkuv Antecedens pro  confsquente,  quomodo  ex  hoc  loco  argu- 
inentantur  aducrlus  Pclagmm  &  Pighium  Orthodoxi  ?  Et,  (i 
accipitur  propric  ,  quomodo  fimul  accipitur  figarate  ? 

Imputapit  nonnunqurm  homines  vel  ignari  ,  vel 
iniufti ,  alijs  hominibus  peccata ,  qui  non  peccarunt , 
6c  qui  peccarunt  his  nonnunquam  Deuspeccata  non 
imputat :  Et,  fi  cui  Deus  peccatum  imputat ,  impu- 
tat  quia  peccauit,  non  facit  imputando  vt  pcccauerit. 
Ordine  naturae  prius  peccatur  ,  quam  pcccatum  ira- 
putatur. 

G  A  R.     ReJ^,  I.  DcHS  nsmi^i  peccmm  imputat,  quin  illc 

Z  z    3 


2^S  Ma^J.      Post.       Ca.P.    IX. 

tdccatiertt  vel  infe ,  vel  in  alio  ,  id  efl ,  (juiu  vel  in  fe  peecatHm  C9m- 
miferit ,  vel alim  ,  qtucum  arB:e  Gonmntkns  ejl ;  (iLftt  Sanh^f  pecca- , 
tHmfilijS  eim  imfutmit ,  non  ejma  ipfi  commiftjfent  fed  quia  pater 
ferum  commiferat.  Etjtcm  Dens  teftatnr  tn  lege  ,  '  e  \>c.  caca  p ^- 
trum  (fificare  in  filijs.  i.  Dem  impeitandopeccAtum alicuiy  nonfa- 
cit  vtpeccauerit  ,fedfuppomt  eumpeccautffe  ,  ftue  tnfe  ,fiue  tn  alto. 
Eftenim  tmputattopeccati ,  aEkm  Det  iudtctalis  ,  ejuo  declarat  ali- 
auem  effe  reum  &  dtgnumpoena  ohpeccatum ,  vt  ah  initto  dt^tum. 
5.  Peccatur priits  ah  alie]uo  ,  ejUAm  peccatum  tmpmetur  ',fed  non 
eji  neceffarium  ,  vt  ah  eo  ipfo  cuipeccatum  imputatur,  prius  aEiti 
teceatum  fuerit  i  fed  necejfarium  eji ,  vtaltcjuam  haheatconiun-  \ 
[kionem  cum  eo  quipeccauit ,  (Jr  cmus  peccatum  et  impmatur  ficHt 
antea  docmtClar.  Amjraldm. 

P  L  A  C.  Idem  fonare  mihi  videntur  tres  iftas  Viri  do6ti 
rcfponfiones  5  fimul  igitur  omnes  refeliam.  Pnncipio  diftin- 
guenda  eft  coniunclio  cum  peccatorc:  alia  enim  eft  coniun6lio 
cum  peccacorc  quatenus  cft  peccator ,  alia  cum  pcccatore  qua- 
tenus  eft  homo  a  quo  ducimus  originem.  Vacarc  pcccaco  no» 
potcft  qui  cum  peccatore  coniunSus  eft  quatcnus  eft  pf cca- 
tor:  parciccps  cnim  cft  eiufdeni  peccati ,  velconfcnfione  ,  vcl 
propagacione  ,  vel  imiiatione  6cc,  At  coniun6lio  cumalio, 
quatenus  homo  cft  a  quo  ducimus  originem ,  fola  non  futficic, 
vt  pcccatum  ab  alio  commifTum  impucecur  -,  alioqui  omnia 
Adami,  omniaquc  parcncum  noftrorum  pcccaca, nobis  poflcnc 
iureimpucari,  quod,  opinor,  ncmo  dixcric  :nuUa  tamen  alia 
eoniun6lio  nos  inccr  &  Adamum  ,  ancecommunicatamabeo> 
corrupcioncm  hsrcditariam  cfle  potuic.  Nec  iuuac  Virum  do- 
6tum  excmplum  Saulis  :  NameiusfiHj  ,  cuminfcpeccatores 
cranc  ac  digni  ob  propria  peccata  illis  poenis  quas  perpefTi  func 
tumpeccaciilliuspatcrniparcicipcs,  vc  patcc  cx  verbis  ipfius 
Dci  2.  Sam.21.^.  I.  PropterSaulem,&domumeimfangmna- 
riam ,  eo  quQdinterfecit  Giheonitas.  N  on  ig itur  ;folus  Saul  erac  i 
fangainarius ,  fed  cius  domus  feu  familia.  Sic  Dcnspeccatapa''' 
trHmviJltatinfilijSy  nempe  cum  pcccata  patrum  fu-.in  fi],j;?, 
Nonenim  vbinonfunt,  fed  vbi  funt  vifitantur  pcccata.  Sic 
olim  vificauit  in  deccm  tribubus  peceatum  leroboanii  cuii2S 
crant  participcs  &  rci»  i.Reg,  14,1^.  Deiade  non  yi^et^ 


DeArG.  E  NoVOTEStAMBNTO.  ^^^ 
yir  dotftus  fibi  lacis  conflare.  Dixerat  enim  paragrapho  prae- 
cedeuce  aliqnem  in  alio  peccare  ex  vi  vocis  defignare  intfmatio- 
nem ,  idemqucedeinalio  peccareacpeccacumaLiisimputari, 
Nuncvult  eflediuerla;  &  priuseflcpeccarein  alio,  quampec- 
cacumaliusimpucarijhocqHecanquam  pofterius,  illud  fuppo- 
nere  ,taHquara  prius  tc  caufam.  Deinde  pafTim  inculcat  pec- 
cacum  Adaminoftrumnoneffenifiimputacione  :  vndefequi- 
tur  ,  nos  in  Adamo  non  peccafle  nifi  impucacione.  Actamen 
nunc  vulc  pcccacum  Adami  nobisimpucari,  quianos  in  Ada- 
mo  peccauimus.  Quomodo  autem  in  Adamo  peccauimus ,  fi 
peccacum  Adami  noftrum  non  fuit  ?  Vt  igitur  prius  in  Adamo 
pcccauimus  ,  quam  eius  peccatum  nobis  fuit  imputatum ,  fic 
priiis  noftrum  fuit  Adami  peccatum  ,  quamnobis  imputare-' 
tur.  Quomodo  ergo  paiTim  inculcac  noftrum  non  cfTe,  nifi  per 
impucationem  «*  Denique  Dem y  inquit ,  impmando  feccMum 
alicui  Honfacit  vtpeccauerit.  Non  facit  igicur  Deus  impucando 
poftcros  Adatnieflepcccacores.  Nam  pcccator  non  cft  qui 
non  pcccauic.  Quomodo  ergo  dicit  Vir  do6lus  peccatum 
Ack\i!xle  AdsiW)  propd^ariimputatione ,  nos  inobcdientia  Adami 
conftitui  peccatores  impmatiene  >  Vno  verbo  ,  fi  peccateres 
fumus  antequam  Deus  nobismiputetpeccatum  Adami,  pec- 
cacum  Adami  non  introiit  in  mundum  imputatione ,  fed  im pu-. 
tatio  incroitum  illum  fequitur .  id  quod  niihi  crat  probandum. 

Deinde  tu  vis  omnes  peccalTe  in  Adamo.  Dabis 
autem  fuifle  in  Adamo  quomodo  in  Adamo  pecca- 
uerunt :  prius  enim  cft  ene  quam  agere  vel  peccare. 
Fuimufne  ergo  in  Adamo  imputatione  «ra  effe  eius  ? 
ncgabisproculdubio  ,  cur  ergo  vis  nosin  eo  peccalTe 
imputatione  rk  peccare  ipfius  ? 

Dicesfortaffeiftud  peccare  non  {ignificarc  pccca- 
tum  imputari.  Hinc  infcram ,  igitur  peccafTe  omnes 
peccato  aduali 3  non  quia  ipfis  imputetur,  fed  alio 
modo  5  quem  mihi  a  te  explicari  cupio  ,  qui  totics 
negas  peccatum  aduale  Adami  noftrumeffealio  mo- 
io  quam  per  imputationcm.    Sed  prxterea  quarro. 


54®  Mak.    Post;    Cap.    I  5C. 

Q^_ando  peccauimus  in  Adamo  cius  pcccato  adtuali  ? 
an  cum  illud  peccauit ,  an  alio  tempore?  hauddubie 
cum  illud  commifit  in  paradifb  ^  nuUum  aliud  tem- 
pus  aflfignare  potes.  Audi  quid  inde  fequatur.  Qui 
peccarunt  ita  vt  iuftam  condemnationem  mortis 
seternac  fibi  commeriti  fmt  jilli  vere  &  proprie  pec- 
carunt.  Qui  autcm  vere  &  proprie  peccarunt ,  illi 
tunc  cum  peceauerunt  verc  &  proprie  fuerunt.  Qui 
ergo  hodie  incipit  cffe  &  nafcitur  infans ,  ille  verc  &C 
proprie  loquendo  fuit  iam  tum  ,  cum  Adamus  cfTet 
in  paradifo  ,  ante  aiiquot  annorum  millia  :  quippe  , 
qui  tum  vere  &  proprie  peccauit.  Itaque  quodde  fe 
dixit  Chrillus  loh.  8.  i^.^^ntequam  i^braham nafee* 
retur  egofe^m^  nemo  fuerit  noftrum ,  qui  idem  dicere 
dc  femetipfo  non  pofTit. 
Cap.  G  A  R.  Rejj}.  i.  Ex  verhli  Domini  (ff  Dei  mfiri  JcommatA 
Viii.  Hetlere ,  vt altos iHdibrio exfonoi , an  fitisfiumfty  aliorHm  iudi'»^ 
J.  XXIV.  cium ejh.  Malim  egofaneperire  mthi  centfim  ioC9Siqmm  Vt  VȤ 
facra  Scripura  verhftlo  ahuti  vetim.  \ 

PL  AC.  £g6nehiciocosaucfcommatanexui.?Im^fcri6,^ 
niaximfc,  inquam,  ferio  argumcntatus  fum ,  imputationifquc 
immediatae  abfurditatem  reuelaui.  Quid  enim  eft  ioci  in  hoc 
argumento.<*Exqua  opinionc  fequicur,  vnumqucmque  no-' 
ftrum  pofle  idem  dc  femetipfo  dicere  quod  de  fe  Chriftus  di-) 
xic ,  Antequam  Abraham  fierct  cgo  fum ,  illa  eft  falfa  &  abfur- 
da.  Idautem  fcquitur,cxopinioncquadicimur  vere&pro- 
prie  peccaffe,  acqueadeofuiffetuncGum  Adamuscffctadhuc 
in  paradifo  terreftri.  Ergo  illa  opinio  cft  falfa  &  abfurda» 
Curaficargumcntor  videornctibi,  Le6lor,  iocari,  &  adio- 
cum  abuti  Scriptura  >  Non  arbicror.  Nihil tamcn  aiiud  Ywba^ 
quibus  fum  vfus  continent  quatn  hoc  argumentum.  J 

G  A  R.  £t/fuademumratioeJfepotefl,  vt  (ju^  adinfantem 
vel  homintm  qHemcumqm  applicet  ea  verba,  cjttibus  tefle  Caluino , 
5>  Chriftas  eximitfe  i  vulg9  hmfmm,fbi^uc  foelejimae  diuinami 

vimtetf» 


De   ArG.   E  NoVO    TEStAMENTO.'  341 

]]  virtutemvindicat^cmusfenfusab  imti»  vfejue  mHndiintmma 
„  fcmla  dijfuftsfucrit.  Putafne pajfumm  SanB:um  Auguftimm, 
vt  hic  locus  vel  ioco ,  lel  ferto  ad  creaturam  Accomodaretur ,  qui 
„  ciim  ea  verba  diUgenter  meditatus  ejfet,  exclamat ,  Agnofcite 
„  Creato rem,  difcernite  creaturam . 

P  L  A  C.  Pro  mc,contra  fe,  difputare  Vir  do6lus  videtur.' 
Idem  enim  cum  Caluino  &  Auguftino  fentio  ,  idque  Difp,  xi. 
lib.  I.  proDiuina  Donininoftrileru  Chrifti  natura,fatis,  opi- 
nor,  teftatumfeci  j  Nuncque  ctiam  teftor,  qui  idco  vcltram 
opinionem  rcijciohocloco,  quiaex  ea  fequitur  maximumab- 
furdum ,  nempe  verba  illa  Chrifti  cuilibct  alij  homini  conueni- 
re  pofte.  Si  videtur  vobis  abfurdum  hoc  confequens,  vt  eft 
certe  ,  &  quidem  tara  abfurdum  quam  quod  maxime,  cur  non 
videtur  vobis  pariter  abfurdum  antecedens  vnde  ducitur  l 

G  A  R.  2.  Sed  ratiocimj  vanamfuhtilitatem  confiderainex- 
emflofimili»  Ita  imputatur  nobls  ChriftifatisfaBio ,  vt  in  Chrifto 
/attsfectjje  dicamur.  Accedat  e  Socinianorum grege  quifpiam  ;  ad- 
uerfuseam  doBrinamarma  muttiabitura,  Viro  do5ho  ,  (^  in  veri- 
tatemfubtili  argumentatione  confurget.  ^uando  vero  demumfa- 
tisfacimus  in  Chriftt  ,JatisfaBtone  eius  aUualt  ?  An  cum  Chriftus 
ipfejatisfecitincruce  ?  Analto  tempore  ?  Certe  cum  Jatisfecit  m 
cruce.  Sedaudi.  ^uifatisfecerunt,itavtiramDeiplacauerintf 
illi  vere  fatisfecerunt  &  proprie^  ^ui  vere  ^  propriefatisfece- 
YHnt ,  tunc  ciim  fattsfecerunt ,  vere^  proprie  fuerunt.  Ergone 
Chriftianus  qui  nunc  viuitverefuit,  citm  Chriftus  penderetin  crU' 
ce  f  ^ujdvidetur  ?  Annon  valide  contertum  telum  ?  Diffoluat 
nodum  quineEtere  docuit.  Nec  enim  Socinianum  refellett  vtnon 
(^  eadem rattone Juhtilitatem Juamtraducat . 

PL  AC.  Hocexcmplumnonelt.hniilc,nccmeamratio-^ 
cinationcm  vllomodoeuertit,  Imputatur  quidemnobis  cre-' 
dcntibus  Chrifti  fatisfaiiio,  fcd  ca  imputatiofidem  noftram 
{equitur ,  non  antecedit ,  ncdum  vt antecedat  noftram  exjften- 
liam.  luftificamurcnim  fide,  npn  anie  fidem,  Cum  igitui: 
dicimur  fat isfecifl^c  m  Chrifto ,  vt  locutio  non  extat  in  Scriptii-, 
ra,  (ic  commode  accipi  dcbct,  nec  propric  intelligi  poteft,' 
Senfusalius  cftencn  dcbet  quam  ifte,  Chriftus  fausfecic  pro 
^obis.  Nos  non  fatisfccimuj »  fed  ahas ,  nempe  Chnftus,  pro  • 

Aaa 


342  Man.    Post.    Cap.  IX. 

nobis  fat^sfecic.  Idemne  dici  pocefl:  depeccato,  Nos  non  pec- 
cauitnus ,  fed  aUus  peccauit  pro  nobis  ,  aut  loco  noftro  ?  Dein- 
de  quasftio  ,  ^uando  wro  demHm  fatisfacimus  in  Chrifio  ,  fAtis- 
faBime  eins  a^tuali  ?  parum  abeit  quin  lic  ridicula  i  innuit  enim 
dupliceni  fatisfadtionem ,  a6tualem  &  habicualem  j  cum  tamen 
non  vt  eft  peccatuiu  aliud  acStuale  ab  Adamo  commiirum,aliud 
habicuale  in  nos  propagatum  ac  nobis  inhserens ,  fic  vUa  (it  fa- 
tisfa6lio  prsEcer  eam  quae  a  Chriftoloco  noftro  prseftica  eft. 
Praetcrea  propoficioquandofatisfacimus  in  Chrifto,  cum  pro- 
pria  non  fit ,  eget  expofitionc ,  &  reuocanda  eft  ad  propriam  : 
alioqui  committitur  fallacia  plurium  interrogationum :  con- 
tinet  cnira  has  duas  quaeftiones  i.  Quando  Chriftus  facisfecit  ? 
2.  Quando  nobis  Chrifti  fatisfadtioimputatur  f  Ad  illam  ref- 
pondeo ,  quando  paftus  eft  in  crucc  ;  Ad  hanc ,  quando  credi- 
mus  in  eum.    Quod  fi  fimiliter  refoluas  quasftionem ,  Quando 
peccauimus  in  Adamo  ?  inhas  duas,  Quando  peccauicAda- 
mus  \  & ,  Quando  imputacur  nobis  eius  peccacum  \  Facilis  eric 
refponfio  ad  primam,  quando  manducauit  fru(5tum  vecitum  in 
paradifo  ,  ad  fecimdam  ,  vc  taccam  fupponi  imputationem» 
cum  tamen,  vt  dici  poflimus  peccafle  inAdamo  nonficne- 
ceflaria  impucatio,  fufficiat  propagatio  peccati,  refpondeo, 
quando  geniti  fumus  ab  Adamo  vitiati  &  corrupti.  Quid  inco 
eft  abfurdi  ?  Nec  taraen  fic  potuit  rcfpondere  Vir  dodtus , 
quippe  qui  velic  peccatum  Adami  nobis,  iam  abeotempore, 
qm  Uffm  eft  Adam ,  fuiffe  imputatum.   Cscerum  quam  mulca 
finc  mccr  Chrifti  facisfadlionem  &Adami  peccatum   difcri- 
mina  lam  aliqnoties  obferuauimus,&  ad  Rom.  5.  ip.  obferua- 
lurifumus. 

Cap  8.  G  AR.  J.  Sed&PeUgianm  telum  arripiet  ,  &  inifffim 
f  XXIV,  contor<jiuelfit,  Nam  vhi  dicit  Apoftolm  nos  in  Adamo  feccajfe, 
quid  intelligityir  doStm  peccati  voce  ?  Corruptionem  haredita- 
riam ,  vititim  illHd  originale  noftrum  ,  &  nobis  ingenitHm.  Itacjm 
in  Adamo peccajfe ,  erit  in  Adamo  corruptos  &  vitiatosejfe.  In-^ 
furget  iam  Pelagianm  ,  &  hac  argumentatione  jretHf  qn^i^ret, 
.^Hando  corrupti  fumus  in  Adamo  peccato  eius  ?  An  cnm  ipfi 
pccmit ,  &peccandofe  ctrrupit ,  an  alio  tempere  ?  Certe  cim  ipfi 
5,  ffccmit,  ^psgcmdofi  cgrrnpit  lEtsmmmnftlfi  foU  pfccmpf 


D  e'' A  R  G.    E  N  O  V  6    T  E  S  t  A  M  E  N  t  o7         549 

:;  Aftt  peccato  fro  nocHit>  fed^vmmillim  lapfit  multi,  imo  mm 
monui  funt.  Audi  iam.  ^ui  ita  cormpti  fueruftt  y  vtmonis 
AternA  retfaUifmt ,  ilti  vere  &proprie  corrnptt fueyunt.  ^ui  ve^ 
re  (^proprie  corruptifuermt  yilli  tunc  cumcorrupti  funt,  vere  ^ 
proprie  fuerHnt.  Er^one  infanst^uinunc  nafcitur ,  verefuiti  cum 
jidamM  peccaret  y  (jr peccando  feipfum  ctrrumperet  ?  Ita  quila^ 
ijHeos  alijs  confecerant^  in  eos  fe  induunt ,  (-r  quamfoueamalijs 
pararantin  eam  ipfmet  tncidunt . 

P  L  A  C.  Hi  laquci  nulli  funt,  mcquc  facile  expedio.^ 
Primum  cnim  A  poftolus  non  dixic  nos  in  Adamo  peccafre ,  & 
vc  dixiffec ,  propoficio nos  cfle  corruptos  &  viciacos  in  Adamo 
qucm  fcnfura  habcre  poflic ,  confiderandum  eft.  Senfus  eil 
nos  deriuata  ab  Adamo  corruptione  «orrupcos  efle ,  vel ,  quod 
codcm  redic,  corruptionem  Adami  fuifrefontcmvndcnoftra 
fcacurijt  corruptio ,  vel ,  corrupcum  fuifle  Adamum  ,  &  corru» 
ptionem  Adami  in  nos  propagacam  fuiflc.  Si  crgo  qu^roi' 
Quando  Adamus  corruptus  fuic  ?  rcfpondebo,  ciim  primum 
pcccauic,  Quandocorruptifuimus  vi  communionis  quam  cuni 
Adamo  habcmus  ?  Rcfp.  quando  gcnici  fumus.  Quid  eftin 
ea  re  difficultacis  ?  Taceo  Virum  doSum  vti  fallacia  a  di6to  fe-^" 
cuadum  quid  ad  di6lum  fimpliciter.  Aliud  enim  efl  ejfe  corrH' 
ptum  fecundum  quid ,  fcu  cum  hac  limitacione  in  Adamo,  aliud 
effe  c»rruptnm  fimplicicer  feu  abfque  eiufmodi  limicatione, 
Hoc  ex  illo  non  fcquicur ,  fi  ccmporis  illiusraciohabeacur, 
cum  primum  Adamus  corrupcus  fuit :  fignificacur  enim  corru-' 
pcio  radicis  feu  fontis ,  non  ramorum  auc  riuorum,  quoniam 
nondum  cranc :  prius  autem  eft  efTe  quam  effc corruptum.  Id 
quod  mihircfponderinon  potcft,  quoniam,vt  iamobferua- 
ui,  imputationem  oppugno  quae  diu  fuiffe crcditur  ,antcquam 
cfTe  inciperemus ,  &  qua  fadtum  fic  vc  vere  &  pcoptie  pcccato- 
res&rciflicrimus. 

G  A  R .  4 .  ^tfic  argumentantur,  eos  memores  efe  oportehat 
5,  eorumy  <jHAprius  dixerunt.  Sipeccatum  Adami  accipiatur  :mi 
„  pro  aWtone  ipfaprAcife fumpt^  ffedfmul  arrn corruptione ^  (juam 
5,  peperit ,  relU dici  Adami  peccatumpofteris  imputari.  Nam  itA 
peccatum  ertt,  ffr  ipfa  Adami  attio  er  corruptio  confequens.  Ita- 
ciHc  vtre^tc  dicimurpeccarcin  Adamo propter  corruptionemin-noti 

A  a  a  2 


^44  Man.    post.     CaPc    IX. 

ahAddmo  defcendentem  :  Ita  &  ye^epeccare  dicemurin  eo ,  pro- 

per  aciionemquamAdamofracejJit. 

PLAC.  Quomodoidamcfaeritd  «Slarn,  &  quartuioii 
faueac  imputationi  antecedenci  latis  patcre  aibunr  ex  didls 
fup.  pag.  i5i.  i<52.i55.  Quorruin  igimr  pcrciiieat,  &  quani 
yim  habeac,  xhec  Viri  do6ti  rerponho,  nun  intcJiigo.  Certe 
corruptio  noftra  eft  ,  quia  in  nos  propagaca  ,  intia  nos  eft, 
a6lio  vcrbquae  corrupcione  peperitnoneitnoftra  nifi  quate- 
nuscorruptioeius  quaeda  parcicipat,o&ln  eam  confcnlioeft. 

G  A  R.  5 .  Negatur  illud ,  cui  totam  fuam  rationem  f^per- 
firuit  Tir  doEhm,  ^^uiteccarunt,  itavt  iuflam  condemnationem 
meritifmt ,  eos  'vere  ^ proprie  peccajfe.  ^ui(i  'oere  ^  proprie  pee- 
care  efiinproprik  ^  fu('i perfonx  peccare ,  e-/"  fuo  non  alieno  peccato 
delinquere\  T roprium  enim  alieno  ofponitur  :  Atetiamqui  alieno 
■peccatopeccant  ,idefi  ^  quihm  alienumpeccatum  imputatur ,  ?/  iu- 
(iam  condemnationem  merentur.  Nam  filij  Saulis  peccauerunt 
alieno  ,  nempepatris ,  peccato ,  O'  tamen  iuflam  mortis  condemna" 
tionem  ex  Dei  mandatoperpefli  funt ,  adeoque  meruerunt ,  cjuia 
iufla  funt  Dei  iudicia.  Et  peccata,  ejmbm  patres  aUu  pecckrunt, 
Konfunt proprie peccata  filiorum ,  quianon  funt  ab  ijs  perfonaltter 
patrata ;  ^  tamen  iuxta  Decalogi  c»mminationem ,  propter  eafilij 
in  vanas  poenas  &  iuflam  comminationem  incurrunt.  Ita  ergo 
pojfumm  in  Adamopecc^fle  ,  'Vt  iuflam  mortis  fententiam  meriti 
fimm  ,  (jT  tamen  nontdeo  huc  deueniendum  efl ,  vtdicamm  ,  nos 
profrie  fiueperfonaliterpecc^fle ,  cum  Adamus  peccauit ;  fedtan- 
tum  ita  cenferi  apud  Deum ,  acficum  ipfepeccamt ,  omnes  peccafle- 
„  mus.  Nam  quicunque  ex  iflo  vnt  multi  infeipflsfuturi  erant,in 
„  illovnuserant ;  Et  tnquoeratnatura  communis  ,  ab illim  vitio 
5,  nemo  efl  immunis  ,  vt  loquitur  SanBus  Auguflin.  Epifiol^ 
9,  centefima  fexta. 

P  L  A  C.  Putabam  vere  opipoti\falso,8c  preprie  t«  improprie 
i^nfigurate  ,  atqueitaaccipiebam ,  ied  docec  nie  nunc  V  u-  do- 
6lus  vcrumquehoc  locoidem  valcre  quod  pecionahter  ,  vcl  in 
propiia  perfona,  Qusero  igitur  ,  qui  ita  pcccauerunt  vc  lu- 
ftam  &  propriam  condemnacionem  finc  commenti ,  vcrum  ve- 
re,an  falso  pcccauerinc  ?  Fals6,opinor,  nemo  dixerit.  Qui 
enim  dicicur  ita  peccaffe  vc  iuftara  condeainacionem  iit  pro- 


Df.    ArC.     t    NOVO     TEStAM-EMtO.  345 

nieritas,  fi  poteft  probarc  id  falso  dici ,  fieri  non  pottfl  vtob 
ciuftnodi  peccatum  damnctur  ab  iudiceiufto.    Rurfusquasro 
an  proprie  dici  pofficpeccaffejnccnc,  hoccft,  non  figuracc  , 
aut  inccaphorice  ?  Nemoetiani  dixerit,  peccaiTe  tantihn  me- 
laphoricc  autfigurate  :  cura  enim  poena&.  peccacura  flbi  mu- 
tuo  refpondeant,  poenavere  &  proprie  di6la  (upponic  pecca- 
tum  veic  &  propric  dicium  ,  alienum  quidem  cum  poena  infli- 
gituralicui  vt  vadi  peccatoris,  fuumveio,  cum  infligiturvc 
peccacori  pcenam  propric  dic^am  coramerito  :  Nec  negari  po- 
teftquin  naicamur  ex  Adamovcre  &  propric  peccatores,  ab 
eoque  peccatum  vere  &  proprie  fic  didlum  trahamus.    Adde 
quod  negac  Auguftinus ,  neganc  theologialij  magninon\inis 
ob  alienum  peccacum  quenquam  damnaii.  Vide  fi  placec  ver- 
ba  Martyris  a  nobis  laudata  fup.  pag.  1^6.  exloc.  Com.  Claff. 
2.  cap.i.§.  ir.  Necnon  verba  Caluini  &  Chamieci  laudata 
fup.p5.p(5.5>7.98.Addam  h^ec  paucaMartyris,ex  eodem  loco 
Com.  §.7.  HHkcommentOt  (intelligit  commcntum  Pighij) 
ms^necpojffimus  ynec  debemus  Acquiefcere  :  namira  Dei  ,ftonmJl 
iuji-e prouocatur.    Necj^ue enim  ea ciufmodi ejh , vt temere  5 autfor- 
tnito  injiammaripojfit.    ^u^are  oportet  in  natura  noflra  aliejuid 
ejfepraui ,  ad  quod  vlcifcendum ,  ira  diuina  excitetur.    Ahoq  ui  > 
quomodo  mercremur  veram  &  propricdidtamconderanacio- 
nem  ,  fi  nuUum  effec  noftrum  eiufmodi  condemnationis  meri- 
tum  ?  Eft  noftrum,  inquies ,  imputatione.   Facic  ergo,  in- 
quam,  imputatio  vtmereamur  po^namGEternam  ,  quam  alio- 
qui  non  mcremur.    Id  neDci  aequitacem  deceat ,  rogo  tej- 
LecSlor  ,  diligenter  confidcra.    Cum  enim  fcopusnobis  pro- 
pofitusdebeateflcDei  gloria,  vide,  qusefo,  num  id  fit  Deo 
gloriofum ,  &:  an  cius  aequitatcm  &  iufticiam  faciat  clariorem .? 
Vidceciaman  deceateius  vericatem  ?  peccauimus  in  Adamo, 
iuftam  mortis  fentenciam  mcritifumus,  idquefincdubionec 
falso  nec  figurate  (.hatnVinontamenpropriefueperfonaliterpec^ 
cauimus  c^imAdamUs  peccautt  \fedtanthm  cenjemur  apudDeu,ac  fi 
citm  ipfe  peccamt,  omnes  peccajfcmus.    Hoccme  iudicium  eft  ie- 
cundum  veritatem  ?  gloriolum  Dco  ?  At ,  inquict  aliquis ,  c^n- 
fenmr  apud  Deum  ac  fi  iufti  cflcmus.    Nempc  rcuera  iufti  fu- 
mus,  non  iuftitii  legali  fed  euangclica,  non  mftitia  operura 

A  aa    ^ 


34 ^  M  A  K.    P  O  S  T.    C  A ?:     IX. 

fcd  fidei ,  non  iuftitia  a  nobis  profc^la  aut  acquifita  l  (cd  dat^ 
a  Dco  &  per  fidem  accepta.  Difpar  cft  ratio  peccati,non  pro<^ 
mittitur ,  non  datur  a  Dco,  uon  accipitur  a  nondum  exiftentc' 
Vcrba  Auguftinicaufac  mcas  non  obfunt:  fateor  enim  ab  Ada-; 
rai  'vitio  ncminem  effe  immunem.  Ad  cxemplu  n  filiorum 
Saulis  iam  refpondimus ,  eos  paterni  peccatifuiftcparticipes.' 
Peccaca  patrum  vificantur  in  filijs ,  vt  dixi  j  cum  rcperiuntur  ia 
filijs.  Dicuntur  patrura  ^quia  patres  priores  illa  commenct 
funt,  commifcrunt,  filijs  vc  coramitterenc  autores  fuerunt. 
vcl  exemplo  6c  autoricate ,  vel  educatione  &  inftitutione ,  veS 
eciam  lege. 

Obijcies  ,  quod  etiam  hoc  loco  fubiungis  Apofto- 
Hcb^.  Imn  dixiiTe  Lem  fuijfe  decimatum  m  ^brahamo  ^quia. 
^*  '°*  ndhuc  in  lumhlsfatrn  erat^  cum  ei  occurreret  Melchijede^ 
cm.  Sed  Apoftolus  fatis  innuit  phrafim  illam  non 
modo  non  q^^q  propriam,  fed  duram,  cum  eam  emol- 
iiuit  hac  prxfatione  wV  W  «Wi'.  Dcinde  ad  locum  il- 
lum  refpondi  in  thefibus ,  &  tu  meam  refponfionem 
tibifumis  refellendam  in  extremo  cap.  <?.  tui  tra<^a- 
tus  5  quam  bene ,  cum  tuis  veftigijs  iniiftens  ad  eum 
locum  peruenero,  Deo  iuuante  ,  oftendam ,  eadem- 
que  opera  ratiocinationcm  Apoftoli  retegam  longe 
iblidifTimam ,  fcd  ab  imputatione ,  quae  intej:  nos  cou- 
trouertitur,  alienam  omnino. 

Obijcis  etiam  fimilem  phrafim  in  re  fimili  elufdem 
3.  Gor.  Apoftoli  3  in  K^dam  omnes  moriuntur.  Sed  ea  tuam 
fcntentiam  euertit.  Nonvultenimomnesmoriin  A- 
damo  illa  ipfa  fingulari  morte ,  qua  mortuus  cft  Ada- 
mus  5  quas  fcilicet  omnibus  imputetur,  {q^  fua  quifque 
propria  morte.  Sic  viuificamur  ,  feu  refurgimus  in 
Chrifto  j  non  per  imputationem  refurredionis  Chri- 
lli  5  fed  reali ,  &  quam  quifque  in  fe  fufcipit ,  refur- 
re^ione  c  Et  ^  cum  verfu  prsecedente  Apoftolusiic 


^ 


De     ArG.    E    NoVO   TESTAMENtO,  34^ 

loquitur  5  ,^uandoqHldem  per  hominem  efi  mors  ,  ettam 
per  homlnem  tfi  refurrectio  mortmrum  ,  non  intelligit 
vnius  Adami  mortem  reliquis  hominibus  imputatam . 
necvniusChrij[lirefurredionemimputatam,redmor- 
tem  &  refurredionem  fpecie  vnam  ,  numero  mul- 
tam ,  qua  omnes  ,  quifque  fua  ,  moriuntur  &  refur. 
gunt.  Id  ita  manifellum  cft  vt  probatione  non  egeat. 
Concludamus  igitur,  cum  idem  Apoftolus  ait ,  per 
vnum  liominem  peccatura  in  mundum  introiiffe,  in- 
telligendum  effenon  fingulare  illud  aduaiepeccatum 
quod  vnus  iile  homo  commifit,  fed  peccatum  ab  iilo 
natum,  &in  omnes  homines  fparfum  ac  propagatufn: 
EtjCum  aitjomnes  peccafTeinAdamo  (  quanquam 
idnondicit)  inteiligendumelTc  omnes  peccafTe ,  non 
vno  illo  {ingulari  peccato  ad:uali  Adami  illis  impu- 
tato  5  fed  fuo  quemque ,  fibi  infito  ac  proprio  peccato, 
quod  ab  illo  Adami  ducit  originem.    Morimur  ergo 
in  Adamo  j  id  eft ,  vi  communionis  natuf  alis  qux  no- 
bis  cum  Adamo  intercedit,  non  autem  in  ipfa  Ada- 
mi  perfonaj&:  viuificamur  inCbriil:o,noninipfaper- 
fona  lefu  Chrifti ,  fed  vi  communionis  noftrae  fuper- 
naturalis  cum  ea  :  fed  hac  de  re  rurfus  cum  ad  Thc- 
fes  ventum  fueric.  ^  . 

G  A  R.     Kefp.  I.    ^Ht  negantms  in ipfa  AdAmiperfinkfmJfe  ^^^^^* 
morti  addiUos,illi  mamfefie  defermt  Confeffionem  EcdefarHm  g  jj^ 
neflrarHm  ,  quA  tddocet  (^  dtctt  exfrejfe  Art.  10. 

P  L  A  C.  Egone  illam  Confefrionein  deferojquam  totam 
amplcdor,  ar6tequc  teneo,  imprimis  articulum  iUum  deci- 
mum  ?  Atnego  nosiaipfa  Adami  pcrfona  fuiflemortiaddi- 
<Slos.  Primum  illa  verba ,  fHtJfemorti  addtcios ,  mea  non  funt : 
ncque  praEtcrito  vfus  fum,  fcd  praefenti ,  neque  deaddi6lione 
locutus  fum  ,  fcd  de  ipfa  morte.  Verba  enim  Apoftoli ,  Sicar; 
in  Adam  emnsi  morimtur ,  ita  &  tn  Chrijh  omncs  viuifcflbHntHr^ 


34^  M  anV    P  o  s  tV    C  A p.    IX. 

dc  prastentaeiiifmodiadclidlione  iiitelliginonpolTunt »  vtv' 
ex  futaro  ,  vmficabunmr ,  perfpicuum  eit.    Loquor  igicur  ^ 
morte  qua  quifque  rnoritur  ,  de  rcfurrecflione  qua  quifquc  fo- 
nialiterrefurgic.    Necaliud  volo  ,cum  nego  nos  moriinipla 
Adami  perfona,  quam  nosmoriipfa  morce  Adami  nobis  im- 
putata,  cuni  nego  nos  refurgere  in  ipfa  Chrifti  perfona ,  quam 
refurgere  refurre6lioae  Ghrifti  noDis  impucatl ,  vc  paiet  ex 
verbis  tpeis  ancecedenf.ibus.    Contrarium -ne  docecArt.  ille 
ConfeflTionis  dccimus  ?  Cur  igitur  cum  illo  commictor  ?  At  di- 
cic , nos  in  ifjids  (  A.daim  ) perfonajpoliatos boni-s  illls  ommhuSjiH 
emnemhancmiferiam  c^  malediEiionemincidtffe.     Hrg  j  mori-; 
mur  in  ipsa  Adami  perfona,  hoc  elt ,  morce  AJami  nobis  im- 
putaca.    Nihd  tale  fequicur  cx  illis  ConfeiTionis  vcrbis.    Imo 
ne  impucacio  quidcm  uUa  ex  ijs  colligi  poteft,  vcl  donorura 
illorum,  vel  fpoiiationis  illius,  vt  plenius  declarabicur  cap. 

XII. 

G  A  R.  2.  Vnionem  ctim  Adamo  nAtHralem  non  tantum 
agnofcimtis ,  fed  etiam  imputationis  illim ,  de  t^ua  agitur  ■tfmda- 
mentum  ejfe  dicimus. 

P  L  A  C.  Si  imputatio  intelligitur  antccedens  feu  irame-' 
diaca,  non  eft  illius  fundamencum  unio  illa.  Sed  pergat. 

G  A  R.  Nec  minus  certum  efl  vnumqutmqHe  nofirum  ,  ^ 
mori  morte  fua  fropria ,  ^  habere  corruptionem  internam  fhipro-. 
priam ,  &  perfonaliter  diftnBam  a  corruptione  ,  quam  peccatum 
aEiuale  fecit  in  Adamo.  Habere  autem  vtrumque  ex  vi  coniun^ 
Eiionis  illius ,  ^^^  nohis  cum  Adamo  tanquam  capite generis  inter^ 
cedit.  Illatamenmnimpediunt,  quommiis  ad  imputationem  ea 
verha  Apofioli  pertinere  dicantur  ,  cum  tefiatur  ,  nos  m  Ada^ 
mo  mori. 

P  L  A  C.  Itane ,  ad  imputationem  mortis  Adarai  J  Quls 
unquam  audiuerac  ,  mortem  Adami  nobis  nnpucari  J  Manct 
igitur  refponfiomea,  velfiitavis,  argumentatio,  li  propofi- 
tio  in  Adamo  morimur  vera  eft ,  quamuis  mors  Adami  nobi$ 
non  impucctur  etiam  propoficio  tnAdamopeccauimm^t^i^  efle 
poceft,  quarauis  peccatum  Adarai  nobis  non  iinputecur. 

G  A  R .  Vnde.  contrario  modo  concludo ,  atfue  coUegtt  Vir  do' 
Uus,  Si di^f4m  Apofitli ,  in  Adamo  uioniHUt  ^d  mpfftationem 


De  Arg.  E  NoVO  ThSI' AMENTOi;  'j^^^ 
fkeBat-.Ergo  & quoAa'tt,mi  in  AdamopeccaJfe.Atquifripu adim- 
ptttatione  fpeUat;vt  cerm  rAtione  ofledi  potefl.  Nam  necji  inNoachOy 
ftetji  in  (^uocjHAm  aUo  maiorum  noflrorum  niori  dicimur ,  fed  tan- 
tilmin  Adjino  i  Ettamenflcm dicimnr ab  Adamoprognati,itad.i' 
ci  pojjHmfii  prognati  a  patribus  ,  ^  omnibus  maionbus  noflrif- 
CuiHS  dtfcriminis  aliquam  prorfus  caufam  ejfe  oportet.  Non  ejl 
ofitem  tlla  fmplteiter  quArenda  in  coninnUione  natnrali ,  am^Z 
fropagattone  qua  dcfcendimus  ah  Adamo,  Nam  non  miniis  a 
maiortkus  alijs  noflrii propagati  fumus  ,  neque  miniis  fumus  cum 
tis  coniunUi  ,  quamcHmAdamo  \  ima  propinquior  eficftmeis  y 
a/uat»  cum  Adamo ,  commmio  ratione  temporif.  Neque  etiam  in 
80 ,  quodAdamprincipium eflnoflr*, origtnts  ,  flue  ille  a  ^uo  genus 
humanum  incepit.  Nam  ea  quidem  legitima  canfit  effepotefl,  aua- 
re  in  Adamo  mori  dicamur  :fednon  efllegitimacaufa  quare  idem 
de  alijs  maiortbus  dtci  nonpojfit.  &c. 

P  L  A  C.  Quoaiodo  eerca  racione  oltendi  potcft ,  di6lum 
Apoftoli  in  Adamo  morimur,  ad  itrjputationem  fpedtare  ,  fi  fi-' 
ne  impucatione.caura  legicima  cft ,  quare  in  Adamo  mori  dica-» 
mur  ?  Agebatur  enim  de  e©  quod  ab  Apoftolo  dicitur ,  non  de 
co  quod  non  dicitur.  At  quareidem  dealijsmaioribusnoa 
dicitur  ?  Si  fajpius  diccretur  ac  inculcaretur  in  Scriptura  no$ 
in  Adamo  mori,  merito  quatri  poflct,  quare  fxpe  rem  illam 
repetensScripcura,  pcrpecubvniusAdami,nunquamalioruin 
analorum  meminiff et :  nuac ,  cumfemclid  di(Slum  fic,  mirum 
^^ideri  non  debct ,  fi  alij  raaiorcs  filcntio  prateriti  funt,  nec  lo-' 
cus  cft  filencij  illius  rationcm  quaercndi.  Si  tamen  cius  ratio 
reddcnda  ett»ab  imputationo  arceffinon  debet  -.  fuccrefcercc 
«nim  ftatim  alia  quxftio ,  cur  non  «quc  in  alijs  maioribus ,  ac 
in  Adamo ,  quod  imputaretur  pofteris  fuiffct ?  Tandcmque  ad 
Pei  Toiuntatcm  effet  confugiendum  :  qux  fine  imputatio-] 
ne  poffet  hoc  loco  pro  ratione  affcrri.  Sed  non  cft  opus  : 
fuccurrunt  enim  aliar  rationes  ,  &  quidem  duar.  Prima  ,  a 
vocc  omnu.  Sicut  ,  inquit  Apoftolus ,  omnes  in  Adamo  mo- 
rimtHr.  lara  autcm  manifcftam  eft  omnes  j.n  folo  Adam»? 
mori.  Alvcra  indc  peti  poteft ,  quod  notatur  primus  fons, 
prima  origo  mortis.  Reliqui  maiores  veluticanalesfucrurtp, 
3£r  quos  pcccatum  &  mors  ab  illo  fonte  in  nos  d'iraanarunCifo»' 
;as Adamus priaius fuit antormortis.  Sic, comnKinis oranium i 
"   "    Bbb   


i 


?^0  MaN.     POST.    Cap.      IX. 

jrecram  Ifraclisidolacria  pcccacum  ieroboamj  vpcatur,  ron  au- 
tam  ahcuius  altcriusreg'S ,  prop:creaquod  puuius  illius  au- 
Eorvnus  leroboattjus  fjerat, 

Interim  nonne  vides  omnes  homines  eodem  mo- 
do  accipi  ab  Apoitolo,  cuni  in  eos  mortcm  tranfire, 
&:  cum eos peccafTe  dicit  ?  Morsyinc^it^m cmnestran- 
fiityqmniam  omf^es  peccar/wf. wtvohiqyie  vox  om^es  eofde 
homines ,  eodem  modo  ,  rignificat.  Alioqui  vitiofus 
eflet  Apoftoli  fyllogifmus  5  &  ex  quatuor  terminis 
componeretur ,  quem  fic  ^m\s  ^^^ictmque  peccat^erunty 
in  eos  mors  tranfiit^  Omnes  peccauerunt*  Igitur  tn  omnes 
mors  tranfitlt.  Nam  in  (I^onclufione  vox  omnes  notat 
perfonas  omnium  hominum  inter  fe  &  a  perfona  A- 
dami  diftindas  &  feparatas.  Ergo  necefte  eft  vt  in 
minore  eadem  vox  omnium  itidem  hominum  perfo- 
nas  diftindas  &:  feparatas  cum  inter  fe  tum  ab  Ada- 
mo  fignificet.  lam  autem  manifeftum  eft  ,  omnium 
hominum  perfonas  diftinctas  &  feparatas  a  pcrfona 
Adami  non  commifilfe  peccatum  illud  aduale  vnum 
idemque  numero  quod  Adamus  commifit  ,  ^  tam 
impoffibile  efle  vt  omnium  perlonarum  gencris  hu- 
mani  fit  vnicum  numero  peccatum  a(5tuale,  quam  vt 
fit  vnica  numero  mors  omnium. 

G  A  R.     Refp.  huim  rationis  <^umamf%tvis  adimfHgnandam 

€tp.  pcccati  AdA  imfmattonem  videre  dijficile  efi  &  dicere.  Nam  ant 

g"  ■      loHge  fallor ,  autnemt eorum  qnifro  hac  imptttatione pugnant ,  vn^ 

-  ^HamfomniaHitprfonamfuam^velalterim  ctimfcunque  hominis 

ejfe  confufam  cum  ^erfonk  Adami ,  aut  ita  indiftantem  ,  vt  in 

'vnum  v<pi^iMvov cum ek  coaluerit.   Hoc  ne  qmdem  animo coneipi 

pteft.  &c. 

P  L  A  C.  Quandoquldem  vidcre  huius  racionis  vim  Vir 
do(£tus  non  pocuic,  eam  cxplwabo.  Mcminerit  igitur,  Le(^or, 
fi  placec,  mcnonimpugnareimputationem  mediacam  feucon- 
f?^^??*5???  Qtt«  cuiufque  exiftentia  U  corruptione  pofterio| 


i 


De  ARCr   i    NOVO    TESTAMENTa  5^x 

eft,  fcd  iiT.mediatam  &antecedentem,quam  Vir  do6luscom- 
munem arpellat ,  &  itadercribitcap,  i.  §.  xin.  Tmpmatio  ,  inJ 
quit ,  feccati  Adt  communii  efi  ,  ^uapeccatum  Adit  nonipfum 
pjodo  reHm  fecit  j  fedetiAmtotumgenm ,  quod  in tpfo feminaUter 
C^  rddicaliter  continebatur  ,  eodem  reatu  implicuit ,  iam  ab  eo 
tempore,  quo  lapfmeftAdam.  Et  paulo  ^ohiuhmapt.Exiftente 
mtem  hnmana  natura  in  indiuiduo  illo  principiali ,  in  illo  etiam 
dici  pojfunt  homines  cm-imnnktt  extitijje^  Exciteruntne  icituc 
a  |)e(Joaa  Adimi  diftantes  &  feparaci  ?  Non  arbittor  quen- 
quanihocdidlurum.  Et  Cap.  2.  §.  xvii.  Communis ,  'mc[{x\ty 
illafiue  immediata,  quemadmodum  pofterior  fmt  prima  aBuali 
Ada  tranfgrejfione ,  ttapriorfuitperfonali  cuiufcHn^^Hehominis  ex 
Adamo  prognati  exiftentia  ,  atque  adeo  etiam  corruptione  illa ,  ana. 
infinguloi  naturali  generatione  defcendit  quatenm  ah  initi»  reifue-, 
rmt  omnes  com.nuuiter  in  Adamo.  Facla  eft  igitur  ifta  impu- 
tatio  cum  nondutn  elTemus  perfonaj  feparats  &  diftantes  ab 
Adamo  :  vel ,  vc  loquitur  is  quicum  mihi  rcs  crac ,  cum  confi-i 
dcratemur  a  Deo  tanquam  'vnm  homo  in  Adamo.  Nunc ,  opi-j 
nor,  quam  vim  habeatargumentum,ipieper  te,  Le(5lor ,  fa-^' 
usinteiligis. 

Redius  igltur  mea  fententia  fecifTes  ,  fi  Caluini 
interpretationiacquiefcensnoncontempfiiTesidquod 
legcre  potuifti  in  Claui  Scripturxad  nomen  peccafum, 
his  verbis  ,fign}fcat  quoque  crebro  verbum  ^•onp<^ccautt  ^ 
infrima  coniugatione  non  aBionem  y  fcd  qualitatem  inhji^ 
rentem  ^feu  fortem  ac  conditionem  hemints  ,feu  ejjepeccam 
torem  ,  ejf  reum  ,fcut  flent  verba  hebrdafepifime  tan- 
tum  exfientiam  rei ,  non  actionem  aut paftonem  aliumue 
niotum  indicare.  Et  paulo  poft  ,fc  Rom.  v.  in  K^damo 
cmnes  feccauerunt :  id  ef ,  fcelerati  ac  Hei  hofes fi^ifnt» 
^Ud  quafi  hahitualis  figmficatio  verbi  &  nominis  feccati 
diligenter  obferuanda  eft.  Et  rurfus ,  RQmancrnm  quintOy 
fictitfer  vnHm  hominemfecCiitum  in  mtindum  introijt,  c^ 
per  peccatum  mors ,  dr  ita  in  omnes  homines  mors  peruaft 
in  qtio  omnes  peccauerfint  fnon  aifionemfid  pfitm  habitittt" 

Bbb    2 


352  -  Man.    Post»    Cap.  TX. 

le ,  autfotim  innatum  &  ejfentiak  malum  figntficat  (juod 
nempe }>er  Adamttm  omnes  fa^ijint  corrupii  drc.  Eodem 
fenru  Logici  notare  Iblent  verba  in  dtliiiitioQibus  po- 
fita  aptitudinem  ,  non  a6lum  deiignare  ,  vt  ciim  de- 
finitur  albedojColor  qui  vifum  dilgregat,  id  eft  ,  qui 
aptus  natus  eft  vifum  diigregare*  Sic  cum  Dominus 
dicit  omnem  arborem  malam  malos  ferre  frudus , 
male  colligeret  qui  infidelium  irregenitosinfantulos 
malas  arbores  elle  negaret  ,  quod  non  ferant  malos 
frudus  i  haudfccus  certe  acqui  legiffet,  omnem  vo- 
lucrem  volare ,  male  inde  concluderct ,  auiculam  re= 
cens  exclufam  ^qubd  nondum  volet ,  volucrem  non 
cfTe.ItaqueAnabaptiftisquibufdamidemquodtuobij- 
cicntWius peccare  ejffenjerhum  a6iiuum  &  a6lionem  Jigni' 
fcare  ,  Georgius  Sohnius  nihil  refpondit ,  nifi  'uerbA 
ApudhehrAOS  mn  tantumfrgwficare  acfual  ter  ,fedetiam 
hahitualiter  j  hoc  cfi^non  tantum  aUionem  ^fcd  etiam  de^ 
fe6lum  dr  prauit^.  tcm  inharentem» 

Caeterum  non  fatis  intelligo  tua  ifta  verba,  i^^^r- 
cato  originali  non  fcccauimm  a^u ,  niji  quatenti^  in  Ada- 
mo peccauimui.  Quid  enim  >  Vifne  nos  adu  peccauiffe 
in  Adamo  tumcum  peccauit  ?  IdZanchius  ,  quemtu 
pro  tua  fententia  laudas  Cap.  tui  tra(ftatus  vii.  nc- 
^at,  addita  hac  ratione  ,  quia  nondum  eramus  adlu, 
Nam  qui  fieri  potuit,  vt ,  quum  nondum  elfemus  ada 
peccaremus  adu  ?  vnde  iic  argumentor  ,  Moriuntur 
homines  adu.  Ergo  peccauerunt  adu.  Abfurdum 
cnim  cft  vt  qui  potentia  tantum  peccauitnon  autem  , 
a^Uj  puniatur  a^u,  &:  quidem  poena  grauiffima.  At- 
qui  non  peccauerunt  atlu  in  Adamo  cum  pcccauit 
adualiter.  Aliudigiturfitoportetpeccatum  obquod 
adu  moriantur  homines,  nempe  vitium  illud  origi- 


D  E   A  R  G.    E    "N  0  V  O  T  B  S  t  A  M  E  l^  T  O.  5^  ^ 

hak  quo4  omnibus  &  fingulis  ineil  vere  ^  proprie  , 
adu  5  inhserenter  jtamcerte  aduquam  fuitin  ipfo 
Adamo. 

Minus  etiam  capio  quae  fubnedis,  cum  K^damu4 

fcccauif^pro  omnibus  fuis  pofleris  peccauit,  Si  intelligis 

eum  magno  omnium  poilerorum  malo  peccafle,  ni- 

hil  verius.  Hinc  enim  natum  eft  vitium  illud  quod 

genus  humanum  inuafit  &  morti  addixit :  fed  fi  in- 

telligis  cum  loco  noflro  peccauiife ,  nihil  dici  potuit 

a  tc  miniis  confiderate.  Nam  neque  id  Scriptura  di- 

cit  vfpiam,  tc  valde  abfurdumeft.  Satisfecitquidem 

loco  noflro  Chriftusiuftitijcdiuinx.  quippe,nosenim 

tenebamur  fatisfacere.     Moriendum  erat  omnibus 

nobis,  ipfe  mortem  loco  noftro  guftauit.  Puniendi 

eramus  omnes ,  ipfe  omnium  loco  palTus  eft.    Num 

igitur  peccare  tenebamur  ,  vt  noftro  loco  Adamus 

peccaret  ?  Mihi  quidem  ha^enus  inauditum  fuit  pec- 

care  aliquem  loco  alterius  tanquameius  vadem  poffe. 

Sed  fortaffe  noftrae  partes  erant  legcm ,  tunc  Adamo 

latam.,  tunc  obfcruare,atque  adeo  audire ,  memoriac 

mandare ,  intelligerc ,  exequi.  Adamus  autem  vt  nos 

hac  moleftia  leuaret  fe  fuffccit  in  locum  noftrum  qui 

noftrum  officium  impleret  ,  noftras  partes  ageret. 

Apagc  tales  cogitationes.  Profedo  ,ftloco  omnium 

pofterorum  Adamus  legcm  illam  impleuiifet  ,  eius 

pofteri  ad  candem  legem  implendam  ipfi  in  proprijs 

iuis  perfonisnon  fuiflent  amplius  obligati,quemad- 

modum  quialoco  noftro  Chriftus  iuilitiae  diuina:  fa- 

tisfecit ,  non  tenemur  arapliiis  ei  fatisfacere.  Certc 

quemadmodum  tunc  temporis  nuUa  erat  in  mundo 

perfona  humana  praeter  Adamum  &:  Euam,  ficnulla 

prseter  eos  duos  perfona  humanaaut  poterat ,  autde- 

Bbb   i 


2«54  Man^  Pos-n  Ca?.  vin.' 

bebat  legi  il]i  pro  illo  tcmporc  parere.  Ncquc  vero 
Adamus  ca  mentc  peccauit  vt  loco  noftro  peccaret, 
neque ,  fi  mens  ea  ipfi  fuifTct ,  in  cuiufquam  poteftate 
eft  loco  alterius  non  confcntientis  peccarc.  Ncquc 
id  naturae  iex  exigebat  vt  pofterorum  loco  peccaret  ,' 
neque  Dei  bonitatem  Sc  iuftitiam  decebat  id  cfficcre; 
Sc  conftituere.   Pr?sterea  ft  loco  noftro  peccauit  &: 
peccatum  illudmerebatur,poenam  qux  elTet  peccatum 
videlicet  corruptionem^dic  mihi ,  quxfo^cur  non  (it 
etiam  loco  noftro  illa  affeclus  posna?nam  quo  teporis 
articulo  peccauit,  eodem  corruptus  &vitiofus  &  in- 
iuftus  fadus  eft.  Annon  quo  nomine  peccauit  eodem 
puniri  debuit ,  prxfcrtim  eodem  momento  ?  nifi  ve- 
lis  5  quemadmodum  facrificulus  pomificius  inter  ce- 
iebrandum  miffam  ,  modo  Chrifti  perfonam  induitj 
modo  dcponitjatqueitadiuerfasagit  perfonascodem 
pene  momento  ,  fic  Adamum  fimilitcr  modo  pcrfo- 
nam  noftram  repraefentaffe,  modo  fuam  vnius  fufti- 
nuiffe  5  atque  eodem  momento  ,  &  peccaffe  loco  no- 
ftro ,  &  punitum  fuo,  non  noftro.   Nam  fi  loco  noftro 
ea  poena  caftigatus  fuit  qux  eft  peccatum  originale^, 
non  conuenit  nos  eadem  poena  aifici ;  quam  enim  lo- 
co  noftro  peccauit ,  tam  loco  noftro  punitus  eft,  Sx- 
cut  cnim  quamuis  ipfi  in  proprijs  noftris  perfonis  pec- 
cauerimus ,  tamen  quia  Chriftus  loco  noftto  punitus 
cft  5  non  debcmus  amplius  puniri ,  ita  fi  pro  illo  pec- 
cato  aduali  punitus  eft  Adamus  loco  noftro  infli- 
dione  peccati  originalis ,  non  poteft  amplius  pro  eo- 
dem  illo  peccato  nobis  peccatum  originale  infligi, 
Videsquo  te  ducattua  ifta  affertio  pro  nobis  pcccafTe 
Adamum  ^nimirum  ad  negandum  peccatumnoftrum 
originalc.  Quod  ipfura  etiam  effici  poteft  hoc  argu:? 


De  Arc.   e  Novo  Test amento.      35^ 
hientOjVt  vidcas  magismagifquequam  perniciofa  fit 
5]la  fententia  ,  d  qua  te  dimouere  cupio  ,  &  conor. 
Qnpd  Adami  peccatum nobis  per  imputationem  con- 
uenit  3  vel ,  fi  ita  mauis ,  nobis  proxime  &  immediatc 
imputaturjid  ex  quo  fumus  reipfa  neque  a  nobis  com- 
iniiTum eftjneque  nobis  inhieret.  Res  manifefta  eft  de 
peccato  aCtuali  Adami :  id  enim  vis  nobis  imputari, 
iion  autem  ineife ,  aut  a  nobis  natis  committi.  Nam 
quod  per  imputationem  conuenit,  non  conuenit  per 
realcm  inhxrentiamfiue  incxiftentiam.Duo  iftimodi 
intcr  fe  pugnat.Cur  enim  aut  faciam  aut  patiar  quod 
aliuslocomeovel  fecit^vel  palfuscft^Atquifipeccatii 
aduale  Adami  nobis  imputatur^profedo  etiam  impu- 
tatur  eius  peccatum  habituale  fiue  corruptio  inhxrcs» 
Nara  quse  ratio  afferri  poteft  pro  imputatione  peccati 
adualis  Adami,qu3e  eadem  non  militet  pro  imputatio- 
nc  peccati  ciufdem  habitualiSjSd  quidem  validius  ?  II- 
lud  enim  fuit  a6tio  prxtcricnSjhoc  vitium  permancns: 
illud  iam  pridem  prceterierat  cum  anno  setatis  130, 
Adamus  Sethum  gcnuitja  quo  nos  ducimus  originem, 
hoc  vero  tum  aderat  prccfens  &  inhxrens  penitus  fa- 
cultatibus  Adami  cum  gcnerationioperamdaret :  il- 
lud  vulgo  dicitur  effe  perfonx  ,  hoc  naturse.   Itaque 
autaequeaut  magis  etiam  conucniebat  Adamo  vtca- 
piti  noftro  &:  origini ,  &  noftramperfonam  fuftinen- 
ti^quam  peccatum  illud  aduale,  quod  adio  fuit  fm- 
gularis.  Si  ergo  peccatum  actuale  Adami  nobis  im- 
putatur  5  imputatur  ctiam  nobis  eius  vitium  fme  pec- 
catum  habituale  &  infitum.  Si  imputatur ,  non  eft  in 
nobis.  QuodcnimnobifcumAdamuscommunicauit 
.  imputatione  ,  id  non  communicauit  nobifcum  rcali 
exiftentia.   Quod  peccatum  peccauimus  in  perfona 


i. 


5V^  Man»  Post.  Cap.  IX. 

Aclamx ,  Id  non  peccauimus  realitet  in  iioftris  perfo» 
nis  poftea  quam  geniti  fumus.  Alioqui  magls  pccca- 
tores  ex  Adamo  nafceremur  quam  fait  Adam.  Nam 
cinon  eft  imputatum  nifi  ipfius  peccatum  aduale  & 
habituale  ,  nobis  idem  vtrumque  ,  quemadmodum 
A damo  imputaretur ,  &  pra:terea  imputaretur  idcm 
fpccie  peccatum  habituale  nobis  a(Stu  infitum  ac  inhae- 
rens  :  nam  ,  velis  nolis  ^corruptio  innatapeccatum 
eft,  nift  condonetur,  imputandum  ad  raortem.  Non  ^ 
xnodo  autem  imputatio  quam  tueris  toUit  vitiumori»» 
ginale  ,  quod  tamcn  nobis ,  proh  dolor ,  omnibus8c 
Sngulis  raeduUitus  infixum  cfte ,  6c  Scriptura  clamat 
&  experientia  conteftatur,  fed  ea  quoque  Dei  9^^«»'-  j 
^cvmay  labefa(^at ,  quippe  qui  vokierit  Adamum  fufti-  j 
nerc  perfonam  noftram  cum  peccauit ,  non  voluerit 
autem  noftram  perfonam  cundem  fuftinere  cum  pu- 
nitus  eft  :  confiderauerit  eum  cum  pcccauit  vt  caput 
«aoftrum^noluerit  eum  eodcm  modo  eonfiderare  cum 
puniretur  :  voluerit  cum  peccare  loco  noftro ,  nolue- 
rit  puniri  loco  noftro :  noftras  perfonas  eiimpofuerit 
Vt  peccaret  loconoftro ,  aceodem  momentoabftule- 
rit  ne  punireturitidemloconoftro  i»  perinde  ac  fi  no- 
flraipiorum  qui  nihil  ipfi  peccaueramus ,  morte  dcle- 
d:atus  fuiffet,  nihilque  aliud  illa  perfonarum  noftra- 
rum  impofitione  AdamojCaptaftet  quatn  occafionem 
nos  omnes  efficiendi  peccatores.  Quod  Petrum  Mar- 
tyrem  (  qui  Caluini  &  Buceri  veftigia  fecutus  totus 
meus  eft  )  ac  carteros  dicis  agnouiftc  ,  omncs  homincs 
in  A<lamo  peccafle,  mihi  non  obeft,  qui  clamo  om- 
ncs  homincs  peccare  in  Adamo ,  quomodo  in  Adamo 
moriuntur  ,  hoc  cft ,  vi  communionis  quam  habent  , 
cum^Adamo  ^  non  autcm  iipputationefingularis  cius^ 


De     ArG.    1    NoVO   TEStAME^to"^  35-7 

vel  peccatj,  velmortis  :  Peccaife  •omneshominesin 
Adamo  5  quomodo  in  eo  fucrunt.  Fuerunt  autcm  ia 
eo  non  imputatione  r^  ijje  ipfius  ^fedquia  eius  ejfe^^ 
caufa  '7«^  omnium :  Peccalfe  igitur  in  eo  omnesjnon 
peccati  ipfius  imputationejfed  quia  peccatum  eiuseft 
caufa  peccati  omnium  j  caufa  jinquamjeomodoquo 
ipfius  e(fe  eft  caufa  noftri  ,  non  imputationis  diuinae 
interuentu ,  fcd  per  generatioflcm  &;.propagationera 
naturalem.  •  . ;  ■  ■^^-fl  cijo  '.irnt.'  \  i  ..;j 

CAPVT      X. 

R^Jp^^^fio  ad  ^rgumentd  -qu^-  pro  imrriedUmt 
mputatione  peccati  aBualls  K^dami:  ,',*'t  /' ' 
ducunturex  F^om,  y.njerf,i^^ 
^  fequentibus, 

SEDpergamus.  Ex  verfu  fequente,quo  ApoftoJus 
id  quoddixerat ,  peccatum  introiiffe  in  mundum 
&  omncs  homines  peccalfe  ,  probat ,  tu  nefcio  quid 
argumenti  colHgis  ,  quod  &c  prscedente  illotuoa  me 
iam  refutato  ac  abfurdisobruto  nititur  ,  &:  a  te  ipfo 
continuo  deftruitur.  Nam ,  inquit  Apoftolus,  «ly^/^^ 
adLgem^eccattmt  erat  m  mundo.  Feccattim  veiononim^ 
futatur ,  qmtm  nnlla  lex  efi,  Sic ,  inquis  ,  ex  hocdido 
Apoftoh  argumentor..  Peccatum  illud ,  de  quo  loquitur 
^pofivlm  verfu  immediate  prxccdemt ,  efi pcccatum  illud 
quodfuit  in  mundo  vfque  adlegem ,  Ttpatct  exfequeld  (^ 
t£xtura  'verborum,  maxime  ex  ilia particula^^  quxeji  ra- 
tionali],  Hoc-conccdo  3  &:  vt  memineris  rogo  ,  nam 

C  cc 


'^5?  Ma^t.    Post.    Cap.    X. 

&  verum  efl:  ,  &  ad  tuam  fententiam  euertenclam, 

meam  autem  firmandam  apprime  vtile.    Subrumis, 

fed ^eccatnm  frimum  Adami  fiiit  illMd feccatum  dequolo- 
cutf^  efi  '^pofiolm  verfu  tmmediaie ^rjicederai ,  vtfupra 

probauimm.  Nititur  igitur  hscc  tua  propofitio  jfupe- 
riori  tua  argumentatione  ,  quam  vides  a  nobiscapi- 
te  prxccdente  multis  telis  confofiam  ac  confedam, 
vt  iure  meo  pofiim  cius  locohanc  ponere  ,  Atqui  vi- 
tium  originale  omnibus  hominibus inhacrens  eft  illud 
peccatumde  quo  loquutuseft  Apoftolusverfu  imime- 
diate  praecedenti ,  vt  fnpra  probaui.  Ergo  peccatum 
illud  quod  fuit  in  mundo  vfque  ad  legem  eft  vitium 
originale  omnibus  inhaercns ,  quod  vitium  omnibus, 
nifi  cpndonetur  per  Chriftum  ,  imputari  non  fateor 
modo  3  fed  contendo  etiam. 

Vcrum  ego  alia  ratione  hoc  idem  argumcntum  in 
te  torquebo ,  quse  non  nitetur  fuperiori  difputatione, 
fed  eam  fuo  proprio  pondere  augeat ,  eoque  graui 
&momentofo.  Peccatumilludjdequoloquitur  Apo- 
flolus  verfu  immediate  praecedente ,  eft  peccatum  il- 
lud  quod  fuit  in  Mundo  vfque  ad  legem  ,  vt  re<5ie  pro- 
bafti.  Atquipeccatumprimuma(5i:uaieAdaminoneft 
peccatum  illud  quod  fuit  in  mundo  vfque  ad  legem. 
Ergo  peccatum  primu  acftuale  Adami  non  eft  pecca- 
tum  illud  de  quo  loquiturApoftolus  verfuimmediatc 
praEcedenti^ac  proindenoneft  peccatum  iilud  quod 
inmundumy  ideft,  te  interprete  inms  introiit,  &  quo 
omnes  homines  peccauerunt.  Maiorem  propofitio- 
nemnegare  non  potes ,  eft  enim  tua ,  & ,  fi  negares, 
facile,vt  turedfe  obferuafti,  cx  particula  caufali^,  & 
texturadifputarionis  Apoftolicae  reuinci  poftes.  Mi- 
nor  fuapte  kce  manifefta  eft.    Nonne  enim  perfpi- 


D  B  A  R  G.'  1  R  OM.  V.  13.  &  feqq.*  355 
buum  eft  peccatum  primum  ad;uale ,  quod  adio  fuit 
fingularis  j  &  numcro  vnay  vix  horam  vnamdurans, 
non  fuifle  in  mundo  toto  illo  tempore  ,  quod  ab  eo 
perado  ad  legem  vfque  Mofis  fluxit,  hoc  eft,  non  pcr- 
durafTe  in  mundo  fpatio  duorum  millium  &  quingen- 
torum  annorum  ?  hoc  certe  conuenit  vitio  originah*, 
quod  tamdiu  eft  in  mundo^quandiueft  genushuma- 
num  :  fed  non  conuenit  vni  adioni  indiuiduje  &  fm- 
gulari ,  qu2e  dum fit  pvxtcvlt  cum  tempore ,  &  vt  non 
defiiireteflein  mundoviuente  Adamo  cuiusaccidcns 
quoddam  fuitjnimirum  adio^tamen  eo  extindloqui 
potuit  eade  mnumero  in  mundojid  eft^in  hominibus 
effe  bis  miiie  &  quingentos  annos?  Noh'  confugcre  ad 
imputationemquamiamfaepiusconfutauI:namaliud 
eft  peccatum  cffe  in  mundo ,  aliud  imputariniundo-: 
.hoc  ordine  naturx  fequitur  ,  illud  pr^cedit.  Adde 
quod  negare  non  potes ,  certe  non  debes ,  reuera  to- 
to  illo  tempore  peccatum  in  mundofeu  hominibus 
fuiffe,  immo  regnaffe  obedientibus  cius  concupif- 
centijs  hominibus. 

G  A  R.     His  pedicii- facile  fios   extricabimus.     Etenim  \.  ^*' 

Hls  verbii  ApftolHm  id  conjirmarey  e^uodfuperiori  verfu  dixerat 
in  coHfeJfo  eft  y  vtiamatidtHimHi.  Dixeratautem,  onjnes  in  A- 
damo  peccafife,  ^uibm  verbis  impmatienem  inohedientiA  aliuA' 
/«■  Ad^t  doceri ,  manifeflis  rationibus  addiximus.  Itaque  ratio 
ejuaid  confrmat  (-r  elucidat  Afoftolus  hoc  ^.  i^.nonpotefl  non  effc 
impHtationifauo  rabilis . 

P  L  A  C .  N  os  vero  quatn  illae  raciones  nullae  fint,  noftris 
&rcfponfionibus&  rationibus  ica  clarumfecifTearbitramur, 
yc  nullus  fit  rcliquus  dubitandi  locus. 

G  A  R.  2.  Argumento  tjuod  hlc  vfurpatur  aduerfus  impu- 
tAtitnempeceati  Adit  ,  nen  minHsvtipoterit  aliejtiif  aduerfus  im^ 
pttatioitem  a^uaUs  obedtentittChriftt^.   Nam  ft  reBe  colltgitur 

CCC     2- 


VIII. 

xxvij 


3(?c  Man.  Post.  Cap.     X^. 

-iKobedieHtiam  Adami  nonfmjfe  imputatam  vfquead  legem,  t^ma 
nonperdurauit  vfcjue  ad  legem  :  qmdni  etiam  legitime  colhgatnr , 
'"a^ualcmChriflt  ebedientiam,  ejua  fe  obedjentem prctflititvjciue  ad 
mortem  ,  nobis  neqpiaquam  imputaripofle ,  cjuia  non  dfirdmtvfqHe 
adnoflra  tejn-pora? 

P  L  A  C.  Non  collegi  inobedientiaiT  Adaminon  fuiffcim- 
putacam  vfque  ad  legemy  quia  non  pcrduramc  vljque  ad  lcgcm, 
Argumentum  mcum  ,quod  eft  inui(3,um  ,  Virdodlusin  aliud 
tranfmutacineptum  &  ablurdum,  quod  poffir.  faciie  &  tradu- 
ccre,&rcfelleie.  Argumentor  a  verbis  Apoftoli.  Q_ii3Eritur 
quodpcccatum  fic  inceiligendum,  cum  dicit  Apoftolus,  ^^-r 
vnum  homincm  feccatum  introiuit  in  7mind,um ,  &  per  peccatum 
mors.  liQm  ,e0  quod omnespeccauerunt.  Aio,  illud  idem  intel- 
ligendum  efle  ,quod  fign)iicat.ui  verbisfeqq.  Namvfquead 
legem  peccatum  erat  in  mundo.  Nvgatne  ,  an  concedic  Vir 
do6lus?  Concedere  videtur.  Subiumo  igi:ur,  Atqui  verbis 
illis  fignificatiir  pcccatum  habituak ;  jd  enim  fuic  in  mundo 
hoc^ft  ,  in  hominibus  vfque  ad  legem,  nohne  ?  Quid  eft  in  hoc 
mco  argamento, quddr^prehendipolTic.  illud  quseforelege,. 
vt  eft  in  manufcripto ,  &  expende,  lc6lor  xquilfime, aut  etiam 
vc  recitatum  eft  a  Viro  do6lo. 

G«AR.  3.  S^d  obje^io  facile  vtrinque  foluetur  ifdifliH' 
Uione  vtamur.  Nam  in  obed''entia.  quidem  Chrifli  diflinguendus 
eft  aBm  afru^u,  c-r  exiflentia  ab  imputatione.  Etfi  enim  obe^ 
dientta  illa  aStualis  non  efl  amplius  rduone  aB:hs  dr  extflxntu ; 
terdurat  tamen  ,  &  perfeuerabit  vfque  ad  flnem  fecult  ratione 
imputationis  &  fru^iiis ,  quatenus  vcwas  obaiienDa.  lufli  confti- 
ruuntur  muiti.  Rom.  v.  ip.  Sic  in  Adami peccato  illo  primo 
difiingui  par  efl  attum  a  reatu :  vt  dicamm,  a^um  cjuidem  non 
durajje  vfque  ad  legem,  clim  momento  tranfiertt  ,•  fed  reatnm 
perfeueraturum  vfque  ad  mundi  fimm ,  .  quippe  cum  defcendat 
in  vnumquemque  naturalium  Addi  poflerorum  :  Reacus  enim 
ex  vno  venic  m  omnes  in  condemnationem ,  Rom-^'  16. 

PL  AC.  Cum  igitur  Apoftolus  loquacur  de  peccato 
quod  vfque  ad  legenjfuic  in  mundo,  quid  per  illud  pecca- 
tum  inceiligenduni  eft  ?  Aftus  ?  minirne  ;  fatecur  enim  Vir 
do6lus  illum  non  durajfe  vfque  adlegem,  cnm  momento  trmfierit'. 


De  ARGr  E  RoM.  V.  13.  &  feqq.  ^^t 

RcatuS  ?  Igitur  per  peccatum  quod  vfque  ad  legcm  durauic 
in  rnundo  ,  lolus  leatus  intelligcndus  eft.  Detur  igcur  nobis 
locus  aliquis  c  NouoTeftamento  inquo  « «1^7/««  pro  folo  rea- 
cu  V  furpeai'- ;  tpjo  detur  falccm  aliquis  h  veteri ,  vbi  fic  vfurpe- 
tur  ,  CU;T)  dc  Dci  judicio  agitur.  Cur  cnim  hoc  loco  vox  illa, 
tam  frequens ,  acciperetur  fenfu  prorfus  inufitato  ?  Hoc  pri-. 
mum  j  Deindequidfiecdecorruptione  ,  quae  vere  peccatum 
cft,  &  reuera  fuic  in  omnibus  hominibus  vfque  ad  legem  ?  Quid 
eltcur  peccati  nomine  hocloco  ,  pro  Apoftoli  more,  Honde- 
beatintelligi  ?  Potuitne  Vir'd[o6ius  quicquam  comminifci, 
quod  magis  caufam  Pighij,  imo  Pelagij,  juuaret  ?  Quod  Ci  di- 
cas,peccatum  ,  quod  vfque  adlegem  in  mundofuit,  vna  cum 
reacucorrupcionem  compledli,  quem  intcUigas  reatum  quae- 
ram ;  lllum  ne  qui  fequitur  corruptionem  j  (  peccatum ,  enicn 
cumfic,  reaturacxfefundit.  )  an  vero  ilhimqui  corruptionem 
antccedcre  dicitur  ,  &  cujus  rcfpciilu  corrupdo  non  eft  pccca- 
tum  ,  fed  poena  pcccati  J  llle  certc  exdudi  non  potcft  :  intcU 
ligetur  igitur  corruptio  duplici  ftipata  reatu,  akero  antecc- 
dente.altcro  fubfequente,  quomodo  peccatum  rccipi  aliquati- 
dc,  nullo  excmplo  probari  poteft. 

Huic  argumento  accedat  alterum  hinc  petitum  quod 
Apoftolus  nonlimpliciter  dlckpcccafum  fu^ffe  i^m/m- 
do^itd.  addit  a.-^i  voy-^  vpjue  ad legcm.  Intelligit  autem 
proculdubio  iegem  Mofisjquam  verfu  io.p\ttcrea  in' 
gnjjlim  vt  Abundaret fcccatum  docet.  Itaque  loco  *;^' 
vof^«  dixit  verf.  fequente  yiy^ejL  uadwi  vfcjue  ad  C^tofe?^, 
Cur  autcm  Apoftolusillud  vfurpauit  vfjf.e  adUgem^ 
njpjue  ad  Mofem  ?  Nempe  ,  vc  verbis  vtar  Caluini ,  du- 
bitari  poteratanneantelegemefTetpeccatum  inmun- 
do.  Poftlegem  fuifte  n-iinimcdubiumerat.  Tantum 
haerebat  quxftio  in  tcmpore  legcm  prxcedcnte.  Sa- 
tis  igitur  fuit  probare  peccatum  fuilTe  in  mundo  ab 
Adam  vfque  ad  legem.  Loquitur  ergo  Apoftolus  dc 
peccato  quod  poft  legemitapatuitin  mundo  eiTe  vt 
probatione  non  egeret.    Atqui  primum  illud  pecca- 

Cc    3 


3^2,  MAN.     POST.      Cap.       X. 

tum  aduale  AdamifuifTe  omnibushominibusimpu- 
tatum  immediate  tam  poftlatamlegem  Mofisquam 
ante  obfcurum  fuit.  De  co  igitur  Apoftolus  non  lo- 
quitur.  Lata  legevitiuminnatumfefe  multo  quam 
antca  clarius  prodidit ,  ac  peflimorum  fruduum  co- 
pia  redundauit.  Sed  imputatio  primi  peccati  adua- 
lis  tam  latuit quam  antea ,  nuUo legis  prsecepto ,  nuUa 
cominatione  .  nuila  fententia  declarata.  Immo  ilia 
imputatio  cum  lege  Mofaica  ftare  non  poteft ,  vt,  Deo 
bene  fauente/uolocoplanum  faciam.  Fruftra  igitut 
Apoftolus  illam  temporis  circunfcriptlonem  adhi- 
buiifet  vf^ue  ad  legem ,  fi  de  eiufmodi  peccato  aduali 
vnius  hominis  omnibus  imputato  quseftio  fuiffet. 

^  G  A  R.     Non  efi  vemmpeccatl  illius  a^iftal^  u44a  iinpuu^ 

rni.  $  ttonem-,  &  ante  ^  <ir  pofl  legem  datam ,  obfcHram ;  cormptionem 
xxvr.  autem  innatam  e?'  ex  Adamopropagatam,  cognitam fnijfe .  Nam 
fv  de  Gentibm  loejuaris  extraEcclefiam ,  &  Deifotdm  agentihm, 
^quefmtignotHm  vtYumque  :  Si  defidelibm  ,  &  fosderis gratia" 
y»<?  ditiintt  confortihm ,  <zque  notum  vtrumque :  Necjue  enimpu-» 
tandmeflPaulm  i  cnmomncs  docuity  in  Adamo  peccajfe ,  nouum 
altquod  dogmaprocudijfe ,  quodfub  veteri  Tefiam.  fuerit  emnino 
inauditum  ^  incognitum.  c^c. . 

P  L  A  C.  Primum  vnde  habet  Vir  dodlus  fidelibus  vcterls 
TQ^m-\Q^i\  dque  notum  vtrumque.^\i\iTef  ExScriptura?  Cur 
locum  non  protulic  <•  Ex  tradicione  non  fcripta  J  Non 
jgicur  fufficiebat  illis  Scrlptura;  Ec  vbi illa  traditio?  Ad  Paulum 
fuftra  confugit  >  vtrum  enim  illam  imputationem  anteccdcn- 
temdocucrit,nec-ne,  nuncquideminter  nos  controuertiturs;' 
docuiffenonprobauitVirdodius;  Egonondocuiffe  jam  ali-' 
quotargumentisprobaui,  &ineo  fum  vt  probem.  Deindc 
fi  ajque  ante  ac  poft  legem  notum  fuic,  cur  Apoftolus  dixit 
^jfqueadlegem?  quorfum  fpedant  illaverba  ?  Ccrte  C\  cam 
notum  fuit  antc  legem ,  quam  poft  legem ,  peccatum  fuiffe  ia 
muada^  non  magis  opus  fuit  probarc,  peccacuni  antc  quam« 


De  Arg.  B  RoM.  V.  13.  &  leqq.  5^3 

.poftlegem  in  hominibus  fuiffe.  Denique  corruptionem  in- 
nacani  poft  legem,  quam  antc,no,tiorcm  fuiffe,  ex  legis  &  tefti- 
monijsquibus  demonftrari  potcft,  &  finequi  fuic  patefacere 
peccatum,&  cxpcricntia  ,ac  diferto  A poftoli  teftimonio  ,  pec- 
eatum noK cognoui wfifer Leger» ^Ci  ita  clarumeft,  vtmirum  fic 
caecuciifte  V  irum  doblum  in  tanta  luce.  Subiungit  aliquid  Au- 
guftiniex  lib.  i5.  deCiuit.  Deicap.  27.  quafi  lile  agnouiflet 
jmpucationemillamantecedentem,fed  fruftra.  Nam&male 
jnterpretatuseft  verba  DeiGen.  xvii.i^.  peribit  aniMAtlliut 
defopulo  meo ,  quoniamtefiameHttim  meum  dijfipmit ,  ea  enim  de 
malculoinfanccaccepic  nimis  duriter,  &  videtur  Vir  do6lus 
per  teftamencum  illud  non  foedus  circuncifionis  intelligere,fed 
lex  lata  Adamo :  cum  tamen  nec  haec  vnquam  foedus  auc  cefta- 
mcncum  dicatur,&  manifeftum  fic  illud  deberc  intelligi.  Dein- 
de  ideo  vult  Auguftinus  perire  illum  infantem ,  quia  non  eft  re- 
genitM'.  opponitur  autem  regeneratio  corruptioni  inhaerenti  , 
quae  habitualis  eft  teftamentiDcidilTipatioab  Adamopropa- 
gata,  non  autcm  imputationi. 

Tertium  argumentum  mihi  fuppeditant  quae  fe- 
quuntur  apud  Apoflolum  ^peccatum  nonimputatarcttm 
lex  non  efi,  Atqui  lex  non  eft;  fecundum  quam  nobis 
impvtetur  peccatum  aduale  Adami.  Ergo  non  im- 
putaturnobis.  Probominorem:  nammaioreft  Apo- 
ll:oli.  Si  qua  eiufmodi  lex  elTet ,  ea  eflet  fingularis 
illa  de  non  edendo  frudu  arboris  fcientiae  boni  &  ma- 
li.  Atqui  illa  iam  ab  aliquot  annorum  millibus  non 
eft  amplius ,  fublata  e  rerum  natura  illa  arbore  ,  aut 
nobis  prorfus  ignota,  &: ,  vt  cxteras  Dci  creaturas  , 
concefla.  Ergo  lex non eft fccundum  quam  nobis im- 
putetur  peccatum  aduale  Adanii  :  Ac  vtlcx  illa  pri- 
mum  eied:o  c  paradifo  homine ,  dcindc  ipfo  paradifo 
fublato  ,  elfe  non  defiiffet ,  quemadmodum  procul- 
dubio  defiit ,  tamen  eam  vt  lcgalcs  cacremonias  Do- 
minus  fuo  aduentu  abrogaffet.  Fuit  enim  interdi- 
Ctum  illud  ceremonialis  quaedam  lex  libcrtatem  arbi- 


3^4  Man.    Post.     Cap.     X. 

trij  humani  circa  rem  natura  lua  indiffercntem  cir^ 
cunfcribens.  Quemadmodum  igitur  non  poteft  nobi? 
imputari  violatiolegisccremonialis ,  quianon  fumus 
fub  lege  5  fiC  non  potefl  nobis  imputari  violatio  legis 
olim  latje  in  paradifo  terreftri ,  quoniam  fub  ea  non 
/umus  5  ac  iam  olim  abrogata  eft.  Atque  h^c  tria 
argumenta  verfus  13.  mihi  dedit ,  tibi  nullum. 

Gap^  8^  GAR.  Rej^onjloin  prompm  efi.  Intp-imii  emmquoddkit 
§t  17.  u4pofloli44  ,  noii  impucari  peccacum  vbi  noii  elt  lex  »  omntnoge- 
nuinum  efl  illi  ^qmdprius  dixerat,Roman  iV.  15.  Vb»  non  elt 
lex  jibinec  ttanlgceirionem  eflc  ,  qmdCalmniu  ^  adqHemprO" 
■  uocat  opponens ;  itaexponit ,  vt  doceat,  ApoflolMm ,  non  loqm  de 
jlmpUci  ififlitia  transgrejfione  ,  a  cjuanemo  eximitur  ,fed  transgref- 
fionem  appellare ,  vhi  animm  edoEtus  qmdDeo  placeat- ,  qmdm 
dijpliceat  yfin&s  voce  Deiftbt  definitss  fciens  ac  'volens  perrum^ 
pit  crc.  !.  ■     . 

P  L  A  C.  Hxc  refponfio  ad  rem  non  eft.  -Propofitio  enirii 
jUa  ,  non  impHtati^r peccatum  vbi  nonefllex  accipitur  a  Caluino 
cum  reltri6ttoiie  ad  legem  icripcam,  6c  hominum  iudicium, 
Ego  vero  illam  nunc  quidem  vlurpo  abfolute  &  fine  reftridtto*" 
ne,  quatenus,  vniuerfaliteraccepta,vera  efi-.  Quidenimeft 
in  gencre  peccatum,  nifi,  avo,j.U)  aberratio  a  lege ,  legistranl> 
gretrio?  &quid  eft  iudiciariaimputacio,  nili  a6tia  iudicis  iudi- 
caatis  fecundum  legem ,  fiue  ea  naiuralis,  fiue  pofitiua ,  voce 
aut  fcripto,  iata  fuerit  ? 

G  A  R.  Deo  nonfmt  leges  externtt  conflituttt  ,fecundum  quas 
necefllirio  ipfi  agendum  fit ,  prafertimin  iudicijS  occultis ,  DeuS 
noitcr  eft  \w  coelo  ,  quodcunquelibueric,  facit ,  Pfalmocx}f, 
f,  5.  yltqui imputatiopaccati  Ad^t eflaliio  Deiiudiciaria,  vt  di^ 
chumabmitio  ,  in  qua  eccultum  iudicium  er  admirabile  confilium 
eius  agnofcendum  efl.  Ergo  etiamfine  legepofita  ,potuit  illudpecca.- 
tum  imputare.  Sic  ante  legem  a  Mofe  traditam,  imputatumefl 
Canaani  k  Deo  Chami  patris  peccatum,  c-rpeccati  ah  Abimelecho 
commifli  poenas  dedit  familia.  ^uls  legem  externam  profer4t 
tunc  exiflentem^  fecmdum  cuius  regulm  ea  imputatia  faEU 
fuerit  ? 

PLACJ 


De  Ar  g.   e  Rom.   V.  13.  &:  feqq:  ^H 

PL  \C.  Pi  mii.ii  dc  lege  m  gencieagebatut,noa  in  fpecicdc 
h^cgxter»a.  Aberrac  igicur  Vir  do6tusabargumentocuire(- 
poiidere  ic  proficetur.  Deindc,  non  qiia?rcbacur,an  eflent  po«j 
Cmx  lcgcs  ueo  fccu^idum  quasipfi  ne-  elTario  agcndumeflct, 
Hoc  plane  alienuai  tfl  a  propofito.  Tintum  contendoom- 
ncin  itnputationem  peccati  lUilicjanam  fieri  fecundum  ali* 
quam  legem.  Quonjodo  enim  adlioiudiciaria  ciTepoteft,  (1 
nonfic  a  ludice,  &  vt  iudicemdecet  f  ludexautemcum  pecca- 
tumimputat,  cum  daamat ,  cuai  punit,  relpedtum  habet  ad 
legem  ,  vt  iuftitix ,  vt  lcgi  fatisfiat.  Alioqui  eaufam  non  videoy 
cur  eiuftnodi  actioiudiciariadicacur.  Quod  aitimputatum  a. 
Dco  Canaani  pcccatum  patris  Chami  fuifle ,  id  fi  verum  eft» 
impmatioilla  nonfuita^tio  iudiciaria  :  itaqae  non  pertinuic 
adomnesChamipofteros  j  autfi  iudiciariafuit  ,  exomnibus 
filjjs  Chami  aucer  vel  particeps  ill  us  culpae  folus  Canaam 
fuit.  CerteilliusfoliuSjCtiam  patrc  Chamoomifl'o,  NoachuSy 
cum  maledi(5lioncm  pronunciaret ,  nomen ,  &  quidcm  ter,  ex- 
prclfit.  Quod  §.  xxviir.  fcquente  fubiungic  Vir  dodus  legctn 
fccundum  quamilla  imputatio  iudiciaria  fic ,  efl^eprinioidia- 
lcm  illam  lcgem ,  ^uo  die  ctntederis  ,  niorte  merieris  y  mihi  m/>.' 
rum  videtur.  Quo  cnim  argumento  ex  verbis  iliis  exfculpf  t» 
manducationem  illam  oranibus  Adami  poftcris  imputari  d  bc- 
rc  ?  Participcs  quidcm  funt  poenarum  omnes  homines ,  /cd 
quia  funt  paiticipes  pcccati.  Hoccnim  propagato,  quid  eft 
cur  illat  non  propagatae  fuiffcnt  .<•  Vidit  in  poftens  Adami 
Deus  malitiam  omncm  inobcdientix  Adami ,  corruptionem 
hacrcditariam,  hoc  eft  ,mcredulitatem,  inimicitiam  habitualcm 
aducrrusDcum,  leginaturaErcpugnantiam&c,  fimihtcr  ma-- 
losfimilibuspoenisaddixit.  Flagttatenimnaturselex  ,  vc  pa-> 
riter  malis ,  pariter  male  fit.  Punimur  ergo  propter  pecca-j 
tum  Adami, fe  1  mediante  corruptione  propagaca^iquaim» 
imediate  funcills  poenatr 

G  A  R .     Cum  poena  prcfprie  dtSta ,  fit  vindicatio  peccati  ex  in-  ^"P  ^* 
fiitutolegis  a  legitimo  iudicepofita  :  oportet  fane  poenas  omnes  pec-  ^*^' 
cati  ,e[UAinomn6i  homines ab  Adamoprognatos  haUenus  incubue' 
runti  ^ adfinem  vfque [ACHlorumincubiturA  jknt ,fecundiim  ali' 
XttiHi  legis  denumiatiQnem  effe  k  Deo  inf,tUas ,  &  porro  infiigen'- 

D  d  d 


'^66  Man.   Post.   Cap.    IX. 

doi-  Eflautemmors  ^qmomneiiafn  abinitio  mundi  homin&s.in-' 
Hajit ,  poena  p  eccati  ex  propriafu^  natnra  ^  cenditione.  Itaque  ab 
initih  omnihm  injliUamfmjfe  confentaneum  efi  ,  tHxtadeclaratio- 
nem  alicuim  Ugii  antea  confiituta.    At  lo<£c  non  aliainuenietury   ^ 
quam  qua  Adamo pofita  efi  ,  &  ohedienttam  ah  eofuh  diferta  mor-   \ 
tis  comminatione pofiulauit ;  cum  ah  Adamo  vfque  ad  Mofem  nuU    ' 
La  legatur  alialex  'vnmerfalis  •>  c^ua  poenas  transgrejjorihm mine- 
ffir  ac  denunciet. 

P  L  A  C.  Prseterqiiam  quod  hasc  ratio  eft  fuperioris  ref- 
ponfionis  Virido6liconfucatio,laborattripliciBilfitace.  Pri- 
mb  falfum  eft  poenas  omnes  peccaci,  quae  in  omnes  homines  , 
ab  Adamo  prognatos  hadtenus  incubuerunt ,  &  ad  finera  vfque  j 
feculorum  incubiturae  func ,  fuiflfe  vindicationem  peccati  ex 
inftituto  legis  a  legitimo  iudice  pofitat.  Id  patet  ex  eo  quod 
plersque  eiufmodi  poenas  non  minus  infliguntur  pijs,  pro  qui- 
bus  Chriftus  pleniftime  iuftitiaj&legifatisfecitjquamimpijs,  j 
Deinde  falfum  eft  omnes  ilias  poenas  fecundum  alicuius  legis 
denunciationcm  effe  a  Deo  infl'6las.  Quar  enim  legis  denun- 
ciatio  iubebat  infligi  Eua?  mulciplicationem  dolorum  conce- 
ptus  &  partus,  &  Adamo  hanc  pcwum,  vt  in  fudore  vultus 
fui  vefceretur  pane,&terra  proferretilhfpinas&tribulos  &c? 
Tertio  falfumeftnuUam  aliam  legem  vnifierfalem  gcneri  hu- 
mano  ab  Adamo  vfquead  Mofem  poficam  fuifle  ,  quaj  pcenas 
tranfgreff^oribus  minetur  ac  denunciet,  prsecer  illam  quas  obfe- 
dienciam  ab  Adamo  fubdiferta  morcis  comminacione  poftu- 
lauit.  Nam  vt  omittam  legem  vniucrfalem  latam  Gen.  ix.  de 
hoSficidio,  &  de  fanguine,  nonne  ipfi  Adamo&  totigeneri 
humano  lata  eft  lex  natura  ,  quam  Apoftolus  vrget  Rom.  i, 
&2?  Denique  vttaceamaliavitia,  quae  in  hoc  Viridodiar- 
gumencodeprehcndipofl^unc,  aberracio  eft  aftacuquaeftionis.' 
Non  enim  nego  poenas  peccati  Adami  pertincread  eius  pofte- 
ros ,  quia  nempc  ad  eos  peccatum  Adami  pcrtinet.  CommuJ 
nicauitenim  nobifcura  Adamus  per  generationem  carnalem» 
peccatum  fuum ,  &  per  peccatum,  poenas.  Pervmm  hominem 
feecatum  ingrejfum  eftin  mundum ,  &perpeccatum  mors>  Faccor 
eciam  propagacum  in  nos  peccacum  origtnale  dignum  effe 
raortis  fupplicio ,  ciim  iit  vere  peccatum  repugnans  lcgi  naw- 


De  Arg.  e  Rom.  V.  13.  &:  feqq.  '^6y 

rar.immo  omni  legt  diuinsE.  Hsec  incer  nos  controiieifa  efle 
ncn  debenr.  Scd  qiiarrebaiur  de  impucacione  primi  Adje  pcc- 
catia6tuaiis ,  antecedente  feu  imtiicdiara,  omnibus  Adje  po* 
ftcris,  lccunduu  quam  legem  fiat  ?  Si  fit  i'ccundumaliquam 
legem  feu  legis  denunciationem  ,  non  potuic  non  fieri  quin  lex 
illa  viohrecur  j  cur  igtur  eam  impucstionem  Virdoj^lus  libera: 
Dei  Yoluntati  afcribit  palTmi  ?  Si  non  fic  fecundutr>  aliquam 
legem,  quou  odo  ett  a6tio  ludiciaria,  &  puniturficimpuca- 
lum  illud  peccacum,  vt  Iegi&  iuftitix  iatisfi.t  ?  Nullaenim 
lex  vc  fic  impucarctur  ,  &  imputatum  puniretur  exigebac. 

G  A  R.  Ad  argumcntationem ,  lex  tlla  iam  ab  aliquot  an- 
noruiu  miUibus  not)  eftamplius&c,  Rejp.  Nec Arhorem  ex' 
tareampltHs ,  neque  adeo  legem  illam  perdHrare ,  quatenm  rejpi^ 
ciebat  ci  tonaJ.  'vjHm  fruBiiS  i/liHs  vetiti  j  Jed  vi. ^  tamen  legls 
■^erjeuerare  ,  ejuatenm  inobedientiA  illi  Adami  punitionem  inter' 
minabatur  ,  cjU£  non  Adamotantnm  incubitura ,  'verum  c^  in  om^ 
nesfo^eros  dimanatura  ejfet.  Sicut  etiam  Chrijim  in  arbore  Crucis 
diereSlus  ej}:^  &  tbi  malediUionem  pertulit ,  ex  vi  c^r  prafcripte 
legis  illitu  a  Deoconflttuta  ,  m  ilcdni,tus  qui  pi  t> Jet  in  ligno  ,  vt 
docet  Taulm  Galat.  11  r.  i^.  Sublata  eft  Crux ,  cr  lex  illa  non 
perdurat ;  (^  tamen  obedienti<£,  tt  Chrifto  in  maledt^aillA,  Cruee 
fraftitA  meritum  ad  nos  imputatione gratiofa  dimanat ,  ^  admun-^ 
difinem  dtmanaturum  eft. 

PL  AC.  Necdiltindionem  illamlegis,  necverba,quibus 
concepta  eft ,  exagitabo ,  taniuro  dicam  vim  legis  vel  in  man- 
«Jato,  vel  in  commmationeipe6lari.  Illam  nec  perfeuerare^ 
nec  ad  nos  pcrtinerecertum  eft.  Hanc  ad  nospcrtinere  nec 
probat  Vir  doilus  ,  nec  quomodo  probari  poffit  mtelliga. 
Njhtlemmeftinvcrbis  comminationis ,  exquo  deduci  polTic, 
eam  ad  alios  fncilare ,  quatn  ad  quos  fpeilat  mandatum  ieu  in- 
tcrdidtum.  ^mdiecomederlsex  €a,inortemorieris,  Qiiis-ion 
videc  ad  eaiiavm  perionam  virumqucillud  vethun  comederis 
&  morieris  fpe^tare,  non  autcm  hoc  ad  ooines  homincs ,  illud 
ad  iolum  Adamum  ?  An  eft  fenfus ,  quo  die  tu  &  omnes  poftc- 
ri  tui  comedcritis  «x  ea  ,  tu  &  poftcrj  tui  moriemi  d  ?  Non 
certe  j  Ncmoenim  pofterorum  Adami  cxeacomedit,  Num 
igitur  eft  fcnfus ,  Quo  dieTu  comederis  ex  ea  ,  eo  diemorte 

^      Ddd    2 


3^S  Man.  Post.  Cap.     X. 

morieris  tu  Bc omnes  pofteri  cui  ?  Quis  non  vidct  verba  j  c^ m- 
fies pofieri tut ,  zffuitCKmi ,  nec  magis  continerl  in  verbo  wor/>- 
rJs ,  quim in \crbo comederis  ?  Quod  fi  eodiemortuus  fuillec 
Adam ,  vt  merebatur  eius  peccatum,  inorce  corporis  &  aecerna, 
quamvniusfuiffetpcccatum,  tam  vniustuiffec  punitio,  &  ra- 
men  fatisfa(9:um fuiffet legis  comminationi.  Exemplum  Ch; i- 
ili,  qui ,  vt  vasnofter  ,loconoftropunitus  eft,iam  aliquoties 
oftendinihiliuuareimputationem  immediatam  primsAdami 
a6lualis  inobedienciar.  Miror  autem  vnde  habuerit  Vir  do(Slus, 
Chriftum  in  cruce  maledidlionem  pertulifle ..  ex  vi  dr prafiripto 
\cgis i\\msa.Deo coni{\tmx,/»aledi5iustjmpendetiffligf2o.  Do- 
cec  quidem  Paulus  Gal.  1. 13.  Chriftun^  pro  nobis  faCtum  efle 
iDaledidlionem ,  idqueprobatquia  pependicinligno,  &rcri- 
ptumeftjmalcdidtusquifquispendeciniigno.  Sed  non  docec 
fadlum  fuiflc  maledidionem  ex  vi  &  prsfcripco  illius  legis. 
Nullaenimlexfuitquseiuberct  Cbriflum  in  crucemagi,  nec 
fic  nobis  iroputacio  obedientia;  a  Chrifto  in  maledi6la  illa  cru- 
ce  prasftitaefecundamillamlegem,  aut  fecundum  legem,  fed 
ex  mera  gratia,  fecundumpromiflionesEuangelij. 

^  G  A  R .    Deinde  opponitury  etiam^i  lex  illapermaneret,  tamen 

VIII.  %  aholitam  ejfe  reJpe^H  nejiriy  'Vt  legales  ceremomas  ,  cum  fuerit 
xzxu     lex  ceremonialis ,  cums  'violatio  nonpotefi  nohis  imputari,  ejuia  non  - 
fumus  fuh  ea  lege ;  ficut  violatio  legum  ceremonialiumnon  potefi 
mhis  imputari,  quiafuh  ijs  legihus  non  agimus.   Rejp.  i.     ^^ui 
ferChrifium  redempti  funt,^  redemptionis  illius  parttcipes  ,  if 
fane ,  vt  a  legihus  ceremonialihus ,  ita  etiam  ah  huius  legis  pri^ 
Tffdua  rigore  Hherati  funt,  adeoGjUe  ad  eos  non  (peBant  commi" 
ftationes  illi  addita.      Sed  tamen,  vt  natura  prior  efi  grati^ 
(cum  gratia  natura  fupertieniat,  eamque  reformetc^  tnfiauret) 
(^  'vnufquifque  concipitur  prihs  efie  homo ,  ejiuam  fit  fidelis  aut    , 
Chrifiianus  :    Ita  etiam  flatus  natura,  &  lex  fiue  fotdus  Na.r  % 
turale  prius  efifoedere  Gratia ,  adeo^ue  vnuf<^utfque  confidera' 
tur  priusfuh  fosdere  naturali ,  t^uam  fuh  gratuito.    ^uare  non 
dehuit  fupponi ,  fed  prohari  nes  iam  non  ejfe  fuh  ea  lege.     Nos    | 
*uer4  contrario  modo  concludimHs,     Sumus  naturabter  fuh  <i 
lege,    Ergo  eius  violatio  merito  nohis  imputatur. 

^ILKQ,    Jcane  fuams  Aacuraliter  fub  lila  legc  ?  Teneraur 


De   Arg.  e  Rom.  V.  15.  &:feqq.  36'p 

igitureamobferuarc.  Imons  Adarnus  quidem  naturaliterfuic 
fub  illa  lcge.  Non  fuit  cniin  naturaliter  in  paradifojnec  lex 
illanaturaluer  lata  eft  ,  fcd  fupcrnacuralitcr  per  verbum  Dei. 
Sumus  quidcm  lub  lcgc  natu^x ,  quam  6y  habi'U ,  &  adtu ,  ni- 
misjprohdolor,  violainus.  Sed  quis  non  vidcc  legem  illam 
ceremonialem,  &pofi:iuam,  verboDei  latam,  libeiiarbitrij 
libertatem  circa  rem  natura  luamorili:er  necbonam  necma- 
lam  circunfcribentem»  hominique  non  quatenus  homo  fuic, 
aut  mundi  incola ,  fed  tancum  quatenus  incolafuit  paradifi, 
conucnicntem,  nonfailTclegcm  naturse  ?  Putauitne  Vir  do- 
<5tus  nos naturalitcr  efle  in  paradifo  terreftri  ?  liccre  nobis  vcfci 
alijs  arboribus  paradifi  ?  Ad  legera  autem  natura:  quod  attinec^ 
obligat  omnes  &(ingulosad  obedienciam  ,  fed  pro  fequem- 
quc  ,  &  quamdiu  eft.  Oftendi  mihi  velim  aliquid  in  ea  lcge, 
vndc  probari  ponTic ,  primum  primi  hominis  peccaium  adlualc 
omnibus  illius  poftcris  impuraridcbcrcimmcdiaic. 

G  A  R.  Interim  non  tjl:  quod  fHtenms  legittmam  ejfe  illam 
ArgHmentationem  ;  legales  ceremoma.s  ejfe  abrogatas  j  hanc  ejfe 
legem  ceremomalem  \  ttaque  abrogatam  abolitamqne.  Nam  le- 
gaUs  ceremoniiX,  cum  htc  nominantur  Jine  duhitatione  intelligun- 
tur  JiatHta  illa  ritualia  Jitie  cerimontalia  ,  qna  funt  a  De» 
Ifraeli  conjlituta  per  manum  Mofts ,  vnde  &  ceremonix.  MofaicA 
'vulgo  dicuntur.  Eas  Chrijii  aduentu  abrogatas  fuijfe  nthil  mi- 
rum  ejl,  ciim  vmbr<g,  ejfent  ^  fgura ,  quarum  veritas  &  cor- 
pus  elt  m  Chrifto,  Colojf  2.  17.  Rejpiciehant  enim  omncs  ad 
Chrijlum  ,  tanquam  ad  comflementum  fuum.  At  ceremonia  , 
(^H£  in  hac  prtmdtua  lege  tnerat,  ad  Chrijhm  non  rejpiciebat , 
tanquam  ad  figmfleatum  [uum.  P^nde  non  confequitur  ,vt  fi  ce~ 
remoni£  ilU  [Jraeiitic£  antii]uat<t  funt,  concludendum  fit  eo  ipjb, 
etiam  abrogatam  ejfe  legem  illam  primordialem ,  ita  vt  nullus 
Jit  ampltHS  eitis  vfm  ^  ^  adhomines  nulU  ratione  JpeBet. 

P  L  A  C.  Mifcrec  me  Viri  do6li  tantum  oper«  fioncntis, 
vt  probet  lcgcm  de  arborefcientiaEboni  &  mali ,  quaencque 
alibi  fuic  quam  in  paradifo  terreftri ,  &  iamab  aliquotanno- 
rum  millibuseftedcfiit  inrerum  natura,  non  cfteantiquatam. 
Obferuacautemdifcrimtn  intcr  hanc  primam  kgem  ccrenio- 
iiialcm,  &Mofaicasceremoni5isquodnulium  clt,  &  ad  con- 

Ddcl    3 


37®  M  AN.      P  O  S  T.       C  A  P.       X. 

nrnianduiii  potiusquaineuercendum  argamentum  meum  vi- 
lere  debet,  Nam  fi  cercmoniae  legales  eranc  cypi  adumbrantes 
eaquse  lefuChrifiiEuangeliorcuelata  funt,  idemdeceremo- 
nia  ilLi  antiquaconficendum  eft.  Nonneenim  &  Adamus,  & 
Eua,  3z  paradifus  terreftris  ^  &arbor  vitse,  quas  in  eiuserac 
inedio ,  vnbrse  fuerunc ,  quarum  vericas  ^c  corpus  eft  in  Chri- 
fto  ,  aut  faltem  ad  e  us  doftrinam  pertincc  ?  Q.uideft  i^itur, 
cur  non  idem  fentiafiius  de  arbcre  fcientise  boni  &  mali  l 

Veaiamus  ad  verf.  14.  fidregnauU  mersenam  in  eos 
qul  mn Jjeccaueriiht  adjlmiltndinemtrayfgrej^ionls  Adam 
qui  eft  tyj-mfitnri.  Hic  tu  rede  obleruas  Apollolum 
caufam  inferre  ex  effedu  ,  ac  probare  ,  omnes  pec- 
calTe  5  quia  mors  regnauit  in  omnes  \  ac  fic  formas 
arguaientum  Apoftoli,  debuifticiicerejtuum.  Apo- 
iloli  enim  longe  abit  a  mente.  Vbi  mors  regnat ,  nec 
eftreatusex  peccato  proprio  adtuali^ibi  neceftario 
eft  imputatio  reatus  primi  peccati.  At  ante  legem 
mors  regnauit ,  etiam  in  eos  in  quibus  non  fuit  rea- 
tus  ex  peccato  proprio ,  nempe  in  paruulos.  Ergo  in- 
fantibus  reatus  primi  peccati  neceffarib  fuitimputa- 
tus.  Tu  ipfe  vidifti  negari  pofte  maiorem :  nam  pra:- 
ter  reatum  ex  proprio  peccato  aduali ,  &  quem  fru-« 
flra  probare  conarisex  peccato  a^luali  Adai  imputa^ 
to  3  cft  reatusex  proprio  peccato  innato,  &  vt  ita  lo- 
quar ,  habituali.  Ttaque  obuiam  is ,  ISiec  caui/la?-?dum 
ejl ,  inquis  3  reatum  in  illls  ejfe  a  vitio  inhdrente ,  d^  apra- 
7/a  d'^Jj?oJiticne  &  corruptione.  Nam  vndej?t,  'vt  rei&  coT" 
r/ipti  najcantur ,  n:ft  quod  in  ^damo  inclujiin  illopecca' 
runt 3  T/  dxit  ^pujlolifs  , & pcccatum  tUim ipfis  imphta,' 
tumfmt ,  vtjint  rei  &  corrupti  ?  ISljndum  e-iim  volun^ 
tdte propriapeccaruni,  neccogitattQne,  necverbis,nec aBio- 
ne»  Indjic  concludo ,  ^^utcunque  moriuntur  Jnnt peccato* 
res»  Puc  ri  in  vtero mamm  3  m  mm  nati  mommur^  vl 


De  Arg.  1  RoM.  V.  15.  &:  feqq.  371 

tonftat  exjjcrkntia.Ergo  ^ueYiin  i'terc  }natru.m  lyreccnj  na- 
tifintfecc^itores.  Si (iint ^cccatores yidc)) funt.vel quod a^ it 
feccaturint y  velquod  ■^rimumfecc^ittm frimi ^arentis  i^fis 
imptitetur.  Tirtiumfiqtiidem  ddri?2onpoteft^quod  illoscon' 
ftitmt  peccatcrcs.  2ijrm  peccaturquts  dicitur  obpeccatU7n:_ 
nec  vilum  almdpeccatumpcteft  imputari ,  ntfiilludprimum. 
Scc  Qnjd  elt  ncgare  vitij  inhierentis  leu  corruptio- 
nis  innatx  reatum  ,  fi  hoc  non  eft  ?  Putarem  tibi  ifla 
excidilTe  imprudenti  sePiu  difputationis  abrepto  m 
Pighiani  erroris  fcopulum ,  nifitevideremdiu  hxreii- 
tem  &  verfantem  in  hac  re  probandaj  &:  inculcanda 
quod  a  te  faclum  elTe  ,  pro  eo  quo  te  profequor  amo- 
re  3  vehementerdoleo.  Dubium  autem  mihi  non  eft 
quin  admonitus  ilatim  pedem  ex  hoc  errore  referas, 
quem  tu  ipfeCap.  2.  huiustui^tradtatusrefutaftijaut 
faltem  refutare.  prac  tetulidi.  Ego  certe  multo  pluri- 
bus.  refutarem  fi  mihi  aut  cum  Pelagio  3  aut  cum 
Pighio  3  aut  cum  Pontificio  aliquo  (  quanquam  Pon- 
tificij  hocvitiuminhxrensante  baptifmumpeccatum 
effc  confitentur  jfedpoftbappfmumnegaat  )  nego- 
tium  effet.  Nunc cum  fit  mihi  res  tecuu) , fratre ,  fy ni- 
mifta,  religionem  reformatam  profitente  &  docente, 
te  vel  femel  monuilfe  fatiseffe  puto.  Pauca  tamen 
qusedam  refpondebo  tibi  ^  Quxris  vndefitvtreio'  cor- 
rupti  naficanmr  $  l^efpbiideo  nosreos  naljci.,  quoniam 
corrupti  nafcimur  f:  nullum  ,enim  in  ipfante  ,  ciim 
nafcitur  ,  reatum  agnofco  ,  cuiiis  fundamcntum  &: 
caufa  non  fit  corruptio  inhxrens.  Si  rurfus  quxras 
vnde  fiat ,  vt  nafcaraur  corrupti ,?  Refpondebo  quia 
nafcimur  ex  corrupto  pareiite.  Sic  qu.vrenii  i-cur 
homonatusfim  ?  Refpondeo.,  quia  natus  fum  exho- 
iniiie :  cur vitiofus  >  Qilja  natus  fum  ex  vitiofo.  Quod 


37*  Man.    Post.  Cap.  X. 

natum  efl:  cx  cirne  caro  ed.  De  mturf^cccatfi  '^rtl^ta 
nomifi natitrd  n.rfv-tnr  v}t''ofi ,  td  'fi  ,pncatr  x  fccmd ^r/i 
qii^od  nitK^^>olljli44  Pctnlm  ,  tjuilts  terre  uu  ,  talis  df  ter^ 
re/ii ,  & hoc  qiomodi  •'ifiperfimhns Jp  trfionem  ?  Sedhis 
iprisqu?e{Honibas  iamlupra  pluribus  fatisfeci.  Haec 
corruptio  ,  quae  &  coacjpifcentia  ,  Sr  peccatum  an- 
tonomaftice ,  &  pcccatum  peccans  dici  folet ,  quxque 
in  irregenitis  regnat  ,  in  regenitis  habitat ,  primum 
cft  peccatum  noftrum  ,  icaturigo  cxterorum.  Ab  ea 
primus  riofter  reatos  nafciturimputata  nobisadmor- 
tem.  Moriuntur  ergo  infantes  non  ob  pcccatum  alie- 
num  jvidelicet  aduale  Adami  fibi  imputatum,  fedob 
proprium  inha;rens,infitum.  At ,  'm^\s  Jnfams nori' 
dum  voluntate  pr:fria  peccarunt,  nec  cogt  tione^  ncc  ver" 
bis ,  nec  acilone.  Ergo  iioa  habent  proprium  peccatum 
ad;uaie  quidem  concedo  ,  habituale  vero  pernego» 
Diftingue  igitur,  fi  placet,  inter  peccatum  quod  eft 
a<5tio  vel  omilfio  a61;ionis  ,  &  peccatum  quod  eft  ad 
cjufmodi  adionem  vel  omiflfionem  propenfio ,  pro- 
cliuitas ,  habitus.  In  peccato  aduali ,  cumfitadioj 
ratio  peccati  pendet  ex  relatione  quam  habet  ad 
fuam  caufam  efficientemj  puta  voluntatem.  In  pec- 
Cato  vero  habituah' ,  cum  fit  qualitas ,  ratio  peccati 
pendet  non  ex  ordine  ad  caufam  ,  fed  cx  rclatione 
ad  fubjedum  cui  inhxret.  Nam  aCtio  denominat 
caufam,  qualitas  fubje6bum.  Peccatum  igitur  in- 
fantium  non  eft  adtio  ^nihildum  enim  mali  cgeruntj 
fcd  quah'tas  voluntati  infixa  ^nimirum  obliquitaSj  . 
prauitas,malitia,cupiditas,ad  peccata  omnis  generis 
procliuitas.  Vnde  vndevencrit  ifta  maHtia  nihil  ad 
rationem  peccati  habitualis  intereil,  hoc  ipfo  quod 
malitiajquod  moraUsimmunditia^quodiniuliitia  eftj  , 

eanos 


De  Arg.'  i  RoM.  V.  13.  &"feqq.  '  3"^^ 
ea  nos  facit  f  )rmaliter  malos ,  immundos ,  Iniuftos, 
qui  caelo  recipiamur  indignos ,  qui  detrudamur  ad 
inferos  dignos.  Quod  fi  in  vtero  materno ,  vel  re- 
cens  nati  nihil  mali  egimus,  id  impedimento  a  natu- 
ra  pofito ,  non  autem  voluntatis  noftrge  inclinationi 
adicribendum,  qux  remoto  iilo  naturae  impedimen- 
to  non  prius  agit ,  quam  adione  peccat.  Vides  prje- 
ter  peccatum  adtuale  proprium  &c  peccatum  a(5tuale 
primi  parentis  imputatum  dari  tcrtium,  fcilicet  pee- 
catum  habituale  ingenitum.  Addis  paulo  poft  ,///f- 
res  in  vtero  mntrtm  ant  recens  natos  nondum  peccaj/e 
a6tn  ,  idquc  probas  hoc  argnmento  :  ^/  non  habent 
aUum  voluntatls  non  poj/unt peccare  a6iu  proprio,  Sed 
pueri  non  habent  acium  loluntatis.  Ergo  pueri  non  pcf- 
fintpeccare  a6tu  proprio.  Refpondeo ,  fi  peccare  a^^a 
{ignificat  admittcre  pcccatum  aduale ,  totum  conce- 
do.  Teftatur  cnim  Apoftolus  pueros  Efauum  &  la- 
cobum  nihil  boni  maliuc  egine  in  vtcro  materno, 
Sed  id  nihil  te  iuuat ,  mc  potius,  qui  nolo  eos  com- 
niififTe  peccatum  aduale  multis  feculis  antequam  vl- 
lamhaberent  voluntatem,  nedum  voluntatisa(5tum» 
At  fi  pcccare  a(^u  fignificat  habere  a(Slu  peccatum 
habituale  ,  aio  pueros  ctiam  in  vtero  matcrno  a(5lu 
peccare  :  quamvis  cnim  non  habeant  malum  a(Sluin 
voluntatis  5  tamcn  habent  malam  voluntatem  habi- 
tuali  aduerfus  Dei  legem  rcbcUionc  altiflime  imbu- 
tam.  hAdiis^pueros  legem  nefiire^  &  idcfi  tranjgredi  nort: 
poj/e,  Refpondeo  pcccatoactuali ,  Concedo ;  habitua- 
li  5  ncgo  :  vt  cnim  in  illis  nondum  cft  a(5lualis  cogni- 
tio  lcgis  5  (ic  neque  eft  a(5i:ualis  tranfgreifio ,  fed  hceret 
tamen  lex  peccati  in  membris  corum  ,  immo  in  ipfa 
voluntate  quoad  a(5lum  ^  vt  vulgo  loquuntur ,  primuna 

E  ee 


374  Man.  Post.  Cap.    ^. 

infixa  penitus ,  atquenatura  fua  rcpr^nanslcgi  natu- 
XX.  Hxc  igitur  repugnantia  legi  iJei  &  aueriio  ha- 
bitualis  ab  co  quod  pra^cipit  ,  conuerfio  autem  ad  id 
quod  vetat,  folo  Chriili  ianguine  &:  fpiricu  medica- 
bih's  ,  eft  habitualis  quiedam  ^  permanens  trans- 
greiTio  5  in  pueris  &  adultis  dormientibus  :  aHoqui 
non  aequum  eifet  adu  puniri  qui  adu  nullo  modo  pec- 
calTentjnec  puniri  in  propriaperfona  qui  iu  propria 
perfona  nullo  vnquam  modo  peccaflent. 

Hincaliquotargumentamihi  nafcuntur.  Primum 
iic  habet.  Probat  Apoftolus  omnes  homines  peccaiTe 
fme  peccatum  eiTe  in  mundo,argumento  duifto  a  regno 
niortis  in  omnes  homiiics.  Atqui  eoargumento  non 
potuit  probare  omnibus  hominibus  imputari  pecca- 
tum  a^tuale  Adami  ,  nili  negato  reatu  vitij  inhae- 
xentis.  Hunc  autem  reatum  noluit  negare.  Noluit 
igitur  co  argumento  probare  imputationem  pcccati 
adiualis  Adami  omuibus  liominibus. 

Cap.Txl!  G  A  R.  Re^.  i.  mn  prohat  Apoflolus  eo  argumento  ommpeC' 
§•  ru.  caff},  fed  tantum  eos  cjhi  ah  Adam  vfque  ad  Aiojem  antelegem 
datam  vixerunt  \  vt  inde  concludat »  ahflirdum  videri  non  debere , 
y?  ijs  ,  e^ui  pofl  legem  datam  vtxermt  ,  Ad<t  feccatum  imfu- 
tetur ,  vt in  loci  illtus  analjfl  diximus  fupertori  cap.  n.  1 8.  ^uan- 
t^uam  qmdadrem  ipfam,  non  nego  eo argumento  re^e proharipojfef 
tmn&somnino  homin&s  ,  nullo  quoquam  excepto  natHralmm  Add 
foflerorum  ,peccauijfe. 

PLAC.  Qiudad  infirmandum  argumentummeumfaclc 
hgc  refponfio  ?  N am  fiue  probet  Apollolus  eo argumenco  om- 
nes  peccafTe  ,  fiue  probet  tantum  eos  pcccafle  ,  qui  ab  Adam 
vfque  ad  Mofem  vixerunt ,  ad  argumenci  mei  robur  nihil  pror- 
fus  intereft.  Quanquam  manifeftu  n  eft  ,  hoc  non  probar^ 
Apoftolum,nifi  ucillud  probet  i  Ec  vero  confiliumefle  Apo-  ' 
li  hoc  vniuerse  probare  ,  ipfc  Vir  do6lus ,  locoauemciracj 
affirmauerat»  Dtxeratnmpe » inquit ,  ApoflolHs ,  mna  in  AdH'^ 


D  E  A  R  G.'  E  R  o  M.  V.  13.  Sc  fcqq!  '^ji^ 
mo  peccajfe  ,  hhUo  «^uoquAm  exceff  ,  eorum  qut  funt  a,h  ipfi 
naturaltter  prognati,  Illud  ergo  verf.  i^.  gr  14.  frtbat  hoc  mt^ 
do.     (^c. 

G  A  R.  1.  Nego  Argumento  Apeflolico  nonfojfe probariim- 
putationem  ,  niji  negata,  corruptione  ,  vel  reatu  vtttj  inharentis» 
/mo  cum  reatvs  ex  peccato  Ad<t ,  &  ex  vitio  nobio  inharsnte ,  nott 
fint  duo  reatiis  dtjlin^i  ,  fed  vnus  idemcfue  reatus  ex  vtre^us 
Confurgens  ,  quicunque  probat  nos  reos  ejfe  propter  peccaturfi 
Ad<&  ,  eadem  ratione  probat  nos  ejfe  reos  ex  vttio  inhArente. 

P  L  A  C.  Si  imputationcin  intelligic  confequentem  feii' 
mediatam,  reilcnegat  ;  fedaberrataitatu  qugftionis.  Agi^ 
tuceniininarguinenLo  de  fola  iinputatione  luiraediata.  lca- 
quccum  fubijcit  ex  peccato  Adae  5c  ex  vicio  nobis  inhfrente 
non  duos  reatus  diftui6los ,  fed  vnuni  eundcmque  reatum  coii- 
furgerc  •,  cauf  m  neara  iuuat  :  mea  enim  hsec  cft  fententia. 
Vnusidemque  ceatusex  vtroqueconfurgit,  nimirum  ex  vicio 
nobisinh^rente  immcdiare  ,  ex  peccato  Adae  a6tuali  mediate.' 
Hgc  eft  imputatio  mediata  (eu  confcquens  corruptioncm  , 
quam  vrgeo.  Nam  pofi  a  imputatione  antecedenie  feuim-^ 
mediaia  ,  necelVar-o  func  duo  reatus  diftmfli  :  nam  altec 
eft  imuiediaLC  ex  peccato  Adae  a6luali  imputato  j  alter 
ex  vitio  nobis  inh^fntc  ;  ille  antecedic  corruptionem,  hic 
fcquitur  ,  iUius  refpedu  corruptio  eft  poena  proprie  di6la 
infli(5la  proptcr  reatum  imputati  pcccati ,  vt  puriiatur  feu 
VJudicetur  »  h;  ias  vero  rcfpe6lu  corruptio  nullo  modo  eft 
j-oena  ,  i'ed  peccatum  tantiim  j  deniquc  corrupcioeft  illius 
reacus  effc6lum  ,  huius  vero  fundamentmn  &  caufa.  Sunc 
igicuradmoduin  d  ftu/(5li. 

G  A  R.  5.  /»  caufis  focijs  ,  ex  vnius  pofitione  non  efl  in^ 
ferenda  alterius  negatio.  At  imputatio  cjr  corruptio  funt  caufji 
focia  (fr  contunUx  reatus  illtus  noflri  ,  tsjuo  morti  fubtjctmur. 
Ergo  ex  pofttione  reattis  prouenientis  ab  imputatione  ,  non  efl 
wgandus  reatus  ex  corruptions  >  neque  ^utmdus  Apoflolus  ne^ 
gajfe. 

1'  L  A  C.  Qj^iis  non  videt  hanc  argumcntationem  Viri 
dodli,  fi  imputationem  intelligit  immediatam ,  nihil  nifipc- 
tuioneui  ciTe  « cya/^f  >  Sumic  emm  iti  minorc  idipfum  quod 


37^  Man.'  Post.    Cap.  X. 

internos]controucrticur.  Sinimputationemmediatam  intelli- 
giCpraetcrquam  quod  aberracaftatu  quasftionis,  falfumeft: 
corrupcionem  &  peccatum  adluale  Adami  caufas  elfc  focias 
reatus  noftri:  hic  enim>vt  dixi,  immediate  eft  i  corruptione ,  & 
niediate  ,  hoc  eft ,  raediaute  corruptione  a  peccato  Adas  adua- 
li.  Caufarurn  fociarum  altera  fine  alcera  non  fufficit  produ- 
cicndo  efFeilui ;  fedcorruptiofufficit  damnando  generihuma- 
no  tefte  Confeffione  lidei  Art.  xi.  Peccatum  eciara  adualc 
jmputatumimmediace,  fi  fideshabecur  iHiusimpucationisau- 
toribus,  veldcfenforibus,mcrecur  corrupcionem  feumoriem 
anima; , n^  ortem  corporis,&aJternam.  Non  func  igicur  cau- 
ix  partiales  feu  focia?,fed,  vt  ica  loquar,  totales.  Sed  pra»terca, 
a  poHtione  vniusnon  intuli  negationem  alcerius,  fed  tancum 
^&tmiui  ^  eo  argume»to ,  quo  vtitur  Apoftolus,  dud^o  aregno 
mortis  ,»ofipomiJ/e prohari^  omnibm  hommibtts  impHtari ^  nu-ni- 
ru'?-!  immediate ,  peccatum  aUmle  Adami ,  niji  negato  reatu  vitij 
inharentis.  Experiacur  qui  volet,  num  ex  ilio  .rgumencoid 
probari  pofTic  ,  &  comperiet  verum  clfe  quod  dixi.  Hoc 
cjuia  hic  Vir  do6tus  non  facic  ,  nec  facere  tentac  ,  a  re- 
jSts,  &  folida  difputandi  ratione  ,  vt  alibi  folec  ,  difcedit. 
Secundum  eft  eiufmodi.  Vbi  mors  regnat,  ibi  re- 
gnat  peccatum  ad  mortem.  In  omnibus  hominibus 
mors  regnat.  Ergo  in  omnibus  hominibus  regnat 
peccatum  ad  mortem.  vbi  autem  peccatum  regnat, 
ibi  reuera  eft ,  non  autem  imputatiue  tantum.  Ciim 
enim  fecundum  Apoftolum  mors  &  peccatum  reci- 
procentur  :  dixit  enim  verfu  antecedente  ,  mortem 
ad  omncs  pertranfiiiTe ,  quia  omnes  peccauerunt ,  & 
rurfus ,  peccatum  fuiffe  in  mundo  ,  id  cft  ,  in  omni- 
bus  hominibus,  quia  mors  regnauit  in  omnes  homi- 
nes  •,  Certe  vbi  vere3&  reapfe,  mors  eft,  ibi  etiam  ve- 
re  &  reapfc  eft  peccatum,  & ,  vbi  eft  rcgnum  mortis 
ibi  etiam  eft  regnum  peccati.  Abfurdum  aurem,  pec- 
catum  vbi  vere  &  rcipfa  rcgnat ,  ibinoneircniliim- 
putatione.  Quod  fi  regnum  mortis  in  omnes  homi- 


De  Arg.  e  Rom.  V.  13.  &  fcqq.  377 

nes  teftatur  in  omnibus  elfe  &  regnare  peccaium, 
HuUum  autem  fit  in  omnibus  prxier  vitium  inna- 
tum.  Fatendum  efl  de  eo  intelligendam  cfie  ratioci- 
nationem  Apoftoli ,  ac  proinde  ea  non  doceri  impu- 
tationem  primi  peccati  a(5tualis  immediatam  omni- 
bus  hominibus. 

G  A  R.  Ratiocinatio  hac  ms  ne  Uyiga  quidem  manu  ferit.  Cap  ixi 
Vhi  peccatuf»  regnat,  mquinnt ,  ibtreuera  ejti  mn  tantum  imvti-  §•  ^^^  ' 
tatme.  Agnojco.  Sed  qmd  hoc  adfterfta  me  ?  Aygumentabor 
enim.  Vbt  peccatum  rettera  ejl ,  non  tantum  imputattHe  ,  ibi 
etiam  imputatiuc  ejfe  agnofatur.  At  vos  fatemini  ^  docetist 
'vbt  peccatum  regnat  ,  tbi  ejfe  renera  ,  (^  non  tantnm  imputa- 
tiue.  Ergo  (^  ibi  ejfe  imputattue  agnofcitu.  ^uid  igitur  vo- 
hls  ita  dtfplicet  tmputatio  peccati? 

P  L  A  C.      H9C  reiponiio  &  argumcntatio  nititur  vocc 
tantum ,  non  tantum  imputatiue  :  quae  vox  neque  inManu- 
fcriptoextat  ^nequc  in  verbismeiSi  vtfunt  a  Viro  do'5lorcci- 
taca.    Nempe  illam  dc  fuo  addidit,  vt  pcffetfic  refponderc, 
&  argumentari.    Quanquam  etiamfi  vfus  fuiffem   illa  voce 
tantum,  idnihil  mihi  oHiceret.  Quodenimm  nobis  reueraeft 
peccatum  ,  id  in  nobisnoneftimputatiue  vllo  modo  :  quam- 
uiscnim  nobis  impucari  poiTic ,  &  nifi  condonecur,  imputetur, 
tamen  noneft  innobis  per  imputationem,  fed  per  veram  in-  • 
h^-^enriam:  &viceverla,  pcccatum  quod  dicitur  nojirumnon 
eje  nififerimpmationemy  innobis  reuera  non  cft.   Si  ergo  lo- 
quitur  A;.ioiiulasdepeccato  quodnoneft  mnobistantum  im- 
putatiue,  fed  reuera ,  cerLC  non  loquicur  depeccatoadluali 
Adae  :  hocenim,  fi  dici  poceft  effein  nobis,  eftinnobis  tan- 
tumimputatiue  ;  fedde  peccatopropagato,  quodimputatur 
quidem  nobis  ;  (ziS.  non  tantuin  nobis  i.uputatur  ,  veruai  reue- 
-  raiahgrccinnobis.  Nobisporro  non  difplicct  imputatiopec- 
cati  inha?rtntis  ,  nec  impucaiio  peccati   ad^ualis  primi  mc- 
diaia  ,  folam  immediatani ,  fcu  antecedentemoppugnamus. 

G  A  R.  1.  ^md  fubijcitur ,  hunc ,  nijt  failor ,  fenfum  ha- 
het.  Apoflolus  locjHitur  de  peccato  ,  qued  in  ommbm  regnat. 
At  »9n  efi  almd  peccatum ,  f  «(?^  in  omnibtis  regnet ,  prater  vi- 

t  ee    j 


j-^S  Man.    Post.  Cap.  X. 

mnt  &  corruptionem  inHMant.  Ergo  de  ea  fola.  loquitHr  Apoflo^ 
Im  ■  ChJpu  argtitnertti  fartem  ilUm  non  fiipponere  ,  fed  prohar» 
debfiernnt ,  videlicet ,  non  ejfe  almd  peccatnm ,  ijmd  in  omnibHS 
regnet ,  prditer  corrupionem  h<treditariam.  Ndm  potefi  ea  haftd 
immerito  negari.  Chm  enim  peccatum  regnare  dicatur  ,  vbt 
■vim  fuam  exercet  ,  &  hominem  mortls  renrn  ejjicit  :  peccatunt 
antem  tllud primum  or  aEtnale  Adami  vim  fnam  in  omna  ho-^ 
minzs  exerceat  ,  &  eos  morti  addtcat ,  cjuemadmodHm  fuprA  fa.~ 
tebantH/  ,  cnm  dicerent  Apofiolitm  verbis  tllis  59'  J  'waJ nf  tijuC^' 
7x>v  docere  ,  quod  'mirum  vtderi  non  debeat  in  vno  vnim  homi^ 
nispeccato  tantam  vim  tnejfe ,  vt  totam  homtnum  multitHdtncm 
morti  addiceret  ,cap.S.n.ij.  confe/^uitur ,  vt  re^e  dtcipojfit,  tUfid 
fittuAle  peccatum  regnare  in  omnibus. 

P  L  A  C.  Sic  etiam  argmnentatus  fum  ,  Apoftolus  loqul* 
cui*  de  peccaco  quod  in  omnibus  rcgnat.  Atqui  peccatum  vbi 
regaac ,  ibi  reuera  eft.  Ergo loquiiur  de  peccato  quod  elt  re- 
ucfainomuibushaminibus.  Illud  aucem  eft  coiTuptioinhae-^ 
rens,  non  aurem  pri  nurn  peccatum  aduale  Adanii,  Itcmfic, 
Apcftolusloquicut  de  peccato  in  omnibus  regnante.  Atqui 
Corruptio  eft  peccatum  in  ommbus  regnans.  Loqmtur  iguuc 
de  Corr uptione.  lam  fi  loquitur  dc  Corruptioiie ,  quo  argu-^ 
menco  probabicur  eum  loquide  peccatoaCtuali  Adani  omni- 
bus  i^nmediace  imputaco  >  His  argumencis  nihil  refpondet.' 
Cuiautem  refpondet  ,  id  facile  cueor.  Primum  enim  illud 
conftac,  inommbus  regnarecorrupcionem  ,  aniequam  rege- 
ncrencur  :  regnare  veropeecacum  a6luale  AJami  immediate,' 
(euper imputationemimmediatam,  idnunc  non  conftat,  fed 
illud  ipfum  eft  ,  quod  inter  nos  controuertitur.  Hadtenus  igi- 
tur  melior  eft  caufa  mea  quam  eotum  qui  me  oppugnant. 
Supponuic  enim  ,  quod  probari  prius  debuic ,  quam  fupponi, 
nec  tamen  aut  probatum  ab  eis  eft  ,  auc  probari  poteft.  Dein- 
de  fi  peccatum  regnare  dicitur,  vbi  vimfuam  exercet,  ^  hominem 
mortis  reum  effcit  fola  imputacione  >  quamuis  rcvera  nonibi 
fic,  putuic  dici  peccatnm  regnare  in  Dommo  noftro  Icfu  Chri- 
fto  marccm  ob  peccaca  noftra  perpcfl^o.  Id  quod  tamcn  quo-' 
minus  dici  pofTic  pia  refugic  confcicntia.  Praeterea  cuiu  Dcus' 
ficaucorimpucationis  1  Scimpucatio  iit  caufa  cur  pcccasura  ilj 


D  E   A  R  G.  E  RoM.  V.  13.  &:  feqq.  37^ 

ludaclualeeoiuodoregncc  ,  Deus  erit  aucor  regni  peccaci: 
qUii  a  cog'tatioue  eciam  confcicncia  abhorret.  Denique  ciim 
arguiTicncecur  A  poflolus  a  regno  morcis  ad  tegnum  peccaci,  & 
per  morcem  intelligac,  non  morcenj  Adami,  fed  morcem  qua 
quilque  reipla  moritur ,  confencaneum  cll ,  vc  peccacum  intel- 
ligac,  non  peccacum  Adami,  fcdquod  reuera  in  vnoquoque 
homineeft,  viuic,  regiac,  dancc  per  Chr  ftumdamnecur  ac 
deftruacur.  Peccatum  autuale  Adamiexnoftrafencencianoti 
jmpucacur,  nectocam  hominum  mulcitudinem  morci  addicit:, 
nifi  mediance  Corrupcione.  Icaquc  nobis  nullo  modo  con- 
tradicimus. 

Tertium  peto  cx  illis  verbis  ,  etiam  in  eos  qui  non 
^cccauerunt  ad fimilitndmem  iransgrefionis  Adam.  Qujs 
enim  putet  Apoft:olum  fic  locuturum  fuifl^e  ,  fi  in  eo 
fuiifet  vt  doceret ,  omnes  homines  illud  ipfum  pecca- 
tum  a(5luale  ,  illam  ipfammet  transoreftionem  Ada- 
nii  peccafte  >  Quomodo  enim  diccret  quofdam  ho- 
mines  non  peccaile  quemadmodum  ille  peccauit  ^  (1 
doceret  omnes  homines  illud  ipfum  ,  quod  pecca- 
uit ,  peccaffc  ? 

G  A  R.  Argumenmmitaeji.  ^^inon  pecc^runt  adfimtU- Ch^ax, 
tHdinem  transgreJfionM  Ada ,  ////'  nonpeccarnntpeccatum  aUuale  J'  ^^*. 
Adami.  At  Apoflolus  dicit  ejfe  qmjdam  homtnes  <^m  non  peccA- 
runt  ad  ftmtUtudinem  transgrejjtonts  Addt.  Ergo  fignificat  alt- 
^Hos  ejfe  ■,  qui  non  peccarunt  peccatum  aEiuale  Adami.  Sedni- 
'htl dijjicile  ejt.  Nam  cjuifunt ,  cjui  dicuntur  non  peccajfe  ad  ftmi^ 
Ittudtnem  transgreffionis  Addt  ?  c[Hi  peccatum  aEiuale  tn  propriJ 
ferfonanoncommtferunty  ficut  commtfitAdam  ,  qudesfuntinfan- 
tcs :  cjui  proinde  non  pejfunt  dici  proprie  (^  perfonaliter  peccatnm 
illud  patrajfe  ,  ^uod  patrauit  Adam.  ^md  ejuidem  nemo  ,  non 
dicam  de  infantthus  ,  fed  ne  cjuidcm  de  adultis  haEieniu  fomnia- 
fiit.  Sedijuihfts  rattomhus prohahttur  ,  eos  cjtiiperfonaliter  pecca- 
tum  Adt  non  commtferunt ,  fiue  infantcs ,  fiue  adnltos ,  non  haheri 
tamen  apud  Deum  tllius  aEiuaUs  peccatt  reos  ? 

P  L  A  C.     Videcur  Vir  dodusMaioremafgun/Cntincga- 
re,   Nam  alioqui  quo  tendciet  ifta  ciusrerpouiio,  auc  quid 


3S«  Man.    Pdst;    Cap.     X. 

nocer«argumento  ?  Eamigtcurficprobo,  am,  fihocniagts' 
placec ,  argameiicum  fic  formo.  Qui  pcccauerunn ,  peccatum 
diOfiniile  transgreflTioni  Adx  ,  illi  non  peccaverunc  cransgrelTio- 
nem  AJ«  :  transgredio  eniraAdasnon  eft  fibi  ipfi  dimmilis. 
Atqui  illiqai  peccaucrunt,  nectamen  peccauerunt  ad  fimiliJ 
cuduiem  transgreCfionis  Adae,  peccauerunc  peccammdiflimilc 
transgrcirioni  Adae.  Ergo  non  peccaueiunc  illani  ipfam 
£ra'i'g-elTionem  Adae.  Docecenim  Apoftolusoranes  peccaflc> 
quod  peccacum  f  Petcatun  ,fi  crcditurVjrododto,  adeonon 
dftrMiile  cranfgreirioni  Ada? ,  vt  fit  ipla  Adx  cransgrcOQo  i*  Ac 
illuinon  percaruncperfonaliter.  Imu  ,  inquam,  Apoftolus 
tam  perfonalicer  vult  peccaffe^quam  pcrfonalitcr  moriuncur. 
Ag^tur  e  lira  de  tegno  aiortis  ,  quod  omnibus  &  fingulis  per- 
fonaliier  conuenic,  ex  quo  infercur  regnum  peccati  omnibus 
&  finguhs  itidem  perfonalicer  conueniens.  Omnesenimica 
peccauerunt  ,  vc  cuiufque  propria  petfona  fic  peccatrix,  fit 
rea.  Qaibus  pcrronaluer  peccatumvere  ,  &mcrit6(i2uiurc 
imputatur,  illi  perfonaliter  peccarunt ;  alioquifalso  illis  perfo-» 
nalicer  im putaretur  peccaturn,  quod  perfonaliter  illis  non  con-; 
ueniref.imputatur  enini  non  vt  vadibus  pcccatorum,fed  vc  pec- 
catoribus ,  hoc  eft ,  peccati  caufisvel  fubj  e6lis. 

Pergis,  &  quia  in  fine  huius  verfus  14.  Apoftolus 
dixit  Adamum  fuilTetypum  ilHus  qui  venturus  erat, 
videlicet  Chriili  ,  obferuas  inter  typum  &  rem  typ  ad^ 
imibratam  ejje  fimUitudinem  oportere  :  rc/pondere  autem 
hunc  typu?n  antitypo  tn  contrarto  effeBu  ,  Et  hadenus  re- 
dc.  Explicas  autem  illam  fimilitudinem  fic  ^uem» 
admodumfer  K^damum  peccatum  introijt  in  omnes  homi' 
nes  ,  ^  t>er  peccatum  mors  ,  eo  quod  in  i^damo  omnes 
feccauerunt  :  Jic  per  chrjium  iujtitia  intro^t  in  omnes 
credentes  ,c^  per  iujlitiam  vita ,  eo  quod  in  Chrijio  omncs^ 
credentes pro  peccatis  fatisfecerunt*  Hicaliquid  defidero, 
Primum  enim  duas  expoiitiones  verborum  H  ^  (imul 
coniungis ,  quarum  tamen  altera  te  contentum  efTe 
oportuit.    Deinde  dids  omnes  homines  peccaffe  \a 

Adamq   . 


De  Arg.  e  Rom.  V.  13.  8^  feqq.  ^^i 

Adamo  eo  lenfu  ,  quem  alienum  effe  a  mente  Apo^ 
floli  docui.  Tumin  redditione  (imilitudinis  mcntio- 
nem  facis  modi  quo  fimus  compotes  iuUitia;  Chriiti, 
nempe  fidei  ,  a  qua  confblto  abilinuit  Apoftolus  ia 
tota  hac  comparatione.  Prxterea  tu  eadem  verba  m 
redditione  retincs ,  qux  funt  adhibita in  protafi ,  c\xm 
fi  ipfe  Apoflolus  a/7roM(v  cxprefiirctjmca  quidcm  fcn- 
tentia  immutaffet  paululum^^atquc  ad  rcinaturamac- 
commodafTct :  non  enim  quemadmodum  pcccatum 
innosintroiittamvere  quammors^ficin  i>osintroiit 
Chrifli  farisfad:io  tam  vere  quam  vita.  Adhxc  tu 
in  am)Jh'm  vfus  cs  verbis  praitcriti  temporis  prxtcr 
conf uetudinem  Apcfloli  in  hac  collatione.  Denique 
tu  vrges  illa  verba  ,  c^  ita  in  cmnes  homtnes  mors  pi^r' 
trdnfijt  y  ee  cjuod omna  fccartmt ,  quae  tamen  nihil  iant 
nifi  prxccd^nxlum  ^ peccatum  introijt  in  mundum  c^ per 
feccatummors  ,  expofitio  -,  vt  quam  late  vtrumquc  il- 
iud  malum  pateat  inteUigamus ,  ac  fimul  confirma- 
tio :  quod cnim omnibus  hominibus commune cfl,id 
a  communi  omnium  hominum  origine  fluxiffe  pu- 
tandum  efi:.  Malim  igitur  hanc  comparationcm  ita 
fimpliciter  inflituere ,  Qjfn^admodum  per  vnum  ho- 
niinem  peccatum  in  mundum  introiit  &  per  pccca- 
tummors  jfic  pervnum  hominem  donum  iuftitixin- 
dultum  eli mundo,  &  per  juflitiam  vita  aetcrna.  Quod 
fi  libet  etiam  illa  verba  redderc ,  d"  ita  mors  in  omnes 
hominestranfijt  ^  quia  omnes ptccaueruht ,  fic  reddam36(: 
itavita  2eterna  omnibus  communicabitur,  quoniam 
omncs  iuflificabuntur.  Sed  hf  c  verba  ,  vt  dixi ,  non' 
vidcntur  ad  iuftitiam  &  vitam  accommodanda  ,  &: 
fic  accommodata  fententiam  aut  falfara  ,  aut  beni- 
gnd  interpretatione  molliendam  efiiciunt.    Sed  per^ 

ff£ 


382  Man.    Post.     Cap.     X. 

ge.    ^uemadmodum ,  addis  ^faufa^io  chrtfli  noflrafit 
per  imputat/onem  .flcfeccatum  t^dami  mflrum  cflficrim' 
pftatohem  :  cf  leluti  ohed entia  Chrfli  nohis  imputatur, 
ita  transgreflio  x^dami  nohis  impi.tatur.   Hocrallum  eft 
nec  fequitur  vllo  modo  ex  collatione  quam  Apoftolus 
ititer  primum  &recundum  Adamuminftitoit.  Chri- 
fti  fatisfacStio noftra eft  doho :  Itaque  vocatur ab  Apo- 
ftolo  in  hac  comparatione  ;fcap/^«e^cAyp«(Mtf  ,;^^'|3/f,/ji,.pj£c\ 
TransgrefTio  Adami  noftra  n^  neft  dono.  Deum  non 
decuit  ea nos  donare.    Adamus  nec  voluit  nec  potuit. 
Bona  dando  attribui  poiTunt  5  non  culpae.    Eft  enini 
peccati  imputatio  a  iuftitia,  fatisfadionis  a  gratia. 
Ctiam.  -^"^^  Chdimlexvim  j  Si  nihil  hahent  infantes pcccat} pro^ 
panftr.  pr^ ,  cur propria  morte  pereunt  ?  N am  prcpter  allenam  cul- 
l!b«°'  I '/^^  >  ^^^  tantum  abenaflt^  nonfrt  iuflitia  diuina,  ^ci 
C'  4.  f.  ,^odfl ixcipiatquisJeruarifldeLs prdpter  iuflitiam  ^  non 
Tx,  yiufltam  ,  fld  chrifti  :  Itaquep»(fe  ttiam  damnari  propter 
alienam  tniuflltiam ,  is  vero  non  videt  comparan  valde  di- 
uerfla  :  Namdamnatio  efl  a  iiflitia  ,falm  autemagratia. 
Nam  fl  effet  etiam  ipfa  a  iuflitia  ,  non  pofflt  nos  aliena 
iuflitia  flruare  :  quare  ne  aliena  quidem  culpa  damnare. 
G  A  R.     Rejp.  I.  ImpHtationem  peccati  ex  illa  comparatione 
Cap.  $.fi^^^  ifi  negat  dijputator  j  At  certe  rationes  fupra  demonfirarunt, 
$.  X.      ^uafimplici  negatione  ,  tanquam  oris  flatu  ,  dijfipari  non  pof. 
funt. 

P  L  A  C.  Imputationem  pritni  pcccatl  a<5i:ualis  immedia- 
tam  nego  eX  illi  comparatione  fequi ,  eaque  neque  fupra  de- 
inonftraca  eft ,  neque  vUa  ratione  demonftrari  poteft  ,  neque 
hoc  loco  vtor  fimplici  negatione ,  fed  rationes  &  ab  Apoftolo, 
&  a  prajftantirtimo  Chamiero  validas  mucuatus,  fumquibus 
meam  negacionem  fulcirem. 

G  A  R.  2.  Ratio  vero  cur  Adami  traHsgreJfto  imputari  non 
pojfit ,  nuliiHS  momenti  efi ,  ^uiafciliat ,  in^uiunt ,  transgrefiio  efi 
9X  ifffiitia  ,  fitisfaUio  efi  e^  doMff,    ^^^fi  "^^^^  »/^//  mputari 


De  Arg.  1  RoM^  V.  13.  &:feqq.  '38 j 

tojfet »  quod  eji  ex  iujlitia ,  fed  i/lud  tantum  qttod  efl ex  doHO.  At^ 
^uifieri  potefl,  vt  07  ^uod  ex  dono  efl ,  non  imfHtctttr  ;  &  quodex 
iuflitia  efl ,  impu tctur  ^&c. 

P  L  A  C.  Ad  id  quod  mihi  obieflum  fiierat ,  ^uemadmo' 
Aum  fatisfa^iio  Chrifli  noflra  fitper  imputationem  yfie  peccatum 
Adami  noflrum  efl  per  imputationem  ,  refponderam  negando, 
quomodo  facisfa^lio  C  h»  ifti  noftra  eft ,  eodem  modo  noftrum 
cfte  peccatura  Adami :  illam  enira  noftram  efTe  dono ,  quomo- 
do  peccacum  Adami  noftrum  eflenonpoceft.  Nonneidve- 
rum  eft  \  Eftneinhacrefponfionequod  iure  queat  reprehen- 
di  2  Quid  ergo  facit  Vir  do6lus  .«'  Perindedifputacacfi  nega- 
rem,  nihil  impucari  pofle,  quod  fit  ex  luftitia ,-  id  orane  &  folun» 
iinputari  poffe,  quod  fic  ex  dono  :  ita  fingic  fibimonftrum, 
quod  d::bcllet.  Hoc  mihi  fatis  eft  hoc  loco ,  noftram  effe  Chri- 
fti  fatisfadlionem  dono  j  id  quod  non  negat ,  nec  poteft  nega- 
te Vir  dok^us  j  peccatum  autem  Adami  dono  noftrum  non  efle: 
id  quod  ejiam  confiteri  raihi  videtur.  Sed  a^-gumentemur  ex 
conceflTis.  luftitia  fuum  cuique  tribuit ,  non  autem  alienum. 
Si  ergo  nobis  tribuit  &  imputat  peccaium  aduale  primum 
Adami ,  nobis  id  tribuit  qu'a  noftrum  eft.  Peto  quomodo  no- 
ftrumeft  ?  quomodoChriftifatisfadtio  noftra  eft  Pninimei 
dono  cnim  noftrum  nec  eft,  nec  effe  poteft.  Propagatione 
narurali  ?  Non  propagacur ,  nifi  quarcnus  cotruptio  qua?  pro- 
pagatur  ,  illius  quajdam  communio  &  habitualis  approbatio 
cft;  vnde  nulla  exoriri  potcft  imputatio,  nificonfequensfeu 
mediata,  Imputatione  ?  Facit  ergo  iuftitia  ,  tribuendo  feu  im- 
putando,noftrurn,quod  nuftrum  non  erat :  id  quod  non  eft  iu-" 
ftitiaj ,  praefertim  iudicantis  fecundum  legem.  Alioqui  pofl"ec 
ludex  iiinocencera  quemlibet  daranare  ,  impuiando  nempe 
ci  altcrius  peccatura,  fi  quidem  imputatio  fufficeret ,  vc  clfc 
poffetexiuftiLia  peccatum  eius  cui  imputaretur. 

G  A  R.  5.  ^^uideficjuodaddunt ifi  fatiifaSlio  ejfet  a  iufli- 
tik ,  non  poffet  aliena  tuflitia  nosferuare  ?  Namfane  quod  Chrtflm 
Patrifatufecit  y  fuit  ex  ratione  iufliti<e  diuindt ,  qii£  nonnifiilla  fa^ 
tlsfaSiione  praflita  poterat  abflinere  ah  vntuerfdi  hominum  de- 
jhruEitone  5  cjuod  illi  cfuibufcHm  agimus  multis  nrgumentis  ahbi 
«iflrmnt ;  Et  tamen  illa  JatPsfaHw  nobis  i0putatur,    Efl  ergo  a 


584  Man.    Post.   Cap.^^X. 

frratiJ  (^Htdem  fatiifaUionis  imputatio  ;  fedaiufiitia  efi  fatrfa- 
iiimisjxaUio.  Itaex  iniufiitiffmt  ,ciuod  Adampeccamt  i  ex  m- 
fiiti^ ,  qnod  eim  fofieris  peccatum  tllud  imfutatum  efi.  Sed  ex  lu^ 
fiitikfH  1 5  i^uod  Chrifim  Patrifatisfecit,  Exgrattaefi,  qmd  illa 
Jatisfa^io  nobis  imputatur. 

PLAC.  Nunc  Chamierum  ,  cuius  verba  laudaueram, 
oppugnat  jfed,  pro fuo i-iiore ,  aliqaidin  verb!s&  fenfumu- 
tando  ,  vc  iibi  ipfe  anfam  prxbeat  aliquid  reponendi.  Non 
dixerat  Chamierus,  fi  fatisfaUio  cffec  a  iuftiiia ,  led  fifaliu 
effet  a  iuftitia.  Interefl  auiem  difcriminis  nonnihil  inter  auas 
illasvoces,{alutem&  fatisfa^lionem  :  Certe  falus  non  eft  ex 
ratione  luftitiae  diuinas ,  fed  ex  mcra  mifericordia  &  gratia: 
Namcontraria  faluti  perditio  erac  exratione  iuftinaediuinaf* 
Deinde  vc  maxime  falutis  nomine  facisfa6lio  intell.gcretur» 
fpe6laretur  non  relpe(^u  iufticia:  Patris  cui  fatisfa6lum  eft ,  fed 
refpedlu  noftri ,  quorum  non  eft  ex  iuftitia ,  fed  ex  dono  tan- 
tum.  Ciim  igitur  illa  dono  noftra  fic,  etiam  ex  gratia  eft  quod 
nobis  imputatur.  Ad  peccatum  autem  Adamiquod  attmet,(i 
nobis  imputatur  ex  iuftitia,  ideo  nobis  imputatur,quiaverc 
noftrum  eft.  Non  enim  nobis  tribuic  iuftitia,  nifi  quodno- 
.ftrumeft.  Priusigitureftnoftrum,  quamvt  nobis  imputetur. 
Falfum  ergo  cft  quod  coties  inculcant ,  noftrumnoneflenifii 
perimputationem.  lara  quajritur  quo  iurefitnoftrum.  Ad 
coniun6tionem  naturalemconfugerenon  potes  :  itaenimno- 
ftra effenc  alia  peccata  Adami ,  nec-  non  aliorum  parentum  no- 
ftrorum  :  Nec  adfcedus,  cuiusnequeveftigium  vllumapparet 
inScriptura,  &cum  ajquitateconciliatioinpoffibilis. 

Ex  verfibus  fequentibus,  in  quibus  Apoftolus  fum- 
ma  5  vt  folet  omnia  ,  fapientia  hanc  Adamura  inter 
&  Chriftum  comparationem  perfequitur,  tu  obfer- 
uas  Apoftolum  memorare  If/um  vnim  ,  peccatum 
'umm  yreatum  ex  njno  i  &  inde  iic  argumentaris ,  Si 
iafftu  3  &  culpa  ,Jeti  reatus  vmm ,  quifolm  j^eccaitit ,  eji 
condemnatio  ommum  hominum ,  ^  omnes  morti  obnoxids 
yeddit,  necejfe  ejl  njt  omnes  homines  Jint  correi  ,feufarti'^ 
xlpes  mfdem  laffm  dr  r^atm»  ^t^ui  vcrum  prim  ex^ 


De    Ar  g.  b  Rom.  V.  13.  &  feqq.  38^ 

t^poHoio  tn  tcxfiu  Ergd  c^j?oJl(r'im,fc'ilicet  omnes  homi' 
nes  ejfe  corrcos  &  participcs  lapfm  (^  rcatm  Adiimi ,  cjuo- 
modo  'vcro  particifes ,  nifi  ilHm  njnim  Upfm  dr  rcatus  ipfis 
imputetur^  co  quedin  ipfo peccaucri.-^t  ?  Non  obferuabo 
diligentiiis  tua  hccc  verba  :  non  dicam  Apoftolum 
non  dixifle  lapfum,  culpam,  reatum  vnius,  qui  folus 
peccauitjefTe  condemnationem  omnium  hominum, 
cautius  locutus  eft.     Non  dicam  ,  fi  Adamus  folus 
peccauerit,  nos  igitur  vna  cum  eo  non  peccauilTe. 
Non  dicam,  fi  illius  vnius  lapfus  &:  rcatus  nobis  im- 
putetur,  eo  quod   in  ipfo  peccauimus,  nos  igitur 
prius  peccafle ,  ac  iilud  peccatum  nolhum  efle  quani 
vtnobis  imputetur:  Itaque  non  fieri,  vt  tu  dicere  {o' 
les  5  nofl:rum  imputatione.    Refpondebo  tantum  il- 
lud  ipfum  quod  tu  tibi  ipfe  refpondes,  nos  efle  par- 
ticipes  lapfus  Adami  ac  proinde  correos  ,  non  qui- 
dem  iliius  vnius  lapfus  &  reatus  imputatione,  fed 
realicommunicatione  &  propagatione  in  nosvitioT 
fitatis  ^quam  fuo  illo  lapfu  contraxit ,  quic  ,  quia  ha- 
bitualisq^uiEdam  inobedientia  &  rebellio  ell  aduerfus 
Deum  ex  actuali  iiia  inobedientia  nata  ac  in  nos  pro- 
pagata,  reos  nos  facit  &c  condemnatione  dignos. 
Q^d  reponis?   Ccrruptioncm  ilUm  reuera  cjfc  pctnam , 
^  cffichm  illius  Lpfus.  Eftedum  Concedo.  Poenam 
quaiem  tu  inteliigispropricdictam  &  nofiri  refpedu, 
Ncgo.  Id  affirmatli  jam  facpius^probare  ne  femel  qui- 
dem  conatus  es.     Ego  jam  lefutaui ,  &:  Deo  dante 
iterum  refutabo  fuoioco.  Addis  ^fid  Apofoks  loqui' 
tur  dc  reatUy  qui  cH  cx  vno  Upfu.    Loquitur  fane  de 
rcatu,  qui  ortus  quidem.  efl:  ex  vno  lapfu  Adami, 
fed  mediante  corruptione  inha:rente.Hocmedocuit: 
Caluinusj  vellem  te  etiaiTJ  >  ^odvnius  deli^ope;tj(fe 


jS^  Man.  Pos T.  Ca?:    X. 

ms  mdityfic  accife,  qma  ex  iffo  in  nos  corru^tio  trAnsfufa 
Jit.  TUque  emmfc  ferimus  eius  culpUy  quafi  extra  cuU 
fam  ipfi fimus :  fed  quia  eius  feccatitm  peccati  nofiri  cau- 
fa  eH^  exitium  noUrum  ilU  Faulus  adfcnbit.  Feccatum 
nofirum  voco  quod  nohis  ingenitum  efi ,  d"  cum  quo  nafii- 
mur.  Idipfumme  Martyr  quoquejalijquedocucrunt 
Theologi  maximi.  Sed  non  libcnter  humana  au- 
thoritate  diuinam  veritatem  fulcioj  quam  fuis  ipfam 
viribus  fatis  poUentem  fcmper  exiftimaui.  Fateor 
nos  effe  participes  peccati  &  reatus  Adami ,  fed  ne- 
go  ideo  participes ,  quia  nobis  imputctur.  Id  tibi 
probandum  eft^non  fimpliciter,vt  perpetuo  facisjaffir- 
mandum.  Nego  corruptionem  effe  poenam  offcnfae 
Adami,  quemadmodum  tu  rurfus  fme  vUa  probatio- 
ne  inculcas.  TranfgrelfioAdami  fuitadualisrebeUia 
aduerfus  Deam  ,  ea  reliquit  in  anima  Adami  rebcl- 
lionem  habitualem,  quamvitium  &corruptioncm& 
peccatum  originale  appellamus  ,  eam  fme  vllaimpu- 
tatione  tam  propagauit ,  quam  ipfam  naturam  huma- 
nam.  Hinc  quam  fumus  participcs  naturse  eius  hu- 
manae ,  tam  fumus  participes  eius  rebellionis.  Hanc 
participationem  reatus  nofter  fequitur.  Hoc  oppu- 
gna  5  fi  potes. 

Cap,  j.  GAR.  I.  VtvideatHrillim  refponJloms^SlvcH&  reuocandi 
$.11.  fmtadfcofumApoftoU  ,  cjHicumhocagat ,  njtex  Adamitjfo^ 
comparatione  illuftret  doBrinam  de  iuftiftcattone  per  imputationem 
iuftitia  Chrifti ,  vt  diximm ;  autparum  omnino^agit ,  aut  de  impU" 
tatione prtmi peccati  agit.  Neque  enimft,  mnimputatione  peccati 
Ad(Z  ^fedtantum  vitiofttatispropagatiene ,  reifumm ,  reUe  &  le- 
gittmevnquam  ex  illa  comparatione  inferri  poterit ,  nos  ejfe  iuftos 
impHtationetuftitidChrifti.  &c. 

P  L  A  C.     lam  aliquocies  negauimus  comparationem  il-- 
Um  inter  Chriftum  &  Adamum  inftitutam  ab  Apoftolo fuifl^' 


De  Arc.  e  Rom.  V.  15.  &  feqq.  387 
tt  illuftrarec  modum  per  qucm  iuftificamur,  feu  per  queiniu- 
ftitJa  noftra  eft  :  is  enim  modus,  cum  Cn  oppofitus  ei  modo  quo 
peccatum  eft  noftrum.difrimilitudinem  potius  inter  vtrumque, 
quam  fimilitudinem  efficic ,  camque  ditrimilicudinem  ,  vt  dixi, 
Apoftolus  diffimilibus  vcens  vocibus  latis  apertc  infinuauir, 
Supponic  igitur  VirHodlus  ,quoderac  probandum  ,  Apofto- 
lum  ex  illa  comparatione inferre  velle ,  nos  effe  iuftcs  imputa- 
tioneiuftitiseChrifti  :  hicenim  modusnec  ab  eo  exprimitur, 
ncc  poteft  ab  iila  comparatione  deduci ,  nifi  quatcnus ,  vc  noti 
damnatinforopcccacum  nifiimputecur,  fic  non  iuftificac  iu- 
fticia  nifi  ipfa quoque  \  iudice  im^utecur.  Sed  imputatio  pec- 
cati  ,  quoniam  aliunde  efle  non  poteft  quam  a  iufticia  ,qu3e 
fuumcuiquctribuic^ipfarei  natu  a&vericatenicitur.  Impu- 
tacio  vero  luftitiar  ex  gratia  ciim  fic ,  Dei  &  Chrifti  donacionc 
niticur:  Eftenim  innobisreuera  peccatutn  quod  nobisimpu- 
tecuradcondcmnationem,  fednullaeftin  nobis  iufticia,  qu.^ 
polTicnobisad  luftificationcm  imputari  ,  &  peccatum  Adami 
noftrum  cft  natura,quianatura  propagatum  nobis  inhaerec  : 
Chriftiveroiuftitia  noftraeft  ex  gratiaj  gratuitum  enim  Dei 
donum  eft.  Condemnatio  eft  ex  merico  noftro  ,  iuftificatio 
cx  mcraDeigratia. 

GAR.  Si  iufti  fumHs  in  Chnfio ,  ^uomodo  peccatores  in 
jidamoy  C7*  in  Adamo  non  imputatione ,  fed  vitiofitatis  tantum 
inhdtfone  fimus  peccatores,  rem  fibi  confettam  habent  Ponttficij , 
vt  ex  ifa  comparatione  concludant  :  Ergo ,  nos  effe  iujios  in 
Chrifio ,  non  aliqua  iufiitiA  ipfim  imputatione ,  fed  vera  iufiitiit 
iufufione  gt*  inh<ifione.  Ita  non  pojfunt  nohis  do^rinam  impu- 
tationis  peccati  excutere ,  vt  mn  eodera  moUmine  iufiitite  impu- 
tationem  concuttant  ,  &  iufiificationis  doBrinam  hoc  loco  ab 
Apofiolo  traStatam  per  latus  noflrum  confodiant. 

P  L  A  C.  Noftrx  dodlrinae  Vir  do6lus  imputat  culpam 
fuae.  Non  enim  exnoftra,  fcd  ex  ipfius  falsi  hypotbefi ,  nos 
efie iuftos  in  Chrifio  cjuomodo  peccatores  fumus  in  Adamo  j  Pom i- 
ficiiillaconclufiolequitur,qu9  pofita  illa  hypotheli  nuUaarce 
declinari  poteft.  Sic  enim  illi  coUigent ,  Si  iufti  fumus  in  Chri- 
fto ,  quomodo  peccatores  fumus  in  Adarao  ,  &  in  Adamo  non 
tantumimputationcipfiusiniuftiti»,  fed  cciam  vera  infufticia; 


388  Mak.   Post.    Cap,    X. 

nobis  inhaerenris  conjinunicatione  peccacores  lumu'?.  Ergo> 
iuftifumasinChrjftonon  cancum  lufticiae  ipfius  impucatione, 
icd  eciani  verae  iufticisB  nobis  inhsercntiscommunicatione  ;  lu- 
ili ,  inqaam ,  ficut  peccacores ,  in  foro  diuino. 

G  A.R.  4.  ^^^amumuis lapSHS primi  reatus  adnos  mn  per- 
ueniat ,  -nijlmediame  Corruptione ,  quod  cum  Calumo  agnojctmus, 
(frJuperiHS  expojttumeji ,  iilud  tamen  ohjiare  non  potej}-,  ijuominUs 
reafusille Jitnontantiimcorruptionisnojirx  ,  fed  ^  prtmi  a[luali& 
Addpeccati  reatus  :  Imo  contra  concludendum  ejl  s  quod  ad  nes 
peruenit alio  medtante  ,  ipfum  tamen  vere  peruenit ,  "Jt ,  lumenjo- 
lis , <:juia peruenit  ad nos  medimte  aere ,  eo  ipjo  ad  nos  vere  pertin- 
gere  dicimus .  Atqui  peccati  primi  reatus  ,  mediante  corruptione. 
ad  nos  pertingit.  Ergo  ipfe  reatus  primi  peccati  vere  ad  nos per" 
uenit,  &  ex  illo  lapfu,  dr  per  illum  lapfum  wre  ret  fumus, 

PLAC.  Toruraconcedo.  Egregie  hicpi'o  imputatione 
mediata ,  contra  immediatAm  loquicur  hoc  loco  Vit  dodius. 
Vcinam  fic  cum  Caluino  conftancer  &  ipfe  fenfiffec  y  &  omnes 
fencirent :  me  certe  haberenc  omni  ex  parce  confenciencem. 
Agnofcoenim  primipeccati  reacummcdimce  corruptione  ad 
nos  pcrcingere.  Nos  ex  illo  lapfu  &  perillumlaplum,  me- 
diate  ihoc eft , mediance  corrupcione,reos efle :  vc fit reatus im- 
mediace  a  corrupcione,&  mediace  a  primo  peccato  Adae.  Nec 
difplicecdudlum  aluminclolisexemplum.  Pertingit  enimad 
nos  immediate  lumen  folis,  non  illudquodinhseret  mfole,  fed 
illudquodeft  inaereafole. 

G  A  R.  3.  ^uomodo  rehellio  hahitualis  ,  quam  in  ipfus 
Adami  anima  tranfgrejfto  aU:ualis  reliquit ,  fit  ipfum  vitium 
e?"  peccatum  originale  in  nobis  inhdirens  :  explicet  qui  poterit. 
Mihi  fane  monflro  Jimile  videtur  ,  vt  quod  adh^ft  in  alterius 
anima  ,  fne  omni  imputatione  nojlrum  dicatur,  imo  nohis  inh^rere 
ajjeratur ,  ckmtamennon  amplius  fit  in  mundo  :  dixijfet potius 
eJfeElumeJfe  & fequelamtlltuscorruptionis  in  Adami  anma  h^- 
rentis  ifed  ipfam  illam  corruptionem  dici  nulla  ratiopatitur ,  quan^ 
tum  ego  quidem  cogitatione  affequipojfum. 

P  L  A  C.  Acqui  id  exphcacum  a  me  fatis  eft  in  hoc  ipfo> 
Mmufcriptiloco,  fi  voluiffec  Vir  dodiusattendere.  Maluit,. 
^c  habercc  quod  reprehendcrec ,  fingere  fibi  quiddam  monltro 

fimiley 


De  Arg.  1  RoM.  V.  13.  &  feqq.  ^Sp 
fimile  ,  quafi  illatn  ipfam  rcbellionem  habitualem  ,  qu3E  iii 
ipfius  Adaa.i  aniira  hzCn  ,  candem  nuncro  nobis  irihxrcrc 
allererem  ;  cum  tamen  dilcrtis  verbispropa£a'cm  vna  cumni- 
turad  xerim  :  diflfcrc  auccmnumero  ,  vc  narura,  lic  rebellio 
habitualis  propagata  a  propaganre.  Q^uid  eft  natura  noftra 
nili  nacura  Adami  propagaca  ?  Quid  eit  hmiliter  noftra  cor- 
rupcio,  nifi  cofraptio  Adami  propagaia  ?  Hoc  facilcinccUi- 
glcquivult  inceiligerc. 

Repones  forte  qualem  naturam  Adamus  habult 
talem  ad  nos  tranfmiiifle  ,  habuilTe  autemream  & 
corruptam  -,  talem  igitur  ad  nos  tranfmiiiffe.  To- 
tum  concedo.  Tantiim  obferuonaturam  propric  lo- 
quendo  nec  peccare  ,  nec  ream  efle.  Vtrumque  per- 
fonarum  ell  proprium,  necconuenitnaturae-nihqua- 
tenus  certo  quodam  modo  iingulari  fubfiftit,  hocefl:, 
efl:  perfona.  Adamus  autem  primo  commiiit  adtio- 
nem  illam  fingularem  quae  eius  efl:  transgreflio  feu 
peccatum  aduale  3  deinde  hoc  ipfo  corruptus  fadus 
efl:.  Itaque  eiusreatus  non  modo  ex  corruptione  il- 
Ja,  fed  etiamex  eius  adione  ortus  efl:.  Nos  autem, 
quoniam  a6tionem  luara  propagare  non  potuit ,  nul- 
lum  ab  eo  trahimus  peccatum  pra^ter  illam  corru- 
ptionem ,  neque  ah'um  reatum  quam  eum  qui  ex  illa 
corruptione  nafcitur.  Qaocirca  Apoftolus  obferuat 
reatum  ,  qui  per  unum  qui  peccauit  introiitin  mun- 
dumjeflTc  ex  vna  ottenfatantum,  nempe  ab  Adamo 
non  habemus  ,  niii  vnum  peccatum  habituale  (iue 
lapfum  habitualem^ex  quo  vnonofler  reatus.  Alio- 
qui  polna  inputatione  peccati  adualis  Adami  ,  aut 
ncganduseflet  reatus  quiexc-Truptionenafciturjaut 
fatendum  rtatum  quem  ex  Adamo  habemus  efle  ck 
tribus  peccatis  :  primum  ex  peccato  a6luaii  Adami 
nubis  imputato  immediate  j  deinde  ex  peccato  habi* 


3j?0  MaN.      POST.    Cap.    X. 

tuaii  feu  corruptione  quje  fuit  inipfo  Adamo  :  dkl 
cnim  non  poteft  cur  eius  peccatum  a6iuale  nobis  im- 
putetur  3  non  imputetur  potius  cius  corruptio  j  hxc 
enim  naturae  peccatum  dici  folet ,  illud  perfona^.  Ter- 
tio  denique  ex  corruptione  in  nospropagata  ac  no- 
bis  inhaerente  ^  vt  taceam  caufam  idoneam  reddi  non 
poffe  3  quamobrem ,  fi  nobis  primum  peccatum  Ada- 
mi  aduale  imputatur  immediate  ,  non  imputentur 
etiam  reliqua  eiuspeccata  adualia  :  namfieramusin 
cius  lumbis  cum  primumillud  peccatum  perpetrauir, 
eramus  paritcr  in  eius  lumbis  fpatio  centum  &  tri- 
ginta  annorumantequam  Sethum  generaret,  cumeo 
toto  temporevaria  peccata  admitteret  contralegem. 
natura;.  Sidicas  folum  primum  eius  peccatum  adua-' 
le  corrupilfe  naturam  ,  verum  quidem  dixeris  ^  (edl 
nihil  ad  rem  ,  quoniam  vis  primum  illud  peccatumi 
aduale  praccife  fumptum  &  Adamo  &:  nobis  imme->- 
diate  imputari ,  ac  quia  imputetur ,  infligi  &  Adamo ' 
&  nobis  corruptionem  in  poenam.    Scquitur  igitur 
tua  fententia  corruptio  imputationcm  vt  poena  ,  ac'; 
prolnde  caufa  nullo  modo  eft  cur  peccatum  illudi 
aduale  nobis  imputetur.     Vides  igitur  ilJam  tuam 
imputationem  verbis  illis  Apoftoli  confolTam  verf.  i  d. 
'n  iaIv  yd  nftfM  e^  hli  fub.  me^-^^aiMJoi ,  N am  reatus  qmdem'. 
€fi  ex  vnofecmo.    Ac  ne  dicas  vnura  pro  primo  vfur- 
patum ,  opponit  A  poftolus  vnum  multis ,  non  autem 

leCUndo  ,  to  A  ^^iepj.a.  Iv.  mKXav  i^^^njeofjuiTtov  «V  oOjcsuw-w^  ,. 

domm  vero  eft  ex  multisfeccatis  in  iuftifcationem. 
Supereft  verf.  i^.  «Wp  ^  /;«  'ni<^^vMi'r^ivliM^fa>tsA 

«.f^TCOhOt  i&n^^aUV  0/  TRlMo/ ,    JiTtO  }y  c/>ct    -^  \SSfCtimi  TV  iVOi  <f^K^O 

^Tasa^wcrorTsu  o'/7ra?Ao/  ^ftciit  enim  pLT  inobcd:entiam  vmm 
hmmii  ^^ccatQr^s  conftmn  funt  multi ,  ttafer  vnius  ohez 


i 


De  ArgI  i  Rom";  V.  15.  &rfeqq;  spi 

dieraUm  tujii  corfiltueritur  mtdti.  Hinc  (ic  argumenta- 
ris ,  Sipeccatores  confiitttti fiimus ^er  inohedientiam  k^da- 
mi  3  neccfieefi  'vt iUiHs inobedlentia nobisimftttetur : ISljim 
nonpotcfi  co}7fiituere  nos  peccatores  nififit  noftra,  nec  no- 
fira  ejjc  potcfi  nifi  imputatione.  Atqui  confiitttimtir  fecca- 
tores  per  inobcdientiam  i^dami.  Ergo  inohcdientia  Ada^ 
mi  ncbis  imputatttr.  Huius  tui  argumenti  folutionem 
legerepotuiftiapuderuditifTimumChamierumPaftr. 
tom.  3.  lib.  I.  de  homine  corrupto  cap.  viii.  a  me 
in  thefibus  laudato  §.  xvii.  eam  ab  ipfo  mutuaborj 
&  ad  tuum  argumentum  accommodabo.  Perinobe- 
dientiam  conftituimur  peccatores  vel  formaliter ,  vet 
caufaliter,  Formallter  conftituimur  peccatores  per  ino- 
bedientiam ,  quae  vel  a  nobis  ipfis  commifta  eft  ,  vel 
in  nobls  ipfis  inefi  tanquam  qualitas  peceatrix  ,  vt  albus 
paries  formaliter  confiituitur per  albedinem  ipfiinhjerentem 
&  podiigricus  quijpiam  per  habitum  ^odagricum  ipfius  ar-' 
ticuUs  mfitum,  Caufatiter  njero  peccatores  confiituimur 
per  inobedientiam  ,  quae  efi  caufa  efficiens  quatitatis 
illius peccatricisy  qu£  in  nobis  hdret,  Inobedientia ,  quae 
nos  conftituit  formaliter  peccatores ,  nobis  imputatur 
immcdiatc  -3  quae  tantumfrf/^//;V/'3eaautnonimpu- 
tatur,  aut  fi  dicitur  imputari  5  idaccipiendumeft  me- 
diate  tantum  \  quia  eius  caufa  eft  quod  nobis  impu- 
tatur.  Maior  tui  argumenti  vera  eftet  ,  fi  per  ino- 
bedientiam  vnius  formalirer  conftitueremur  pecca- 
tores  j  nunc  cum  id  fit  impoflibilc ,  falfa  eft. 

Vin*probcm  his  ipfis  Apoftoli  vcrbis  non  conftl- 
tui  nos  formaliter  peccatorcs  per  vnius  hominis  ,  id 
cft  ,  Adami  inobedieniiam  ,  ac  proi.^de  illam  nobis 
non  imputari  >  I J  cunficio  duobus  argumentis.  Pri- 
mo  fic.    Pcream  inobedicntiam  form.iiiier  conlU- 


3p2  M  AN.    POST.    C  AP.     X. 

tuimur  peccatores  ,  qu?e  formaliter  noilra  eu  ,  vel 
adio  3  vel  qualitas.  Atqui  inobedientia  vnius  homi- 
nis  noQ  eft  formaliter  inobedientia  multorum  homi- 
rium(opponitur  enim  hocloco  vnus  homomultis) 
trgo  per  inobedientiam  vnius  hominis  multi  homi- 
nes  non  funt  formaliter  conftituti  peccatores.  Rem 
faciam  exemplo  claram  •,  Si  quis  dicat  ,  per  fuam 
quifque  dodrinam  do(^us  conitituitur  ,  id  formali-i 
tcr  intelligendum  eft  :  eft  enim  dodrina  cuiufque 
forma  per  quam  eft  dodus.  Sed  fi  quis  dicat ,  vnius  - 
dodrina  multi  funt hdi  vel conftituti  do6:i,id  erit ac- 
cipiendum  caulaliter  feu  efficientcr :  nemo  enim  for- 
maliter  do6tus  eft  aliena  dodrina ,  fed  poteftdodri- 
na  vnius  caufa  efftciens  efte  fimilis  do^trinae  in  alio. 
lam  vero  ficut  nemo  aliena  dodrina  formaliter  do- 
<^us  cft  aut  albedine  albus  ,  fic  nemo  formaliter  eft 
peccator  alieno  peccato.  Quare  cum  dicat  Apofto- 
lus  multos  efte  conftitutos  peccatores  per  inobedien- 
tiam  vnius  ,  manifeftum  cft  id  non  formaliter  ,  (ed 
caufaliter  efte  accipiendum ,  nihilque  eum  aliud  vcl- 
le^nifivnius  inobedientiam  caufam  efte  eius  vitij  Sc 
peccati,  quofibiinfitomulti  funt  peccatores. 

G  A  R.  Rejpondeo  i.  Si  hoc  Argumento  imputationem  pec- 
**^'irT  ^^^^  '^^"^  refellere  voluit  ,  eodem  j>lane  refelli  foffe  imfutatio- 
nem  iufiitia  Chrifii  :  Nam  ^  plane  ftmili  ratione  Bellarminm 
ei  refutandA  vtitur  lih.  i.  de  lufiif.  cap.  7.  Argumento^ijHarto 
Scc»  uirgumentum  ergo  Pontifcim  itainfiituet.  Non  poffumus- 
formaliter  conflitui  iufii ,  niji  per  eam  ohedientiam  qu£  efifor- 
maliter  nofira  vel  aUio  ,  vel  qualitai  :  ficut  non  pojfumus  con- 
fiitui  formaliter  d«5ti,nifi per  nofiram  propriam  doBrinam.  At 
fihedtentia  Chrifti  non  efl  formaliter  noftra  vela5lio  vel  cjHalitas . 
Ergo  peream  non  poffnmm  conftitui  formaliter  iufti.  Hoc  argu- 
mentum  eft  mnim  ilH  gemimm  >  ^f^Q  hU  vtitur  Fir  do^us 


$.  Xlllt 


De  Arg.  e  Rom.  V.  13.  &:  feqq.  5^? 

PL  AC.  Primuni  Virdoclusdemevnorefcllendo  foUi- 
dtus  Chamicriim  non  deferifmodo  contra  Salmeronem  pu- 
gaancem  ,  fed  pcr  latus  meumfcric ,  Salmeronifque  argumen- 
tamdefeadic  :  Nec  mirum ;  namfi  tuctur  imputationem  im- 
inediatam  quam  impugno,  hsc  caufa  ilU  eft  cumPighio  &  Sal- 
mcrone  communis  -,  nec  eft  vllum  difcrimen ,  nifi  racione  puni- 
tionis  illius  peecaci  imputati ,  quam  illi  miciorem  ftaiuerunr. 
Itaque  fi  pr^ftantiffmii  Chamieri  valet  refponfio  aduerfus 
Pighium&Salmeronem  ,  meacerte,  quareadcm  prorfus  eft, 
repudiari  non  debcc.  Non  enim,  v t  obferuare  videcur  Vir  do- 
^us§.xii.  Priiib  argumencacusfum,  deinderefpoudi  ;  fcd 
contra  ,  primo  refpondi  muc.uata.a  Chamicro  diftirxSlionc, 
deinde  argumencum  nexui.  Refponfionis  ne  meminic  qui- 
dem  :  Argumentum  primoabfurdopremit,  deinde  foluere  vi- 
detur.  ADfurdumett  jeodcmplane  argumento  refelli  polTe 
impucaciojiem  iufticia;  Chrifti.  H oc  nego ,  quomodo  profaat  ? 
Planefimiliratione,  inquit ,  Bellarminus  ei  refutandas  vtitur. 
Minime  ,  inquam ,  gentium.  Primum  enim  non  eum  fenfum, 
quem  primolocoproponit,&concedic,nofque  probamus,re- 
fellit ,  led  alium ,  quem  non  agnofcimus.  Videantur  eius  ver- 
ba  (  recitantur  enim  a  Viro  do6to  memorabili  parte  mutilata  ) 
&  RefponfioChamieri  Panftr.  Tom  j.Ifo.  21.  cap.2o.§.2i. 
Beinde  mhil  aliud agit ,  nifi  quod  probat  nos  non  efle  formali- 
teriuftos  periuftitiamChrifti  *,  idquodVir  do6tus ,  qui  im- 
putationemiuftitix  Chrifti  ar(^e  tenet,concedit.  Probat  au- 
tcm  argumento  quo  ron  fum  vfus,  nec  fimili,  quia,  inquic, 
citjn  in  aiicjHo  dtiAfuntformA  contrarU  ,  vf^a  inhArens ,  altera  ex- 
trinfeca ,  fific  dubio  denominatio  ahfoluta  fumitur  ah  inhdrentefor- 
ma  potiiis  qukm  ab extrinfeca,  Sed  Vir  dodlas  ipfe  argMnien- 
tum  meo  fimile  conficic,  quo  oppugnac  imputacionem  obe- 
diencia;  Chrifti.  Similequidemeft  argumencum  t(Qi\  condu- 
fio,veIipfoVirodo6iofatcnte,  concedi  poteft  illibatauTipu- 
tacione  obedientise  Chrifti.  Eam  igitur  non  conuello  ,  qui 
contendo  nos  alio modo  per  obedienciam  Chrifti  iuftos  confti- 
tui,  quam  per  inobedienciam  Adami  conftuuimuriniufti.  In- 
terim  camen  argumenci  eius  ncgoMinorem,  Atquiobedien- 
t;a  Chrifti  non  eft  formalicer  noitra  vd ailio ,  vd qualitas :  cft 

Ggg    3 


3  ^  4  M  A  N.      P  O  S  T.      C  A  P.       X. 

cnun  nollra ,  non  quidem  inhffiue  ,  fed  dono ,  quo  modo  ,  vt 
iaiTialiquoties  obferuaui,  noltra  non  cft  Adatni  inobedientia. 
AdiequodnobisimputaturChrifti  fatisfadio  ,  non  propnS 
vtert  a(5i;!o,  autqualicas,  fedvc  eftpcena,  quam  loconoftro 
padus  eft  ;  quo  fen(u  iuftitia  dicicur  non  fenfu  morali,  fed 
tan  u  I)  forenli.  Tancum  auccm  abeft  vt  refellendo  imputa- 
tioncm  iriuDediataiT»  inobedientiae  a(^ualis  Adami  euerta- 
inus  nnputacionem  iufticiae  Chrifti,  vt  concraillamabhac  dif-] 
rociando,tan  luamimparem&malx  fidei  focium,  hanc  raa- 
gistutam  pr^!'e  rius, 

G  A  R.  Si  ^tii  Jic  argtsmentantHr ,  vocem  formaliter  4cc/- 
fimt  ,  (jmmod.0  fumi  folet  apud  Philofephos  ,  ratione  fua  whtl 
efficittnt ,  cjttod  nos  non  prolixc  largiamur.  ^ujdeflenim  torma- 
lice  ?  Audt  PhiloJophorHmprimiptlos.  Formaltter  idem  eflfeu  /«ra- 
S'vviiy.ei/ei^ttentihtM  /u/vmp^vn  ftthe^to  alit^uid  Cjttod  reipfa  inefl, 
vtforma,  vel in  modnm  formA  ,  \y.-nmi ,  hahitualtter  ^z.  Hdcjl 
itafnnt ,  agnofctmus  nHllnm  ejfe  hominem ,  qni  velper  aUnalem 
inobedtentiam  Addt  formaltter  peccator  flt ,  vel  peraStttalem  ohe^ 
dientiam  Chrifli  formaliter  ihflus.  ^c.  Neqne  entm  dictmus 
nos  impHtatk  iuflttt^  iuflos  effe  formaliter ,  fed  impHtatiue  ,  nott 
iKVKco;,  fed  ^-nmfy  non  fuhjeBiHe  ,  fed  relatiue.  Ita  nos  in 
hac  caufa  non  dictmtis ,  nos  imputat^  Adami  inohedientia  pec^ 
catores  ejfe  formaliter,  fed  impHtatifie  »  mn  iKTtaSfffed  '^^■niwi, 
mnfuhje^iiue  ifed  reUtiue. 

P  L  A  C.  Si  ita  eft,  Apoftolus  neque  caufaliter ,  nequc 
formilicer  voluic  mulcos  clte  per  inobcdientiam  Adamicon- 
fticutos  peccatores,  feu  iniuftos,  fed  tantiim  imputatiue» 
Hoccine  lcnfic  Vir  do6lus?  icavidccur.  Atqui  conftat,  nec 
poceft  vUo  modo  negiri,  mulcos,  feu  omnes,  effe  inobe- 
dencta  Adami  conft  tucos  peccatores  caulaliterteft  enimilla 
inobedientia  caufa  pcccati  quo  fumus formaliter  peccatores. 
Coiiftac  quoque,  nec  poteft  negari,  omnes  efTe  formalitei? 
pcccatocs  feu  iniuftos  .id.mea  pnma  illa  inobedientia  Ada- 
m'  profluxiirc.  Qjomodo  e  go  Anoftohs  conftitui  pecca- 
tores  nequc  caufaliter  ,rieque  tormaliter  inceliexit,  fed  impu-] 
tatiue  tantuiu,  cumveru  n  fit  nos  clfe  formaliter  pcccatores, 
&  h.aius  rei  caufajn  elTc  inobedientiaia  Adami  f  Si  noAfoCg 


De  Arg.  e  Rom.  V.  15.  ^:  feqq.  3^5 

maliter,  fcdiniputaciue,  non  fubicdliue  fcd  relatiuc  peccato- 
rcsex  Adamonafcimur,  vicicPighius,  gcoriginalc  viciuniin- 
hsrens  aut  nullum  eft  ,  auc  non  cft  vere  peccatumomnes  ho- 
minescoram  Dcoreos  peragcns.  Nafcimurquidem,  inquiec 
force  aliquis ,  peccatoresformalicer,  fed  huius  peccati  inhsc- 
rencis  racionem  hoc  loco  non  habcc  Apoftolus,  quianonlo- 
quicur  de  fandlificacione ,  fed  de  iuftificacione.  Imo  vcro, 
inquam  ,  huius  peccaci ,  quia  de  iuftificatione  loquicur ,  habe- 
reracionejneum  decuic,  fiquidem  eft  vere  pcccacum,  &om- 
nes  homines  reos  coram  Dco  peragic,  omnibufquc  damnan- 
dis  fufficic  ;  eacenusenimmaximciuftificacioniopponicur,  & 
ab  eo  iuftificandi  fuimus.  Sed  audiamus  quaratione  Vir  do- 
<Sus  probec  nos  impucata  Adami  inobedientia  non  effe  forma- 
licerconfticucos  peccacores. 

GAR.  Nam  ita  peccatores  conflituimm' ,  quomodo  fuimus 
in  Adamo.  At  tn  Adamo  non  fuimus  formaliter  ,fed  radicdli- 
ter.  Ergo  neqHe  tn  eo  dici  pojjumpu  conptui  formaliter  fecca- 
torcs  -y  fed  quia  cjuod  ille  fccit  ,  imputatur  eis  qui  in  iffo  erant 
radicaliter  ,  id  efi ,  vt  locjuebatHr  fuperins  Auguftinus  ,  qui  in 
feipfis  multi  funt ,  fed  in  Adams  vnm  homo  erant. 

P  L  A  C .  Quid  fi  fubfumam ,  At in  Adamo nonfuimus  im- 
putatiue.  Ergo  nequcin  eo  dici  poflumus  confticui  miputa- 
tiue  peccacores?  Q^iid  refpondebitur  ?  Negabicurne  maior  5 
nuUum  igitur  eft  hoc  argumencum  Viri  doCti.  Negabiturne 
minorJnon  poceft  ;  euidencerveraeft:  namnequeeilenoftrum 
imputatum  cft  Adamo  ,  neque  effe  Adami  imputatum  eft  no- 
bis.  Quomodo  ergo  fuimus  in  Adamo  }  Radicaliter,  inquir. 
Ergo  ,  inquam ,  conftituci  fumus  peccacores  in  Adamo  radica- 
licer.  Hoc  pofita  maiore  necenario  fcquitur.  Quid  porro 
tft  ,  fu.flc  in  Adamo  radicaliter,  nifi ,  Adamum  futffc  radiccm, 
vnde  nos  tanquam  ramiprodijmus  ?  cfle  Adami  fuiffc  radi- 
cem,  principium,  caufam  noftri  efl^e  ?  Qu-deric  crgoconfti- 
tui  radicaliter  pcccatoresm  Adamo,  nifi  Adanium  vclAclaoi 
pcccatum  efl^c  radicem,  vcl  principium,  vcl  caufam  ,  vnde 
tanquam  rarnu*;  enatum  eft  peccatum  noftrum  ?  Hocautem 
ipfu  ij  eft  quod  dixi ,  pra?eunreCfeamicro  ,nosefl^e  inobedicn- 
tia  Adauji  conftuucos  peccatores  caufaliter.    Quidcnimin- 


tereft  inter  radlcalicer  &  caufaliccr  ?  Cgrcru.D  qui  dklt  caufali 
tcircofjftiiuipficcacores,  inceliigic  pic^aioies  coi.Illtui  pfccca- 
to  tormalicer  inhajreiiie  .*  itaque  coadicui  cauralicer ,  &  confli- 
tui  tornjaliter  peccacorem  rubordinanmr,  iVequemutuo  ,  vc 
caura  5c  efFeilum  ,  ponunt  &  collunr.  Iinpodibile  enim  cft  vC 
quis  conftKucus  fuerit  verc  peccacor  feu  iniuftus,  nec  tamen 
form.iUter  faerir  peccator  ieu  iniuftus,  Qui  em.n  iniuftum  di- 
cic,  duodiciC,  fubiedum  vc  materiam  ,  &  miultitiam  vt  for- 
mam  :  Eft  cnim  nomen ,  vt  loquuntur ,  concretum  ,  cujus  ma- 
teriale  fignificatumeft  perfona  ,  formale  mjurtitia,  Quodeft 
catifam)ufttci3S,illud  conftitui;  injuftumcaufalicer,  ipta  veio 
iajuftiiiaii  jaftum  confticuicforrr.aliter ;  eft  cnim  jpfaforn-a  & 
elfentia  inj^fti ,  fine  qua  necefte,  nec  coicipi  animo  poieft. 
Quare  Ci  fumus  imufti  imputaii  Adami  uijuftuia  ,  conftituit 
nos  injuft')S  illa  injuftitia,  non  vt  cauftaelTicicns  noftrx  mju- 
ftuias ,  fed  vt  for ma,  quam  jafti  nomen  eo  lcnfu  rumptum  for- 
malicer  fignificat  y  id  autem  mihi  eft  formaliter  conftitucre. 
Formalicer  igicur  ocs  conftituit  juftos  imputaca  Chrifti  juftitia, 
juftos,  uiquam  ,  non  fumpto  hoc  vocabulo  fcnfumorali  auc 
ph'lo[uph!Co,  fed  lenfuforenfi  :  cft  enim  fatisfaifiio  propec- 
cacis  noftds  p:asftica  loco  noftro  a  vadenoftro,  ac  ica  nobis 
donata.  Formaliter  veto  injuftos  eo  modo  facere  nos  non  po- 
teft  Adami  injuftiria  :  nonenimluco  noftroab  Adimo  prafti- 
taeft,  nec  vllo  mado  nobis  donaca  :  luftitiaautemludicis  r  on 
facit  nos  peccatores  feu  injuftos  imputatione  alieni  peccati :  ni- 
hileft  enim  ejufmodi  imputatione  alienius  a  juftitia  jufti  judicis 
Quarnuis  'g'cur  dici  pofTicaliquis  juftus  forenfi  racione  a  fo  J 
maexrerna,  jufticiadata&  imputatajfeuremiffione,veI  aboli- 
tione  forenfi  peccacorum  ,  tamen  nemo  po^^cft  dici  peccator 
vel  i  ijuftus  vere  feu  laforo  dmuio  ab  externa  forn  a ,  mjufti- 
tiaalienaimputata.  Eft  enim  Deiiudicium  fecundum  verita^' 
tem&  aequicatem,  nec  vUo  modo  caulacur  fimus  peccacorss 
&  injufti. 

Alterum  argumentum  duco  cs  nomine  pecc^ures 
eeV^TwAo;  :  eft  enim  aduerfus  Pighium  &  Socinum 
obleru.itum  a  magnis  Thcologis,  neminem  dlcijfec^ 
catorm  ia  lacris  liceris  coramDeo,  tjui  vere  in  fe  pect. 

eaium 


De   Arg.   e  Rom.  V.  13- &  feqq.         3^7 
catum  non  habeat.  Id  argumentum  fic  Pctrus  Martyr 
proponit  aduerfus  Pighium.      Pofiremo   hahmus  ^ 
Paulopcr  inohedtentiam  vnius  hominis  multos  conjlitutos 
ejje  feccatores :  quodindicat  tn  ilUs  qui  nafiuntur  ex  Ada-* 
mo  effi  vitium,  propter  quod pccatores  dicip([fsint.  Scd  hocitx 
Pighius putut fe  pojfe  eludere ,  quod pecccatores  interdhm  Rom.T; 
dkantur propter  reatum ,  quamuis  ailio  peccandi pr^teric- 
rit  ^neque  amplius  extet.  ^^awuis  hoc  itajit,  nunquafft 
tamen  cfiendere potefe  ex ficriptur^  quemquam peccatonm 
appellari ,  quin  ,  aut  in  fi  ipfio  vitium  haheat ,  aut  certe 
antio,  admifierit :  nifi  dicere  velifDeum  homines  reosfiacere 
alfique  ipfiorum  aliquo peccato.    Ghamierus  vero  fic  ad- 
uerfus  eundem  PighiumjT'»^  verho,  nunquam  if^-mhli  Ub.i.de 
d  Citur  defimplici  reatu,  &  ahfique  vllo  vitio,  autpeccato,  ^onjJn« 
Brgb  cum  dixit  Paulus  multos  efife  confiitutos peccatores^^^^\^ 
pervnius  inohedientiam,  nihil  aliud  intellexit  nifi  eo  Ada-  %>  ▼"» 
mipeccato  effeBum  efife  vt  omnes  homines  reuera  S*  i^fiefie 
^peccatores  efifent.  Et  rurfus  alio  loco ,    o^f  Paulo  autem 
doceri  vnicum  efie  numero  inommhus  peccatum  originale:  Cap; 
hoc  vero  infignaer  falfium»    Nam  contraper  vnius  inohe-  ,*[*  *- 
dientiampeccatores  conflitutifiunt  multi:  eodem  capite.  Pec^ 
eator  autem  efl  qui  ipfie  hahet peccatum  fiuum,  non  auiem 
cui alienum imputatur.  AVibi  df^-m^ov-ncmc^u^m dicijnifl 
in  quo  fit  peccatum^probatmemorabili  ratione,^//^-  cap.  r» 
quin ,  inquit ,  Chrifius  dicipofiet  «t^TwAk  peccator,  quod  §•    ^h 
ahfit.  Enimvero  fi  per  vnius  hominis  peccatum  nobis 
imputatum  fumus  formahter  peccatores ,  quid  dices 
dc  Chrifto,  cui  tot  aliena  funt  impurata  ? 

G  A  R.     Rejp.  Hoc  ita  Jtmplicifer  dici  mn  fojfe  patet  ex  i. 

Reg,\.ii.  Ego6:  fiMusnicusci-uiis  peccacoicj),id  ciS  habe' 

\    bimur  tmquam  feccatom  ^  &  mbifcum  velrtti  CHmpeccatoribm 

\   %^tf*^'  Ita^uevamm  ejiargumentumfuodhtcexvoce  ^cciitkioy 

11  Hhh- 


3p8  Man.    Post.,    Cap.    X- 

rcs  defurnlUir.    Dico  enimmhil  im^edire ,  cjuominm  hlc  peccr 

cores  vocentur ,  qtti  reatnm  Ad£peccatijHflinent> 

PLAC.     Acquihoc  nonitafirnplicicerdixeram,  fedci:T«. 

hac  limicacione  quam  Vir  docius  cnific ,  coram  Deo :  v t  ad  rc.ij 

non  fic  vlio  modo  locus  quetii  laudacexi.  Rcg.  i.  21.    Non 

enim  eo  loco  habita  racione  judicij  diuiniiemper  veri&iufl;  7 

fed  judicij  humani  falfi  &  iniufti ,  peccatores  Salomon  &  eius 

mater  dicunt\lr.    Itaque  non  eft  vanum  argumencum ,  quod 

hic  ex  ypce peccatores  defumitur  ,  fed  folidum  &  inui(3;um  : 

Agitur  enimhicdccoijftituendis  pcccacoribusrelate  adforum 

diuinum  ,nonautemadhumannm.  Quodfubiungit,  imputa- 

tionem  primi  peccati  &  corruptionem  inh^rentem,  vtrumquc 

'VmcHmreatHmejficere,  id  ,  vciamobferuaui,  pro  imputatione 

primi  peccati  mediata  militat  aduerfus  in^mediatam.   Pighius 

lentiebatcum  ijs,  qui  rnihiinhac  caufa  aduerfantur,  primum 

peccacuma6luale  Adaminobisinmediate  imputari.  Commu- 

nis  fentencia  communibus  argumencis  refeUicur.  Icaque  hoc  ar- 

gumentum  ,  vt alia  nonnulla ,  Theologi aduerfus  Pighium  dif-   J 

putantes  mihi  fuppedicarunc ;  nihilquc  poceft  ei  reponi ,  quod   j 

non  iuuet  caufam  Pighij.    Locus  Chamieri ,  quemhic  laudac,  ' 

Vir  dodius  cx  com.  j.  lib.  i.  cap.  7.  §.  z/,  cgregius  eft,  mihique 

ica  fauorabilis  ,  Viro  auccm  do6lo  repugnans  ,  vc  mirari  facis 

nonpoflTmiquamencefitabeolaudacus.   Itaque  ego  quoque 

illum  tranfcribam ;  Nec contra  eflquicqHam  caplte  quinto.    Nam 

ineoVaulHi  de  initio  tra^athuman&damnationis  :  quodcertunt 

efl  manajfe  ab  vno  illo  Adamipeccato ,  perquod  conflituti  Junt  peC" 

catores  omnes  homines  ;  ideoque  obnoxij  damnationi  ,  ^  morti, 

,Vides nos  efle  obnoxios  damnationi  &  mor ci ,  quia  fumus  con-  , 

flituti  peccatores.    Quid  autem  per  peccatorcm  intelligit  ? 

difceexeius  vcrbis  antecedentibus  §.  xx.  peccator  autem  eflqui 

ipfehabetpeccatumfuum.NO  N  AFTEM  CV I  ALIE- 

NVM  IMTVTATVR,    Sedpergat.    Itaque ilU  oppo- 

ptio  in  illo,non  la  nobis,ilIius  obedlcntia,  non  fua  propri^  quif- 

que  ;  non  efl  k  mente  Apofloli ;  fed  a  Sophifla  commento.   Nok 

tnim  fubalterna  repHgnant.   In  Adamo  peccauimus  omncs  :  quia 

Adammprimmpeccauit:  &  inde  initium  faSlum  peccati  inomni- 

kHsbQmimbHs :  AtinnQkisetimpetcmtfi  '•  qmaeimpecmQCQft'- 


D  E  A  R  G.  E  R o M.  V.  13-  S<:  feqq.  3pp 

Jhtutiffffnm peccatom  :idefl,  ah  eo  inms  peccathm  propagattim. 
Debcbat  ciccre  exmente  Virido6li,  ideltielus  pcccacuoino- 
b:s  cft  impucatum.  Sed  audiqucdrequitur ;  fe  enim  ipfe  ex- 
plicar.  Et  illim  inohedientix  eodem  modo  ftiwm  omn&iconflitnti 
peccatores  :  cjho  noftra  etiam  propria  iam  vere  fnmm  peccatores : 
aUocjui falfum  ejfet ^  nos  illms  in9hedientiaconf}itutos Cjfe peccato- 
res.  HjEcproFccto  meaeft  confticucionis  illius  ,&  vocis  pecca- 
cons  cxpofiuo,quani  Vir  doctusreiccic. 

Sedex  altero  huiusverr.i^j.membrovltimumtuum 
argumeatum  educis.  Te  igitur  audiamus.  idvero, 
iaquis  5  cUrim  &  manifeftitis  fatct  cx  altero  memhro 
com-parationts  qtum  infiitiilt  ^poflolus  tntcr  frimum  & 
fcundum  {^damim.  Nam  quemadmodnm  a  primo  vno 
cfi  peccatum ,  reatus ,  &  inors  yficab  vno  lefii  chrifio  eFi 
gratia ,  i:fiitia ,  c^  vita.  In  illo  malum^  in  hoc  remedium, 
Hinc  conclufio  efi  facills  &  manifeHa  i  velut  omma  hxc 
hona  habemus  in  Chrifioper  imputationem  obedientix  d" 
iufiitid  tllius  ^fic  omnia  tlU  maU  habemus inK^damoper 
imputationem  inobedtentix  ^pcccati  ipfius.  Facilis  qui- 
dem  tibi  fuit  haec  conclufio,  fedmihi  noneftmanife- 
fla  :  Immo  falfum  apparet  eius  pofterius  mem- 
brum.  In  priore  illud  etiam  obferuo ,  gratiam ,  qua 
nobis  datus  eft  Chriftus  ,  qua  data  &  imputata  efl 
cius  obedientia ,  non  haberi  per  imputationem  obe- 
dientiie  Chrifti  \  id  cnim  contradidionem  implica- 
ret.  Sed  tu  fic  argumentaris  ,  ohedientia  ilU  chrifii 
Kos  confiituit  iufios  coram  Deo  ,  drdat  vitam ,  (]uia  nobfis 
imfutatur.  Ergo  ex  oppofitione  fequitur ,  inobedtentiam 
K^dami  nos  confiituere  peccatores  d^  morti  obnoxios  red- 
dere  ,  quia  nohis  imputatur-  Nego  id  fequi ;  cur  non 
fequatur  ,  rationcm  reddidi  &:  probaui  in  Thefibus : 
Si  fic  fimiliter  colligam  ,  quid  rcfpondebis  ?  Obe- 
dientia  illa  Chrifti  nos  conftituit  iuftos  coram  Peo, 

Uhb    2 


'4^0  Man.    Post.    Cap.    X. 

&  dat  vItam,quoniam  illa  nobis  Dei  fumma  gratfa 
data  efl:.  Ergb  ex  oppofitione  fequitur  inobedien- 
tiam  Adami  nos  conitituere  peccarorcs  ,  quoniam 
jllanobiscxgratiadataeft:  vclfiCj  ObcdientiaChri- 
iVi  nos  confiituit  iujlos  coram  Deo,  quoniam  Chri- 
ftus  fuit  vas  nofter  &c  noftro  loco  fatisfecit.  Ergo  ex 
oppofitione  fequitur  inobedientiam  Adami  nos  con- 
llituere  peccatores ,  quia  Adamus  fuit  vas  nofter  ,  & 
«oftro  loco  rebellis  Deo  fuit  :  vel  fic  ,  Obedientia 
Chrifti  nos  conftituit  iuftos  coram  Deo  ,  quia  ei  per 
fidem  confentimus.  Ergo  ex  oppofitione  fequitur 
inobedientiam  Adami  nos  conftituere  peccatores , 
quia  ei  confentimus.  Item  ,  obedientia  Chrifti  nos 
conftituit  iuftos  fenfu  forenft  tantum  per  imputa- 
tionem  ,  non  autem  per  infuftonem  iuftitix  ,  qux 
niereatur  vitam  ictcrnam.  Ergo  ex  oppofttione  fe- 
quitur  inobedientiam  Adami  nos  conftitaere  pecca- 
tores  fenfu  forenG  tantum  per  imputationem  ,  non 
autemper  propagationem  iniuftitise  feu  vitij ,  quod 
mereatur  mortem  aeternam.  Denique  (  nam  infini- 
tum  elTet  talia  omnia  enumerare  )  obedicntia  Chri- 
fti  nos  conftituit  iuftos  ex  vereiniuftis,  idquefuper- 
natttraiiter  ,  non  per  carnalem  generationem  ,  fic  vt 
tota  noftra  iuftificatio ,  quanta  quanta  eft ,  pofita  fit 
in  illius  imputatione.  Ergo  cxoppofitionelequitur, 
inobcdientiam  Adami  nos  ex  vere  iuftis  conftitucrc 
peccatores  eodem  modo.  Si  tibi  non  probantur  hx 
confequentiae ,  caufam  non  video ,  cur  tua  mihi  pro- 
betur.  C^terum  huiustuiargumenti  folutionem-po- 
tuifti  legere ^pudCaluiiium  in  Rom.  v.  xvn.  &  Cla- 
riirimum  D.  Riuctum  in  fumma  Controucri.  Trn6t. 
IV-.  q.  2.§.8.  de  eodem  piura  habebi^  in  ApAo^hi  i^ro 
thefibus  meis. 


De   Ati  g.  e  Kom.  V.  13.  &feqq.  401 

G  AR.  Refp.  eitis  ratiocmationis  confequentiam  cumratione 
fiegari  nonfojje.  Demus  enim  tntegrum  Sjllogifmum.  Ille  eiuf 
tnodi  erit.  Sicut  ohedientia  Chrtjii  nos  confiituit  iufos,  ita  c^ 
inobedtentta  Adami  feccatores.  At^ut  obedientia  Chrijli  nos  tu^ 
'Jlosconfiituit,  ^uinimfutatur.  Ergo  Cr  mobedientia  Ada  nos  fec- 
catores  confntuit  ,  quia  imfutatur.  Argumentum  efi  lefrttime 
conflitutum  ratione  form<e.  Itaqf^e  confequcntia  negari  non  de^ 
buit. 

P  L  A  C.  Negaui  confequentiamiquia  Syllogifmus  mihi 
obieClus ,  noneracinceger,  fed  enihymenja  j  quod  cum  con- 
ftec  ex duabus  propoficionibus ,  vna  pi-aEmifTa,  &  conclufionei 
quarum  illa  antecedens,  haec  confcquens  vocatur,  nihilpro- 
hibec ,  idque  fieri  confueuic ,  vc  ncgetur  confequentia ;  id  quod 
perinde  valec  ac  {i  negarecur  oniififa  propofitio.  Nunc  cum 
iuaf  integritati  reftituatur  Syllogifmus  a  Virodo6lo,relpon- 
deo  ad  Maiorem  ,•  eam  aut  vniuerfaliter  inteliigi ,  auc  parcicu- 
Jariter ;  (\  j'lud,  falfam  effe,  fi  hoc  ,  nuUam  eflfe  confequentiam 
Syllog^ifmi  in  prima  figura  ex  maiore  particulari  conftantis. 
velfic,  VGCQS Sicutjita,  notant  nrriilicudinem,  vel  inipfarci 
vecicatefitam  ,  velinmodoiliius  veritatis  :  Si  prius  ,  ncgatur 
confequentia  :  fallacia  enim  eft".  Nam  cum  maior  intelligen- 
dafitdeipfarcnonauteioderciiUius  modo,  fubiungicur  ei 
minorinqua  agicurderei  raodo:  itaquefunc  quatuortermin!. 
Si  pofterius  5  negatur  propoficio  :  quam  enim  egregia  cftin 
ipfarefimilitudojtam  cft  confpicuadilTimilitudo  in  modo,  vt 
cxemplis  feci  manifcftum. 

At  fubiungit  Vir  docSus  ,  Afaior  efiexApo(}olo,  mf  cjuod 
•comfarationis  partes  tranjfonumur  ^  vt  ex protajifiat  apodofs  ,  ©* 
contra.  Maior  ccrce  eft  ex  Apoftolo  ,  lcd  non  cft  vrgc  «da  {{- 
militudoprstter  ApoftolinientC:!!.  Excenfio  finuhtudinis  ad 
xnodumrei  non  cft  demence  Apoftoli,  tiufque  propohciv;ncm 
ex  veriftifTia  falfamfacit.  Haec  prcpofitio  niaior  mtltur  di'ci% 
tis  Chnfti  verbis,  debcmusellemifcricordcbficut  Pa:er  nofter 
eft  'Tufericors,  Luc.  d".  j6.  Tranfponancu:  fimihter  paucs 
fM'ihiudinis.  S  cut  Dtus.  eftmifericors,  ita  debcniusel!4.  nu- 
fei;c  )r<^es  ,•  ^-c  iubruinaturnjiDor  vcra,  Acqu:  Dcus  cft  ii;'f"eri- 
co.s  ciiemuU;er  ^  iequctui  falfa  conclufio  ,  E  go  dcbemus 

Hhh    3 


4o'a  M  A N.  P  o  s  T.  C  A p.    X. 

elTe  mifericordes effencialiter  :  Nimirumquia  fimilitudo  pre- 
terChriftimentemadraodumrei  vniuerfaliter  excenditur,  ic 
ita  vcl  falfa  fic  propofitio  ,  vel  coramitcitur  fallacia  a  figura 
didlionis. 

G  A  R.  2>  No»  ijfumHS qui  ex illls  comparationis  Afoftoliccz 
verhis  exiftimemfts  quemltbet  comparationis  modum  colUgi  pj[e  ; 
EJfetemm  hoc  ahfurdijftmHm.  (^c^ 

P  L  A  C.  Ergo ,  inquam  ,  propoficio  Argumenti cui  ref' 
pondeo  ,  de  modo  co.uparationis  accepta  ,  noa  eft  vniuerfalr 
ter  vera ,  led  particularicer  duncaxat  j  quo  pofico  lequitur  noti 
bene  coacludere  argumentum  ,  quippe  ^  in  primafigura  es 
maioreparcicuUfi. 

G  A  R .  Sed  titulum  rej^icimus ,  id  eft  ^  fcoptm  &  feriem 
Taulin£  difputationis  attendtmHS,  V^oluitemm,  vt  dtximus  ^  c^ 
fapitismonereoportet,  oftendererationem  iuftificationif  noftra  co- 
ram  Deo  per  imputatam  iuftitiam  ex  nohili  tjpo  Add.  Atcerte 
non potmt  illamimputationemitiftitia ,  Adami  typo  confirmare,ji 
non  in  Adarfiopraceftit  aliqtiid,  quod  ad  imputationem  pertineat. 
Sicut ergo  ? aulusinnegotio  ,  i^uodhahehatprAmanihus ,  iuftifica- 
tionemex  imputata  mftiti^  oftendit per  exemplum  condemnationis 
ex  impHtato  AdA  peccato  :  fta  nos  Pauli  veftigvjs  inharentes ,  CK 
iuftitiA  Chrifti  imputatione  celUgimHs  impmationem  inohediert^ 
tia  Ada.. 

P  L  A  C.  Id  nec  dicendum  erat,  nec  faepius  monendunH 
fed  probandum  ,  falcem  femel  ,  quod  ciim  a  Viro  do£lo 
fadum  non  fic ,  conferre  nifeil  poceft  ad  firmandum  argumen- 
lum.  Rem  ipfamconfirmarevoluic  Apoftolusnobiliillacom- 
paracione,nonreimodum,quem  diflfimilem  effe  nonobfcurc 
innuic ,  vt  a  nobis  iam  fae  pius  eft  obferuatum ,  cum  illud  quod 
eft  a  Chrifto  vocauit ^^p/^^uee, ;t"j5/^,  c/^pW(«« &.C,  illad  vero  quod 
ab  Adamo  yftim  Scc.  Cajterum  quoniam  de  iuftificatione  agi- 
tur ,  noii  confticuimur  iufti  in  foro  diuino  nifi  imputata  iuftitia,' 
nec  peccatores  feu  iniufti  nifiimputatopeccatofeuiniuftitia: 
Quoniam  autem  nulla  cft  in  nobis  iuftitia  ,  qu«  poffit  nobis 
iraputari  ad  iuftificationem  noftram  ,  aliena  nobis  opus  eft, 
quac  dono  noftra  fit ,  &  quia  noftra ,  nobis  poflTic  iure  imputa- 
rii  Peccatores  Y?ro  fumus  peccaco  inhaercnte,  n  nihil  opusfic 


De  Arg.  E  RoM.  V.  IS-  Sifeqq.  403 

ad  nos  damnandos  pcccato  alieno,  nec  peccatuai  alienuni  po- 
teftnollrumcffcdono  ;  itaquein>putari  non  poteft,  nifi  oie* 
diantepcccatoinhxrente  quod  peccati  Adae  participatio  cft. 

iQterim  qula  verfum  21.  citas  ,  nec  tamen  quic- 
quam  argumenti  ex  eo  cxfculpis.  Ego  ex  eo  &  prs- 
cedente  argumentum  coUigam.  Percatum  ,  quod  vt 
abundaret  lex  Mofis  pr.xterea  iatroijt,  quodque  abun- 
dauit  5  '&  regnauit  ad  mortem ,  eft  illud  peccatum, 
quod  per  vnumhominemintroiit  in  mundum ,  Sc  per 
ipfum  mors  ,  vt  manifeftum  eft  ex  connexione  ver- 
fuum  20.  Sc  21.  cum antecedentibus.  Sedpeccatum, 
quod  vt  abundaret  lex  Mofis  practerea  introilt  ,  &: 
quod  reueraabundauit,  &  quod  regnauitadmortem, 
iion  eft  peccatum  aduale  Adami  imputatum ,  fed  vi- 
tium  inhaerens,  vt  patetex  Rom.  vi.  12.  &  7.  8.  ii. 
13.  17..  Ergo  peccatum,  quod  inmundum  introiit, 
&  per  ipfum  mors  ,  non  eft  peccatum  aduale  Ada- 
mi  nobis  imputatum ,  fed  vitium  nobisinhabitans  &: 
inhaerens. 

Deniquelaudas  i.  Cor.  1$.  verf  21.  22.  Fer  ho- 
ncm  mcrs  ^per  hominem  quoque  rcfiirrccito  mGVtuorurn  ; 
Jicut  enim  in  K^dam  omncs  moriuntur ,  ita  &  in  Chrisio 
omncs  viutficahuntur,  Sed  quid  habet  ifte  locus ,  quod 
faueat  imputationi  peccati  adualis  Adami  \  Pcr  ho- 
minem  eft  mors  ,  non  vna  numero  vciiquis  homini- 
busimputata,  fedhominumfuaquifque  mortc  mori- 
tur.  In  Adamo  omnes  moriuntur  ,  fcdfua  quif- 
quc  morte  ,  non  illa  fingulari  vnius  imputata  omni- 
bus.  Idem  de  refurrc6tione  ftatucndum  ^  fua  enim 
quifquerefurrcdione  refurgit  ^fcd  viChrifti.  At,  in- 
quis ,  Ai>oJiolm  ccnfiderat  omnes  homincs  in  Adamo  nior- 
tuos,  Vifae  igitur  hoc  quoque,  ipfam  iliam  mortcm, 


404  Man.    Post.    Cap.     X. 

qua  Adamus  mortuus  eft ,  omnibus  imputari.  Si  igi- 
tur  potuerunt  confiderari  omnes  hom.inesin  Adamo 
mortui ,  nec  tamen  omnibus  imputari  mors  Adami, 
cur  non  potuerunt  in  Adamo  omnes  hominespecca- 
tores ,  nec  tamen  eiuspeccatumadtuale  omnibusim*. 
putari  >  Quanquam  falfum  eft  confideratos  fuifte  ab 
Apoftolo  omnes  homines  in  Adamo  mortuos  :  lo- 
quitur  enim  de  morte ,  qua  quotidic  &  moriuntur  & 
morientur  homines ,  quaeque  adea  fmgularis ,  fuacui- 
que,  in  propria  perfona reapfe  tam  conuenit,quani 
olim  Adanio  fua  ipfius  vnius  mors  fmgularis.  Scd, 
inquis  ,  tjuemadmodum  hi  qui  'viuijicantur  conjiderantur 
in  chrfio  cui  vmur.t-.r ^erfidem  ,  &  iufiitia  eiusill^  im- 
pitatur  ad  iufi  ficattonem  j  Curnon&  Cizteri  confdera^ 
bm.tttr  in  ^^damo  tanquam  tpfivniti,  d^peccatum  i^fius 
iills  imputari  ad  condrmnationem?  qui  hoc  negat^  vereorns 
alterutrum  negare  uelit.  Noli  qusfo  de  tuis  fratribus, 
de  feruis  alienis ,  ita  iudicare  ,  qui  imputationem  il- 
lam  peccati  ad:ualis  non  negant ,  nifi  quiaeam  necin 
Scriptura  reperiunt ,  &  Scripturae  repugnarc  vident, 
&  Deo  vaide  iaiuriolam  credunt  :  itaque  ab  ea  ex 
animo  abhorrent.  C  ^terum  errorem  Socini  negantis 
fatisfattionem  Domini  noftri  lefu  Chrifti  nobis  ad 
iuftificationem  iraputari  ex  animo  etiam  detcftor : 
inque  ilia  imputatione  totius  meae  faiutis  fpem  con- 
ftituo.  Itaqueeam  feduloabimprobabiiiiila  veftra 
peccati  a(Stualis  Adami  impucatione  feparo,  ne  ,  fi 
copulentur  ac  connettantur  ,  difturbata  aduerfario- 
rum  machinis  illa  peccaci  primi  imputationej  impu^ 
tatio  luiiitix  Chrifti  iliius  ruiuis  impiicata  ,  aliquid 
detrimciiti  caperc  videatur,  quaealioqui  fuis  proprijs 
ianixa  fundamentis.  totius  reiigionis  ChriftianiEba- 

lis-eil 


D  E  A  R  G."  i  R  o  M.^  V.  13.  Sc  feqq;  40  ^ 
fis  eftipfa  terra  folidior.  Cxterum  qui  viuificantur 
confidcrantur  in  Chrifto  id  ell  communione  Chrifti, 
&  qui  moriuntur^confiderantur  in  communione  Ada- 
nii,  llla  communio  eft  fpiritualis ,  hxccarnalis.  llla- 
cx  gratia  ,  hxc  ex  natura  :  itaque  nihil  prohibet  11- 
lam  niti  imputatione  gratuita :  huiusdifpareft  ratio. 
Rurfus  imputatio  iuftiti^e  eft  ex  gratia ,  peccati  ex  iu- 
ftitia.  Poteft  autem  gratia  tribuere  alicui  id  quodei 
non  debetur ,  iuftitia  non  poteft.  Dat  gratia  benefi- 
ciumimmerentijiuftitiapcenam  nifi  merenti  non  ir- 
rogat  3  fi  meritum  prxmij  imputatur  non  habenti , 
gratia  eft  :  at  fi  pcenae  meritumnon  habenti  impute- 
tiir  nec  iuftitia  eft ,  nec  gratia ,  necquo  nomine,  nifi 
iniuftitiae ,  appellari  polfit  intelligo. 

G  A  R.  Rejp.i.  Feflinalfez'tdetHrali^HaKtPilumVirdoSlm 
€um  dixit  commHnionem  noflram  jpiritualem  cum  Chrifio  niti  im- 
futatione gratnita  iufiitiii.  ^tiia  csmmunionem  cum  Chrifio  opor' 
tet  efl^epriorem  omnihus  hencflcijs,  e^H&  in  Chriflo  Deus  nohis  im'^ 
pertitur.  Chriflm  enim  nohis  frimum  datury  deindeper  Chriflum, 
&  inChrifle,heneficia  omma  conceduntur,Roman.  viii.  32.  Citm 
i^itur  inter  eabeneflcianumerari  debeatiufiiti<&  imputatio  ,  nonek 
viti  dicenda  efi  commmio  quam  hahemus  cum  Chrifio  ,fed  potius 
illa  communiofundamentHm  effe ,  cui  ^  impHtatio  iufiitia ,  Q^  (tlia 
beneficia  in<sdiflcentur. 

P  L  A  C.  FeltinalTe  aliquantulum  viciofum  non  eft ,  mo-^ 
db  ne  nimium.  Loquebar  de  communione  noftra  cum  Chri*; 
ftocuius  viviu-ificamur  ,  feu  refurgimus  :  cam  dixi  nki  im- 
putationcgratuitaChrifti.  Id  vir  doClus  reprehendit ;  qua- 
re  ?  q  Liia  communionem  cum  Chriflo  oportet  efle  priorem  omnihHS 
heneficijs,  qU(t  in  Chriflo  Deus  nohis  impertitur.  N  «mitum  com- 
maniocuin'Chrilto  luos  habet  gradus.Eius  (i  fpedles  initium 
infide,  cum  primum  credimus  in  Chriftum,  ficileaflTentiof 
virodo(^o,  fed  fiprogreffum  fpeiles ,  fccus  res  habat»  Lo- 
quebar  autem  non  de  ipfo  primo  coajmunionis  iUius  initioi, 
fftddeeias  ptogreffu,  d^coramanione  quaiii  habcmus  curiS. 


40^  Maw.   Post.    Cap.  X. 

Chrifti  rcfiirre^li  )ni-,  qu«  iiiu  ui-  iult  licatione  ffiu  rcmKTione 
peccacorum  >  acque  ade6  communione  quat)  liabcmus  curti 
cius  mortc.  Ro.n.  6.  4.  Vica  enim  lult  fi-atJiouca)  requitur, 
Vtmors  condetnnartonem. 

G  A  R.  2.  StcHt  ea  commumo  eflido"/!ea  ca^fa  ,  i^Hare  nohif 
impenkur  Chrifli  iuflttia  :  fic  0-  comuntt^o  tarnalis  cuw uidanta 
idonea  cauja  ejjefotefl ,  qHarembi^  imptitetur  Adamt feccatfim. 

P  L  A  C.  Conimuaio  cum  Ch;  illo  fi.  per  fideni,  Fides 
cll  donatse  &  oblatae  in  Chrifto  ,ulliti2E  acceptio.  luftitia  aii- 
tcmdaja  a  Deo &  accepta  a  nobisnoftrieft  j  uaque  nobisim- 
putatur.  Coniundliocarnaliscum  Adamo,  velfimplicitcreft 
cum  Adamo  hoaune,  velcum  Adamo  peccatore  :  iUafitacft 
in  commnnione  naturse  humana:  abAdamo  propagatae,  hjEC 
in  communione  vicij  naturse  mh^reniis  ab  Adamo  propagati. 
Illa  ibla  non  eft  idoneacaufa  ,  quare  nobis  imputetur  Adami 
peccatum  ;  hsec  idonea  quidem  cauia  cft  cur  nobis  peccatum 
Adami  imputetur  j  fed  ca  nnputatio  non  eftimmediaca  ilia 
quam  reijcio ,  icd  meriuta  quam  admitto. 

G  A  R.  5.  InimpHtationefeccatt  Ada^iuflittaDeinonirrO' 
rogatpoenam  immerenti  ^Jed  altcjHa  rattone  merenti.  ItacjHe  diflin- 
Etione  opus  efl.  Nam  qHemadmodum  tuflitia  efl  vel  perjonalis  (^ 
propria,  vel  aliena  imputata  Ita  merttum  poena  aliud  efl  proprium 
C^  perjbnale ,  aliud parttcipatum  (Jr  commune ,  ijHodfcilieetex  iyn» 
pHtatione  efl ,  fiue  illa  naturalis  aut  pvlttica  coniHnUionis  vinculo 
mttura,fiHefosdere  aliquo Jpeciali  ;fiue  etiam  vtroque ,  vtflt  in  im"  ; 
pHtatione peccati  Ada  ,  de  quofapius  diHHm. 

P  L  A  C.  Volui  oftendere  difcrimen  inter  gratiam  &  iufti- 
tiam ,  nec  id  Vir  do^^us  conuellit ,  v titur  enim  rationis  loco  di- 
ftindione.  Quo  iufticiae  alienae  imputatio  nitacur ,  fatis ,  yt  ar- 
bitror,  expofiium  cft.  Quo  nicacur  imputatio  peccati  alieni, 
nempe  Adami  exponit  fecundum  mentem  fuam  Vir  do(9:us, 
Idenimaiceffeeoniun^lionem  naturalem  :  hanc  vero,  fina- 
lurae  incelligatur  coniundiio ,  non  peccati ,  non  fufficereex  co 
patet ,  quod  neque alia  Adami,  peccata,  nequc  aliorura  maio-. 
rum ,  dicuntnr  imputari ;  cum  tamen  non  mmor  fit  coniundiio 
naturat:adiungit  quidem  coniun£lioni  naturali  fcedus  fpcciale; 
redhuiusfoederis  fpecialis  probacioeeinexScriptura  pctimus.' 


De  Arg.  e  Rom.  V.  i^.  Sc  feqq. "  407 
Vides  iamjOpinorjquam  faciles  folutu  tU3ffuerint 
rationes  :  iacent  non  dilfolutje  modo  &  dilfipatae , 
fed  contrarijs  argamentis  multo  &  pluribus  6c  gra- 
uioribus  prorfus  obrutx.  Plures  non  attulifti  nulla 
ingenij  culpa  ,  fed  quia  fententiam  quam  tueris  om- 
nis  Scriptura ,  omnis  ratio  deficit  -3  obtinuit  duntaxat 
his  poftremis  fxcnlis  quorundam  magnorum  virorum 
incogitantiaj  quorum  nomenplurimi  rc  non  attente 
confiderata  fecuti  funt  :  quod  vt  Deus  tibi  ,  &  alijs 
omnibus,condonct  ex  toto  corde  fupplex  a  Domino 
noftro  lefu  Chrillo  peto. 


C  A  P  V  T      XI. 

Rejpondetur  ad  Patrum  Ucay  qUiC  pro  imputmons 

frimi  fecuti  ABualts  adducuntur 

Cap,    VL 

CV  M  tam  paucas ,  tamque  i  mbecillas  ratiOnes  pro 
imputatione  immediata  primi  peccati  adualis 
oranibus  hominibus,  inuenire  potueris^  mirum  non 
eftjfi  fuppetias  peris  a  Patribus  j  quos  tamen  praefa- 
ris  te  citare  ,  non  vt  fidci  fundamentum  ,  aut  nor.« 
mam ,  (  hunc  honorem  habes  foli  Scripturx  )  fed  vt 
teftes  fidei  fuorum  temporum.  PofTcm  eos  facile  fub- 
mouere  abhac  quaeftione.  Nam  dogma  illud  de  im- 
putatione  primi  peccati  aduaHs  ,  vel  habetur  in  fa- 
cris  Utcris  ,  vel  non  habetur.  Si  non  habetur  5  aut 
Scriptura  fidei  noftrx  pcrfe^la  nonna  non  eft ,  aut  non 
eft  credendum ,  vt  vt  iilud  docuiffent  Patres.    Si  ha- 

I  i  i    a 


40  8  M  AN.    POST.  C  AP.      Xt. 

betur,  age  illud  in  ea  quxramus :  paucacontinetvo- 
lumina  :  perfpicue  docet  quicquid  eft  nobis  cognitu 
necefTariumadfalutem.  Eamigiturfcrutemur.  Mul- 
to  id  cum  facilius  erit  ^  tum  tutius.  Si  Patres  illud 
dogma  in  Scriptura  non  viderunt ,  quid  eft  cur  eos 
fequamur  crrantes  extra  Scripturam  ?  Si  viderunt, 
quid  efl ,  cur  idem  &  videre  non  pofifis ,  &  mihi  often- 
dere  >  quod  fi  dogma  illud  pugnat  cum  facris  literis^ 
audiendi  non  funt  qui  id  docent,  etiamfi  Patres  fint, 
aut  5  vt  loquitur  Apoftolus ,  Angeli  de  Coelo.  Cla-j 
mo  autem  pugnare.  Audi  igitur  primum Scripturam, 
tum  3  fi  opus  eft  ^  aduoca  Patres.  At  tu  maluifti  imi-- 
tari  Pontificios ,  quos  iuuat  etiam  Patres ,  vt  fidei 
Ecclefiae  fui  temporis  teftes  proferre.  Quitamen  non 
vt  teftes ,  fed  vt  dod:ores ,  nec  vt  aliorum  omnium  , 
fed  vt  fuam  quifque  fententiam  proferentes  fcripfe- 
runt.  Eos  tamen  ,  quando  ita  tibi  vifum  eft ,  audia- 
mus,e6que  libentiusquod  tibi  profedo  potius  quam 
mihi  aduerfentur:ftant  omnesapartibusmeis.  Qujc- 
quid  pronunciant  id ,  vel  xc]uq  ad  meam  ac  tuam 
fententiam  accommodatum  eft,  vel  tuic  repugnat, 
mcx  fauet.  Teftes  appello  illa  ipfa  loca ,  quae  tu 
citafti  ex  fex  tantum  Patribus,  Origene,Cypriano  , 
Ambrofio  ,  Augaftino  ,  Theophylado,  Bernardo  ^ 
quorum  primi  &  poftremi  quam  exigua  fit  authori- 
tas ,  te  fugere  non  poteit.  Q^id  enim  ifti  Patres  di- 
cunt ,  quod  putes  obeife  featentix  vnex  ?  Num  di 
cunt(  quie  tua  eft  lententia,meae  oppofita)peccatun 
primum  aduale  Adami  omnibus  hominibus  neceffa} 
rio  &immediate  imputari  adhas  poenas  proprie  dii 
6:as,  morte  animae  quaeeft  vitium  originale,  Morren| 
corporis ,  &  mortejn  aeternam ?  Mi.ume.  NuUus  Pa- 


Re  S  P.    AD    P  AT  RVM     L  O  C  A.  ^Op 

trum  id  dixit.  Num  faltem  aliquid  dicunt ,  vnde 
talis  imputatio  bona  confequentiacolligi  pofTu  ?  nihil 
prorfus.  Quid  ergo  dicunt? 

Dicunt,  omnes  homines  fu:JJe  in  lumhii  ^dam  ,  cum 
adhiic  cjfa  in  parad^Jo  :  Fuijfc  Adam ,  &  in  illo  fuijfc  om- 
nes  :  Fiiijfe  omnes  inprime  homine ,  rjiando  iUe  pcccauit. 
Agnofco  communes  tibi  &  mihi  locutiones.    Sed 
amabo  te,  fuimufne  in  Jumbis  Adam  duntaxat^cum 
in  paradifo  primum  fuum  peccatumadualccommit- 
teret.  Nonne  fuimus  etiam  in  eius  lurabis  ,  cum  eie- 
dus  e  paradifo  multa  alia  peccaret  >  Hinc  igitur  ,  (i 
conficitur  imputatio  primi  peccati  a6lualis ,  conficie- 
tur  eadem  opera  imputatio  reliquorum  peccatorum 
Adami ,  faltem  eorum  ,  qux  centum  &  triginta  an- 
norum  fpatio ,  antequam  Sethum  gigneret ,  admifir. 
Fuimufne  in  lumbis  folius  Adami ,  &  non  etiam  aut 
aeque ,  aut  magis  aliorum  parentum  noftrorum  inter- 
mediorum  &:  proximorum  >  Non  -affentior  Origeni 
fic  colligenti,  Si  Leui  qui  gcaeraione  quartapoji-i^hra' 
ham  najcitur  in  lumhis  K^hrahx  fu  f[c  yerhihctur  ,  mult)) 
magis  omnes  homines  qui  in  hoc  mundo  nafcuritur  ,&  nati 
funt ,  in  htmhis  erant  ^dx  ,  cum  adhuc  effct  in  paradijo, 
Nam  certe  Leui  non  fuit  in  Adam,  nifi  quia  fuit  ia 
Abraham  j  itaquefi  magis  &  minus  hiclocum  habent, 
magis  fuit  in  Abraham  quam  in  Adam  ,  iuxta  illud 
tritum  in  fcholis  ,  Proptcr  quod  vnumquodque  cll 
taie ,  illud  eft  magis  tale.  Non  fuimus  in  Adam  ,  nifi 
Vtefied:um  in  caufa.  Porroeffedummagiseftincau- 
fa  fua  proxima,quam  inremotiifima.  Nihiiab  Ada- 
mo  accepi  immediate  ,  fed  per  longam  leriem  paren- 
tum  5  qui  finguli  genuerunt ,  non  vt  inftrunicnta  aut 
membra  Adami  ,  led  vt  caufx  ,  acque  ac  Adamus^ 

lii    3 


410  Man.    Post.  Cap.  XI. 

principales :  Et  quicquid  fui ,  cum  nafcerer ,  id  totum 
fecundum  Deum  proximis  meis  parentibus  debeo 
proxime  jauismeis  remote  ,proauisremotius  ^abauis 
&  atauis  adhucremotius ,  Adamoomniumremotifli- 
me.  Si  igitur  fuimus  in  alijsnoftrisparentibus^que, 
aut  etiam  magis,  quam  in  Adamo  ,  hinc  fi  efficitur 
imputatio  peccati  adualis  Adami  ,  efficitur  eadem 
opera  ,  vt  debeant  pofteris  etiam  reliquorum  paren- 
tum  peccata  imputari  \  quod  tu  ipfe  agnofcis  Apo- 
ftolo  repugnare ,  vnum  hominem  ,  vnum  peccatum 
inculcanti.  Cur  crgo  Patres  dicunt  nos  in  Adamo 
fuilTc  >  nempe  vt  inteHigamus  mirum  non  effe  ,  fi, 
cum  ab  eotraxerimus  naturam ,  traxerimus  cum  na- 
tura  etiam  vitium.  Traximus  autem  ab  eo  vitium  & 
vitij  fubie(5i:um  naturam  ^  non  immediate ,  fed  alijs 
noilris  parentibus  mediantibus.  Hinc  mihi  nafcitur 
contra  tuam  fententiam  nouum  argumenturar  Nam 
quinonfuimusin  Adamo  immediate&proximenoii 
potuiraus  in  eo  immediate  &  proxime  peccare  ,  {^6. 
mediantibus  duntaxat  omnibus  alijs  noftris  parenti- 
bus.  Attamen ,  fi  vera  tua  efl  fententia ,  in  eo  pecca- 
uimus  immediate.  Tameuim  proximenobis  eiuspec- 
catum  primum  aduale  imputatur  ,  quam  ipfi  impu- 
tatum  efl ,  tam  faltem  ,  quam  noflris  parentibus  in- 
termedijs. 

Dcinde  quaero ,  ciim  dicimur  fuifTe  m  Adamo ,  qua- 
lis  ea  locutio  fit ,  propria  ,  an  impropria  ?  Propria 
effe  non  potefl ,  nifi  velis  falfumefle  primum  illud  om- 
nis  ratiocinationis  principium^  //^/^/^//^  efifimulejje 
&  mn  cjje,  Proprie  enim  loquendo  tunc  ,  cum  Ada- 
mus  peccauit ,  fuiffemus ,  &  non  fuiffemus  •,  quge  aper- 
ta  ell  contradidionis  implicatio.   Fuiffemus  proprie 


R  E  SP.  AD  P  ATRVM   LOC  A,  4II 

ex  hypothcfi  ,  non  fuifremus  proprid  loqucndo  ,  vt 
pater.  Nulla  enim  tunc  pars  noftri  fuit  /immo  ne  fe- 
men  quidem  ,aut  pars  feminisex  quofumus  procrea- 
ti.  Generatio  eft  mutatio  a  non  efle  ad  effe.  Quod 
gignitur  ,  aut  fit ,  ante  non  erat :  attamen  prceftrata 
efl  generationi  materia ,  qujein  genito  permanet ,  &c 
non  elTe  geniti  ,  cum  incipit  gencrari ,  priuatio  eft, 
non  negatio.  Sed  cum  peccaret  Adamus  ,  nondum 
erat  quicquammaterise,  vnde  geniti  fumus ,  neremo- 
tiflime  quidem.  Nam  cum  anno  demum  centeftmo 
&  trigefimo  vitac  Adami  natus  fit  Seth  fecundus  pa- 
rens  nofter ,  non  fit  veriftmile  iam  tum  cum  Adamus 
peccaret,in  eo  fcmen  fuiffe  quo  Sethum  genuit :  quod, 
ii  vllum  fuiftet  in  Cainum  &  Abelem  eftetr  infum- 
ptum.  Itaque  tunc  non  fuimus  ^  non  iam  priuatiue, 
fed  prorfiis  negatiue.  Sed  quid  opus  eft  probare  nos 
proprie  loquendo  non  fuifte  aliquot  annorum  milli- 
bus  antequam  effe  inciperemus  ?  lam  fi  ifta  locutio 
fuimus  in  Adamo  ^propria  non  eft  ,  reuocandaeftad 
propriam,  k  -^  J^uKUnov  -mf  ^A-m^po^tf.  Quid  ergo  ligni- 
ficat  proprie  ?  nihil  nifi  nos  ducere  ab  Adamo  origl- 
nem :  effe  Adami  cfTe  caufam  noftri  effe.  Qualis  au- 
tem  eft  caufa  >  non  efTentialis  ,  fed  accidentalis,  non 
proxima ,  fed  remota  ,  non  propria ,  fed  communis, 
&  quae  ad  nos  gignendos  non  magis  per  fe  contulitj 
quam  ad  multos  gignendos  ,  qui  gigni  quidem  po- 
tuerunr ,  fed  tamen  defedu  caufss  proxime  geniti  non 
funt  -,  quibus  libenter  quaefiuerim  ,  annon  etiam  im- 
putari  debeat  Adae  peccatum.  Potuit  enim  Adam 
eos  mcdiate  &  remote  ,  vtnos,  gignere  :  Et  vix  po- 
teftintelligi  ,  quomodo  vt  quis  ante  quinque  anno- 
rum  millia  fuerit ,  vel  non  fuerit  j  id  pendere  ab  ho- 


412  Man.  Post.  Cap.     XI. 

dierna  vel  cralliiia  adione  polfir.     Sed  pergamuSj^ 

Quid  adhuc  dicunt  illi  Patres  ? 

Dicunt  ^os  m  {^dam  ^eccaj/e  ,  Sc  quidem  ^uafi  hi 
ma//a  i  &:  verba  Apoftoli  ,  e?>' &^ Wm  «^TBf ,  reddunt 
inqnoomnes  peccauermt.  Quid  inde  fequitur /■  Pec- 
catumaduale  Adami  nobis  omnibus  imputari  >  nbn 
magis  redte,  quam  quiain  eo  fuimus ,  fequitur  nobis 
eius  elfe  imputari,  aut,  quiaineo  creati  fumus,  nobis 
eius  creationem  imputari ,  aut ,  quia  in  eo  mortui 
fumus  3  nobis  mortem  eiiis  imputari.  Dicunt  nos 
ineo  peccalfe  ,  quoniam  in  eo  fuimus.  Atqui  non 
fuimus  in  eo  proprie»  Non  peccauimus  igitur  in 
eo  proprie.  Cur  ergo  vis  eius  peccatum  nobis  impu- 
tariproprie,  &  quia  imputetur,  nos  proprie,  immo 
proprijflTime,  puniri,  &  quidem  ea  poena,  quae  fit  pec- 
catum  i?  Argumentum  invidum.  Qui  proprie  lo- 
quendo  n^n  fuerunt  in  Adamo  ,  illi  proprie  loquen- 
do  non  peccarunt  in  Adamo.  Atqui  proprie  loquen- 
do  non  fuimus  in  Adamo.  Ergo  propric  loqucndo 
non  peccauimus  in  Adamo.  lam  fubfumo.  Qui 
proprie  loquendo  non  peccarunt,  &  his  proprie  lo- 
quendo  peccatum  imputari  &  pcena  infligi  non 
poteft.  Atqui  proprie  loquendo  non  peccauimus 
in  Adamo.  Ergo  proprie  loquendo  peccatum  illud 
Adami  nobis  imputari ,  &:  poena  irrogari  non  debet. 
Adde  quodex  eoquod  in  Adamo  fuiffe  &  peccaffe 
dicimur,  non  potes  inde  iiiferre,  fmipliciternos  aut 
fuilfe  tunc  temporis  ,  aut  peccaife  ,  nifi  fallaciam 
committendo  a  di<5lo  fecundum  quid  ad  di^^um  fmi- 
piiciter  :  tamen  limpliciter  peccalfe  nos  oportet 
idpeccatum,  quod  nobis  vere  &  proprie  imputa- 
tur  ad  poenas  proprie  dito  ac  grauiffimas.    Abfti- 


R  E  S  Pi    A  D    P  A  T  R  V  M    L  O  C  Xr  ^IJ 

ine  igitnr ,  quacfo ,  ab  hac  fallacia,  neque  puta  phra- 
fin  illam,  nos  in  Adam  feccajfe,  meae  fententiae  obef- 
fe,  quam  (  fi  ex  figurata  reuocetur  adpropriam) 
continet:  reuocatur  enim  fic,  peccatum  noftruni 
ducit  originem  a  peccato  Adami  ,  vel  fic ,  pecca- 
tum  eft  caufa  peccati  noftri.  Hoc  fignificauit  Am- 
brofius  5  ciim  dixit ,  in  Adam  cmnes  feccajp  qi^.iji  in 
majfi,  fubiecitenim  hanc  r-ationem ,  ifje  enim  per pec- 
catum  corruptm^qnos  genuitomnesnatijunt pib  peccato* 
Nempe  corruptus  corruptosgcnuit.  Qupdex  Adam 
fub  peccato  nafcimar,  id  corruptioni  Adamitribuir^ 
non  autem  peccato  eius  a^tuali ,  nifi  mcdiante  cor- 
ruptione  Adami.  llludautem  ,  qnajl  in  M^Jfi  ,  di- 
citur  valde  improprie  &:  figuratc  ;  MaJ/a  enim 
caufam  materialem  potiiis  quam  efficientem  de- 
fignat.  Nos  autem  in  Adamo ,  vt  in  caufa  efficien- 
tej  fuimus  potius  ^  quam  vt  in  materiaj  aut  maffa  ^ 
Et  quod  in  Marfa  eft  ,  adu  eft.  Nos,  autem  in 
Adamo  non  fuimus  adu ,  fed  poteftate  ,  eaque 
remotifTima  ,  ac  nonnifi  mediantibus  omnibus 
ah'js  noftris  parentibus.  Intcrim  peccauimus 
in  Adamo  ,  vt  in  Mafta,  quoniam  ,  quemadmo- 
dum  natura  Adami  fuit  quafi  Malfa  naturae  no- 
ftrae  ,  fic  vitium  inhsrens  Adamofuit  quafi  Mafta 
vitij  noftri ,  quod  vere  peccatum  cft ,  vt  italoquar, 
habituale. 

Dicunt ,  in  Adam  omnes  peccauijfe  ,  quando  omnes 
illevhm  homofueruntj  &  explicatiiis,  in  K^dam  omnes 
tuncpeccajfc^  quando  in  eius  natura,  illa  vi  infita  qua  hos 
gignere poteraty  adhuc  omnes  ilk  vnus  fuerunti  Item,  om- 
mm  hominem  tsrremm  nihil  ejfe  origine  ntfi  Adam :  Sed 
hxc  omnia  mex  foucntix  lunt  confentanea.  Q|£.am 

K.kk 


'414  M  A  ^.     P  O  S  T.      C  A  P.      XI.' 

cnim  omnes  homines  vnus  ille  homofuerunt,  nrmi- 
rumAdam^tam  omniapeccataoriginalia^qux  fingulis 
hominibus  inhxrent ,  fuerunt  vnum  illud  peccatum, 
quod  Adamo  inhxfit  ex  peccato  ipfius  adluali  ena- 
tum.  Sed  tuae  aduerfantur  :  nam  vt  peccatum  aduaie 
Adami  nobisvere^  proprie  imputaretur,  oporteret 
nos  omncs  vcre  &  proprie  fuifle  illum  vnum  homi- 
ncm,  qui  illud  commifit  -,  quod  affirmare  non  iam 
ratiocinari,  fed  infanirc  foret.  Fuimus  ergo  omnes 
vnus  illcliomo  impropric,  quia  nonmodo  eiufdem 
Cumco  fpeciei  fumus,  fcd  ctiam  ab  eo  oriundi  ^  fic 
noftra  peccataoriginalia  fucrunt  vnius  illius  homi- 
iiis  pcccatum,  quia  non  modo  ciufdemfuntfpeciei 
cum  illius  pcccatOjVt  italoquarjhabituali,  fedetiam 
abeofunt  oriunda^  acomninoquam  rationem  ho- 
jnines  habent  adprimumhominem  ,  eandem  habent 
corruptioncs  noftrx  naturalesad  primi  hominiscor- 
ruptionem. 

Dicunt  ctiam  ^  omnes  In  illo  vno  Tefiamentum  Del 
difji^amffey  in  quo  omnes  peccauerunf.  Tefiamentum  au^ 
tem  iilud primum^  quodfaBum  eH  ad  hominem  primum, 
illudeffe^  quadieederitis  morte  moriemini :  Item,  frduari- 
catoreslegis  iilius,  qujtin  paradtfo  data  efi,  agnofci*  Hoc 
quoqucmear,non  tuae  conuenit  fententise.  Quo  mo- 
modocnimvisnosprimum  illud  tcftamentum  diffi- 
paffc  t  nullo  modo  ruli  imputatione.  Vis^rgo  nosf 
Teftamentum  illud  diilipafCe  tantum  imputatiue. 
Atqui  ego  volo  nos  illud  vcre  &  reipfa  diiripaffc, 
nempe  corrnptio  illa  quam  ab  Adamo  trahimu?, 
nihil  aliud  eft,  quamlcgis  illius  prxuaricatio ,  quam 
Tcftamenti  illius  diflfiqatio  habitualis  ,  plane  tah's , 
qualis  ilU  Adami  fuit  vndeortacft.  In  Adamo  igi- 


I 


R  E  S  P.    A  D    P  A  T  R  V  M     L  O  C  A.^  4I 5 

tur  Tenamentum  illud  diiTipauimus ,  legem  ilJam 
tranrgrclTi  fumus,  quoni.imeiustranfgrelTiojprxua- 
ricatioj  Tellamenti  diuini  diflipatio  habitualis  in 
nostranfiit,  non  imputatione,  fed,  plane  quomo- 
do  ipfius  natura  ,  generatione  &  propagationc  car- 
nal'.  Neque  nos  verba  Whidtfjifandt  &  pr^uarkandi 
turbare  debent  5  quaeimputationcm  haud  quaquam 
{ignificant  :  Aiioqui  de  Chrifto  ,  cui  ,  vt  vadl 
noftro ,  peccata  nollra  imputata  funt  ,  vfurpari 
pofTcnt ;  quod  tamcn  diccre  pius  animus  horrer. 
Nam  folemne  eft  omnibus  hominibus  propenfiones 
&  habitus  verbis  defcriberc  actiones  fignifican- 
tibus ,  vt  fupra  obferuaui.  Porro  corruptio  ifla  5 
quam  ab  Adami  pcccato  naturali  propagatione 
traximus,imago  cfl  Adami  corrupti  ac  vetus  Adam,. 
cum  fuis  adibus  &  operibus  mortificandus ,  depo- 
nendus ,  exucndus ,  crucifigendus.  Habet  autem 
ifla  corruptio,  cum  fit  vcre  peccatum  ,  fuum  rea- 
tum  non  antccedentem ,  cuius  fit  poena ,  fed  con- 
f«quentem  3  cuius  fit  fundamentum  vel  caufa. 
Itaquc. 

Dicunt  Patres,  nos  ab  Adamo  trax'JJe  reatum:^. 
nempe  quia  caufamreatus  traximus^nimrrum  pecca- 
tum  fcu  vitium  originale.  Item ,  feccatofrimi  homi* 
nts  nafd  obnoxtos  :  eim  criminefa^os  ejfe  mortales  ;  Et  fi 
qua  aiia  funt  eiufmodi ,  qua  profe(5l6  verafunt,  fi- 
ue  per  peccatum  primi  bominis  ipfum  eius  vitium 
nobis  carnali  generatione  infufum  intelligas,  cuius 
rcatu  nafcentes  inuoluitnur  ,  fcu  peccatum  cius 
a(5buale ,  quod  nos  ,  mediantc  corruptione  quam 
peperit,  reatu  implicat,  &  mortispoena.  Quid  enim^ 
^utafuenos  ab  Adamo  traherefolum  reatum,  ^  non. 

ILkk  a 


41^  Mas.  Pos  t.  Cap.    X. 

caufam  ipfam  reatus  ?  Poenam ,  &  noti  merimtn 
poenae  >  Si  itafcatis,  cadit  in  tc  fuliv^en    ConclJj 
Arauficani  fecundi  ,  Si  quis  feh  Ad:>L  fr.nraricationem 
fham  ,    mn  &  elm  propagtm  ,  ajp-rn  r.ocuijji :  aut  .ei  d' 
mortem  taritum.  corports ,  qu^  pcena  j,eicati  ife  ,  ^/oy^  au- 
tem  d^  peccatumy  quod  mors  efl-  animd^  ^er  vn^^m  honn- 
nem  in  omnegenus  hnmamtm  trar.fijf  ,  inffe.tuim  Deo 
dahit^contradicens  ApoJl:ob.  Verba  huius  Conciiij  pon- 
dera  :  funt  enim  valde  notanda  ;  meamque  caufam 
in  primis  iuuant.  AiTerit  duo  mala  per  vnum  hon:ii- 
nem  in  omne  genus  humanu  tranfijire  ,  mortem  quae 
efl  poenaj&peccatum:  quodautem  peccatumr  Num 
iJhid  aduale  praccisc  fumptum  ,  de  quo  noltra  h^ec 
difputatio  inltituta  eft  ?  Minime  :  id  cnim  primum 
defcribitita,  vtdicat  effe  mortem  animit.    Eil  au- 
tem  morsanimae  pofita  ,  non  in  adione  illa  Adami, 
quaetot  faecuh's  antequam  inciperetefTeanimanoftra 
praeterijt ,  fed  in  corruptione  &  iniuftitia  qu^  ani- 
ma^  inhajret,  &  quamtu  ipfe  ah'quoties  mortem  ani- 
masefTe  dixifii.  Deinde,  vult  poccatum  non  minus 
quam  mortem  tranfijife  in  omne  genus  humanum. 
Mors  autem  non  tranfijt  imputatione.  Ergo  nec  pec- 
catum.    Addequod  ponerc  in  nobis  vere  &  proprie 
&  reipfa  mortem  feu  pcenam  peccati  ,  &   non  po- 
nere  in  nobis  vere,  &  proprie  ,  &  reipfa  peccatum, 
caufammeritoriam  poenje,  noncongruit  cum  Con- 
cih'j  iliius  verbis.  Nam  qui  poenam  peccati  in  Ada- 
mipropagineagaofcunt,  non  autcm  peccatum ,  iili 
non  facile  negauerint  impi^tari  propagini  ftirpis  pec- 
catum  ad  illam  poenam:  Vides  autem  Concilium  duas 
afferre  rationcs  quae  tuam  caufam  iugulant :  primam 
M*  verbi$/>/^///^^  d^q  ddit,  alteram  illis,  comradih 


Re  SP.   AD   P  ATRV  M   LOC  A.     ^  ^lf 

ans  AfGjlilc,  Priorprxfupponitnon  polle  fine  iniu- 
ftitia  propaginem  puniri  ob  peccatum  IHrpis ,  fi  non 
(it  in  ea  peccatum ,  quod  poeaam  mereatur.  Altera 
docet  peccatumj  quod  mors  ell  animse ,  iilud  ipfuni 
peccitum  efle  quod  Apoiiolus  affirmauit  per  vnum 
hominem  introiire  in  mundum,  ac  mortem  per  ip- 
fum  :  quibus  duobustutota  iiia  dilputatione  con- 
tradixiiti.  Sed  quid  pra:terea  dicunt  Patres. 

Dicunt  5  onmes  homines  in  Adamo  expdfos  cjfc  de  pa- 
radifojCum  ij^feindepdjUs  eft :  hanc  elus  dtlich  condem- 
nationem  in  omncs  homines  peruenijfe.  Nempe  eietlus 
ex  paradifo  non  potuit  iiberis  intra  paradiium  ope- 
ramdare  :  ibi  enim.quiiquegignit ,  vbi  efl: ,  non  au^ 
tem  vbi  non  eft-,  ibi  famiiiam  habet.,  vbi  habitat, 
non  autem  vbi  fibi  eife  non  iicet.  Porro  quos  genuic 
J^damusjeosad  imaginem  &  fimilitudinem  fuam 
genuir^corruptus  corruptos  5  vitiofus  vitiofos,  im- 
iTiundus  immundos,  ac  propterea  indignos  quibus 
Paradifus  redderetur. 

Item  dicunt ,  penjffe  i^damum,  &  nos  cmncs  ineo^ 
oh  vnius  deH^lum  nos  ejfe  mortuos  :  mortis  uinculum  nos 
tenuife  in  eo  s  Et  fi  quaalia  funt  eiufmodi,  ex  quibus 
nuilis  fidiculis  immediata  primi  peceati  a6luaiis  im- 
putatioomnibus  hominibus  elici  poteft  :  fed  contri 
potius  non  imputatio.  An  cnim  quia  in  eo  eiedi 
fuimus  e  paradifo,  nobiseius  eiectio  &:  expulfio  im- 
.  putatur  ?  An  quia  pcrijt  &  mortui  fumusia  eo,  nobis 
eiusperditio  &:  mors  imputatur?  An  quia  condem- 
natifumusin  eo  ,  nobis  eius  condemnatio  &:  puni- 
tioimputatur  ?  An  quia  fpoliati  fumus  in  eo  iufti- 
tia  originali,  nobis  iila  fpoliatio  imputatur  ?  An  quia 
corruptifumus  in  eo,  nobis  eius  corruptio  imptaturc 


410  Man.    Post^  Cap.  XI: 

Pcriimus  igiturin  Adam,  quia  nobifcum  hon  jper 
imputationtm,  fed  per  carnalem  generationem  per-  | 
ditionem  iuam  communicauk ,  corruptionem  fdli-  '■ 
cct  fuam,  &  vitium  inhaerens,  &  per  corruptionem  | 
illam ,  quia  vere  peccatum  eft  ,  reatum  mortis.  Ita* 
queob  illius  delidummoritnur  ,  quiailliusdeli^tum 
caufaeft:  noftri  delidi ,  &:noftrum  delidumcaufaeft 
mortis  noftra?.     Nofti  autem  illud  trrtum  ^uoii  eM 
C4ufa  caufi  ,  eji  ettam  caujk  caufati.  J^uta  ,  inquit  Cal- 
uinus,  etm  peccatumpeccati  noftrl  caufaeft,  exitium  n^ 
ftrum  illi  P^us  adfcribit*    Quem  locum  iam  plenius 
citaui.  C 

Locum  c  Cypriano  ,  quia  tu  eius  verba  maxim^ 
notanda  dixifti ,  totum  adfcribam.  ^uantomaglspro^ 
hihcrinon  dtbet  a  Bapttfno  infans ,  qui  recens  natm  mhit 
peccamt,  mfiquodfcundum  C/idam  carnaliter  natm,  con^ 
tagium  mortis  anttcjtu  prlma  natiuitate  contraxit  ^quiad 
remifikm  peccatorum  accipisndam  hoc  ipfe  factlius  accedit, 
qiiod  illt  remittunti^r  non propria^fed  aliena  peccata.  Pu- 
ras  hunc  locumtibi  valde  fauere.  Quid  li  oftendero, 
tuam  illam  fententiam  euertere ,  meam  firmare  ?  Non 
ponderafti  illa  verba ,  qui  recens  nattts  NIHJL  FEC' 
CAVIT  ,  NISI  quod  fictmdmn  Adam  carnaliter  natus 
CONTAGIVM  mortis  antiquA  primh  natiuitate  contrOh- 
sit.  Quid  eft  illud  contagium  ,  nifi  corruptio  inhae- 
rens  ?  &  quomodo  illam  corruptionem  contraxit  ? 
non  imputatione  peccati  adualis  Adami  (  peccaffet  i 
enim  etiam  illud  peccatum  ,  )  (ed  carna/i  natiuita^,  | 
Dic  mihi  etiam  ^peccata  aliena  plurali  numero  dixit 
fi  folum  primum  peccatum  ac^tuale,  numerovnicum^  • 
&  iingulare  intellexit  ?  Annon  refpexit  ad  illud  pf» 
^^1«.  8 .  in.  iniqu  titibm  co»cepiusfum. ;  Et  mpecMs  xo^^  - 


i 


R  E  S  P.    A  D  P  A  T  R  V M  L  O  C  A."  ^l ^ 

cefitme  mater  mea  i  cx  quibus  peccati  quidem  inhx- 
rentis  contagium  ,  a^lualis  vero  imputatio  nequa- 
quam  colligi  poteft.  Quqcro  etiam  ,  per  pccata  illa 
dtena  quid  intelligas  ?  iolum  ne  primum  peccatum 
aduale  imputatum  ?  negauit  igitur  Cyprianus  pec- 
catum  inhacrens  originale,  qua;  tuit  Pelagij  h^erefis  : 
peccatimi  enim  proculdubio  inteHigit  illud  de  quo 
dixerat,  nihil^eccautt,  nift  &c.  An  vtrumque  &  adua- 
le  imputatum  ,  &  habituale  inhxrens  >  Poteft  igitur 
&  debet  p^ccatum  feu  vitium  inhaerens  aHenorum 
pcccatorum  nomine  intelligi  ?  Quare  nihil  fuppetit, 
quo  probes  ijs  vocibus  a(^tuale  imputatum  lignifi- 
cari. 

SedaudiamusAuguflinum  hfc  ipfa Ambrofij  verba 
interpretantem.  isijilla ,  cbijciebant  Pelagianijr^//^?;?^ 
ConceditHY ,  -vt  Deus  qui  propria  peccata  remittit  iwputct 
Al:enay  Quid  refpondet  Auguftinus?  remittit  yfedlpi- 
ritii  regeneratis  ,  non  carne  generatis.  Imputat  'vcro , 
NON  lAM  ALIENAySETi  FROTRIA :  alienaquippe 
eranty  quando  ^  qui propagata  eaportarent  nondum  erant. 
Tiunc  vero  carnali  gencratione  tam  eorumfunt ,  quihus 
nondumJpiritHal.regcneratione dim jfa funt.  Hxc  Augu- 
{liniverbatuquoque  laudafti,  fed  contrate. ,  Nanijfi 
in  tua  fuiffet  fentcntia  ,  debuiffet  refpondere,  Dcmn 
quidem  nobis  imputaie  aliena  pcccata  ,  fed  quit  illa 
ipfa  imputatione  fiunt  noftra  :  quae  refponfio  difft- 
cultatemauxiffet,  ncn  fuftuliflet.  Qii^rebatur  enim, 
quomodo  cum  Dei  iuftitia  &:  bonitate  congruere 
polfet  3  vt  nobis  imputaret  peccata  aliena  t  lam  fi  di- 
cas  j  vt  facis  ,  imputatione  ficri  noitra  ,  fequiiur 
priiis  ordine  naturse  nobis  imputari  ,  quam  naUra 
elle ,  quippe ,  cum  quod  noftra  fint ,  imputationis  fit 


42 o  Man."    Post.    Cap.    IX. 

effe6ium.  Quod  igitur  imputatiooe  noftra  fiunt ,  noi! 
facit  vt  illa  imputatio  iuftafit-,  immo  fi  noneft  iufta, 
auget  eius  iniuftitiam  j  fiquidem  ea  fit,  vt  non  modo 
puaiamur  ,  fed  ctiam  fiamus  peccatores  :  fic  enim 
duasiniurias  accipimus,  peccatum.,  &  poenam.  Quia 
jgitur  in  tua  fententia  non  fuit  Auguftinus ,  fedinea 
quam  tueor ,  refpondit ,  id  quodres  eft  ,quodque  obr 
iedioni  fatisfacit,  imputare Deum  mn  iam  altena^fed 
^ropria  :  quibus  verbis  notat  conditioneni  illorunt 
peccatorum  cum  imputantur  ,  non  autem  poftquam 
imputata  funt  ,  ut  manifeftum  eft.  Atqui  te  ipfd 
confitente,  &  vero  ipfa  ratione  clamante  ,  primum 
peccatum  actuale  Adami ,  fi  nobis ,  vttu  fentis ,  im- 
mediate  imputatur  ,  nonpoteft  naturje  ordinepriiis 
noftrum  efte,  nobis  proprium  ,  quam  nobis  im- 
putetur.  Deeo  igitur  imputato  nec  obiedio  Peia- 
gianorum,  nec  refponfio  Auguftini  loquitur.  Huc 
acceditquod  peccatum  a^luale  Adami  prscise  fum- 
ptum  ita  alienum  eft,  vt  non  pcfTitefte  propriumcu- 
iufque  noftrura.  Qujcquid  enim  mihi  proprium  eft, 
id  fi  qualitas  eft,  mihi  inhseret^  fi  adio ,  a  me ,  quate- 
nusabah'jshominibus  diftinguor,  aliquo  modo  pro- 
duda  eft.  SimiUargumento  vfuseft  CharaieruSjZ^/V^? 
inquit,  nullumpccatum  vnum  numeropffe  cffe  commune 
omnibus  hrmimbus.  7S(jim peccatum  vel  qualitas  cfi^  vcl 
aBio.  ^^ualttas  vt  peccatum  originale ,  a6fio  njt  peccatum 
quodlibet  a^luale.  At  nulla  qualitas ,  njna  eademque  nu- 
mero  poteft  pluribus  fubieBis  commmicari*  Vt  candor 
qui  efi  in  niue,  idem  numero  non  fotejleffe  in  Cygno  ,  aut 
lana.  {^Biones  autemfunt  fuppoftorum.  ^uare  idem 
homicidium  a  Caino  patratum  non  potefl  effe  a  Lamecho» 
Itaque  nego peccatum  illud  Adami  effepeccatHmonginale: 


R  E  S  P.     A  T)    P  A  T  R  V  M    L  5  C  A^  ^H 

mn  enim  fottfl  ommhm  ejp  comum  yfii^-e  nutnm^  quia  efi 
a0io;fiuejj?ec!e,(juia  cfi  indmidum  ^iT/^.Siigitur  peccatCi 
illud  aduale  Adami  non  eft  comune  omniujquomo- 
do  fmgulorum  efl  idem  numero  proprium  ?  Hoc  igitur 
Vtrumque  fimul  conuenire  non  poteft  aduali  prlmQ 
peccato/ed  egregieconuenit  corruptioni  fingulis- i.n- 
haereti^qua^aliena  eftrerpedu  caufaejpr^priarefpedu 
fubiedi :  aliena  eft ,  quia  venit  aliunde  quam  a  nobis, 
propria  eft ,  quia  nobis  ipfis  inhaeret ,  vt  propria  qua- 
litas  :  fic  lepra  a  parentc  infobolem  pFopaga.ta  dici 
poteft  &aliena5  ^  propria  :.aliena,quia  venita  par 
rente  ;  propria  ,  quia  hacret  in  fobole,    Atquc  hanc 
effe  mentem  Auguftini ,  ipfe  fequentibus  vcrbis  ex- 
ponir.    K^liena  quippe  ermt ,  quando  ij  quipropagatae^ 
fortarent ,  nondum  erant,    Tunc  enim  nonniii  in  alijs 
erant.     Nunc  tero  carnali  gencratione  iam  eorum  fimt, 
quibui  nondum fifirituali  regcneratione  dimijfi  fint,    Hic 
notanda  funt  primum  illa  verba ,  qui  prcpagata  ea por- 
tarent  i  deinde  ifta,  carnaltgeneratione  iam  eorumfimt, 
Obferuo  autem  primo  loco  voccva  propagata ,  quae  non 
conuenit  peccato  a^iuali  Adami :  ftngularc  enim  cum 
fit  ac  numero  vnicum  ,  nullo  modo  multiplicabile  ^ 
propagari  certe  non  poteft  :  nam  omne  propagatum 
differt  numero  ab  eo  a  quo  propagatum  eft.  Natura 
humana  in  Adamo  propagata  non  fuit ,  fed  ,  vt  ita 
loquar,  propagans,  in  nobis  autem  propagata  eftab 
,  co  :  fic  peccatum  idem  numero ,  quod  in  Adamo  fuir, 
propagans  quidem  fortaftc  ,  propagatum  certe  dici 
iion  potuit.  Necefte  eft  igitur  vt  ifta  peccata  propa- 
gata  numero  diflferant  ab  Adami  peccato.    Dicinde 
obferuo  verbum  i\\\iA  portdrent  ,  quod  non  accipitur 
ab  Auguftino  quo  fenfu  fokt  in  Scriptura  ^xopumi- 


l^Si  U  aF.  P  0 sr  r.  Cap.   XI. 

ob  peecata  ,  fed  pro  i//^  /%?/»^r^  propagata  ac  fibi  in-^ 

Iisrentia  -,  quo  certe  modo  non  poteft  a  nobis  porta- 

ri  peccatum  aduale  Adami.     Denique  non  dixit , 

m^c  'vero  diuina  irnputatione  iam  eorum  fmt ,  quibus 

nondum  Jplritudl  regeneratwne  dtmijpi  fmt  ^  qusetua  eft 

fententia  5  fed  nunc  vero  carnali generatione^c  ',  fi  car- 

nali  generatiome  noftra  funt  ,  non  igitur  noftra  funt 

itnputatione.    Nam  quod  generatione  carnali  no- 

ftrum  eft,  Id,  fme  nobis  imputetur,  fme  non  impu- 

tetur  5  iioftrtim  eft.    Cxtetum  hsec  eadem  Auguftini 

verba  Petrus  Martyr  &:  Bullingerus,  prae  nobis  duo- 

bus  heroes  ,  interpretati  funt  ,  non  vt  tu  de  peccato 

aauaiiimputato  ,  fed  ,  vt  q^o  ,  de  vitio  inh^rente. 

toc.     obijciekmtur ,  i nquit  Marty r ,  ////  a  Pelagianis  duo  argu^ 

^^^'   menta  fatis  arguta  &-dificilia.    Vnum  :  ^ifcripfity 

%'tDeus  quifrofia  homtate  nofira  ipforum  peccataremit- 

tit ,  njelit  im^utare  aliena.  &:c.  \^d prmum  rejpondet  ^ 

Deumfumme  bonum  ejfe  ,  neque  ,  quod  iflt,  affnmunt  ,  in 

cuha  Originis  imputare  nohis  aiienum  peccatum  ,  fed  no- 

firam  ipforuminiquitatem  ^qu£  noflr^  naiur^  adhxret  tam 

inde  ahtpftorig^ne.  HxcU^rXYv.,  fequunturverbaBu- 

Dccad.  ^"^g^^J-   Concludimus  igittirfecum  inftntes  damnationem 

3.    fcr*  ah  utero  materno  ajfrre  in  mundtm  :  natttram  enim  cer- 

mon, X. yiiptam  ^fferunt ,  acproptm^a  ftta cttlpd  &  vitio,non  atitem 

altena  ^pereur/t.    ^^anmis  enim  altcubi  San^us  ^ugu- 

fltnus  V  deatttr  hoc peccatttm  allenum  ,  vel  ab  alto  tradu- 

cfum  ,  <ut  propagArt  clarius  oftenderet ,  appelUre  j  tamen 

ipfe  hoc  peccatum  njere  noftrum  cffe  ,  ac  fuum  cuique  pre-  \ 

prittm ,  cor/ftctttr.  "■■  j 

SuperdtBernardi  Abbatis  Clareuallenfis teftrmo-| 

niumjquod  facile  contempiiftcmjnifi  tu  maximenotan^ 

dum  dixiffes.    Cum  caim ifte  Mona.hu.  ixculujVt  tu 


ReS!>.   AD   P  ATRVM  LoCaT  42 j 

hotafli,  vndecimo  ,  hoc  eft  ,  corruptilfimo floruerit, 
non  debet  mirum  videri,  finonfuit  expcrs  erroris: 
cuius  rei  vel  illaipfaverbajqusctu  laudaili,  teflescf- 
fe  pofTunt.   njt^  &c,y? ncjciens  in  Adamperifti ,  nefckns 
vitfificcris  in  Chrifio.    Nefcifti  quando  ad  lignum  ^vetitum 
njctHs  Adam  tetendtt  manus  noxias  :  nefctfii  nihilominus 
quando  in  ligno /aluttfero  innoxias  manus  Chrifitts  exten^ 
dit.   Nam  nefcientesquidem  per  Adamum  hCii  fu- 
mus  peccatores ,  fed  nefcientes  iion  fimus  iuiH  per 
Chriitum  :ef!:  enimfides,  qua  iuilificamur  feu  viuifi- 
camurinChriilio  ,  cognitio  qu3edam.    Carnah*s  vero 
.generatio,  quafimuspeccatores  in  Adam^nec  cogni« 
tio  eft  5  nec  ab  eo  qui  gignitur ,  mente  cognofcitur, 
Sed  fortaife  de  folis  infantibusloquitur^quamuisho- 
minem  in  genere  &  uniuerfim  compellet .  vtvt  fit,  nl- 
hil  dicitquod  meiE  fententiae  incommodet.   Nanifi 
culpam  vocat  alienam  ^Aliena  Liuitaqua  quoscul^a  in" 
qttinauerat  aliena  ,  corrigit  fe  continuo  ,  Nectamenfic 
altenam  dixerim  vtnegem  nofirams  alioqui  nec  inqtdna^ 
ret.  Eil  igitur  ita  aliena  vt  iit  noflra  :  nec  nos  aliena 
inqulnatjfednoflra  :  quare  nobis  imputatur  ,  vt  nc- 
llraefl>non  vteflaHeia:  impuratur  enim  qiia  nos 
inquinat.  Non  igitur  noilra  eit,  vt  tu  putas,  im,puta« 
tione^  ahoquinon  iiiquinatos  Deus  fuailla  imputa- 
tionefeu  adione  inquinaret ,  quod  abfit.  Hxcigiiur 
prima  verba  ,  vt  tu  vides ,  mihi  potius  fauent  quam 
tibi  \  fiquid  igitur  mihi  adueriatur,  id  in  his  fequeiv 
tibus  confiftat  necefle  eil ,  Sed altma  ifi ,  quia  in  ^^ 
4lam  cmnes  nrfcicntes peccauimus  :  n:fira,quia  etfi  in  alp, 
~itos  tmien  pcccauimus.   Et  nobis  iufio  Dei  iudiciq  ippfi' 
S^ii^atur yltctt  ecc<:/to.   '^onv.vgc^ois  quod  aitnos  iaA^ 
..^amo  peccauiiTe  ^  iam  enim  quam  haec  locutio  inihi 
"" Lil    3. 


4^4    ,  Mak.   Post.  Cap.    XI. 

4^dn  obGt -j  fatis  me  oftcndiiTe  arbitror  •,  fed  vrgcbis 
'proculdubio  poftrema  verba  jd"  mbisiujfo  X>eiiudtcio 
mi^utabatur  Itcet  occulto,  Ea  igitur  expendamus.  Pri- 
nium  non  ait  fmipliciterculpam  noilram  efle  ,  quia 
nobisimputabatur^quxtuaeft  fententia,  fedculpam 
noftram  efte  ,  quia  etfi  in  alio^  nos  tamcn  ^eccattimti^  df* 
nobts  imfutabatur,  NoftrumjVtitaloquar^peccaireim- 
putatio  fequebatur,  non  praecedebat.  Deinde,Vel 
nobis  iam  geniiis  &  exiftentibus  imputatam  fuifte 
iilamculpamjquodara  fenfu  alienamjalio  noftram^Sc 
nobis  propriam  ,  intelligit ,  vel  nobis  nondum  exi- 
ftentibus  quando  Adamus  peccauit.  Prius  fi  eHgisi 
aioculpam  illam,  qu^  eratinmundo^  fed^cum  non- 
dum  effemus ,  aliena  a  nobis ,  iimul  ac  fuimus  noftra 
fuit^nobis  propria  ,  fitam  effe  in  vitiofitate  innata  & 
inhaerente  nobis^eamque^quia  proprie  peccatum  iit, 
nobis  iufto  Dei  iudicio  j  niii  remiita  fuerit ,  &  con^ 
donata  in  Chrifto,  imputatam  fuiffe  :  atque  fic  Ber- 
nardum  interpretor.  Sivero  pofterius  eligis-jprimo 
jd  mihi  videtur  alienum  a  noftra  quaeftione  ,  qui  de 
imputatione  difputamusjquanobis^cumfumus,  pec- 
catum  imputatur*,  deinde  abfurdum  miihi  videturei, 
qui  nondum  fit ,  iam  imputari  peccatum  ,  tam  certe 
abfurdum  quam  eum  puniri ,  qui  nondum  eife  coe- 
perit.  Si  tamen  cuipa  iilanobis  imputabatur  non- 
dum  genitis  ,  fiebat  ifta  imputatio  in  fola  Dei  prae;- 
fcientia,  cui  futurafuntpraefentia^  quam  autcmnos  j 
praeuidebat  futuros  ,  tam  prseuidebat  etiamfuturos  1 
corruptos^ac  obhanc  corruptionemderiuatamin  nos  { 
ab  Adamo  damnabiles.  Quandocunque igitur  Deus 
nobis  peccatum  originis  imputare  dicatur ,  fiue  cum 
fumusjfme  antequamfimusjfiuein  temporea  fiueab 


Risp.  adPatrvm   loca.  41«; 

jcterno , id  peccatum aliud  nihil  eft  quam  inhxrens  il- 
lud  a  natiuicate  nobis  vitium  ,  quod  a  primo  noHro 
parente  non  per  imputationcm  ,  fed  per  carnaleni 
generationem  traximus.  Vides,  vt  confido  ,  Fratcr 
obreruande,nihilte  reperifleintota  antiquicatequod 
non  fit  confentancum  mcx  fententiae ,  neque  vero, 
nifi  me  animus  faliit ,  reperiri  a  quoquim  poteft. 
Qupd  fi  mihiliberet ,  tuo  exemplo,  Patrum  fcrinia 
compilare,  pofTem  ex  eorum  monumentis,  multo  Sc 
plura  5  &:  certiora,  Sc  qux  nulla  arte  eludi  poflent  te- 
flimonia  ,  &  pro  mea  fcntentia,  &  contra  tuam  exci- 
tare^acproferre:  fcd  mihi  temperOj  partim  nequod 
in  Pontificijs  iure  reprehenfum  eft  a  noftris ,  com- 
mittere  videar,  partimquia  veritas^quam  tucor  ,  di- 
uinis  abunde  munita  pr^lidijsjhumana  nondefiderar, 
partim  quia  ,  nunc  quidem  ,  mihi  fatis  eft  impetum 
tuumfuftinere  ,  ac  refpondentis  parcestueri. 

C  A  P  V  T      XII. 

Non  pojje  ex  ConfeJJionihHS  Ecclejtarum 

Kcformatarum  imputationem  ilUm 

primi  peccaii  Aftualis 

elici. 

PA  T  R  I  E  V  s  fubjungis  Ecclefias  reformAtas , 
Earumque  Sc  Confeffiones  profers  ,  &  quorun- 
^am  doclorum  fuffragia  ,  poffem  te  hinc  pellere  ,  &: 
adScripturam  reuocare  facillimc.  Conftaus  enim  eft 
omnium  EcclefiarumReformatarum  fententia  ,Scri- 
pturara  eflc  ndei  noftrae  regulam  perfe^tilfimam,  cui 


42  ^  M  A  N.    P  O  S  t.  C  A  P.    X  1 1. 

nihil  addljnihil  detrahi  poflfit.  ItaqueniliilextraScrl- 
pturam  credendum  efle.    Ex  quo  manifeftum  eft, 
dogma  iilud  tuum  de  imputatione  peccati  Adami 
adualis ,  cum  ex  Scriptura  probari  non  poflit ,  ali^^ 
num  a  dod:rina  EcclefiarumReformatarum  efte.Con- 
ftansetiam  eftomnium  Ecclefiarum  Reformatarum 
dodrina  ,  quicquid  aduerfatur  facris  literis  ,  id  non 
modo  non  credendumefte  5  fed  toto  etiam  pe^^ore    j 
deteftandum.  Contendo  autem  tuum  iilud  dogiria    ■ 
facris  literis  repugnare ,  ac  peto  &  flagito,  vt  me  id    j 
demonftrantem   fratres  mei  patienter  audire  fufti-  1 
neant.   Meas  demonftrationes  liabebis  Dco  bene  fa- 
uente  in  Apologia  Theimm  mearum. 

Conftans  quoquc  eft  fententia  Ecclefiarum  Refor- 
matarumjDeumeiTe  iuftiffimum,  aequiflimumj  opti- 
mum  5  nec  ei  imputandam  effe  peccatorum  noftro- 
rum  caufam.  Cum  igitureo  pertineat  tuum  illud  i 
dogma  deimputatione  primi  peccati  adualiSjVt  cau-  1 
fa  peccatijSi  condemnationis  pofterorum  AdamiDeo 
imputeturj  vt  iam  aliquoties  probauijprofedo  faten- 
dum  eft  tuum  illud  dogma  alieniflTimum  effe  a  do- 
dnna.  Ecclefiarum  noftrarum.  Denique  conftanseft 
Eccleftarum  Reformatarum  fententia  Dominum  No- 
ftrum  lefum  Chriftum  natura  fua  peccatorem  noii 
fuifte  :  nam  fi  peccator  fuiffet  natura  ac  propterea^ 
fiiius  Ivx ,  proculdubio  hominum  redemptor  &  fer- 
uator  effc  non  potuiffet.  Atqui  ego  contendo  &  dfe- 
monftraturum  me  confidojidfequi  ex  tuo  illodogma- 
te.  Qujbus  igiturargumentis  hoc  &  fuperiora  euin- 
co  5  iifdem  eademque  opcra  planum  facio  tuum^ 
iilud  dogma  pro  Eccleilarum  reformatarum  dogma>^ 
te.  nequaquam  habendum  cfc 


CON  F  ESS  10  N~E  S^  4^7 

Id  quod  ipfum  cx  illisipfis  ConfelTionibus  fidei, 
quas  citas,  colligere  potuifti.  Explicant  eiiimhuma- 
nx  mileria;  caulam  ,  peccatum  originale  accuratc 
defcribunt,  nullam  tamen  faciunt  mentionem  im^ 
putationis  peccati  a(5lualis  Adami.  Vnde  fic  argu- 
mentor.  Sieam  imputationem  Ecclefix  Reformatic, 
omnes  vnanimi  confenfu  ^  credidiffent ,  vt  traditam 
in  fcripturis  &  creditu  necelTariam  ,  vt  cuius  nega- 
tio  olim  fit  damnata  in  Pelagiaiils ,  debuerunt  eius 
mentionemaliquam  facere  vel  in  omnibus  fuis  con- 
feflfionibus  fidei,  vel  faltem  in  earum  aliqua.  At  nul- 
lam  prorfusin  vllaConfefTionefecerunt.  Nonigitur 
eam  crediderunt.  Item  fic  ,  fi  peccatum  originale  eft 
duplexj  imputatum&rinhacrens,  illud  prxcipuum  ac 
huiuscaufa,  profed:o  male  defcripferunt  peccatum 
originale  in  fuis  fidei  confelTionibus  omnes  Ecclefix 
reformatiE.  Hoc  autem  qua  ,  ducor  erga  Ecclefias 
reformatasreuerentiajmihi  videtur  valde  abfurdum 
ergo  &  illud.  Mala  enim  eft  definitio  feu  defcriptio, 
qu^  defcripto  anguftior  eft ,  qu^e  non  conuenit  toti 
definito.fed  cius  duntaxat  vni  parti  ,  Sc  quidem  mi- 
nus  prxcipuaL.  Attamen  omnes  pcccati  originalis, 
quac  habentur  in  fidei  confeflfionibus  ,  defcriptioncs 
folivitioinh^Tenticonueniunt  ,  pcccato  acluaii  im- 
putato  nuUo  modo.  Itaquc  neceiVe  eft  fatcri  malas 
efre,quae  fuis  proculdubio  authoribas  funt  vifx  opti- 
mx  5  nec  immerito.  Sed  quando  ita  vifum  cft  tibi, 
excutiamus  fingulas. 

G  A  R  Si  Jtmplex  Co»fejJiomm  fikntinm  itA  'vrgeiidtm  efl 
tnomni  KeUgionti  capite^  vtexeo  colligatur  (ilicjuid  non  cffe  ha- 
hendumpro  articulo  doVtrtndt,^uamProtefiant&s  Ecclefea  commuKi' 
ter  ampleU:antHr,ijerc9r  ■vt  €liMinandaftntmHh(i,qut&iqut  doBrinA 


4i8  Man.   Post:    Cap.  XI!. 

imputationis  fmt  inicjmores  ^  pra  veritatihus  Chnfliant^  o^tru^- 
dftnt,  de  qMiypis  tamen  altnm  in  Confejfionihm  noflris  filentium. 
Deinde,  non  efl cjmdomnia  (jUit  pertinent  ad  doUrinam  Chriflia- 
tfamputemu}  intraflnum  ConfeJJionum  autfoffe  aut  dehere  conclu^ 
di.  JVonpoJfe  certumefl,i^uiaConfeJJionesfuccin5ha  acbreuesjunt, 
vt  ne  nimia  mole  excrefcentes,  iam  tn  iuflos  lihros  (fr  traUatus  eua' 
dant,  <^uod  necejfarium  ejfet ,  fi  in  fingulis  do6trin£  apicihus  effet 
immorandum.  Sednec  debere Uquet ,  quiainConfeJflontbus  fum- 
matantnm  &  pracipua  capita  exponuntur ,  qud  omnesfeire  inter 
eji,  &  infAorumfideprdifertimconflnuitur  Religionls  ChrifltanA 
ratio.  CateradoBonbus  explicanda  relinquuntur ,  non  quodnon 
recipianturah  Ecclefla ,  vtvel  inde  patet ,  quod  lihri  eas  do6trinas 
complexi  plsrumcjue  pahlicis  approhationibus  muniuntur  i  fed 
quiaeafatis  eftConfeJflonibtu  exprimi,  cjuorum  cognitio  maiorem 
hahet  necejfltatem ,  &  quA  propiiis  falutem  conttngunt ,  &  qUA 
fundamentt  inflar  habent ,cui  reliqua  innituntHT,  vel  certc  a  quo 
non  ahfcedunt. 

P  L  A  C.  Non  fuma  fimplici  filentio  Confefifionumargu- 
nientacus ,  vc  patet  legenti.  Stat  igicur  duplicis  robur  ince- 
grum  argumenci.  Addo  etiam,  nec  fucuram  longiorem  Con- 
felTionem,  fi  impucationis  meminiiTec,  nifi  force  verbovno, 
aut  linea  ,  &  illam  im^utationem,  fi  eius  propugnatoribus 
credendum  cft,  fundamentum  &  caufam  eflc  omnium  Adas 
pofterorum  miferi^.  Illa  peccatores  conflituti  funt  omnes  & 
rei  mortis  asterna:  :  Illaquicquid  cfl:  in  omnibus  originalis 
peccatiniticur:  llliimprimisiufl:ificatio,quam  per  Chriftum 
habemus,  opponicur.  Denumeroigicur earam  do6irinarum 
cenfenda  cft,  quse  omicti  n©n  debuerunt,  fiquidem  eius  defen- 
fores  non  errant. 

G  AR.  Tertio  nimium  audax  efi  illa  ajfeueratio  ,  nullairi 
prorfus  in  vlla  Confeffionc  mentionem  fa6lam  fuifle  huius  im- 
putationis.  Nequevocahulummoror,  quiadereipsknon  devoce 
Agitur  ',  c^  quanquam  imputandi  verbum  in  Confejfionibus  hU 
non  occurrat,  rem  tameneo  verbo  fignificatam  Confejflonihus  fal- 
tem  nennullis  contineri  &  manifefle  fatis  comprehendi ,  nonpQtefl^ 
Abfque  ohfirmato  contradicendi  propofito  negari.  ^uid  efi  enim 
iynpHtarinohispeccatHm  Ad^^almd i  qnam  nQ$  propter  tllHd  reo^ 

effe» 


ejfe,  ms  illitis  foenamfuflinere  ,  profter  illttd  mortem  &  variAf 
fanns  nohis  incHmbere.  Atcjui  eiujmodi  reattim,  &  foeftam  in 
uos  defcendere  Conjeffones  Agnofcunt. 

PL  A  C.Piiaiuiuquod  dat  accipio,  nonoccurrerein  Con- 
fcffionibusiinpucandi  veibtm  de  peccaco  Ada:  vrurpatum; 
quod  ccrcc  mirum,fi  jmputationem  illam  omnes  Ecckfiae  pro- 
ceftaatesvnanimiconfenfutenuerunt.  Rem  fignificatam  con-^ 
tineci  aic,  faltemin  nonnullis.  Wixx^faltem  in  nonnullU il^QX" 
taconfcffio  eft  inquibul"dam,  ne  dicam  plerifquc,  non  con-' 
tineri.  Sedquacnam  eft  illaresfignificata?  iVi?/,  inquiC)/»'^?» 
pterfeccattmAda  reosejfe.  QLiis  noftrum  hoc  negat ,  auc  ne- 
gauicvnquam?  Seddiftinguere  oportec,  vc  iam  aliquotics 
itc\i  cMw  feccatum  AddiiiMmyoc€veipropter.]<^^m,  fi  per  pec^, 
catum  Adas  incelligicutcorrupcio  in  nos  ab  Adamo  deriuacas 
idnobisproximelcu  immediaccimpucacur  antequam  condo^ 
necur ,  Hanc  imputacionem  conftanteragnofco.  Si  per  pecca* 
tumAdae  incelligicur  eius  primum  peccacuma(5lualei  diftin-" 
guo  illud  propter  ;  nam  vel  fenfus  eft  nos  propcer  illud  pecca- 
tumproxime  &immediace  reos  effc,  quifcnfuseft  a  Confef- 
fionibus  alienus  j  vel  fenfus  cft  nos  eflereospropcer  illudme- 
diace  cantum ,  hoc  eft ,  mediance  corrupcione  ilia  hxredicaria; 
acque  is  fcnfus  nobis  nihil  obeft.  Neglcvla  difliniSlione  impu- 
tacionis  oberrac  perpecuo  Vir  dodus  eadem  Chorda  ,  fefeque 
in  eo  probando  facigac  quod  minime  concrouercimr.  Pro- 
pter  peccatum  Adx  mors  &  variac  pcenae  nobis  incumbunts 
nempe  propcer  peccacumAdae  quodincranoseft  ,proxim§5 
propcer  pcccatum.  Adae  quodexcranos  inAdamo  fuir,remo- 
.  te ,  Quod  enim  eft  caiifa  corrupcionis  noftra? ,  id  caufa  eft  rea-] 
tuscortupcionisnoftr3e,nimifummediacefeuremote.  Quatn 
igicur  abeft  a  ConfeOTionibus  iinputandi  verbum  , cam etiam  ab 
jjfdem  abeftres  figr.;ficataquamnego. 

Gallic£  nojlrjty  inquis  ,  ajfcnftm  frdent  pitls  mamfc-^ 
Jlum,  (  Non  certe  tuse  fenteiitix,  (cil  meae  potius.  ) 
Nam  Art.  q>  itn  habctar,  Crcdmm  ho^tni.iem  cre.^itum  pU" 
rum ,  dr  i:\t.gr.,in,  <^  imag;nl  Dciconformem  ,  fii,"ifjim 
cu/^a  cpccidiffe  a  gratta  quam  acte^iHt  ^  fycindefiiffnm  <] 

M-inm 


^430  MaS^   Post.  Cap.  XT. 

"Dco  omms  tuflitU ,  &  honomm  omninmfonte  ahalienaffi', 
ISljmquid ,  addis ,  ille  homo  eft  Adamprimt^  homo  ?  Er- 
go  qtiod  hom.o  exctdit  a  grdtla  Dei  dr  ahaltenatm  efta  Deo^ 
nonne  cfdpaprimi  illm  hominis  ?  Equidem  quid  tibi 
velis  his'  duabus  interrogationibus  non  alTequor. 
quid  enimper  hominemillumqui  cxcidit  a^ratia  &: 
abah*em*atus  efl  aDeo  intelligis?  Num  ipfum  Ada- 
mum?  fenfuscft  igiturfua  iplms  culpa  Adamumex- 
cidifTc,  quo  nlhil  cll  verius.  Num genus  humanum  ? 
fateor  iliud  quoque  abalienatum  ciTe  a  Deo  culpa 
Adami :  fed  de  modo  qu^eritur  inter  nos,  vtrum  per 
imputationcm  illius  culp;e  ,  an  vero  per  vitiofitatis 
iUius  culpx'  propagationem  &:multipncationemr'Tu 
prius  alTeris ;  Ego  poflerius.  Tuvisculpam  Adami 
noflram  efTeimputationejegorcali  communicatione 
&:  propagatione  illius  vitioiitatis ,  quam  in  Adamo 
culpaillareliqucrat.  Nihil  habes  in  illis  ConfelTio- 
nis  verbis ,  vndc  tua  magisquammca  fentcntia  pro- 
baripoffit.  Quanquamnihilnccefrecftpsr  homincm 
eo  loco  Adami  fobolem  intelligcre  ,  dequa  fequcns 
articulus  loquitur,  fcd  defcribitConfefTio  in  quan- 
tam  deprauationem  &  corruptioncm  primus  homo 
ex  flatu  integritatis  ceciderit ,  vt  fequenti  articulo 
doceat  eius  fobolem  totam  contagione  corruptionls 
illius  infedam  effe.  Cseterum  cum  homo  dicitur 
creatus  purus ,  &  integer,  &imaginiDei  conformisj 
vtrum  id  de  folo  Adamo,  an  de  reliquis  etiam  homi- 
nibus  intelligcndum  efl  ?  Si  de  folo  Adam ,  deeodem 
Vtique  folo  fequentiaineodcm  Articulo  vcrba  intel- 
ligenda  funt.  Si  dcrcliquis  hominibus,  qua^ro,  quo- 
modo  fucrint  creati puri  &  integri  ?  Dices  in  Ada-' 
rao.  Vtrum  igitur  pcrimputationem  creationisjpu- 


R  E  s  p.   A  D  C o  N  F  E s  s  1  o  N  E  s.  43t 

ntatis  5  integritatis  Adami  ?  Non  arbitroi*.  Quo- 
modo  igitur  ?  quianempefi  perftitifTetin  intcgrita- 
te,  eos  genuiiTet  puros,  integrosjimagini  Dei  confor- 
mes.  Cur  crgo  non  eodem  modo  intelligis  nos  in  eo 
pcccalTej  quia  nos  genuit  fui  fimiles ,  peccatorcs ,  cor- 
ruptos,  imagini  Dei  dillcntaneos  ?  Sed,  inquis ,  quod 
fequitur  art.  lo.  id  clarius  explicat.  Credmus  totam 
{^darm  fobolem  hac  contagione  infe^am  ejjej  t^uam pecca- 
tum  ortginale  vocamus ,  vitium  njidelket  ex  fropagatione 
manans^^c.  Certe  explicari  mea  fentcntia  clarius  non 
potuit;  tuiE  quod  faueat  ne  ??"  quidem.    Laudas  e^ 
tiam  fcquentia ,  Tijc pitamus  nccejfirium  ejje  inquircre, 
<juinam  poj^it  hoc  peccatum  ab  vno  ad  alterum  propagari^ 
fufjicitenim  qu£  Beus  f^damo  largitus  erat  non  ipjlfoli, 
fed etiam  toti ipjius pofleritati futjfe duta^acproinde  nes  if% 
ipfius  perfona  omnibusillis  bonis  Jpoliatos ,  in  omnem  hanc 
mijeriam  &  maledi5lionem  incidijfe.    HcCC  omniamihl 
re^aiiTime  dicla  vidcntur,&  meae  fententiJE  congruen- 
ter.  Tu  tamen  fingula  ponderas ,  acnefcioquid  miht 
repugnans  elicere  fatagis,  //^r,inquis  ^fonant pecca-^ 
tffm  origmis  y  &  contagionemillam,  qtu  nos  malediiiionl 
fiibmittit  ,  ej/e  ab  eo  quodfimtt^  Adami  foboles.  Rc<Slc 
fane  :  fonant  igitur  id  quod  te  aduerfus  defendo,' 
reatum  noftrum  ex  contagione  illa  fcu  vitio  originis 
nafci  5  eamquc  fequi ,  non  autem ,  quemadmodum  tu 
putas,  antecedere  vt  caufam.  SubijcisnotandumefTe 
quod  dicimur ,  in  ipfit^ perfona  omnibt^s  honls  jjoliati  in 
mifiriam  &  malediiiionem  incidifie*    Id  aduerfus  tuam 
f«ntentiam  noto  libcntcr  ,  ac  primum  obferuo  fpo- 
liationem  illam  antccedere ,  miferiam  &  maledi(3:io-r 
nem  fubfequi  ,*  ncmpeillapeccatumfonatj  hxc  poe- 
gam».  Deinde  quaero ,  quo  fenlu  dicamur  fpojiatii 

M  m  m   a. 


%fi  Maj?.    Post.    Cap.    XII. 

fuifTe  omnibus  illis  bonis  in  perfona  Adami  >  an  pet 
imputationem  illius  ipfius  priuationisillorum  bono- 
rum,  qua;  fuit  in  Adamo  $  Bis  igiturnobis  priuatio 
illorumbonorum  imputatur^qux  femeltantiim  Ada- 
nio  fuit  imputata  :  nam  &  iila  quae  in  Adamo  fuit 
nobis  imputatur,  &  illa  etiamquae  nobisipfisineft  : 
cur  non  enim  hxc  ipfa  quoque  nobis  imputaretur, 
cum  fit  intra  nos,  nobis  inhcerens  ?  Profedo  eodem 
fenfu  fpoliati  fuimus  illis  bonis  in  perfona  Adami, 
quo  iilis  donati  fueramus  in  eius  perfona.  Fusramus 
autem  illis  donati  in  eius  perfona ,  non  pcr  imputa- 
tionem ,  fed  quia  bona  illa ,  fi  conferualTet ,  nobifcum 
reapfc,  vna  cum  fua  natura,  per  generationem  com- 
municaffet ,  ac  propagalTet.  Eodem  modo  fuimus  in 
to  bonis  iliis  fpoliati  ,  non  per  imputatiooem  ,  (cd 
per  propagationem  fpoliatse  iliis  bonis  naturse.  Tu 
tamen  inde  nefcio  quid  argumenti  coUigis ,  quod  fic 
habet.  Si  jjriuatw  boni  &  cafus  in  malum  efi  effs^ifmpec- 
cati ,  peccauimus  ifiperfena  ilims  in  quo priuati  fmmus  bo- 
m^dj'  tn  malum  incidimus.  K^tqui  priuati  fuimus  bono 
C^  in  malHm  lapfifumus  inperfona  t^dami  ex  confefiionc 
Itflra.  ErgoinperfonaK^damipeccaumius.  E:fi  maio- 
ris  necelfitatem  nullam  video  ,  tamen  non  grauate 
concedo  conclufionem.  Subfumis  ^fdnondum eramus^ 
nec  qutfquampofierorum  cumpeccauit :  unde  fequitnr pec- 
catum  quod perfinaliter  commifit ,  non  efie  peccatum  fobo- 
lis  ,  nifi  quatenus  illi  tribuitur  d^  imputatur  ,  ^uia  efi  ab 
co ,  &  in  eo  confideratur.  Hoc  vcro  nego  fequi ;  perin- 
de  eft  ac  fi ,  quia  in  cius  per(ona  fuimus  ,  &  tamen 
nondumeramus  quamdiu  fuit,  colligeres,  igitur  eius 
efife  perfonale  nobis  imputari ,  quia  fumus  ab  eo.  In 
eo  fuimus ,  quia  eius  effe  propagatuin  eft  ia  aos;  ia 


Resp^  a  D'  Con  f  essi  omes»  '45J 

ep.pcccauimus  ,  quia  cius  peccatum  in  nos  fimiliter 
propagatum  cft. 

G  A  R.  ^uanqHdm  hac  ad  corrnptisnem  illam  pertinentt 
aua  lapfnAd(£,  Ubefecittotum  genHs.hHmaijum,  (^  propagatione 
ytatHrali  in  omn&s  (^•jingHlos  dijfHnditHr  ,*  tamen  mn  ejfe  hinc  ex- 
clndendam  ,  fed  potins  comprehendendam  impHtatienem  peccati 
jiddt, , patetexeo ,  qnodin  Adami ,  non in  aliorHm  maiorHm  per- 
fona  ipoliati  dicimur  &  in  miferiam  lapfi  j  mmirHm  qHiain 
jidamo  aliqHidpracejft ,  quod  in  alijs  nonpracefsit i  &c. 

P  L  A  C.  Haclenus  bene.  Prf  ceffit  ensm  in  Adamo  pec-, 
catum  aiiluale  qucd  Corruptionem  illam  produxit  :  in  alijs 
maioribus  noftris  corruptioncm  nullum  peceitum  aituale  an- 
cecefTit.  In  eo  igitur  tanquam  fonte,  ac  caufa  illius  fpoliationls 
dicimur  bonis  illis  fpoliati  :  illa  enim  folus  accepit ,  habair,; 
poffedit,  adlualifuainobedicntiaamifit,  &quiaami(it,  non 
habuit ,  nec  ad  nos  tranfmittere  potuit.  Id  dc  alijs  dici  non  po  - 
teft ,  qui  huius  fpoliationis  non  magis,quam  no§,  autorcs,  nes 
tr^inOs  participes  fuerunt.  S\c  quarauis  peccatum  lerobbhami' 
commune  fucrit  omniumRegum  Ifraelis,  ramen  vnkslcro-' 
boaraipeccatum  vocarifolct,  nonaliorumRegam;  quoniam 
ille  primus  autor  fuit  illius  peccati,  alij  Regcs  non  item.  Id 
autemnuUam  imputationemimportat,  quaECorruptionem,vt 
caufa,  anteceffcrit.  Nam  &  (ine  tali  imputationeprQpagari 
Corruptiopotuit,  &  nulla  iufta  caula  fuit,  cur  a6lio  Adami 
fropria  er  perfonalls  per  imputationem  fieret  a£li6  omnium. 

^Hod  in  alta  Confefftone  fdei  nomine  EcclefxarHm  GaUicarHm 
fcripta  ,  vt  coram  Imperatore  (y^  Vrincipihm  Germanis,  ederetur, 
explicatHrin  h<£C  verl;a,omnes natnra  exitio  &  da?nnationi'obnoxij 
fHmm  ,  non  tantum  ifHia  Adamm peccauit  ,/ed  cjHoniam  peccatora 
drtpfifitmm abvterot  Id  mihi  nequaquam  nocec.  Faieorcnim 
ad  damnationem  noflram  pertinere ,  c^  peccatnm  Adami ,  &  pec- 
catnm  nojirnm natiuHm  i  lUud  vt  caufaai  remotam  leumcdia- 
tam  ,  hoc  vtcaufara  proximam  fcumediatam. 

Sed  tu  fperas  lumen  a  fcquenti  articulo  •,  eum  ergo 
recitemus ,  Credimus  hoc  vitnm  cjfe  verepeccattm,  qnod 
mncs  &  fmgulos  homines  ,  ne  ^irnulis  qutdcm  exceftls 

M  xii  m    3 


'434  MamV  Post.    Cap.'  XI. 

adhuc  in  vtero  matmm  delitejcemihus ,  £terH£  mortis  rcof^ 
coram  T>co  feragit.  Affirmamus  qmque  hoc  njititim^  etiarn 
pfi  baj)t!finum ,  efie  vere  peccatum  quod  adculpam  attinet, 
qmmuis  qui  filtj  Tfei  funt  minime  idcirco  condemnentur, 
quoniam  videlicet  Deus  pro  gratuita  fiua  honitate  &  mifie" 
Ttcsrdia  illud  ipfis  nen  imputat.  Qujs  fperalTet  te  pro 
tua  fententia  hsc  verba  citaturum  fuifle  ?  Tu  tamen, 
quaes  «tV;^'''^'ajinijs  mcdium  deprehendifti  quo  eam 
probares.  Ctmy  inquis  ^  dicimus  vitium  illud^peccatum 
illud  originis  ^  efife  vere  peccatttm  ,  etiam  inpartmlis  ,  in 
vtero  matrtm  deliteficentihus  ,  ^fiitis  efie  ad  condemna^ 
tionem ,  agnoficimtts  illos  eoefie  infiecios  ,  quia  peccauertmt 
inperfiona  K^d.imi  :  nondttm  enim  quicquamfiecertinthoni 
veintali  ,vt  loqiiittir^^pofiolus,  Non  capio  mentem 
ttiam.  Vifne  hoc  vitio  infici  infantes  ,  quia  illis  pec- 
catum  aduale  Adami  imputetur  >  nihil  eft  in  verbis 
illis  confcffionis  vnde  id  poffit  exfculpi  vllo  modo. 
Vifne  vitium  illud  dici  vere  peccatum  ac  homines  reos 
peragere  non  ratione  fui,  fed  antecedentis  &  con- 
iun(5t3c  imputationis  peccati  adualis  Adami ,  ex  qua 
fola  reatus  exfurgati?Si  ita  fentis  ♦,  longeabisamen- 
triiuius  Confeflionis.  Primiim  definit  hoc  vitium 
efTc  vere  peccatum  -,  Atqui  noncfl  vere  pcccatumjfi 
non  dicitur  peccatum  jnifi  quia  aut  eft  cffeclum  pec- 
Citi  5  aut  eli  coniundum  cum  imputatione  alicuius 
peccati  :  fic  ipfa  mors  corporis  vere  peccatum  dici 
poffet  3  quod  tamen  nemo  dixerit.  Deinde  affirmat 
hoc  vitium  omncs  homines  rcos  peragerc  coram  Deo: 
fequiturigiturvitium  reatus,  nonanteccdit.  Tertio 
afferit  hoc  vitium ,  ctiam  poft;  baptifmum ,  cffe  vere 
peccatum ,  quamuis  non  imputetur ,  nec  fit  cum  vlla. 
anteccdcmis  pccuu  iropiiuttgne.c^niun^um.   D@- 


Resp.  ad  CoNi?  t  ssign  ts,  455 

hiqiie  notatibi  eft  controuerfia  qnap  nobisintercedic 
cum  Ecclefia  Romana  de  cpncupifcentia  ,  feu  vitio 
iilooriginis ,  fitne  pofl  bnprirmum  adhuc  verc  pecca- 
tum.  Noftri  fummo  omnium  ProtclLantium  con- 
fenfu  probantefTc  vere  peccatum,  non  dudo  ab  im- 
putatione  pcccatia6lualis  Adamiargumento  ,  fed  va- 
.rijs  argumentis ,  qux  probant  ipfam  concupifcentiam 
perfefepeccatameifeformaliter&propriejnonquo- 
modo  actio  \  nam  reuera  infantes  in  vtero  materno 
nihildum  boni  vcl  maH  fecerunt ,  fed  quomodo  quall- 
tas  voluntati  peniLusinfixapeccatum  dici  potel\.  Ad- 
dis  5  Et  cum  dicinms  ilUm  ctdpam  &  reatum  abGlerim  ijs 
quifilij  'Dei  funt^  quia  eis  Deus  non  imputat ,  numqmd 
fatemur  altjs  impntari  qui  damnantur  ob  illud  peccatum  ? 
Certe  fatemur  ijs  qui  pereunt  imputari  vitium  illud, 
quandoquidemvere  peccatumeft ,  ac  eoscoram  Deo 
reos  peragit.  Cicterum  fi  vitium  illud  vere  peccatum 
eft  5  &:  omncs  ac  fingulos  homincs  coram  Deo  reos 
peragitjquidopuseftad  condemnationem  hominum 
vt  iliispcccatum  adu."ile  Adami ,  quod  tuipfe^^r/^;^^- 
le  fuilfe  fatcris  5  imputetur  >  Cur  vitio  iilo  non  con- 
tentusvistibi  alijfque  fmgularem  illam  actionem  A- 
dami  imputari ,  qua  legem  tranfgrelfus  cft  «^  Potuitne 
fidei  Confeffio  difertiiis ,  clarius,  fignificantius  docc- 
re,  generishumani  reatum  ac  condemnaiioncm  cfTe 
proxime  &:  immediate  a  viiio  illoomnibus  &:fmgu- 
lisingenitOj.acproindcnon  elTe  apeccato  actuali  A- 
dami ,  nifi  mediatc  &  remotc  "<  Porro  hxc  tua  verba, 
cum  dicimus  ilLam  culpam  &  reatum  aholeri  intjs  qui  fiiij 
Deifunt  ,  repugnant  phrafi  Confcflionis  :  llla  enim 
culpam  diftinguit  a  rcatu  ,  &  hunc  in  baptilmo  abo- 
leri  5  illam  poll  baptlfmum  rcmanere  teilatur. 


43^  Man.    Post.    Cap.    XII. 

Gallicam  confeflfionem  fequitur  Hclmka,  Artic.  S: 
Cuius  tu  verba  non  tranfcriplifti  •,  tantum  tria  in  il- 
\o  Articulo  obferuafti  \  vnum,  quod  d'i5iiim  ApofioU  ad 
Rom,  V.  prod'ic'iturj  Sicut per  vnum  hon.inemj^eccatumin 
mundumintroiity  acperpeccatutn  Mors ,  Scc.  Nam  ,  in- 
quis,  di&iim  ApofioU  jhitentlam  mfiram  continet  ^  fir» 
■m.it.  Quam  id  ablit  a  vero  ,  liquet  ex  cap.  ^.  &:  lo. 
huius  mese  refponftonis ,  immo  ex  hac  ipfa  Confeflio- 
ne;declarat  enim  initioarticuli  S.quodpeccatumin- 
troierit  in  Mundum ,  &:  deinde  quae  mors ,  verba  ad- 
fcribam,  non  enim  pofTummelius  meam  Edemexpri- 
mere.  Fuit  homo  ab  initio  a  Deo  condtm  ad  imaginem  Bei 
tnjufiitia  ^  fanCtitate  iDeritdtis  honus  d^  refius  ,fed  in^ 
fiin^ifirpentis  &fua  culpa  ahonitate  &  rcctitudtne  de- 
fciens ptccato  morti  variifique  calamitatihm  fa£ius  efi  oh- 
mxius,   £t  qualisfaotus  efi  a  lapfiu  ,  tdesfunt  omnes  qui 
€x  ipfiprrgnati  funt  ,peccato  ,  tnquam  ,  mortl  variijqut 
oh.ioxij  calamttatihiu,  AudiSjVtin  illo  Apoftoli  did:Oj 
peccatum  primo  loco  nominatum,deinde  mortem^ 
quodcrgopeccatuminteUigunt  ?  non  certeprimum 
illudaduale  Adami  ,  quae  tua  eft  fentcntiajfed^quae 
meaeft  fentcntia ,  natiuam  corruptionem  :  fic  enim 
ipfiverbisfequentibus  fcfe  Heluetij  explicant,  P^fc^- 
tnm  intclHgimus  efie  natiuam  illam  homims  corruptionem 
exprimis  tUts  nofiris parentihus  in  nos  omnes  dcriuatam 
vel propagatam  ^  qua  concupifcentiis  prauis  immerfty  &c. 
quo  nomine  merito  nofiro  irx  Dei  chnoxij pcenis  fuhficimuy 
iufiis.    Dfinde  fubijciunt  fe  per  mortem  intelHgere 
m^  tantum  corpoream  mortem  ,  fed  etiam  finpplicia  fiem-^ 
piternapecciitis&  corruptioni  nofirx  dthlta*  In  cujus  do- 
(Striax  confirmatioaem  laudant  Eph.  2.  eramus  moV" 
Mi  dcHciis  (^peccatis ,_  &c.  &  V^ojxu  v.ficutper  vnum 

hominsm 


homincm  pcccatnm  in  mundum  iyitroiit  ^  &c.  &:  addunt 
Agnofcimus  ergo  in  cmnibus  ejje  crlgtnale  feccatuw, 
Docet  igtfur hsc  ConfcfTio  ,  &  quidemaperre,  pec- 
catum  cui  nafcitnur  cx  Adamo  obnoxij ,  &:  per  illud 
moi  ti ,  eflc  natiuam  corrupcionem  -,  iraque  locum  il- 
lum  Ap-ftoli  tibi  adimit ,  mihi  vendicat  :  ac  noa 
inodo  lilentioluo  tuim  fententiam  tacitc  improbar^ 
fed  meam  etlam  diferte  affirmat*- 

Alterum  quod  obferuas  efl,  quod  paulo  poftaddi- 
X.m^fent'mus pcr cmm4  in  hae  caufa  cum  AuguHwo ,  qul- 
fua  a<  fcripturis facris  protulit  atque  defndit.    Augufti- 
nus  autcm,  inquis  ,  fententiam  noftram  manfeftV 
tuetur,   Quj  fadtum  eft  igitur  vt  eam  ex  h'bris  cjus 
probare  non  potueris  ?  Hoc  igiturquicquideft  in  te 
retorqueo.  Hcluetijfentiunt  per  omniain  haccaufa 
cum  Auguftino.    Atqui  Auguftinus  non  credidit, 
non    docuit    imputationcm  immediatam   peccatl» 
adlualis  Adami  omnibus  hominibus :  immo  multa 
docuit  ejufmodi  imputationi  repugnantia.  Non  Wu 
tuream  imputationemHcluetij  crediderunt.  Pofteni 
jninorcm  hujus  argumenti  multis  rebus  neceffariis 
dcmonftrarc,  nifi  mequodammodo  puderct  refor-. 
matum  niti  Patrum  authoritatc  in  re  pracfertim  per^ 
Scripturam  certa  &  perfpicua. 

Tertio  denique obferuas  in  Art.  15.  de  luftificatia-i 
he  afleri  Deumpropter folum  Chriftum  propittum  ejfe  pec* 
tatis  noftris i  necilla nobis imputarc  ,  imputare  autemjw 
ftitiam  chrifttpro  noftra,  Vnde  elicis  ,  Sipeccatumnon' 
impHtaturftdelibusproptsrChriflum ;  Igitur  imputari  infi^- 
delibus,  ^tdcum  dicatur  de  omnipcccato,  dicitur  etiam  ^ 
de  peceato  originis.  Et  ex  conftquenti  de  peccato  illo pri*  - 
m KAdnmi^Hmsni fumus f  &  conftderatur  tan^uam.. 

Nna 


"43^  Ma^I'    Post;    Cap.  XII. 

Tiojlrumfeccatum^  quatems  nobis  impitatur*  Hoc  poflre-i 

liium  nego  fequi  ex  Antecedente  :  fufficit  enim  im- 

putari  peccatum  originis  ^quod  fuam  cuique  inefh 

Repetis  .fic  accipiendamfefnmr  ejfe  oppofetionsm  inter  Ada- 

mum  d*  Chrifium,peccatum  Adami  &  tujlitiam  Chrifii,  i'^ 

quemadmodMm ,  cum  in  Chrijlo  confideramm\  jujlitia  ejus 

mhis  impittatury  ita  cum  in  Adamo  confideramm\  ^eccatum 

ipfius  nobis  imputetur.    Auguftinus    longe  aliter  hanc 

Deme-  oppofitionem  explicat.  Sicutilk  ,  inquit,  inquoomnes 

litis  &c'uiuificabuntur  ,  frdterqudm  quod  fie  ad  iufiitiam  exem- 

^ccc^'  P^^^^^^f^f^^^busprAuit  ^dat  etiam  fiuifpiritus  Gccultifii- 

cotra     mam   fidelibus  gratiam  ,  quam    latenter    infundit  df* 

J;^''>g-  paruulis ,  fic  &  ille ,  in  quo  omncs  moriuntur ,  prxterquarn 

cap.  ix',  ^tiodels^  qui  prxceptum  domini  voluritate  tranfigre^iuntur, 

imitationis  exemplum  efl  ,  acultaetiam  tabe  carnalts  con- 

cupifientUfiLc  tabificauit  infie  omnes  defiuafiirpe  venien- 

tes.  Et  paulo  poft5Lf^iw//j-5inquit3  iufiificari  in  chrflo 

^apx.  qt*i  credtmt  in  eum  propter  occultam  communicationem  (^ 

infpirationemgrati.<ifipiritualis,  qua  quifiquis  h^ret  domino, 

vnusjpiritus  efi  ^  innuens  damnari  in  Adamo  qui  ex  eo 

nafcuntur  propter  occultam  communicationem  &: 

propagationem  carnalis  concupifcentiae ,  inqua  con-' 

ftanter  peccatum  Originale  fitum  efife  docet  &  paffim 

inculcat.  Eandem  oppofitionem  ijfdem  Auguftini 

verbisBuce  rus  ipfe  quoque  exponit. 

A  Confefiione  Heluetica  tranfis  ad  Scoticanam  ,  pr:e- 
termiflisaliis  duabus  Helueticis ,  necnonAnglicana, 
tu3e  fententix  haudquaquam  fauentibus.  Adfcribis 
autem  ex  eius  art.  3.  ha^c  verba  ,  ^a  tranjgrefiione, 
^ux  vulgo  dtcttur  originale  peccatum  ,  prorjus  deformMa. 
tfi  illa  J)ei  in  homine  imago  ,  ipfeque  eius  pofieri  natura- 
fiCtifiHmmmkiHu ,  mancipiAfiathanA ,  &  fierui  peccati^ 


A^iO  it  mors  Merna  habuerit  potcntiam&  dominium  iii 
cmnes,  Et  QY.z\'\?Ci'\s^quid?nantfcfliHS  ?Nam  tranfgrejsio^ 
nem  Adann  njocant  originalc  peccatum,  Agnofeunt  igitur 
onines  >'o:9/ines  ,  qui  peccato  criginis  infecfi  funt ,  etiam 
tlUus  tranfgreflionis  reos.  Non  autem  funt  rei ,  niflquA' 
tenus i/Iis imputatur^l^^m^Q  tu  verba  illa,  ejutc  vulgodt- 
CJtur  originale pcccatum.jX^icxs^t^  antecedentem  tranf- 
grefTionem  •,  in  quo  mihi  videris  autoribus  huius 
confeiTionis  cuJi<^^v.;;'iciv  tribuere  :  reuera  enim  non  ipfa 
tranfgreffio  Adami ,  fed  ab  illa  natum  vitium  feu 
corruptio  vulgo  dicebatur  peccatum  originale.  14 
liquere  poteft  ex  omnibus  aliis  confeiTionibus,  quae 
peccatum  originis  conftanter  in  illo  vitio  coUocant, 
necnon  ex  Scotorum  Catechifmo  a  loh.  Gragio  Re- 
gis  Concionatore  compofito  &:  paulo  poft  illam 
confefTionem  edito.  Nam  quxftioni  qnid  eflfeccatum 
originale  ?  refpondetur ,  Corru^tio  totius  natur.e  noflrd^ 
nulla  fada  mentionc  imputationis  peccati  Adaiiii, 
ItaqaeDauid  Parsus,  quitibiinhaccaufa  fufpedius 
efte  non  poteft ,  fatetur  vflrm  &  confluetudinem  loquen-  ^^^^^^ 
4i  in  JEcclefla&  fcholisohtmuiffe  hdc  duoi  vnum  ne  pec-y.ix*^  ' 
catum  origmis  cumpeccatoprimo  confundatur,  fled  vt  ejfe- 
6ius  a  caufla,  fluuius  aflaturigine  diflcernatur :  alterum^ 
vt  nomine  originalis  peccatifelaprauitas  habitualis  feu  de* 
formatio  natura.  cenfeatur.  Ifqac  vfus  etiam  in  fcholis 
pontificijs  obtinuit.  Idquod^ft  opuseftet,  poffcm 
multis  cxemph*s  facere  Hquidum.  Puto  igitur  in  il- 
la  confcflionerelatiuum^/y-€  pofitumelfe  pro  quodvd. 
^unres,  acerratumefte  velTypographi  vel  corre^lo- 
ris  qui  illud  conftruendum  putauit  cum  antccedentc 
nomine  foeminiiii  gcneris  ,  cum  pertineat  potius  ad 
id  quod  fequitur  expiicandum  ^fic  enim&c  cumaiiis 

Nnn  3  - 


coraisji 


44®  M  As.  P  osT.  C  AT.  XII. 

confefnonibus  &  cum  rei  veritate  confentiet.  Sed 
fac  nullum  e0e  mcndum  ,  quid  dicit  illa  confelTio? 
TranfgrefTionem  primorum  parentum  elTe  pec- 
catum  originale  >  Non  y  fed  vu/ga  dici  peccaum 
mginde*  Reclc, an fecus, nonpronunciat.  Sed fac af- 
lirmafre  tranfgreflionem  Adami  eiTe  peccatum  ori- 
ginale.  Primumdiftinguo  Originalc,  vtar  Parei  ver- 
bis,  dicttur  enim  ambigue ,  aBiu}  quod  originnt  (  vtjlc 
lo^uar  )feu  oYginem  dat  rei,(^  pajsiue  e^uod  origtnatur  ,feu 
originemtrahit  aliunde.  Itapeccatum  originalt  dlcituram- 
hgue^tam  peccatum  originans  ,hoc  efe,peccatiim  primum  A^ 
dami  quafuitperfonalistranfgrefeto ,  quampeccatum  origi* 
.  natum.  Efto  igitur  tranfgrefifio  Adami  peccatum  origi- 
nale  priorefenfu  ,  hoc  eft  ^adiue ,  quia  origo  fuit  6c 
caufa  peccati  quod  nobis  omnibus  ab  origine  ineft, 
fed  caufa  per  propagationcm  naturalcm,  non  autem 
per  diuinam  imputationem.  Inde  non  fequitur  no- 
bis  illam  tranfgreflionem  imputari.  Dcinde  diftin- 
guo  tranfgreflionem  Adami :  nam  vel  prsecife  fignifi- 
cat  adion6  iilamiingularcm  qua  Dei  legcm  violauit, 
vel  liabituaiem corruptionem  exilla adlione natam  Sc 
inomnes  hominespropagatam,  quo  fenfu  omncsdi- 
cunt,  &tu  ipfe  aliquoties,  p.eccatum  Adami  innos 
tranftre  3  propagari  ,  transfundi ,  trajici ,  dcriuari  j 
quo  fenfu  vcrum  eft  tranfgrcHionem  eius  pcccatum 
elTc  originale ,  etiampaifiue  ,  fed  non  quatenus  eius 
fuit  vt  fubiedli.  Prop:igata  enim  in  nos  &  reipfa 
traie^ta  iila  tranfgrelli  j  uoftrum  eft  peccatum  origi- 
naie.  Eaautemdeformata  eft  Deiimagoformalicer 
quidem  in eo  in quoeft , caufaliter  vero  \\\  eius  prole. 
Hanc  autem  corruptionem  ,quatenus  intra  nos  cft, 
nobis  nift  condonetur  propter  Chriftum  5  imputari 
iam  fopius  dixi. 


ReGP.     Ap     Con  F  E  S  S.I  ON  E  S.  441 

G  A  R.  Hic  videnJHs  transgresjiotjem  ilUm  frinjnm  ,  cju<t 
^eccAtHfn  Adami  aEluale  fnit  ,  ad  peccatum  mflrum  originale 
pertinere.  No» potefl autem  fertinere  niflmflraflt^  (juorHmJcilicet 
tflortginale  peccatum  i  ^  noflraefle  nonpotefl,  nifivel  impHtatio- 
ffc  y  velinhdfione  :  inhxfione  porro  noflram  ejfe  imposfibile  efl^  tum 
tjuia  iam  a  multis  fdCuUs  tranfiit,tum  quia  non  in  alio  hafit,  cfnam 
in  ipfo  Adamo.  Itaque  eo  deueniendum  efl ,  vt  noflra  dicatur  im-^ 
fUtatione  ,  (^uatenm  eim  rcatm  cr  poena  ad  nos  pertingit. 

PLAC.  Priraa  Adx  transjTrenTijO  a6lualis  ad  .peccatutTi 
noftrumoriginalepcrdnec  ;  ac  propcerea  ab  eo  drfling'!!  de- 
becralioquiftabilirethaecConfetrioerrorem  Pighii.  Pertinet 
aucem  vcillius  caufa.  Quod  igicur  fubiungitur ,  Non potefl ad' 
tempertinere nifinoflrafit 3  negiri  facile  ,probari  vero  non  po- 
telt*  Quod  addicur,  noflra  effe  mn  potefl ,  nifivel imputatione, 
^'el  inhafione  i  falfum  eit ;  poceft  enun  noitraefle  confenfione  ; 
nam  qui  confentit  in  peccacwm  akcrius ,  eo  ipfo  fele  peccaci  iU 
Jius  facic  parcicipem,.&  reum.  Poteft  eciam  fieri  noilv:^ propa- 
gatione i  quatcnusCorrupcioneni  vt  femen  fuum  produxic  in 
Adamo,  quo  propagato  in  Adami  pofteros,  propagari  ipfa 
quoque  dici  potuic.  Porro  (i  noftra  eft^e  non  potutc  inh3E(io« 
ric  ,  etiam  noftra  cflfe  non  potuic  impucacione.  Pugnac  enini 
talis  impucacio  cum  Dei  iudicisiuftitia  ,  vc  iam  fxpius  ia- 
^ulcaui. 

Sequitiir  Confeflio  Belgica  Art.  xv.  Credimus  A- 
d.iml  wobedientia  peccatum  quodvocant  originu  in  totum 
genus  humanHm  Jparfimi  d^  cjfufum  fuijfc.  Efl  autempeC' 
catum  originU  corruptio  totifu  natarji  &  vitium  hxredud- 
rium  3  quo  C^  ipji  infintcs  in  matris  njtero  polltiti  flint : 
^uodque  ,  'velut  noxia  quxdam  radis  ,gcnm  omnc pccca- 
torum  in  homme  frogermmat.,cf}que  tam  turpe  (Jr  cxecra- 
hile  coram  Deo ,  'vt  ad  'vaiuerji generis  humani.  condcmna^ 
tionemfificiat.  Hocipfumcredo.  Tuprscterea  visme 
crederc  imputationem  peccati  aiflualis  Adami  vni- 
uerfalem  ac  immediatam  omnibus  hominibus  :  eius 
nci^ue  yola  neque  veftigium  vllum  mihi  apparer  'n\ 

^5  n  n    5 


44*  Man.    Post.  Cap.  XII. 

hacconfefTione,  Sed ,  inquis ,  wohediemiam  illam  (^- 
dami  confiituunt  caufim  illius  corruptioms  ,  adftrmwi 
ctiam  peccdtum  illud orginis non  ejpfineilla inobedientiay 
e^  vtrumque  in  iliopeccato  confiderari,  tum  imputationcm 
illius  inokdienfjiy  tum  vitmminhjtrens,  Hoc  nullis  ndi- 
culisex  verbis  iJliselici  potefl:.  Inobedientiaadlualis 
cauiaiuitvitij  inhsremisin  Adamo  ;hoc  vitium  a  b 
Adamo  propagatumeft  fimul  cum  natura  humanain 
Seth ,  a  Sstho  in  Enofch  ,  &  itadeinccps  a  patre  in 
fih'umj  fine  iila  inobcdientiaactuaH,  quas  iam  pridem 
praeterierat  ac  eiTc  defierat.  CiEterum  tu  reatum  vis 
efTe  peccatia(5tualis  imputati ,  &  antecedere  corrup- 
tionem  feu  vitium  hxreditarium  :  quippe  ^  cimihoc 
putes  iUius  poenam  elTe  proprie  di6lam.  llla  vero 
Confefifio,  ficut  &:  cacterx,  reatum  vitio  tribuit,  Bfi'' 
que  5  inquitj  tam  turpe &  exccrahtlecoram  Deo,  vt  advni^ 
furfi generis  humam,  condemnationem  Jufi^iciat,  Laudas 
etiam  h«c  verba  fequentis  articuli ,  Fofiea  quam  tota. 
i^dimi  f.hjles  fic  in  perditionem  dr  exiaum  primi  ho- 
minis  culpapr^cipitatafuit ;  in  quibus  nihil  video  quod 
nonvalde  congruat  cummea  fententia.  Adiungis  & 
vrgesquod  fequitur  in  eodem  Art.  ^^lios  in  illofiuo 
lapfu  ^perdltione  relinquendo ,  in  quem  fefi  ipfiprmpites 
dederunt.  Ego  vero  contra  illa  ^tx\>2^fifie  ipfi zdiMi^x.* 
fus  te  vrgeo  ,  &  quaero  ,  ex  tua  fententia  quomodo 
reprobiyT/^  ipfii  prcscipites  dcdcrint  in  illum  lapfum  ? 
nam  ti  per  iilum  lapfum  intelligis  ipfum  lapfum  A- 
dami ,  cum  is  eorum  non  Cit  nifi  Dei  imputatione, 
profedo  non  ipfifefe  ,  fed  ipfos  potius  Deus  fua  illa 
imputatione  in  lapfum  illum  priecipitauit;  namquo 
factum  eft  vt  lapfus  ille  eorum  tadus  fuerit ,  qui  aHo- 
«^uieorumlapfus  noafaiiretj  eo  prociildubio  prxci- 


RbSP.     A  D   Conp  E  SSI  On  IS.  4-/?.9 

pltatifuntin  illum  lapfum.  Si  vero  per  illum  lapium 
intclligis  vitium  infitum  ,  quandoquidem  illis  infli- 
6tum  efi  a  Deo  in  poenam  peccati  adlualis  Adami, 
quod  eorum  non  cft  nifi  imputatione  diuina  ,  eo- 
dem  res  recidit,  in  vitium  illud  a  Deo  prcscipitcs  da- 
tifunt,  non  autem  a  feipfis  ipfi ,  qui  feu  inflidtionis 
feu  imputationisdiuince  refpedu  iiabent  fe  merepaf- 
fiuc.  Itaquc  fecundum  tuam  fententiam  verba  illa 
Confeflionis  funt  falfa.  Ego  vero  illa  ad  meam  fen^ 
tentiam  facile  accommodo.  Nam  per  lapfum  illum 
&:  perditionem, ,  intelligo  non  peccatum  ,  fed  con- 
demnationem  &  exitium  ,  in  quod  dicuntur  fefe 
ipii  pr^ccipites  dedifie  ,  quia  illud  fuo  illo  fibi  inhx- 
rente  ac  proprio  vitio  promeriti  funt :  nempe  caufa 
iJlorum  exitij  hacret  in  ipfis ,  non  autem  extra  eos  ia 
Adamo,  velin  Deo.  Vtrumque  ergo  eodem  articulo 
docet  illa  ConfelTio  ,  Sc  culpa  Adami  homines  ia 
exitiumfuiffeprajcipitatos  ,  &  in  exitium  kfe  ipfos 
dediffe  pr3:cipites  -,  vt  fuiuil  huius  exitij  &:  caufam 
remotam  in  cuIpaAdamij^  proximaminvniufcuiuf- 
que  prauitate  &  culpa  imiata  figniflcaret ,  quam  pra- 
uitatem  immediate  &  proximc  Adamus  Setho,  hic 
Enofcho ,  ifl:e  Kenani  ,  &:  ita  deinceps  proximus 
quifque  parensproximc  &  immediatc  filiis  fuis,  A- 
damus  autem  rem.otc  tantum  ,  contagionc  quadam 
&:  propagatione  naturali  communicauit  ,  ita  vt  ad 
eius  vitij  propagationem  tot  homines  concurrerint, 
quot  fuere  patres.  Huc  accedit  quodConfeflfio  illa 
lapfus  iUius  &  perditionis  nomine.non  eam  modb  in- 
tclligit,qucE  ex  peccatooriginali  nafcitur  proxime,fed 
iliam  quoque  comprehcndit ,  quam  propriis  peccatis 
a(^l;ualibus  reprobi,  fibi  quifque  ^  acccrfunt  :  nam 


444  Uk^>  P09t.  Cap.  XIIV 

queiiudmotlum  ek^^os  Tuos  Deus  feruat  xh  omni 
d^mnatioRgoHginali  &  acquiiitaj  dclix  vtrdque  rc- 
pfoboi  relltK|UiC. 

Hinc tf anfis  ad  /tif^"fl^inm Cmfsponm^ quam  tuat 

qnQd pofl  l  'ffim Ad,t  Qifsms  homincs  naturali  modo  ^ro^a^ 
g<tti  nafic^ntes  hahe^nt  fcoc^^ti.  m  criginis^  Jntclligimus  m^ 
ftp 'cccitnm originis  quodfitc  v&cant fincfi  Fatrcs,  d* omnes 
Orthod">i^  3  &fte  eruditi  in  Ecclefia  jv':dci:cet  reatumquo 
naficcr^tes  proptcr  (^d.e  la^fium'  reifiint  tr^  Dei  dr  mortis^ 
Atern^  ,  &  iffiam  corruplor.em  humm<.i  natur^propaga* 
tam  ah  Adar^*  Ouibus  vcrbis,  iiiquis  ,  apcrte  dfiingunt 
reatum  profter  lapfim  a  corrupt/&n€  naturJi ,  &  conjtdc* 
rant  in ptccatQ  originis  prnno  reatum'^  deinde  corruptie* 
ncm>  Reatus  autem  qu'd  aliud  ejfy  nifil  ohHgatio  adpoct 
pampropter<^d£  lapfium  ,  inquo  lapfiijltmus,  dr  projtey 
primumiUudprimihominispeccatum  ,  quod  nohis  imputa^ 
tur?  Vnde  fiequitur  reatum  non  fuhfiequi  ,  ficd  antecedere 
corruptionem  ex  confcffiione  ilU  Augufiana»  Refpondeat 
pro  me  Sohnius  Tlieologia^  Dodor  &  ProfeflTotr 
Heidelbergae,  /^c/W^  ^inquit,  docetur  (in  fecunda  edi- 
tione  Confetfionis  Auguftanac  ex  qua  tu  vcrba  illa 
citarii  :  nam  prima  editio  nuUam  facicbat  mentio- 
nem  reatus,  (cA  fic  crat  concepta,  Item  docent  quodpofi 
Upfum  K^dd,  omnes  homines  fecundum  naturam propagati 
^  naficantur  cum  pccato  ,  hoc  efi:  ,fin€  mctu  Dei ,  finefidu» 
miilam-^i^  crga  Dcum ,  &  cu?n  concupificentia)  quid  fit pecca- 
QoakCf^^  originifyquodfic  vocant  fanStipatres ,  omnes  Ortho^ 
doxi ,  &  pie  eruditi,  Vbi  definitio  iterum  efi  partialis, 
N  ^tmpartes  dujifiunt  ex  quibus  peccatum  definitur :  nem" 
pe  reatus  &  ipfia  corruptio  humand  naturji  propagata  ab 
44Am0fex.qmbus  tmen  Qrdin^priQreJlcmi^fttOjpoft^riof 

reatftf:, 


R  E  S  V*     A  D  C  O  N  V  i  S  S  I  b  IJ  B  s.'  44 % 

rtatus^hoc tft y  quia  corrupti ftmus ideo  reiftmus  tKc  Dei 
(jr  dterna  damnaPonis,  Et  paulo  poft  ,  Reatus  hk  prt* 
mum  definitur  quo  nafcentes  fro^ter  ^d^  lapftim  rei  fUnt 
irdDei  dr  mortis  dtern^.  ^a  definitio  dextre  intelligen- 
da  eft.  Neque  enim prcpter  Add  lapfumtanquam  alicnum 
peccatum  tantum  fed  {vtin  repetitionei^uguftanx  Con' 
feffionis ,  &  in  locis  communihus  Melanoihonis  diftrt}  di- 
cttur  )  propter  fuhftecutam  c^  in  nos  propagatam  naturjs 
eorruptionem  ,  atque  adeopropter  culpam  propriam  reifu^ 
mus.  Pofui  in  principio  hujus  examinis  ,  dumfta- 
tum  qu3c{lionis  conftituerem ,  verba  i£gidij  Hunliij 
cclebris  Auguftanae  ConfelTionis  Theologiaffirman- 
tis  pcccatum  Adami  poftcris  tmputari  tantum  mediat}, 
nimirum  mediantecorruptione  hsereditaria.  Exquo 
raanifeftum  eft  eum  quoque  reatum  poft  corruptio- 
nem  pofuiftc;,  ac  cenfuifte  ,  'nafcentes  reos  efle  irs 
diuinac^  propter  lapfum  Adae  mediate  &  remote ,  pro- 
pter  corruptionem  vero  proximi  &  immediate.  Ita- 
que  in  illa  Confeflione  duas  caufas  reatus  exprimi/ 
proximam  &  remotam*  Atquc  ha;c  eft  nuncquidem 
mea  refponfio  ad  vcrba  prorfus  gemina  ,  quae  tu  ci- 
tafti^ex  ConfelTionc  Saxonica.  Itaque  non  cft  illius 
Confeftionis  religioneimpeditus lohannes  GerarduS' 
ProfeiTor  Theologixlenae  ^quin  Bellarmino  diftin- 
guenti  peccatum  originale  in  aduale  illud  Adami' 
&  peruerfitatem  ex  eo  natam,  diferte  contradiceret. 
De  vtriufque  ConfefHonisfcriptoreiV/i^^^/^/^fbene. 
admones.  Id  enim  ,  vt  paulo  poft  vidcbimus ,  cap. 
feq,  caufammeam  iuuabit.  Nuncoblerua/i  placet^  ia' 
priore  editione  Confeifionis  Auguftanac  hxc  verba- 
hshcrl^damnant  Pclagianos  d^  ^l-os  qui  vitiufn  origims\ 
Ticgant  tffe peccAtttm^  NulUbi  autem  reperici  damnar?^ 

Ooo 


44^  Mah.    Post.    Cap.    XII. 

qui  negantpeccatum  acftuale  Adami  pofterisimputa* 
ti :  quanquam  icl  non  nego  ,  nili  addita  hac  liinita» 
tlone  pfoxims  vcl  immediate» 

In  Confeftone  Vvitembergica  fic  lauduturApoftoIiad 
Rom.  V.  12.  verba,  ^d  Rom.  /.  per  vmus delicfum pro- 
pag.itHm  ejl  mdim  inomneshommes  ad  condemmtionem* 
Videan  id  congruat  cum  tua  verborum  Apoftoli  ex- 
pofitione.  In  confeffionc  Bohcmica,  leguntur  ha:c  verba, 
T>einde  docentex  fcripturis  ,  quod  homines  agnofccre  dc" 
beant propter peccata  ah  hac  radice  nafcentia  ,  dtgnamfibi 
imminereperditionemformidahilemDci  vindictam  impen* 
dere  ,  &  dignamfiits  factis  gehennjc  pcenam  propofitam 
ef/e.  Peccati  actualis  Adami  imputati ,  aut  reatus  iti- 
de  nati ,  nullam,  vt  vides  ,  mentionem  faciuntj  quo 
tamen  locofieri  debuilTet ,  fiquidem  in  tua  fuiiTcnt 
fententia.  Pcrcurrimus  omnes  Confeffiones  Fidet 
Ecclcfiarum  Reformatarum.  Mirum  eft  eas  fummo 
confenfu  confpirafte  ad  tuamillam  imputationem 
non  docendam. 

Sedtu  illis  addis  fcriptum  recentius,  Canones  Sym" 
di  DsrdreBandy  quos  ego  ,  vt  pareft  ^maximi  fac^o  ; 
Fateris  nofi  dici  canontbtis  tllis  peccatum  iUud  primtim 
primihominis  omnthtis  imputari  dijertis  verhis*  Ratioefi, 
inquis,^///^  nonftiitdeea  re  cotrouerfia  inter  remonflrates 
&  Orthodoxes.  Itaque  nolttit  nec  dehuit  Synodus  tamprd- 
cise  decidere ,  quomodo  tllud peccatttm  i^dami  mfirumfit 
peccatum ,  &  nosfaciat reos.  Putafne  igitur  cam  voluif- 
fe  quaeftionem  illam  decidere  oblique  &  per  confe- 
x^uentiam  abfque  vlla  deliberatione ,  vUo  examine  > 
Mihi  quidemidnon  fit  verifimile.  Itaque  nihil  dc- 
prehendo  in  Canonibus  eius  non  confentaneum  meae 
fentcntise-  Nam  quod  in  primo  canone  dicuntur  <^^- 


Resp.  ad   CoNFESsroNEs;  447 

ftes  hmmes  in  i^damo  ftccajfe ,  id  acque  mcae  ac  tuac 
fentcntiiccongruit ,  vt  iam  aliquoties  liquidum  fcci. 
Vrgcs  vcrba  Art.2.de3.&4.capp.    J^alis  autem pft 
Uffumfmthomo  tales  &Uberos  procreauit ,  nempty  corru* 
pHs  corruptos ;  corruptione  ab  Adamo  in  omnes  pofteros 
(folo  Chrifto  exce^to)  per  vitioji  natur£  fropagationcm 
iufto Deii-^dicio deriuata.  At  quid  opusfuitimputatio- 
cc,  vt  qualis  homo  fuit  poft  lapfum  ,  tales  tc  liberos 
procrearct  >  Curnon^queabfqueimputatione  pro- 
pagari  contagiofa  vitiofitas  potuit ,  ac  ipfa  natura, 
cuiinfcparabiiiter  inha:ret  ?  Sed  te  mouent  vcrba  il- 
la,  iufto  Bei  iudicio^   ^uid  e,nm ,  inquis ,  hoc  fibi  vulf^ 
mft  Deum  inftofuoiudicto  habu!ffe  omnes  homines  pro  pec- 
iAtoribus  poft  lapfum  primi  hominis ,  ^uia  omnes  m  ilh 
peccarunt,  &  peccatum  eius  omnihus  imputatur,  'vnde  ilh 
iorrupt/o  iii  omnes  diftufa  cft.  Veriun  debuilli  etiamob- 
feruare ,  Synodum  non  diccre  eorruptJonem  ab  Adamf^ 
in  omnespofteros  per  imputationempeccatieiusadua- 
lisomnibuspoftcris^qusc  tua  eft  fentcntia,  fed  ^quae 
Itica  eft ,  per  ^itiofi  natttr^  prepagationem  deriuaru 
Qood  autem  addidit  iufto  Dei  iudicio ,  id  non  poteft 
accipi  dc  iudicio  Dei  peccatum  a^lualc  Adami  eius 
poftcris  imputantis :  imputatur  enim  pofteris  Adami- 
eius  peccatum  vcl  antc,  vcl  poft  vitiofae  naturx  pro- 
pagationem.  Si  poft  ^  propagatio  illa  effc^^um  non 
eft  illius  imputationis  -,  quippe ,  quam  antccefTit.  Si 
prius  5  imputatur  igitur  poftcris  Adami  antequam 
unt  poftcri  Adami.  Non  enim  funt  pofteri  Adami, 
nift  quia  profcdam  ab  Adamo  generationcm  &  pro- 
pagationcmterrainant.  Filiusnon  antcccdit,  {cdi  fc- 
quitur  gcncrationem.  Confugies  hauddubiead  praEf» 
peatiam.Dei,fedfrultra;  nanifi  fueruntin  Dciprsef»- 

>  O  00  a 


44^  Man.    Post;     Cap.    XII. 

cientia  futuri  Mx  pofteri  ,  fucrunt  etiam  in  I)ci 
praefcicntia  gcnerationes  ^  per  quas  futuri  erant  po- 
ileri  Adami.  Praefciuit  cnim  Deus  fmgulos  futuros 
quomodo  funtfuturi.  Vt  igiturin  ipfo  euentu  ,  fic 
etiam  in  Dei  prxfcientia,  naturx  ordine  ,  generatio 
&  propagatio  pofteros  Adami  antecejTit :  imputatio 
autem  fequuta  eft.  Imputatur  enim  pofteris  Adami 
peccatum  Adami  ,  quia  funt  pofteri  Adami ;  quare 
imputatio  peccati  Adami ,  fiqua  fuit,  ea  propaga- 
tionem  feqiuita  eft,  non  antecelfit.  Hocargumentum 
miiiiinui6tumapparet.  Noli  igitur  putare  propaga- 
tionem  vitiofse  naturae  profe(5i:am  elfe  ab  imputatio- 
ne  peccati  adualis  Adami  toti  eius  pofteritati  :   id 
cnim  profedocontradidione  icic  implicat.  Tam  ab- 
furdam  fententiam  equide  non  aufim  tam  vencrandae 
Synodo  tribuere.    Cur  ergo  meminit  iufti  iudicij 
Dei  ?  nempe ,  cum  Deus  Sc  omnifcius  fit  &  omni- 
potens  ,  non  potuit-ea  propagatio,  qux  vniuerfum 
genushumanum  peccato&  per  peccatum  morti  fub- 
iecit,  ficri,  nifiDeo.fapienterpcrmittente.  Permiflio 
autem  illa  5  fme  potius  non  impeditio  ,  profeclaeft 
a  Dei  confilio  ,  Decreto,  iudicio.    Id  iudicium  Sy- 
nodus  vt  impiis  &  profanis  hominibus  os  obthuret, 
monet  iuftum  e{fe.    Eft  autcm  iuftum  primo  fcnfu 
lacgatiuo  ,  quia  non  eft  iniuftum.    Deus  enim  non 
tenebaturautab  Adamo  vitiofitatem  illam  autferre 
prorfus  5  aut  vitiofitatis  illius  contagionem  ac  pro- 
pagationem'impedire.  Deinde  iuftumeft,  quoniam, 
Vt  dicit  alicubi  Auguftinus  ,  ^uid  dqmus  efi  quam 
non  impedire  naturA  curfum  f  Denique  aequum  etiam 
fuit  non  impedire  quominus  pateret  omnibus  crea- 
turis  quanta  fit  contagio  peccati :  dici-enimnoa 


Kesp.  ad  Conf  ess  ionb  s;  44^ 

potcft  qucintum  peccati  odium&:  horroreni  pijs  vcl 
Angelis,  vel  hominibus  triilis  hscc  experientia  incu- 
tit.  Adde  hanc  propagationcm  cefTifle  in  poenam  &: 
caftigationcm  Adamo  ,  nec  Adamo  foli ,  fed  reliquis 
etia  parentibusjqui  fua:  in  liberos  vitioiltatis  propaga- 
tae  folent.amarosfrudusguflare.  SicfatiuseiHuftum 
illudiudiciumexplicare,  quam  fingercDeum  impu- 
taife  peccatum  Adami  ei  qui  noii  crat  filius  Adami, 
vt  talimodo  fierct  filius  Adami.  Qanfi  meriti  effe- 
mus,  vt  tali  modo  generaremur  ac  peccatores  nafce- 
rcmar.  Scd  de  eodem  illo  Dei  iudicio  quid  nobis 
fcntiendum  vidcretur,,  iam  expofaeramUs  in  extrc- 
mo  Capitis  vi. 

G  A  R.  Addo dr  Canoncs  Dordraceno^  ca^y  r.  th.  r.  Om- 
5,  fiCi  homifiesin  Adamo peccauerant ,  &  reifa^iftintmaleditho- 
5,  nii  e^  mortis  aterna.  Almdfne  duhio  efinfefe ,  aliud  in  Ada^ 
mopeccare  ialiudejfe  infe  reum ,  aliudeffe  reum  in  Adamo  :  nem^ 
■peilludinhafonemfeccati  in  nohis  fpeciat,  hocpeccati ,  quodolim  in 
AdamoinhAfity  imputaticnem. 

PLAC.  Pro  impucacione  dic  propagationem^  ic totum 
concedo,  Sedilla  phrafis,  nos in  Adamopsccajfe  ,  quidinfipor-; 
tec,&quam  rencencia:mcajnonrepugnct ,  um  l^ptus,o{lcn- 
di.  Subiungi  Vir  do6ius  CaccechirmiTigurini  hxc  verba, 
^upmodopeccatumprimorumnoflrortimp^.rsntum  in  nos  deriua- 
tum  efi? Rejp.  Ita  vt  omnes  nos  in  ipjis  peccauerimus  ,  Rom.  5.  li. 
^ peccatum  per carnalem  generationem  (icceperimus .  In  o^nibus 
nihil  vidcoiueaquodpugnec  cum  iencencia.  Aeidic  explica- 
tionem  e  Commencario  manufcripro  ,  qua  ^\i.\m  peccatum 
ProtopUfiorum  fieri  noflrum  duohus  modis  i.per  tmputationem 
&c.  2.  per generationem ah  Adamo  -J-f.  Sed  neque  Coir.men- 
tarij  manuicripci,  qucm  nunquam  uidi,  magna  e(re  debcc  apod 
mc  aucoricas,  &  quid  opus  cft  vc  pcccatum  Adami  fiac  noftrum 
duobus  modis ,  cum  vnus  abunde  fuHiciac  ?  Si  noftrum  fic  pec 
generacionem  ab  Adamo  ,  quid  opus  eft  ,  vc  fiac  noltrum  per 
alium  modum  ,  nempe  per  imputacionem  i  I;a  er»im  iden  pec- 


45®  Man.    Posr.    Cap.     XII. 

catum  bls  fiercc  noftram ,  nofque  facercc  bis  rcos ,  femcl  pef 
aiSlionem  naturalem,  nimiruro  gencracionem ,  aciterum  per 
a6l'.onem  fupei:naturali:ni  ,  ncmpe  Dei  iudiciariam  impu^ 
taiionem, 

G  A  R.  /«  ordine  Scholx  Gcneuenfis,  qtu  fuhiuftBHi  efi 
fiatutis  Ecclefiajiicii  Ecclejia  Geneuenfts  extat  Confeponis  formH- 
la  omnibpu  SchoU  atiditmbm  prafcripta  cuius  Art.  4.  ita  habet,. 
„  Confiteor  omnem  nofiram  corruptionem  &  vitia  ieftiibm  Ubora^ 
„  mM  y€X  eoprofluxifie  ^cjuod  j/idam  omniumpater  fua  rebelliont 
syfefe  a  Deoalienauit.  .^fofit  vtfinguli  nafcamurpeccato  originis 
„  infeBi ,  &  ab  ipfo  matrisvtero ,  a  Deo  maledilii  ac  damnati^ 
,,  nonpropter  altenum  deli^um  duntaxat ,  fed  &  propter  improbi- 
5,  tatem  <jH<t,  intra  nos  efl ,  tum  cjHoque  cum  non  apparet.  Andis 
duo  deli^um  alienttm ,  &  improhitatempropriam, 

P  L  A  C .  Audio ,  nempe  illad  vc  maiedidtioais  &  damna* 
tionis  noftraj  caufam  mediatam  ,  hanc  vc  mediatam.  Alioqui 
difceffiflet  Eeclefia  G:neuinfis  a  do6lrina  Caluini  ,  cuius  haJC 
funtverba  Inft.lib.  2.  Cap.  i.  §.rni,  Sic  omnibm  natWA  no" 
firapartibtis  vitiati  peruerfi<^ue (^i^mus  aucem  ab  ipfo  matris  ucc- 
ro  (\cs\i\^i\)iamobtalem  DFNTAXAT corruptionem  dam^- 
nati  merito  conHi^iqpe  coram  D^otencmHr,  Intellige ,  proximd: 
fcu  imoiediate. 


Resp.  ad  Lo  c  a  C  alvin  I  4$i 


C  A  P  V  T      XIII. 

jmfumtionemJmmcdUtamfeu  Antecedentem  alie-^ 

namfiiiffe  ab  eorum  do6lrina ,  quorum 

o^era  Deus  fotiffimum  "vjks  ejl  ad 

Ecclefiam  Reformandam, 

PV  B  L  1  c  I  s  f»]fragijs ,  iiiquis  ^jung.mms  &  friua* 
ta,  Quid  ?  putalhe  me  aut  mrailb  ,  aut  debuilTc 
iurare  ia  verba  priuati  cuiuslibet  dodloris  ?  Non 
ita  iniquus  es  vt  velis  ab  eorum  opinionibus  fidein 
noftram  pcndere.  An  fi  hic  aut  ille  redam  viam 
hacin  re  non  tenuit,  liie  coeno  lententix,  quam  re- 
fello  5  inquinauit ,  (i  a  Dci  verbi  puritate  defciuitj 
eius  me  decetexemplum  imitari  ?  Nonne  mei  potius 
ofticij  ef!: ,  quoadeius  poflum  &  licet ,  errantes  reuo- 
care  in  viam,  ac  cauere  nealiorum  vefligijs  infiften- 
tes  fratrcs  6<:  conferui  mei  in  hanc  pedicaai  impru- 
dentes  incurrant  ?  Itaque  non  erat  quamobrem 
te  fatigares  in  conquirendis  vndique  rccentium 
Theologorum  teftimonijs.  Nam  fi  qui  hr.cinrete- 
ciim crrarunt, in co  fum  vt  te diledifiTimum  in Chiifto 
fratrem  moneam,  ne  in  illo  errore  admonitus  peric- 
ueres  ,  quem  pro  indultamihi  a  Dominonoftroleft^ 
Chrifto  gratia  tibi  monftro  &  detego.  Tamen  nc 
•hujufmodi  nominum  fplendor  pcrftringat  oculos 
tuos,  aio  tuam  illam  fententiam  quam  oppugno  ini- 
tio  Rcformationis  a  multis  fuifte  negatam  ^  latis  fue- 
rit  duospxotuliffeteftcs  tniDime  fufpe^los.  Audiuifii 


tutt 
tftr. 


452  Man.    Post.     Cap.   }(  I  I  I. 

i  am  Paiieum  fatentem  vfam  Sc  confuctudinem  lo- 
quendi  obtinaiffe  iu  Ecclefia  &C  SclioliSjVt  peccati  ori- 
ginalis  nomine  fola  prauitas  habitualis  ceafeatur.  Au- 
di  nunc  Zanchium.  Hac ,  inquit ,  ^^  ca^/fi  (quoniam 
Tom  4  J^^O"  tranfijt  in  nos  adu  )  mufti  ncgant  mohedientlam 
lib.  I.  illam  Aditfmfliciter  in  nos  tranjire  :fed  tantnm  vitium 
ThefiV.  ^^^'^'''^  ^  conciipfcentia?n  cum  ^rinatione  iufitid  origi^ 
nm  poH  na//^:c\u3,m  eorumfententiamfuxopponitaffirman- 
'£^'  tis  per  impuiationem  tranfire .  vides»W/<?j-fuiirequi 
idnegarent.  Obitcc  obferuo  Zanchium  verbo  tran- 
feundi  abuti :  aliudenim  eftpeccatum  in  nos  tranfirc, 
aliud  nobis  imputari  fiue  attribui',  &5fitran{lt  pcr 
imputationemj  nonigiturtranfit  perpropagationcm 
&contagionem.  Item  ,  (i  perimputationem  tranfit, 
haec  tranfitioDeo  imputantiafcribendaeft,  illaigi- 
turDei  adiOjhoccftjimputatiOjCuiustunequenecef- 
fitatemjnequeiuftitiarademonftrarcpotes,  caufa  eft 
adf quata  &  reciproca  cur in  nostranleat. Sedhls  mif- 
fisdequibus  &  iam  didum  eft,  &  dicendumeritalio 
locojidem  Zanchiusintelligcnsfuamillam  do6trinam 
de  imputatione  primi  peccati  nouam  pofTcvidcrijCo- 
natureamauthoritate  fulcire:  Badem  'vero/inciu.h^e^^ 
dfi^rina  nmltvrum  ,  quimftro  tewpore  fcri^ferunt ,  do^o^ 
rum  virorum.  Gur  non  dixit  ommnmy{v  omnium  fuit? 
autcuridmonuit,  fifuitilladodrinJWumtemporisin 
Ecclcfijs  &  Scholis  recepta  >  Cert}^  addit  Vnjolfganguss 
Mufculus  vir  doBiffimus ,  c^  excetUntiffimus  facrarum 
litirarum  examinator  mecum  fentit.  Curnon  potiusno- 
minauit  Lutherum,  Caluinum,  Zuinglium,Buccrum, 
&c.  fieos  {ecii  fentireputauit?  Quorfum  illa  Mufculi 
elogia  non  prajmiifamodoeius  teftimonio  ,  fcifub-'' 
jiintta  etiajii^  bxc  ^  inquit.  j  doUiffimus  Mufculm  y  cuim 

iudicium 


Resp^  ad  Loc  a  CalVInI  '45 j 

hdicitm  ego  magmfacto  /'Praiter  Mufculum  ncminem 
nominauit,  niiiPhilippum,  cuius  tamcn  vcrbanon' 
adfcripfit. 

Sed  ad  te  redcamus^tu  Caluinurfi,  Lutllcrum,  Me-' 
lanchtonem  j&r  nonnuUos  aliosin  tuam  fententiam; 
citas.  Fatcor  multosZanchiumcHe  abfqueferio  exa-' 
mine  fecutos,ac  tecum  errafTe;  Scd  ciirin  eo  nume- ' 
ro  LutherumponascaufamnonhabcSjniffqaiaCon- 
fcflionibus  Auguftanae  &  Saxonicx  fubfcripfit ,  quas 
oitcndi  neque  tu^  cauft  fauert,  neque  mc^aducrfa- 
ri.   Itaque  ijs  fubfcripferunt  iEgidius  Hunnius ,  lo- 
hannes  Gerardus  &  alij  qui  nrhiiominus  imputatio- 
ncm  illam  immcdiatam  pcccati  ac^tualis  Adami ,  nOn 
iam  pcrconfequcntiamjfed  difcrtis  verbis,ncgarunt:  ' 
&'quamuis  illae confclTiones  notarefrentBcllarmino,'»'»^*^* 
istamcn  non  dubitauit  illius  imputationisnegatio-J^af' 
nem  Lutheranis  tribuerc.    Philippus  autcm  Melan-c.  xvi: 
chton  impntationcm  illam  nontam  docuit  vt  fuam^  ! 
quam  ,  quominus  abalijs  docerctur,  nonimpediult^^' 
Traditis  enim  pcccati  originis  definitionibus  mca^ 
fcntentiae  confcntaneis  fubiunxrt ,  Si  quis  vult  addere  ^•'^o  <Je 
mtos  etiamfroper  lapfum  t^dx  reos  effi,  ^ONJM-^^,^^^^ 
PEDIO^  Et  paulo  ante  tradita  peccati  in  gencrc  de- 
finitionc  addit.  Si  quts  imaginatur  feccatum  Originisic  pcci 
tantum  effe  reatumpropter  Upfum  Add ,  Jine  prauitate  in  **^®: 
nohis  errat ,  Si  quis  autem  contandif ,'  nafcentes  ejfe  reos 
&prOfter  Add  lapfum  &  ^ropter  prauitatem  nobijcum  naf- 
£entem  ,  mn  jmpedio'y  quomlnus  adddt  eam  farticulam  - 
d^Jimtioni  ^    quod  peccatum  Jt  tum  reatus  proper  Jd.e 
lapju^tum  defe^us^  Sic.  Itaquctotus  fuit  inproban- 
di  &expHcanda  pratiltate  illanaturali^  dogmailiud 
«l^ixcatu  ptopter  Adie  lapfum ,  tanquamalicnum  ncc 

Ppp 


*4$4  Man.    Post.  Ca;b.  XI II. 

probauit  neciraprobauit.  Si  vt  fuum ,  vt  v€rum ,  vt 
creditu  neceiTarium  ribidocendumputafiTet ,  an  dixii- 
{QX.fi  quis  contendat^fi(jtus  vult  addere, llCin  rwa  imped  o^ 
Ettamen  Zanchiusadeb  Theologorum  fliffragijs  de- 
ilituebatur  ,  vt  aHum  non  haberetquem  pro  lualen- 
temia  potiuslaudaret,  patTonum,vt  videsjadmodum 
indiflferentem,  ex  cuius  fcriptis  polTemcontra  temul- 
ta  proferre.  Sed  eum  mittamus  prjefianuffjmum 
quidem  virum,  fed  qui  tamen  fuos  nxuos  habuir,  cu- 
jus  vnicum  proferamexijfdemlocis  communibuslo-  . 
co  de  peccatisatlualibus,  Maniftfium  efi^  inquit,  ^/tf- 
cios.  c^  renatos  ^ofi^e  amittere  gratum, 

VenioadCaluinumjVirum  incomparabilem.  Eum 
nego  in  tua  illa  fententia  fuiife-,  idemque  de  Zuin-  • 
glio,  deBucero,  dePetro  Martyre,  deBuHngero,  de 
Gualtero,  de  Aretio ,  de Thoffano,  de  Szegedino,  de 
Camerone  &  alijs  dico.  Ex  his  omnibusduos  per- 
trahcre  in  tuaspartes  conatuscs ,  Caluinum  &  Mar- 
tyrem ,  fed  fruftra. 

Ad  Caluinum  quod  attinet,  Tu  fateris  in  toto  cap. 
i.lib.2.eum  nullihlquod  notaueris  lcqm  de ilU imputA- 
tione,  Sedj  inquis,  nullibi  etiam  negat  hane  imputatio-  ■ 
nem.Itaque  fenfus  illms  eliciendus  efi  cx  confiquentt/s  wr- 
^m//^//j-.At,inquam,  fi  nonloquitur  de  illa  imputa- 
tione,eo  ipfo  tacite  negat  illamimputatione:  tratlat  -^  \ 
enim  ex  profelfo  de  peccato  originis  eo  in  loco.    Si-^ 
illam  imputationem  credidit ,  fi  putauit  dogma  effc 
&  traditum  in  facris  litcris  &  credendum  fidelibus,  .^ 
idque  peccatum  aduale  imputatum  ,  cffe  aut  ipfum^ 
peccatum  originalc  ,  aut  illius  partem  primariam  a( 
prxcipuam  ,  nonne  debuit  eam  docerc  &  probare  ^j 
Quid  erat  quamobrcm  fuum  de  peccato  originali^ 


R^ t s p .  A D  L o c  A  C  A  L  V iN I  455 

tra(!^atam  hac  parte  mutilaret  ?  aut  Ecclefix  dogma 
iiecefTaTium  inuideret  ?  Adde  quod  eocapitc  ver/a- 
tur  ici  definiendo  peccato  originali  diligenter  Sc  accu- 
rate  ,  &:  profitetur  eam  fe  tradcre  illius  defiiicioncm, 
quaeveritati  fibi  videatur  optime  confentanea.  FUe- 
turergOj  inquit  ,  pcccatum  origmale  hxrcditaria  naturjc 
nofir^  prauita^  &  corruptio  in  omnes  amm^  partes  dijfufay 
(jU£  ■^r.mum  facit  reos  ir£  J)ei,  tum  etiam  opcra  //?  nohis 
frofcrtijux  Scripuravocat  opera carms.  HabuifTetneCal- 
iiinus  hanc  definitioncm  pro  optima  ,  fi  iudicailet 
eam  pcccati  originis  vnam  duntaxat  partem^eam- 
que  minus  pra:cipuamexplicarc?Confcientiam  tuam 
appello  tcjftemj  num  tu,quaes  in  fententia  ,  fic  pec- 
catum  originale  cumdeflniaiffes  tumtradaffesjprae- 
termilfo  prorfus  pcccato  aduali  Adae  imputato? 
Agnofcc  igitur  Caluinum  in  tua  illa  fententia  miai* 
me  fuiffe. 

Tu  idcmlaudatisexlnfl.lib.  i  v.cap.  15.  §.io.vbi 
agiturde  Beneficijs  Baptifmi  his  VQxhis jJDominiishoQ 
Jrgno  nohis  pollicetur  plena?n  filidamque  remifionem  fa^ 
Uam  efie,(^culp£  qux  imputanda  nohis  erat ,  &poen£  qu£ 
cb  culpam  luenda  jidLtexis  eum  de  imputatione  loqui,^ 
non  antccedente/ed  fubfequente  corruptionem  & 
prauitatem,  qux  eflin  quouis  homine  nafcente  ,  ad- 
difque  faciie  effc  id  colligere  ex  ipfius  verbis.  Cur 
igitur  verba  illa  laudafli  ?  At,  inquis ,  nullibi  antece- 
demem  negat.  Immo  eo  ipfo  quodhoc  loco  cam  non 
intclligit  ^ncgattacite  :  pcr  culpam  enim  quae  nobis 
imputanda  erat  omnem  culpam  corripledli  debuit  5 
quacbaptifmoremittitur.  Atqui  manifeflum  ellj  te 
jpfo  fatcnte  ,  per  culpam  illam  quac  nobis  imputan- 
daerat ,  cum  a^tualcm  Adami  inobedientiam  nQn  iix-s- 

Ppp  %, 


45<^  Ma^.  PosT  Gap.    KIII. 

tellexiiTc.  Non  putauit  igitur  eam  nobis  bnptilm^ 
remitti.  Remittitur  autem.fi  imputatur.  Non  puta- 
'Uit  igitur  eam  nobis  ante  baptifmum  imputari. 

Verumtu  ex  alijs  Idcis  exiftimasimputationemil- 

lamantecedentemcolligi  poffe  per  confequentiam, 

Quidergoalibi  dixit  Caluinus  ?  o^^^  Uffu  &  dtfs^ 

Inft  Iife.  ^fone  totumgenus  humanum mdedtctlom fn'i(Je addi£tum* 

\  ^j^  '  ob  vnius  cutfamHen  omnes  reos,  Intellige  ,  mediante 

corruptione  in  omnes  propagata .  id  cum  ex  eius 

vniuerfa  difputatione  de  peccato  Origiaali  apparet, 

tum  ex  hisverbisquae  iamfemeladfcripfi  yquodvnius 

inRom  delfcfo perj/fe  nostradit ,  (lc  accipe  :  quia  ex  ipfo  in  ms 

Y'  ij.    corruptio  transfufafit.  Neque  enmfic perimus  eius  culpa 

quafi  cxtra  culpam  ipfifimus  :  fed  quia  eius  ^eccatum  pec- 

cati  nofiri  caufa  (fi,  exitium  noftrumilli  Paulus  adfcnbiL 

peccaium  nofirumvoco  quod  nohis-ingcM.um  cfi^  &cum 

quo  nafcimur. 

Quid adhuc  dixit  ?  ihidem  ,  inquis ^damnat ?elagij 
^rofanum  Commentum  Adamfuo  tantum  damno peccajfe^ 
nihil  nocuiffe pvfieris  ;  vnde fiquitur  ipfum  approhare  con- 
trarium i  fcUicet  Adamumpeccando  nocuiffepofieris> Non- 
r^e  hociprum&  probo,  &:  docco,&inculco  >  At ,  in- 
c^is^hoc peccajje  nos  dttcit  ad primum peccatum ,  nempc 
vtadfontem  &  caufam  mali  illius,  quodindc  ad  po- 
ileros  defluxit.  Sic  qui  peftem  contrahit,.&:  poft 
aiiis  affricat  ,  ncn  fuo  tantum  ,  fed  aliorum  etiam 
damno  eam  contraxilTe  dicitur.  At,  \nc{ms^fiatuit.fuifi 
tt*  fi  Adamum  humanx  naturx  non  progenitorem  modo ,  fid 
quafi  radicem  ,  atque  ideo  in  illius  corruptione  merito  vi- 
tiatumfuiffe  hominum gems.  Qu idtumpoftea?  Idcm 
.  &  ftatuo  j  5£  clamo.  Nempe  ,  vt  ipfeait ,  a  radlcepu* 
trefa^a,  rami  putndi  prod^erunt  ^  qui  fuam  .pmrcdinem 


ReSP.    AD     LocA   CALVIliJl  457 

tmijmiferunt  ad  alios  ctcfe  nafientesfinnlos, 
Sed tu  imprmiis  vrges  haec eius  verba ,  latra  contro- 

'  uerfiiamicfi  chrfii  wftjiam  communkation^  nofiram  ejfe, 
&  ex  ea  'uitam :  fiimul  conficitur  vtramque  tta  in  Ad.tm 
fuifie perditam  ,  vt  tn  Chrfio  recuperetur  i  peccatum  vcro 
&mortem  ita  pcr  Adam  obrepfiifie  ^  vtper  Chrifiumahc^ 
leantur.Nonfiuntohficura  verhajiufiifican  multosper  chrfii 

.  ohcdieutiamy  quemad?nodu,  pen^dx  inohedientiampeccd' 

rtores  fiierant  confiituti  :  Idcoqne  inter  eos  duos  hanc  efifc 
rilatio»em,  quodhic  nosfiio  exitio  imwlutosfecumperdidit^ 
ille  nos fiuagratia  infialutem  refiituit,  Quidinhis  verbis 
cft  quod  meac  fentcntiae  repugnet  ?  Htnc  ,  inquis ,  />- 
fero  ,  fiiufiitia  mfirafit  communicatione^  tum  iniufiitia 
K^daminofira  efietiam  cotnmunicatione,  Efto ;  quid  in- 
de  r'  Hofira  autem  ,  fubjungis ,  fit  iufiitla  Chrifii  commU" 
nicatione  eum  imputatur perfidem ,  Aio  illud  cttm  impU' 

»/4///rjquamuisverum  fit,  tamen  alienum  elTe  ab  illa 
comparationcinter  Chriftum  &:  Adamura,  vt  infti- 
•tuiturab  Apoftolo  &  Caluino.  Sed  quid  concludis  ? 
Igitur&  iniufiitia  Adami  nofiraefi  commfmicatione,  cum 
imputaturproptergenerationem.  Dic  propteringenitani 
prauitatem;  vt  quam  imputatio  iuftitiae  Chriftife- 
quitur  fidcm  ,  tam  imputatio  iniutlitiae  Adami  fe- 
quatur  deriuatam  ab  eo  prauiratcm  :  nam  vt  com- 
municatur  i-uftitia  Chrifti  perfidemqux  ell:  Dei  do- 
num,  fic  communicatur  nobis  iniuftiLia  Adami  per 
defluxam  ab  eovitiofitatem.   Per  g,encrationem  na- 

-turalem  timus  filij  Adami  quatcnus  Adam  fuit  ho- 
mo  :  fmiiles  enim  ei  fumus  in  natura  ;  at  per  vitioii- 
tatis  &  prauitatis  propagationemfimus  filij  Adami 
quatenus  fuit  peccator  :  ftmiles enim  ei  fumus  in  pra- 
uitate  feu  peccato.  Itcrum  ,  inquis  ,  nfificamur  pet 
Chrfii  obedientiam ,  qtiemadmodum  per  ^d^  iuoied  en- 


458  Man.  Post.CAf.  XII!. 

tlampcmt)tts  coyiftltmmHr^^^tcfu  itt/^lficamu/per  chrifil 
$hi:die:it'Lim  im^JUtitam.  Ergo  df  pcccatores  eonftituimur 
fcrinchedkntUm  Adjt  noVts  imfutatam.  Nec ,  (  Addis) 
.4fi-  CamlUr^dum ,  non  ^gi  dc  Modo,  Caluims  emm  in- 
frt  queniadmodiimj  vt  dejignet  <vtrohlque  eundem  modum, 
K^t  quM  negahit  Caluinum  ajf.rere  ms  iufiificari.per  Chri- 
fii  obedientu-im  im^Ht.it^m  ?  Equidem  id  non  nego. : 
tantum  nego  illam  imputationcm  pertinere  ad  illam 
comparationem.  Namalioquij  velisnolisfatendum 
eftefrealiquam  in  Modo  diliimilitudinem.  Audiip- 
fummet  Caluinuai.  Forro^  inquit,  duas  hic differentias 
inter  Chrfium  dr  Adamimi  adnotare  operxpretmm  efi  : 
quas  non  idc}) fiibt  cuit  Apofiolas  ,  quia  negl gendas  cen- 
firetyfed quiaprxfcntis  argumenti  nihilrefcrchateas  enu- 
merarc.  Triorefi.quod peccato  Adji  nonper filam  imputatio^ 
nem  dtm  lamur ,  acfi  allenipcccati  exigeretur  k  nohis  pcB" 
nt^fid  idco  poenayn  eius  fufiincmus  quia  d^  cutpd  fimuj 
rei,  quatenus  fcilicet  natura  nofira  in  i^fo  vitiata  iniqui- 
tatis  reatu  ohfiringtur  apud  Deum,  At  per  chrifii  iufii'* 
tiam  K^LIO  MODO  in  falutem  resiituimur  :  neque 
enim  idtonohis  acceptafrtur  ^IA  lls[TRA  NOSfit: 
Ced  quod  ChriHmn  ipfitm  cum  honisfuis  omnihus  Fatris 
Urgitate  nohls  donatum  poftdemus,  Itaque  domtm  iufii^ 
tU  non  qualitatem  ,  qua  nos  Deus  imbuat ,  'vt  perperam. 
quidam  iuterpretantur^fedgratuitam  iufiitix  imputatio- 
nemfignificat.  Vides  ab  ipfo  Caluino  modj.  dilTmiiii- 
tudinem  obferuari,  &  quidem  hanc  ipfam  quam  op- 
pugnas  ,•  atqueadeo  a<6tualis  peccati  Adami  impu- 
tationcm  negari.  Cur  ergo  vrget  aduerfus  Pc- 
lagianos  illud  quemadmodum  ?  quia  Pelagiana  imi- 
tationon  iammodumcommunicationis,  fed  ipfam 
Commiiiiicationem  tollit.  Negabant  cnim  Eelagiad 


Resi»^  ad  Loca  Calvini  45i> 

vere  nobis  ab  Adamo  iniuftitiam  commumcari.  Ita- 
quc  ipfam  rei  vcritatem  negabant,in  qua  politam  ef- 
fc  iimilitudinemj  non  autem  in  veritatis  modo,  & 
iam  probaui ,  &  iterum  prGbaturus  fum  t)co  bem 
fauente  m  ApoIogiaThelium. 

Quid  adhuc  dixit  Caluinus  quodiUi  imputationi 
fauere  videatur  ?  Laudas  ex  Inftitut.  lib.  iii.  cap. 
23«  §  7.  h^c  verba ,  Neque  enimfa^um  efi  naturditcr 
it  4  falute  exciderent  omnes  njnius  ^arentts  cuipa.  Cun-' 
Bos  mortales  in  vnins  hominis  perfina  morti  dtern*  man' 
cifatos  fuijje  Scriftura  clamat.  Hoc  cum  naturd  afcribi 
nequeat  ab  admirabUi  Dei  confilio  profc^um  ejje  minime 
ohfiurum  efh  Iterum  qudro ,  vnde  fa^um  eH  vt  totgen* 
tes  vna  cum  liheris  j^ternx  morti  inuolueret  lapfus  Ad^y 
nifi quia  Deoitavifum  efi?  Subjungis  hanc  interroga- 
tionem,  chn  negat  naturaltter  factum ,  neque  naturx  ad- 
ficribipoffe  ,  nunquid  ajfrit  non  tantum ,  nequefimpUciter 
ejje  a  generatione  j  quA  naturd  efi  ^  fed pr^cipue  a  decnto 
Deiita  volentis  &  imputantis  Lapfum  &  peccatum  Ad^f 
Miror  te  hunclocum  citafTe  :  nam  &  verba  qu^e  pro- 
xime  anteccdunt,&  illa  quae  interieda  funt  clamant 
Joqui  Caluinumnon  de  iudicioDei  imputantis  pec- 
catum  hominibus,  feddeprxdeftinatione  &  praeor- 
dinatione  peccati  :  lic  enim  exorditur  hanc  fe(5lio- 
ncm  5  dtfirtis  verbis  hoc  extare  negant ,  decrctumfuijfe  a, 
Deo  vtfiuA  defediione  feriret  i_yddam.  Et  paulo  poit ,  At- 
qui  prjddesftnatio  velint  nolint  m  pofieris  fe  prcfert  :  Ne- 
>  qufenimfa^um  eH  natural  tervt  a  flute  eacidcrent  cm^ 
nes  vnius  parentis  culpa,  ,^id eos prohtbet fat^ri  de  vno 
homine  ^  quod intiitt  de  toto  htmano  gencre  concedunt,  &c. 
Cur  verba  illa  neque  enim  facitm  effScc,  aprascedcn- 
tibus  &  fequentibus  fcparaAi,  qux  jVt  vides ,  vocife- 


4^0  Mant.  Post.  Caf.>  XIII. 

wntur  dc  prsdeftiiiationeagi ,  non  autem  de  impa- 
tatione  iudiciaria  peccati  adluaiis  Adami  toti  pofte-^ 
ritnti,quam  CaUiinusnunquamdocuit  >  Nonnema- 
nifeftum  cft  eum  ducere  argumentum  a  peccato  & 
ruina  totiusgcncrfshumnni  ad  peccatumipfius  Ada- 
rni  3  vt  quam  illud  eft-  ab  ordinaticne  diuina,  tarm 
euincatetiam  iftud  ab  ordi^iatione  diuinaefte  >  Con- 
ftat  autem  peccatum  Adami  non  elfe  profe^^tumab 
anteccdente  imputatione.    Loquitur  igitur ,  non.de  '' 
Del  imputantis  peccatum  iudicio ,  fedde  Dei  pecca- 
tum  permittentis&ordinantis  decrcto.  Hincautem 
tantum  abvft  vr  tua  illa  imputatio  confici  poffit ,  vt 
neceftario  argumento  eucrti  queat .  vult  enim  Cal- 
uinusparem  elfe  rationem  ruin«  totius  genetis  hu- 
mani  &  lapfus  Adami.  ^'!d  eos ,  mc^nit^  frohihet fa^ 
teri  de  vno  homine  ,  cjuod  inuiti  de  mo  ^nere  humano 
concednnt  f  Et  paulo  poft,  T^ec  ahfurdum  HJideride- 
h&t  qmd  dico  Beumno»  modofrimi  hominis  cafim  ,  c^: 
in  €0  foHerorum  ruinam  frAuidiffe  \  fed  arhitrio  quoque  - 
Juo  diffenfiffe.  Atqui  pofita  tua  illa  imputationc  ad- 
modum  xiifp.ar  cft  vtriufque  ratio  ,  vthseGnulla  (ic 
Confeqaentia  5  fi  ab  ordinatione  diuina  eft  quod  po-  ~ 
ftcri  Adx  pereunt  3  itidcm  ab  ordinatione  diuina  efi:  ^ 
quodAdamiapfuscft  :  Nonenim  huioimputari  po- 
tuit  peccatum  vt  laberetur ,  qucmadmodum  ilh*s  inv  > 
putatum  eft  peccatum  Ada^  vt  perirent.  Pofita  igit ur 
IUatuaimputationeruitargumentatioCaluini :  non 
cnim  fi  Dei  nobis  imputantis  peccatum  Adami  iu- 
dkcio  cccidimus,  confcquens  eft  vt  Adamus  cadcr«tr* 
D.eum,  decreuiflTe:,  id;quo4  concludere  Galuiims  in- 
ilituerat> 
^  Simikmloc^iiivprofarsexComiscnt.  InGcn^af;  ^ 


Rtsp^   AD  I-oc  A  Calvini  4^t 

51  verf.  6 .  his  verbis  ,  Nuncfi  ^uis  ohijciat  imqunm  ejje 
fvtfoenam  atienifeccan  luant  infintes,  Eejpondeo,  quicmjd 
donoYum  nohis  in  Ad<iferfena  contulcrat  Deus  potffijje  iu' 
re  optimaauf.rre,cum ille impi} de/ciuit.N eque otus e/icon'' 
fugere  ad  vetus  illudquorumdirmfgmentUy  quodanimA  cjc 
traduee  oriantur.  Nequeenim  naturaiiter  ex  Ad£  pro^nie 
iOrruptionemtraxerunt pofieri  :fed  id  pottm  ex  Dei  ordi- 
mtlone  pendtt ;  quificuti.  totam  humani  generis  naturam- 
in  "Jnohomine  ornauerat  prdBanttfimis  dotihus ,  itain 
eodem ipfamnudauit.  Jamvero  exquoin  Adam  corrnpti 
fkmtts  ■mnfujlinemusaitenideli^i-ipcenam  ,fedpropria  cut-^ 
faretfumus.  Magnam  tibi  liabeo  gratiam  quod  me. 
huius  loci  admonueris:attcnte  enim  infpedus  meam 
fententiam  egregic .  confirmat.  Sed  antequam  id^ 
oftendo,  quid  indeJnferas  audiamus.  Hic  ^  inquis, 
iterumnegat  Calujnus  nos  naturaliter  ex  i^d^e^  progeme^ 
corruptionem  trahere,  &  affmt  idejfe.ex  Dei.ordtnatione^ 
T^onergo  vultidfimpliciter  ejft  a  T^atura propter  genitu-^ 
ram  :  fed  maximl  ex  Dei  ordinatione.  i^mdautemefi,' 
^uafe ,  ilia  Dei  ordinatio ,  nifi  decretumillud  Dei  iu/Pe  im-^ 
put4ntis  peccatum  ah  Adamo  cmmijfum  omnihus  ^  fin-- 
gtiiis  illiuspofierisflllaefiimputatto  antecedens^fiilicetfia-^ 
tim  A  lapfu  Adami:defuhfiqtien.teitaloqunur  Calutnus,  ex"-- 
qtmn  Adam  corrupti  fumus propria  culpa  reiftimits.  Duo' 
vrges^vnumquodneget  tiaturaliter  ^  7Xttxwa\  quod  af- 
ffirmetex  Dei  i^rdtnatione  nos  ex  Adae  progenie^rriN' 
ptioncm  trahere.  Priusita  hicncgat  vtalibi  affir-^ 
met  i  &  vcro  conftat  per  natiiralem  generationenij 
corruptioncmpropagari-.iddocet  Scripturaj  id  cla-; 
matiAntiquitas,  idEcclefiaomnium  faeculorum  crs-y^ 
didit.  Audi  igitur  fefc  explicantem  ipfum  Galui^ 
.  uum  3  ^  natttraj  inquit ;,  vitiofitatcm  flMidJJL  negji^ 

R3S 


4^i  Man.    Post.    Cap.    XIII. 

uijfe  negdmus:,vtfignific€mus  aduentmam  m^gis  efie  cfualu 
tatem ,  qua  komini  acaderit,  qitam  fuhftantialem  proprie^ 
tatem ,  qu£.  ah  mitio  indtta  fucrit.  Vocamus  tamen  natu* 
ralem,  nequisah  vnoquoque  fraua  confi^etudine  compara" 
riputet ,  quum  hjireditario  iure  vniuerfios  ccmprehenfios 
teneat.  Negat  igitur  e0e  a  natura  ,  hoc  eft  ,  eiTc  fub- 
flantialem  proprietatem :  Negat  effe  a  natura  qualis 
ab  initio  creata  fuit  :  Negar  elTea  Natura  quo  fenfu 
Naturaa  nonnuUis  vtindependens  a  Deo  concipitur. 
IntelU^h 3.utem T^er  ordinat/onem  Dei  non  imputatio- 
nem  culpae  Adami  ,  fed  prgedeftinationem.  Vndeer^ 

%.  cx^.^^-i  inquit  alibi,///^  hormni pramtas  n)t  a  Deofi^o  dficiat? 

&3«  §  i-  ne  ex  creattone  ejje putetur ,  Elogiofiuo  approhamrat  Deus 
qucd profieBum  erat  afieipfio»  Frcpriaergo  malitia  quam 
acceperat  a  Dominopuram  naturam  corrupit  ^fii  ruina  to- 
tam  pofleritatem  in  exttium  fiecum  attraxit,  ^mre  tn 
corrupta  pottus  humani generts  naturaeuidentem  damnor' 
tionis  caufam,  qu£  nohis  propinquior  eft ,  contemplemnr^ 
quam  ahficondttam  ac  penitus  incomprchenfihilem  inqui^ 
ramusm  Dei pr^deftinatione»  Praedeftinationem  audis, 
imputationem  non  audis.  Annon  fi  tecum  fenfiffct, 
iufliifet  nos  ctiam  in  illa  tua  imputatione  generis  hu- 
mani  damnationis  caufam  contemplari ,  &  quidem 
vel  folum^vel  pr^cipue  ?  Sedvcrba  a  te  laudatapro- 
piusinfpiciamus,  Obijciebatur  iniquum  ejfevtpcenam 
dienipeccati ,  hoc  cft ,  peccati  Adami  luant  infiontes. 
Refpondet  Caluinus  negandoinfontesalieni  peccati 
poenam  luere ,  ex  quo^  inquit ,  in  t^dam  corrupti  fit^ 
mus  non  fiuftinemus  alieni  deliBi  peenam  ^fiedpropria  cuU 
^areifiumus»  Nempe ,  corruptio  &  fua  cuique  pro- 
pria  ineft,  &  vere  peccatum  eft.  Verum  quia  rccurrc- 
batquxftio  de  illa  corruptione ,  quam  ab  inobedieii- 


I 


R  E  S  P.     A  D    LO  C  A  C  A  L  V  I  S  T^       '^       4^^ J 

tia  Adx  fluxifle  dicebat ,  Caluinus  it  obuiam  •,  ac  ne 
putaretur  vcl  a  natura  effe  qualis  fuit  primum  creata, 
vel  anatura  indepcndente  a  Deo  ,  eam  non  a  natura, 
feda  Dei  ordinatione  pendere  ait.  Hujus  autem  or- 
dinationis&  rationemj&  iuftitiam  cxplicat :  Ratio- 
nem  quidem^nam  eam  coUocat  in  pracftaniiffimo- 
rum  donorum  ablatione,  quibus  naturam  in  vno  ho- 
mineornauerat :  iullitiam  vero  ^Deum  enimaifirmat 
clona,  quaenobisin  Ada;perfonacontulerat  3  potuif- 
fe  iure  aufferre.  Quacro  quo  fcnfudicatur  Deus  dona 
nobis  in  Adx  perfonacontuiiffe  ?  Numfcniii,  vtita 
loquar  ,  im.putatiuo  >  Num  itavt  poflis  inde  vcl  do- 
norum  illorunij  veialteriuscuiufdam  rei  imputatio- 
nem  antecedentem  inferre  ?  Non  certe.  Quo  fenfu 
igitur  ea  nobis  contuliffe  dicitur  ?  quia  fic  illa  indid^^ 
rat  Adamo  vt  effent  naturalia,  propagandajmultipfi- 
candajCommunicanda'cum  natura  per  generationem 
naturalem.  Quid  ergo  vetat  quominus  eodem  mo«. 
doea  nobisabfiuliffe  in  Adamo  dicatur^quia  fic  ab- 
iluHt,  vteorum  priuatio  fada  fit  naturalis ,  hoc  efl^ 
propagandacumnatura.   Caeterum  quod  ait  Calui- 
nus  3  Deum  nobis  dona  illa  abfluliffe ,  id  commodc 
efl:  accipicndum  ,  ne  Deum  faciamus  peccati  autho- 
remrefl  enim  iuflitix  priuatio  fiue  in  Adamo  ,  fiue 
innobis  fit ,  formaliter  peccatum  ,  vides  iam  opinor 
hunc  Caluini  locum  tibi  non  fauere.   Nunc  obeffe 
oflendo  ,  &:  quidem  duobus  modis.  Primum  enim 
obiedioni  wi^uum  ejje  vtpofnam  AUemfeccnti  lunnt  /'«- 
fontesy  nulla  potuit  afferri  refponfio  confcntanea  fen- 
tentiaetuae ,  nifi,  aut  idiniquum  non  effe,  aut  pecca- 
tum  Adami  fieri  noftrum  imputationc  :  neutrum  ta- 
mcnrefpondetCaluinuSpnonfuitigitur  Caluinus  m 

^  7  ~      R3a  \ 


4^4  Man.    Pos  t.  Cap.   XI 11. 

tua  iententia.  Deinde  eius  verba ,  €:c  quo  in  Adam 
mrumfnmHs  nonftifiinmus  alkmddi6iipa:nam,fedj/Y(h- 
,frm  culpAYeifrmus  ■,  pofita  tua  fententia  funt  falfa. 
'Nam  illa  ipfa  corruptio,  fi  tibi  creditur ,  poena  eil 
proprie  di«5tap€ccati  Adae ,  quodhoc  ioco  pcr  pecca- 
-tum  alienum  intelligitur.  Itaque ,  (i  tibi  creditur ,  ex 
quo  corrupti  fumus  ,  «Scquandiu  corrupti  fumus., 
iuftinemusalijeni  delidi  poenam.  Huc  accedit  quod 
-tu  mortem&:  corporis,  &  a:ternam  afcribis  pecca- 
/toa«^uali  Adami  nobis  imputato  vel  foli ,  vel  fal- 
;tem  pracclpue  \  eam  autem  ex  quo  corrupti  fumus 
-patimur  :  quare  ex  quo  conupti  fumus  fullinemus 
|)oenam  delidi  Adami ,  reclamantc  Caluino.  Adde 
quodj,  aut  nunquam  fufhinemus  poenam  peccati  AdiE, 
-aut  eam  fullinemus  cx  quo  corrupti  fumus.  Ex  quo 
«nim  homines  fumuscorruptifumus.  Antequamau- 
.tem  eflemus,  pcenam  fuftinere  non  potuimus. 

Quid  adhuc  profiersex  Caluino  ?  Duo  loca  idem 
innuentia  ,  Alterum  ,cx  breui  formula  Confeffionis 
Fidei :  Alterum  ex  Confeffione  Fidei  nomine  Ec- 
clefiarum  Gallicarum  ,  vt  coram  S.  C.  M.  -^ederetur. 
Prior  habet-5  J^i^^/^/i  nafcimur  origmis  feccato  infe^i, 
C^  ab  ip/b  matris  vtero  maledi6ii  ac  damnati,  non  profter 
^lienum  deb^um  dmtaxat  ^fed projtterimprobitatem,  qu.t 
intra  nos  e^  tum  quoque  cum  non  afparet.  Pofterior  ve- 
fo  (\c  ,De  homine  ita  frMunte  Scnpura  fentimus  ,  nem^ 
feqmd humammjgenuspni^damilapfum  coxruptumfit^ 
aitod  omnes  na-tura  exitio  &  damnationi  obnoxij  fimusy 
nentmtum  quia  (^damus  ipfi peccauit  jfed  quomam  pec-' 
eatores&tpfi fumus  ab  vtero,  Vrges  illa  verba  ,  nonpr^)' 
pter  alienum  delt^tum  duntaxat ,  non  tantum  quia  Ada^ 
muf  ipfepeccamt.  Ergo,  inquisjfatetur  Caluiau^.a^^ 


RlSP.     AD    LocACALVlNf,  4^5 

ftffc  maledi<^os  propter  alienum  deli<^um.  Quidni , 
inqnamj  idenimipie  quoque  cgo  fateor ,  fed  remo* 
tCj  fedm.ediate  mifiitaaccipiSjCondlia,  fipotes,Cal- 
uinum  cum  Caluino.  lam  negauit^.v  quo  cQrrnptfa* 
rms nos fajlmere altcni  d^li^fi pcenamj^Ki  idfufiicitj  ac- 
cipealia  eiufdem  CaluiniverbadifertilTimajiyu:^  ita^ 
^ue  dno  dijiinct}  ob/eruanda :  mrffpe  ^  qttod  Jic  omntbus 
patttKe  nojira  parttbus  vitiati peruerjtque  ,  iam  OB  TA^ 
LEM  DVNTAXAT  CORRVPTIONEM  damnati 
merito  conmBique  coram  Deo  tenemur.  Audis  nos  effe 
^amnatos  <s(/^;?/vr.v/f/- ob  talem  corruptionem.  Nihil 
potuit  dici  clarius  aut  pro  illa  limitationc  quam  at- 
tuli  5  aut  contra  immediatam  imputationem  peccati 
Adic.  Dicam  aliquid  amplius ,  Tu,  Tu,  inquam,  vis 
nos  effe  maledidos  &  damnatos  propter  delidium 
Adae  duntaxat .  itaque  iliis  ipiis  verbis  quae  laudafli 
Gontradicis.  Vis  enim  nos  ob  folum  peccatum  Adae 
nobis  imputatum  nos  clTe  maledi(^l:os  &  damnatos 
ad  has  tres  poenas  corruptionem  ,  mortem  corporis, 
&  mortem  iKternam.  Hanc  profedo  maledictionem 
&  condemniitionenv  atrociilimam  non  partiris  in^ 
ter  p^ccatum  Ad^e  &  improbitatem  qu$  intra 
nos  ell  ,  fed  totam,  quanta  quanta  eft  ,  foli  peccato 
alieno  Ad:e  afcribis. 

Temperare  mihi  non  pOiTum,  quin  huc  transteram 
qux  ibidem  fequuntur  Caluini  verba  ,  tux ,  vt  quod 
maxime^opinionioppofita,  A'^^//^?  ,inquit,  ifiae/f  alte- 
ni  deli^t  obligatio.  ^jiadenim  dictttir  nos  jter  Adxpecca^' 
tum  ohnoxios  cjfe  fa^fos  Dei  iudicio :  non  ita  ejl  acctpien- 
dHm.j  acji  tnjontes  tfji  &  immerentes  itilpam  dtiicli 
etuijfiineremus  :Jed  cjuiaper  eius  tranjgrjsioi^emmalc 
diUtme  h,di*H  JumHf  QmneSy  dicitur  ilU  nos  obJiu(AxJJ\ 


4^^  Man.    Post.     Cap^    XIII. 

i^b  illo  tamennonfela  m  nos  pxnA  grajjataefejfed  wjfil* 
lata.  ah  i^fi  hes  in  nobis  rejldet  ^  cui  jure  jxena  dehcttir* 
^Hare  Aiigujfinus  vtcunqiie  alienum peccatum  fepe  vocet, 
quo  clarius  ojlendat  propagine  in  nos  deriuari  jjlmulta" 
men  d^  prourum  vnicuique  ajfiriti  Et  K^pojtolus  ipje  di" 
fertij^ime  tejlaturideo  monem  in  omnes feruagatam ,  qmd 
omnesfeccari}it ,  tdejl:^  tnuolutiftnt  originali  peccato  ,  & 
eius  macuiis  inqulnatu  Itaquc  ideb  infantes  quoque  ipf, 
dum  fuam  fecum  damnationem  a  matris  vtcro  afferunt^ 
non  alieno ,  fedfuo  ipforum  vitiofunt  chftri^u  Nam  ta- 
metftfux  imquitatis  fruclus  nondum  frotulerint  ^  hahent 
tamen  infe  inclufu-n  femen  :  inih  tota  eorum  natura  quod- 
dam  eji  peccati  femen  :  ideo  non  odiofa  dr  ahommahilis 
'Deoejf  non  poteft.  Vnde  fequitur  proffie  coram  Deo  cen^ 
feri peccatum  y  quia  non  ejfet  reatus  ahfque  culpa.  Nihil, 
opinor,  dici  potuit  difertius  aduerfus  illamimputa- 
tionem  quam  tueris^  &  ,  quod  notandum  eft,  citat 
Caluinus  Auguftinum  &:  Apoftolum.  His  adde,  fi 
placer,quse  idem  Caluinus  habetComment  inRom» 
V.  12.  ohferua  3  mQ^\x.^quemhk  (  Aipo{\.o\us)  ponat  or^ 
dinem.  Peccatum  enimpr^cefiffe  dicit :  ex  eofequutamef 
fe  mortem :  funt  enim  qui  contendunt  nos  itapeccato  Adjt 
ejfeperditos ,  acfi  nulla  noftra  culpaperiremns  ,  ideo  tan- 
tum  ,  quaftille  nohis  peccajfet-  Atqui  difirte  affirmat  Pau^ 
lus  in  omnes  propagatum  cffe  peccatum  qui  eius  pcenam 
luunt.  K^tque  td  deinde  propius  vrget ,  cum  rationem  af 
fignatpaulo  poftcur  omnis  Adi&pofieritasfuhiaceatmortis 
imperio  ",  nempe  ^inquit  ,quoniam  omnespeccauimm.  Por" 
ro  ifiudpeccare  eft  corruptos  effe  (^  vitiatos,  Noli  putare 
teiftatela,quibustuafententia  conficitur  ,  vUa  veJ 
corporis  declinatione,  velartepolTe  vitare. 
ACaluiaoadPetrumMartyrem  veniamus.  Eum4 


'Resp.    adP.  Martyrf.  m  4C>7 

fateris  tuam  hypothefin  non  itaclare  tenere  •,  tamea 
ijujedam  eius  laudas,  quic  mihi  pofita  iam  in  tani 
aperta  luce  vcritate  non  videntur  egere  refponrio- 
ne.  Satiserit  prolatis  ah'quot  eius  locis  docere  eum 
meam  hypothefm  aperte  &  clare  tenuiiTe  ;  quan- 
quam  ad  hoc  vnus  ifte  pofTit  fufficere.  Vico,  inquit, 
ifi  'vnoqmqKe  nojlmm ,  qmtks  punlmur  ,  caufim  cjfc  cur 
fnnm  debeamus  :  itaque  in  ommbus  non  alenam  ,fcd 
propriam  cuiufque  culpam  damnari,  ,^od  fi  leglmusy 
Deumin  nobisvlcificipeccatum  Adami  ^'tdita  intelligen' 
dum  eft ,  cjiiodvltitm  noflrum  abilUhabuit  originem.  Vt 
fii  quis  pejle  laborans  altos  inficiat  &  illi  moriantur:  dice- 
tur  illorum  quifique  non  alicna  ,fiidfrofria  ,  &  fiuafefle 
ejfe  mortuus»  ^Jydtflquiseos  dicat  cx  eiuspefie  vnde  crn- 
tagium  contraxerunt  pcrijjf  :  id  ita  intelligcndum  eft, 
quodis  primuspefleminuexlty&  illis  affricuit.  Huic  addi 
poteft  locus  qucm  iam  citaui  cap.  xi.  i_yid  frimum 
{Auguftinus)  refpondctVeumfiimme  bonum  efle^  neque^ 
-quod ifli  ajfumunt ,  in  culpa  originis  imputare  nob.s  aliC' 
num  peccatum  ,  fid  ^oflram  ipforum  tniquitatem  ,  qux 
noflr£  naturd  adhxret  iam  tnde  ab  tpfa  origim^ 

Histertium  adiungo.  Pighij  fententiam  hisverbis 
cxpofuerat,  cnipam  igittir  originis^  vmcamflatmttranfi 
grcfiioncm  Adami.  Cui  vnt  nos  omnes  vult  n^fici  ob-ao- 
xios  nonpropter  aliquod  vitium ,  aut  culpam  ,  aut  depra^ 
fiationem  ,  quam  in  nobis  habcamus.  In  quo  defcriptio- 
hem  tuae  fententix  aonofcere  debes  ;  vis  enim  nos" 
omncs  culpae  Adami  nafci  obnoxios  non  propteraU- 
quod  vitium^autculpam  ,  aut  dcprauationcm  quam 
in  nobis  habeamus  :  hanc  enim  llatuis  poenam  effe 
cuipx  Adami  nobis  imputatx.  Audi  igitur  tuam 
lcntentiam  xque  ac  Pighij  refutantem  Martyrem. 


468  Man.  Po8T.  Cap.  X1II.1 

VcrHm ,  inquit ,  contra  fententim  in  frimis  illudfacit, 
^twd  im  his  di^lmusi  videlicet  infmtes  morK  M  ors  enim 
nlhil  hms  habct  vi>i  non  cfl  peccAtum ,  niji.  dieere  velimus 
Tienm  pmtre  inmcentewt  Confrmatnr  autem  hxc  rAti$ 
ey  argimentoiuttli  i^i/o  prohaidt peccatumfuijfe  ante  legemt 
qtila  MoYSj  inquii  j  rcgnaHtt  ah  Adamo  vfcjtte  ad  Mojem, 
Atqui  mxta  Vighij  fmtenthtm  ,  hxc  ratio  hebefpma  vi^ 
deri pojft  .DicerctcrJmqtnfptam  :  EtJ^  HlXmortHi  fnermt^ 
tamen  esc  eo  nonJe.qti}tHrillQS  hahtttjfe  peccatum.MQTs  yenim, 
illis  contingit  propicr^^d^wmm,  ohxuittspcccatumreddtti 
jfimms mortaics.  lllej  vt  vides,  totum  ius  mortis  fundat 
in  peccato  inhxrente  ^  tu  cuni  Pighio  vel  folum  ,  vel 
praecipuein  imputato:  ille  fi  qui  punitur  peccatum 
jn  fe  non  habeat,  clamat  puniri  innoccntem  \  idque 
deteflatur  :  Tu  cum  Pighio  vel  innocentemclTeiie-t 
gas  cui  pcccatum  Mami  imputetur  5  vel  abfurdum 
cffe  talem  innocentcm  puniri.  Denique  pofita  im-, 
putatione  peccati  adualis  Adami  hebetilfnna  eft 
contra  Pighinm  hxc  Apoftoli  ^  Martyris  argumen^ 
latioj  quam  tamen  Martyr  validiifuTiam4udicauit* 

Vis  aliud  Martyris  argumentum  ?  ^id  aliud.^  in-^ 
i^itjjenjk  ApoJIoIus  cum  fcriberet  ad  .Ephejios  noscjfena" 
ttirajilios  tYAy  niji peccatum  inejfein  vnoquoque  nojlrum  f^ 
&,c.  T^amjraDei  nonniji iujleprcuocatur :  ncqueenime<L 
fitifmodi  efi,  vt Jemer}  aut fortuito injlammari poj^it*  qua^ 
re  oportetin  natura  noftra  aliqttid  ejfepraui ,  adquodvl*^ 
etjcendumjra  diuina  excitetur,  Nititur  jVtvidcs  ,  haec 
argumentatio  hypothefi  tuae  contraria  non  fufficcre, 
peccatum  Adae.adu^le.adiramPei  in  ngs  iufte  pro«, 
uocandam, 

Addatur&:;ter,tium>  Pojtremp 'm(\mt,y  haiismusi^f.  '' 
^^itlo^rpeYimhedknmm  vmushommi  mt^ItM  mptutot,. 


R  E  S  P.    A  D  P.  M  A  R  T  Y  R  E  M^  4'^p 

tffe  vitium  ,  fropter  quod peccatores  dici  ppnt.  Sedhoc 
Ftghins  putAt  p  poffi  eludere ,  qtiod  peccatores  interdum 
d^canturpropter  reatum  ,  quamuis  a6tio peccandi prxterie- 
rityneque  ampltusextet.  ^uajnuishoc  itajtt ,  Nunquam 
tarnen  osiendere  pot.ft  e  Scripturis ,  quemqtiam  peccatO' 
nm  a^pelUri  quin  aut  tn  fetpfo  "jit  um  habcat  ,  atttcerte 
antea  aclmifrit  :  nifi  diccre  velit,  Deum  homines  reos  fa- 
C€re  abfjtte  ipferum  aliquo peccato.  Hoc  idem  docet  ad 
verr.i5>.cap.v.  Epift.ad  Rom.  Htc  ,  inquit,  annota- 
himus  ,  cum  <^pofolus  dicit  per  vnius  ohedientiam  pec- 
catores  mnltos  ejje  conlHtutos  ,  ex  his  verbis  argumentum 
haberi  aduerfus  eos  qui  putant peccatum  origtnis  non  effe 
cuique  pro^num ,  fed  vnum  tantum  extitiffe  ,  illtidque 
fuijfe  in  K^damo  ,  qua  nos  nexi  e^  oblgati  fimus 
ad  mortem  &  damnationem.  ^uum  enim  dicantur  pcc- 
catores  conftituti ,  oportet  vt  ipfi  aut  peccatttm  habeant . 
Atttfaltem  habuerint :  nam  alteno  vitto  neme  dicftur  pec^ 
cator.  Niiiil  potuit  contra  tuam  fent^ntiam  vel  difer- 
tius,  vcl  clarius  dici .  neque  ex  huiufmodi  argumen- 
tationiinexibusexpedire  tc  potcs^quineadem  opera 
expedias&Pighiuni.  Qi^emadraodum  autemvocem 
peccatoresM^in^jv.^non  vttu  &  Pighius,  fedvt  cgo  ,  \n 
terpretatur,  ficcomparationcm  quara  inter  Ghriftum 
&  AdamumApoftolus  inftituit, illc,  non  vt  tu  de  im- 
putatione/ed  vt  Auguftinus^GaluinuSjBuceruSj&c,: 
fine  vlla  mentione  imputationis  exponit,  Dein^e,  in- 
quitJjM  opinio  (Pclagianorum)  confutaturex  eo  quod 
Taidus  antithefin  facit  inter  Chnfium  (^  x^damtim.  At 
Chrifii  itfiitia  non  tantum- frcpomtttr  nobts  imitanda  : 
fidetiam  vtqui  crednnt  in  etim  ,  animo  mutentttr^fpiritti 
corrigantiir  ^  &  omnihus  viribus  emendentttr.  ^amo^ 
hrcm  vicifiim  reqtiiritur  ad  rationcm  Mvbicnar,  vtp>rA.ter 

Krr 


'470  ^  A  N.    P  O  S  t/C  A  ?.    X  I  I  T. 

mdum  exemplumj^uodAdam/fs  exlrhwt  fcHerisjnaturam 
etlam  illorum  depratfauerJtjVtfiCAu^  tiftimis depeccatorum 
meritis  d^  remifione  hrjnitiir  ^tah^quad^mtahijicauerit* 
His  accedat  &  qnartum  er^fd-^m  Martyris  argu- 
mentum,  Seribitur,m<\mt^inProj)ketajIlius  non  fortabit 
iniqmtatempatris)  d*,  amma  qux  fercadmt  ipfa  morietur: 
qucd  cerie  ,  fi  Pighio  credimus  ,  fdfiim  erit,  cum  pueri 
moriantur  &  reifint  dternjt  damnatloms  ,  quamms  nihil 
feccauerint.  Ad  quam  abfurditatem  nos  ncn  ccgimur ,  qui 
ponimus  in  vnoquoque  homtne  naficente  viium  e^  caufim, 
quare  moriatur  &  condemnetur.  Et  iterum  alio  loco, 
Alterum  illorum  argumentum  fiumitur  ex  Propheta  Ez,ech. 
filius  non  portabit  iniquitatem  patris.  Ad  hoc  vno  verbo 
fofifemus  rcfipondcre  ,  vt  modo  diximus  ,  videlicet ,  filios 
nonpatrum  imquitAtem  portare ,  fied  propriam  acfiuam^ 
qu£  a  natiuitate  cuique  inhjeret.  Pofteaquam  autcm  va*- 
rias  illiusloci  expofitiones  expenditjtandemfic  con- 
cludit  ^Dicimus  itaque  fiententiam  Prophet.egeneral.ter 
veram  efife ,  ^  omnes  velpueros^  vel  aduLtoSj  tam  veteris, 
quam  Noui  Teftamentiportare  quemque  iniquitatemfiuam. 
Omnes  enim  qui  naficuntur^  infiipfis  habe/it  peccatum  d'* 
corruptionem propter  quam  puniri  debeant.^^arehdc  fien- 
tentia  mfiram  opinionem  confirmat^  tantum  abefi  vtcontra 
ms  adduci  pofiit,  Sed  ea  maxime  facit  contra  Pighium, 
&c.  Haec  argumcnta  a  Martyre  mutuata  Thefibus 
mels  inferueram  breuibus  verbis ,  nec  ea  funt  a  te  io^ 
luta^quod  vt  fpero  planum  faciam  in  ApologiaThe- 
fium.  His  omnibus  addendum  ,  Martyrem  peccati 
originalis  tiefinitionem  ^quam  potuit ,  accuratamat- 
tuliffe,  6c  per  partes  diligentiirimeexplicafTe ,  &  ad- 
uerfus  Pighium  &  Pelagianos  difputaffc  copiofe  ,  & 
in  verba  Apoftoli  quibus  imputationem  peccati  ac- 


ReSP."    AD   P.       MaRTYREM.  '47I 

tualis  Adamivis  continerijmagnaaccurationecom- 
mentarium  elaboraire^nectamen  vel  exprefTejVelper 
Gonfequentiam  vUo  modo  illam  imputationem  do- 
cuifTe  5  quam  fi  credidiffet ,  dubitabile  non  eft  ,  quin 
eam  aperte  docuiflct  alicubi.  Quis  enim,  nifi  infaniat,, 
rem  ita  ex  profeflo  tra^iiare,  &  definirej  ac  explicare 
velitj  vteius  partem  praecipuam  &  maxime  memora- 
bilem  prorfus  praetermittat  ?  lam,  vt  yides,  a  partibus 
meis  ftant  duo  illi  magni  viri ,  Caluinus  &  Martyr; 
idem  puta  de  Bucero  ,  de  Zuinglio ,  dc  Bulingero ,  de 
Vireto,  de  Aretio^de  Zgedino,  de  Thoffanojde  Gual- 
tero,  de  CameronejSi  alijs  quibufdam,  quorumjquia 
tu  nuilam  fecilti  mentionem  ,  &  in  nimiam  molem 
video  hanc  meam  refponfionem  excrefcere  ,  non  ad 
fcribam  telHmonia.  De  Chamiero  qui  tuam  fenten- 
tiam  aliquot  argumentis  refutauit  ,  aiius  erit  dicendi 
Jocus  5  videlicet  in  fecunda  parte  huius  examinis,  De 
Zanchio  &  alijs  quos  citas , nihil  dicam.  Si  qui,  loco 
auri,  argenti,  &c  lapidum  pretioforura,  hanc  Itipulam 
sedificarunt ,  vides  quam  facile  admoto  igne  facra- 
rum  literarum  id  flammam  concipiat,  &  comburatur, 
NoH  admonitus  eadem  flipula  tuum  a:dificium  de 
honeftare.  Vtinarailli  non  degeneraffent  hacinre  a 
magnisillis  viris  CaluinOjBccero,  Zuinglio,  Marty- 
re  5  &c.  quorum  in  vefligijsfi  pedem  pono  ,  fi  Con- 
feflionibus  EcclefiarumReformatarum  mordicusad- 
hxrefco  ,  fi  Auguflini  aliorumque  Patrum  orthodo- 
xorum  dudum  fequor ,  fi  inuidis  nitor  rationibus ,  fi 
ad  Scripturx  normamdodrinamexigo  rneam  ,  quid 
eft  quamobrem  huius  aut  illius  authoritate  ab  hac 
reda  &  regia  via  feduci  me  fmam  ?  De  poflrema  Sy- 
nodo  Carentonenli  cuius  memionc  hoc  tuumcapus: 

Err   7.^ 


47^  'Mam.  PosT  C Ap.    XIII. 

vir.  chudis  nibil  opus  eft  quicquam  dicere  :  agetuf, 
'  vt  Ipcro  ^hxc  res  in  proxima  Synodo  accuratiiis ,  & 
veritas  in  apertam  protrahetur  iucem  •,  mihi  certc  ni- 
hil  optabilius  eft  quam  ,  vt  fi  erro,  meus  mihi  error 
monftretur,eumUbentiirmie  agnituro  &  depofituro: 
fi  non  erro  ,  ne  contra  Dei  veritatem  omni  re  fortio- 
rem  militcnt  miniftri  Dei.  Hoca  Deo  Optimo  Ma- 
ximo  &:  Domino  noftro  lefu  Chrifto  Dei  filio  fup- 
pkx  ex  animo  dies  noclefque  peto,  &  vt  mecumcer- 
tesintuisaptid  Deum  precibus,  teetiamatqueetiam 
rogo. 

G  AR.  Si  CdmnHS  ,  Martyr ,  & pauci  ejuidam alij  in  eam  de- 
ueniljentfententi-am ,  vtnnllam  ejfe  Adamicifeccati  impntationem 
fsrtenderent ,  (ZCjniHS  tamenvideripoterat  actHtius^vt  anditores 
fms  DoBi  virt per  tritnm  a  reliijfHis  omnthHS  DoUoribHS  tramitem 
deducerent ,  qaamvtpaHCornm  ,  qHantHmuis  catera  eximiorHm 
vtrorum  ,  wexAi  «To^rt?  vnanimi  reliqmrHm  confenfui  antefe- 
rendas  pntarent.  Nam  quantaftt  in  hoc  capite  ConfefionumpHhli- 
carnm  &  Theologorum  perEnropam  Reformatdrum  veternm  & 
Recentiorum  concordia,nemo  ,poj}  eum  quem  confecimHS  indtcem» 
in  dnhiHm  remcarepoteft.  ^c. 

PLAC.  PfimuTi  nunquam  dixi  aut  fcnpii  Caluinum, 
Mirtyrem  ,  &r,  nHllam  efle  Adamici  peccati  impiicacionem 
percen^ifle.  Dittiaxi  cnim  conftanter  imputationem  ioin-.c- 
diatam  a  mediata  :  illam  ab  eorum  do6lriaa  alienam  effe  con- 
tendo  ,  hanc  non  item;  habeoqueea  in  reipfum  D.GarilTo- 
'  lium  coniicentcm,  vci  iam  eft  obferuacum  fup.  pag.2L.  Deir>de 
miror  mihi  vitio  verci,  quod  lequor  Caluinum  &  Martyrem.Sc 
aliosceleberrimos  Theolo.goSj  a  quorum  veftig'js  doleo«o5, 
qiiimeaccufanc,  curfum  deflexifle:  fequucicnim  mihividen- 
tur  tritama  Cknfto,  a  Prophecis,ab  Apoftol'.F,&aatiquis  Do- 
(Sloribus,  viam,  quam  ,  vc  pacuit ,  omnes  Ecclefiae  Proteftances 
mirabili  confenfu  publicis  fuis  ConfelTionibus  defcripfcrunt. 
Ab  hac  vii  (i  alij  quidam  exerrarunt ,  vt  vc  mulci ,  num  mihi 
quoquvfiit  cumiUis  errandum  ?  Videncur  inhac  caufa  viri 


Rbsp.  Ad  P.    Martyr  EM  4yj 

dodll  corurn  obliEi  ,  qiiJB  lolcnt  aducrfus  Poniificios  tam  roli- 
i-VcSc  animose  cifpucarc,  ac  impiim's  Art.  V.  Confeirionis  Fi- 
deijqui  articulus  fundamentuai  mihi  vidctur  Ecclefia:  Refor- 
jDatx,  hcut  oppoficum  dogma  ifequeKdHm  ejfe  tritum  a  flerif. 
^ueomnibds  DoBoribus  tramitem  t  vtvtverbo  Dei  mintis  con- 
grHerevideatMr,i\i(iddin\tntnm  e(i  Ecclefiae  Poncificiaf. 

GAR.  Verumt^Hod  fecundo  loco  adijciendum  efl,  Si  Qi[\i\r\i\<; , 
Martyr,erc,  deimpntationevelomninoftlHJjfe^  velplanepauca 
fcripftjfe  dicantur,  non  id  tnde  futt  ,  (]uod  nullam  imputationem 
■agnojcerent ,  aut  ^fiod  eamplenam  adpeccatt  originalis  rationem 
^imnino  pertinere  infciarentur. 

P  L  A  C.  Quisdiciteos  nullam  inpatationem  agnou.fr.-? 
Ego  enim  contcndo  cos  agnouille  miputationem  niediatam. 
Defola  immediataquasftioeft,  num  eam  agnouerint,  necne? 
Vidcs,  Lev9:or ,  perpetua  fere  elenchi  ignormtia  viri  do6li  dif- 
putatione.n  laborarc.  Loquitur  autcm  perinde?c  li  eorum  co- 
gitationes  dum  fcribprent ,  haberet  perfpei5las.  S^d  pergit. 

G  A  R .  AUa  igitHrillius  fiue filentij,  fueparcA  declarationis cauft 
inquirendntfunt ,  cjUdi.  dtt<tfne  dubio  efe potuerftnt.  Namprimum 
eo  tempore  fcribebant ,  ciim  nondum  tn  controuerfam  dtflintte 
vocabatur,  anpeccatum  Adamipofleris  imputarctur.  Scilicet  non~ 
dum Socini hntrefs  ,  aut  Arminianorum Jeiia  caput  exeruerat.  Et 
Anabaptifld.  peccatum  origmale  fmplicitcr  negabant ,  non  autem 
hancdotirinA  partem  fpeciatim  cxagitabant.  Ciim  omniaexh.*c 
parte  in  tuto  ejfent ,  minhs  accurarunt  huius  dothrind  fundamenta 
Utiiisexponere,  <^min  alijs  capitibus  moleflos  expertebantur  Ad- 
uerfarios. 

PL  AC.  Chmac  Vir  do6lu«  negiffe  Pcligianos  AHje 
peccatum  imputari  poftenciti ,  in i  a  ]ue  negatione hErclis  e.j- 
rura  parcem  Ikam  efTe  concendic.  Acqui  lam  pndem  exoni 
fueranc  Pclagiani  ,  eorunquc  errores  maxmn  illi  Vifi  le.uti 
Augaftinum  aliofquc  Pacics  diligcncer  confutant.  Eft  ig'!Lir 
prorlusnulla  h.rc  pnn>a  cauf^. 

G  A  R.  Et  verofmile  ijuidinalia,  caufJi  refpondere  filitosy 
ejuiinhacnobis  aduerjantur  ,  non  efi  ignotum.  Dfput ant.es  entm 
aduerfus  Soc^numpro  necefitate  SatisfaEtiontsChrijh,  non  modo 
necejiitatemeam  exfuppoftione  decreti  dtittm  .ajlruunt  ,fed  abfo' 


474  Man.    Post.    Cap.  XIII. 

late  necejfariam  ffiijfe  docent  eam  fatisfa[lionem ,  vt  velint  m 
fuijfe  almm  modnm  pofibUem,qm  fa.lHAremnr  k  DeQ,al(Hs  tamen 
ferfiis  Caluino .   ikc. 

PLAC.  Sacisfa61;ionis  neceflltatem  quidem  crcdirnu^j;. 
fed  lamen  cum  hac  limicatione,  quancum  animus nofter  capcre 
poLcft.  Nam  alioqui  iojfinitas  efle  fcimus  Diuinae^  fcicntiae 
abylfos,  eiulque  vias  infcrutabiles.  Faceor  eciam  cum  Martyi  e 
fahicemhuiTiauam  multisalijs  raciombus  &  vjs,  modo  De^ 
W»/j^f,  parari  potuifte.  Quid  enim  quominus  quicquid  vo- 
luillct daret  effeilum  potuififet  impedire  J  Sed  tamcn  reuera  ta- 
lemfatisfaclionem  pucaaiuseius  virtucesflagitaffes  itaquene- 
ceflariam  affirmamus.  Quid  hoc  caufaB  noltrae  nocet  ?  Dici- 
mufne  hsrefim  quandam  extitifle  ante  Caluini  &  Martyris 
tempora  ,  in  negationeilHus  neceflfitatis  confiftentem  j  vtvulc 
Vir  do6lus  Pelagianam  hxrefim  in  negationc  imputationis 
immcdiat£e,fakem  ex  parte,  pofitam  fuifle?  Si  qui  fimul  &  nc» 
garunt  ablolutam  facisfadiionis  neceflitatem,  &  crcdidcrunt 
latisfa6lionem  ,num  propcerea  mmus  totam&integramfatis- 
fadlionem  habuerunt  ?  Nimirum  neceflitas  fatisfadtionis  ncc- 
pars  eft  fatisfaciionis,&  in  fatisfa6tione  includitur.  At  pecca- 
£utn  imputatum  putatur  ab  ijs ,  qui  nos  oppugnant ,  plane  ne- 
cefl^arium,  ac  peccati  originahsprimariam  &  prajcipuaro  par- 
tem  ;  ex  quo  fequiiur,  eam,  cum  definitur,  cum  tra6latur  pec-' 
catum  originale, omicti non  debere  :  ahoqui  pro  toto  pars  tan-' 
tum  defcriberetur ,  &  pro  integro  peccato  originah  non  habe- 
retur  peccatum  originale  nifi  mutilum  &  praecipua  ac  prima 
fui  partetruncatum.  Noneft  igiturfimileidquod  Vir  do6ti2S 
nobis  obijcit  tanquam  firaile. 

GAR.  AdimgamHs etiam  alteram  cmfam^  NimirHm admr^ 
fptsrecentem  ^  Tj^Mt/^^i/Mwjop  T ontifictorHm  qHorumdam  ac  no^ 
minatim  Alberti  Pi^hij  d' Ambrofij  Cafhixui^  fententiam  inil- 
lis  renafcentisEHo.geltj  ■princifijs feriam  opera  collocari  cofentaneum 
eraty  ne  nomsfhaleris  ^fncis  ornatHsTelagianifmus  ohtruderetnr, 
Jlli  enim  ne  qnid  PelagianHmfafere  viderentHr.-peccati  Originalis 
doUrinamfe  amhahus  vlnis  ampleSli  froftehantnr  :fed  vhi  m  rem 
prtefentemventHm  erat ,  totam  illms peccati  natHram  ibla  impu- 
tmonc,ftHe  reatHprimi  Ad<e peccati  dcfiniehant  :  /nternam  nuU 
lam  ^/^natimm  atqns  inhserentem  a  conceptionc  corruptio- 


Rers.  AdCalv.  Martyr.  Scc.  47^ 
nem  agr.ofcebant.  Itaque  difceptantes  aduerfm  eiufmodt  fcntentia, 
Caliu.  um  ,  Martyrem,  (^  alios  nihilerat  opui  inys  expUcandis 
aut  probandis  accuratihs  imworart,de  cjutbtis  nullatum  agitabatur 
controuerfa,  &ejU£  Aduerfarij  non  modo  prolixe  Urgiebantur, 
fed  &  quibufcu-ricjuepoterant  rationibus  frmabant.,  &c. 

P  L  A  C.  Hoc  qiiicqiiid  eft  caulse  recorqueo.  Erat  enim 
opus,  qirandoquidcm  Aduerfarij  imputationemaffirmabant, 
corruptionem  negabant,  vt  illam  CaluinuSi  Afartjr y3cc ,  con- 
ccderent ,  hanc  probarcnr ,  caque  rationequod  non  effet  con- 
Houerlumaftatuquasftionis  fepararenr.  Deinde,  nonaducr- 
fus  folos  illos  Pontiiicios  difpurabant ,  led  aduerfus  Ptlagia- 
nos  ,  aliofque  in  negoi j o  religionis  errantes.  Tum  ,  an  pr op- 
tereatradenda  erat  dodlrina  de  peccato  originis  impcrfe6la?an 
propterea  definitiones  conficiendse  definito  anguftiores  & 
qux  illius  partem  tantummodo  minus  prgcipuam  explicarent? 
Denique ,  an  propterea  ea  argumenta  contraPighiumerant 
afferenda,quaJimputationemrefellerent  ?  De  manibus  cnim 
maximGrumillorum  virorumomnia  fereilla  argumentaacce- 
pi,  quibus  imputationem  immediatam  ptimi  Adae  peccati  ac* 
cualis  impugnaui. 

G  A  R.  Enimtiero  illud  tertio  loco  adijctmtis  ■,  non  ejfe  c^md 
exifiimemus  incomparahiles  illos  viros  imputationem  prtmi pecca- 
tit  reatum  propter  Ad<s,  inobedientiam  ,  defeUionem  in  lumbis 
Ad<t ,  irrogationem  poen^rumpropter  Addi  deliUum  ,  autigftor^f- 
fe ,  OHt  negafe ,  autpro  dereliBo  habuijfe.  &c. 

P  L  A  C.  Hic  quoque  vides ,  pie  Le^tor,  id  quod  paflfim 
obferuari  potuit,  Virum  dodtumpeccareignorantia  elench'. 
Doenimlibenter  incomparabilcsillos  Viros  agnouifle  impu- 
t Ationem  primi  peccati y\mmed\3iZ3.m  ,  fi  per  prinmm  pecca- 
cum  incelligitur  propagata  corruptioimcdiatam  ,  fi  primum 
Adami  peccatum  adluale  intelligitur  j  reatumpropter  Adct  ino' 
hedientiamqnx  intranos  eft,  proxiine,  &  reatum  proptcr  AJa: 
inobedientiam  quae  excra  nos  in  Adaaifuit,  remoce  feu  nie- 
diante  corruptionc:  defeSiionemin  lumbis  Ada  ,  quatenus  ex 
ciuslumbis  quamnaturaiH  tamnacuraz  defcciionem  feu  vitio- 
finatem  per  carnalem  generationem  traximus  :  irrogationem 
fxnarum  propter   Ada  deli^Hm  ,  nempe   mediance      cor- 


47^        Man.    Post.    Cap.     XIII. 

ruptionequx  poenasillasmereciirim.mediate.  Quidopusfuit 
id  probarc  quod  vkro  concedimus  ?  Si  verum  e(l  quod  fupra 
dixir  c  ix.  §.pag.  29.&  nos  iamnotauimus  jp.7i.  LapfHsprimi 
reatfis  ad  nos  non  peruemt nifi  mediante  corr»ptione,^ugd  cum  Cal- 
Hwo  agnofimuSiCnm  fibi  conftiteric  Calumus,  huftia  in  eius 
libnsqa^ra.itur  loca,  quibus  impugner.  Vtficfiajs,  Calul- 
nusin  caufan  &origUicmcoriupciQnisdiligencerinquititlH{l. 
lib.  2.  c.  I.  §.(5.Hamque  Dci  a6lioni  feu  imputacioni  iudiciariae 
plarimuuiabeft  vtcribuac.  Icaquequxcunque  cxCaluinovn- 
dique  corrafic,  ea  cum  meafencencia  vcliam  facis  conciliaca 
func,  vel  facile  conciliari  poffe  videniurj  vc  ijs  expcndetidis 
nihil  opus  (ic  hiinc  librum  longiorem  facere.  Vnum  camea 
prgcermicci  non  debcc,  conacur  probare  corrupiioncm  dici 
poenam  a  Caluino  propr  e,  non  aucem  obcas  caufas  quas 
commemorauifupra  pag.  185.  TVi^w ,  inquic,  cumeafitproprie 
diShapotKa ,  ^t:a  a  iudice  infiigitHr  in  vindiSlam  criminis  :  Calui- 
nus  antem  hancpoenam  in  nos  deriuari  doceat  a  Deo  itidice ,  ^ 
eamvoce^vindiBam&feuerar/fvltionem,  ex  indicio  &  iuftitia 
Deiprocedentem,  duhium  nemini  ejfe poteft  ,  quin  depoena.proprie 
diUa locutHs fuerit ,ac prcinde imputationem agnouerit.  Sed  tal- 
licur  :  Nonenim  eiuiniodi  poenae  nomineincelligenda  eftCor- 
rupcio  ,  fed  qjae  Corruptioni  debetur  malediitio,  fcu  pcena, 
Videcurenim  refpexiffe  ad  ilhCaluini  verbalnft.  lib.i.cap.l. 
§  4.  ^uia  vero  non  leue  deliUum,  fed  deteftabile  fuijfe  fcelui 
cportet(juod  tam  feuere  vltw  eft  Detii  yjpecies  ipfa  peccatiinlapfu 
Addi  confid,erandanohU  eft ,quA  horrihilemDei  vindi^am  accen- 
dit  in  totum  humanum  genus.  Cur  enim  id  non  accipiamus 
codem  modo ,  quo  jlluo  Rom.  5. 15.  VnimdeliUo  multimor- 
tuifunt :,  icc\^\  vult  idem  Caluinus .?  ^^mdt  iiiquit,  vniusde- 
li6to  perMife  nos  tradit,  fic accipe ^  quia  ex  ipfo  in  nos  corruptia  -■ 
transfufafit.  Necjueenimficperimme'»i6€ulpa.,quafiextrACulf  j 
■pam ipfifmm  :  fed quia eius peccatum , peccati  noftri caufaeft, exi-^  -  J 
tium noftrumilh  Paulia  adfcribit.  Deli6tumigicur  Adami  hoi- 
ribilcm  Dei  vmdictam  accendic  ia  tocum  humanu.i)  genus» 
quia  lefe  dffadic  &  propagauic  in  tocum  humannm  genus* 
V:niuerfum  cnMi  fuumfemen  Adamu»: eaine^Ham lapfm  eftvitio* 
Jitatetnfecn, .  Atquc  ,ica inftfllata  ahipfi lues  ;'»> mbfs.  refidet, csd 

iHr£: 


Resp.    ad    CalV.    Martir.  477 

iufefotna  dcbetftri  &  ob  talem  dnntaxat  cormptionm  damnAti 
meritocoMHiEhique  coram  Deo  tenentar.  ALoqai,  cuin  poena, 
qusvindi6tacft, /iclacisfadtoria,  pocnam  fatisfa6loriani  ali- 
quam  \w  hoc  fcculo  fuftinerenjus  i  id  quod  an  fic  Caluini  & 
Ecclcfia:  Reforraata:  do^ruia:  confcntaneum  ,  tibi ,  Le6lor 
xquinrunc  >  iudicanduni  relinquo.  Plura  non  addam ,  ncquo 
rcliquam  teftimoniorum  farraginem ,  quam  vndecunquc  po- 
tueruntViri  do(^i  conquifiuerunt  acque  congcflerunt  vcluc 
in  accruum,excutiam  &  ngillacim  expendami  quxdam  a  meis 
ftant  partibus,  quaBdam  ncutris  fauent,  non  pauca  mihi  aduer- 
faiitur:quaB  tamen,(i  omniai  me  difTcntirent  ,  non  putarcm 
anceponenda  effe  teftimonijs  Scripturat,  argumentifque  qui- 
bus  nitor,  quantum  quidem  caperc  poiTum  >  plane  neceftarijs. 


CAPVT   XIV. 

Rejpondetur  ad  Cap.  viil,  &  eftenMtUr 

Ecclejtam  Romanam  n&n  conjenjiffe 

in  ilUm  imputationem^ 

PA  R  V  M  abeft  quin  hic  exclamcm  ,  6  tcmpora 
6  mores  l  vbinam  gentium  fumus  ?  Rcformati, 
EnangeKj  Miniiirij  qui  iblam  Scripturamaudiendam 
clamant ,  quinePatrum  quidem  teftimonijs  agi  cau- 
£as  Pontificias  voiunt,  hi  apud  ReformatoSj  Euange* 
lij  Miniftros ,  Theologiae  Profcffores ,  non  modo  Pa« 
trum  antiquorum  ,  fed  priuatorum  hujus  &  prscce- 
dcntis  faeculi  Dojaorum,  fed  Pontificiorum  ctiam 
if  forcun  authoritatc  pugnant  l  fcd  nolo  hoc  tuum 
ConfiUum  cxagitarc  :  obcft  enim  caufac  tux ,  quam 
Scripturac  &:teftimomjs,&  argumcntis  dcftitui  opor- 
!tet  confu^lcntcsaad  coofca^axn  arundincm  PonuS- 


47S  ,  •  Man.^Post.  Cap'.  XIV. 
dj  confchfus.  Fatcorex  quorundam  Pontificiorum 
affridu  quofdam  ex  noftris  iftum  errorem  contraxif- 
fe  :  fed  fadum  cft,  nefcio  quomodoj  vtmagis  in  no- 
ilros  graftaretur,  quam  in  Pontificios.  Non  eft  cnim 
quod  de  Povitificiae  Ecclefix  confenfu  glorieris  ,  non 
Wiodo  quia  nulla  eft  ciiis  apud  nos  autfeoritas  ^  (ed 
«^uia  non  fentit  tccum.  Non  certc  ConciliumTriden- 
tinum^vt  vcl  legenti  manifcihun  eft  •,  Nec fatis mira- 
ri  poifum,quo  confilio  fuerit  a  te,  &  quidcm  cum  elo- 
gio,  laudatum.  2^^^  M^^g^fi^^r fim^marum ,cu)\ishxc 
vcrba  contra  te  citas  diitin6t..j^,.  ^^''it  5  inquis, 
auaiuJiitiA  aHtmx  mmidcc,  ex  crein^^rx  pcccatum  impute- 
tury  (^  re/pondet  ]  ideo  ireStt  poYcj!-'  dni  'i>Hputari  aniM£ 
illud  peccdtum  quqd  e^xorrtipiiojie^^^pj^is  ineuitabiliter 
trahit^  Non  enim  aic  animie  i(npnt.ari  peccatum 
adiuale  Adami ,  fed  i^ud  pcccaLtuia^/Wrj^  cormptio' 
ne  corporU  ineuitahititcr  trahit  .^  Quod  autcm  iliud  eft 
pcccatumjnifioriginaic",  qnod  pcrpctub-Lombardus 
a  peccato  aduali^Adarhi  MHnguU'^',^  &:  ncgat  cfTe 
ad:uale5&  inconcupifcentia  cura  AuouiUao  collo- 
catj  &:de  eo  intclligit  Apoftbii  verba  peccatHmintra^ 
uit  in  mundum ,  item  ,  peccatores  funt  cohHitutl  multii 
&  rcfellit  eos,  qui  putabant  peccatura  originalc  efle 
reatum paetfd propeccato prmi  homints^^  qui  verba  Apo- 
'^.aW^per  vf$um  hominem  pecut^m  intrauit  inmundum^ 
dc  pcccato  «duaii:  Adxacceperunt,  hos  ait  fuiffppe* 
lagianos.  Lcgc  fi  placet  eius  4iitio6i:.  3  •..  }ioif  etiAm 
Thomas,  Nam  quaecitas  ex  i,  2.q.8i.  a.  i.iam  cxpea 
diy  &'quam  tibi  non  foaeantoftcndi.  Quac  JHitc 
aliegas  cx  fumma  contra  ^entiles ,  eod^m  ipc^ant; 
Tt  nimirum  imputationeni  iunuant  corruptione 
poileriorem.   CoucUia  XriAemm ».  jUprobardQ ,  %c 


ReSP.    AD    DocT.     PONTlF.  ^y^ 

Thomjs  addiSjnon  fineelogio  ,  Bellarminumtibi  in 
fpeciemmagis  qnam  re  ipfa  fauentem  ,  pracLcrta  ne- 
minem.  Ego  verOjVt  intelligas  quam  non  fit  tibi  glo- 
riandum  de   confcnfu  Ecciefia:  Romanx,  proferam 
contra  te  duos  aut  tres  teftcs.    Prodeat  primus  An- 
felmus  Abbas,  Archiepifcopus  ,  Abbate  Bernardo  , 
quem  tu  fandum  appellafli  &  inter  Patres  numerafli, 
aliquot  annis  antiquior,Ncgauerat  Deum  fiJijs  irnpu- 
tare  peccata  parentum,  atque  vrferat  verbaDei  apud 
EzcchieiemjEih^us  non  portabit  iniquitatem  patris, 
Hinc  nafcebatnr  objedio  de  peccato  originaJi  ,  cui 
{icoccurrit.  K^t  Ji ohijcititr  y  inquit,  quiaomnes  quinon 
faluanturperfdem ,  qu^  efl  in  Chriflo ,  fortant  iniquita-  concc- 
tem  &  o/ius  Add,  vt  per  hoc  velit  probare  tnfmtcs  ,  aut  ptu 
aliorum  quoque  parentum  iniquHatem  fmiliter  dcbere  ^"'^  ^ 
portare ,  aut  tllius  non  dchere ,  confdcrct  diligenttr ,  quia  o"ein° 
noHportant peccdtum  Add,fcdfuum.  Nam  aliudfuitpeC'  cap.  * 
catumAddy  aliud  infautum  ,•  quia  diffcrunt,  vt  diclum  efl: 
iiludenim fuit  catifi ,  iflud  efl  effecius :  (^dam  caruit  de- 
kita  iuflitia ,  non  quamalius  ,fd  quam  ipf  defruit,  1^' 
fantescarentea,  non quamipfl^fd alius dereliquit,  Non  tft 
ergo  idempeccatum  ^d^  &  infantum ;  Et  cum  dicit  Apo- 
floliis^  quodfiprapofui ,  quia  mors  rcgnauit  ah  Adam  vf 
que  ad  Mofem,  etiam  in  eos  qui  mnpeccauerunt  infmtii- 
tud'nempr<&uaricationis  Adx,flcut  fgnifisat  infintum  mi- 
nus  ejfe  quam  \yida  peccatum ,  ita  aperte  moaflratur  aliud 
efe,  ^^apropter  cum  damnaturinfans propeccato  origina' 
lly  dan.iiatur  nonpropeccato  ^dd,fcdprofio,  Namfl  itfe 
non  hAh:rctJuumpeccatum,nondamnaretur.  Itaergonon 
portat  iniquitatem  Ada  ,fed fiiam  ^  quamuis  ideodtcatur 
portarc  quitt  iniquftas  illiHs peccati  iflim  caufafuit. 
Huic  qui  Patribus  accenfuri  potuit,  lubjun^am  le- 


48o  Mah.   Post.     Cap.   XIV. 

fuitamIuftimaiiumdeChryfoftomi5&  Concilij  Tri- 
dentini ,  Sc  fua  ipfius  fententia  tcftimonium  perhi- 
Com.  bentem.  ChryfoftomuSyinquit,  idfilum  contendit  non 
V.  i^'  ^ffi  nos  rcos  ob  'tlludtjtfiim  Ad^t peccatum  ,  quod  ab  i/lopa- 
tratmnefly  qmdverifimHm  cenfiridsbet ;  cfuandoqmdem 
originde peccatum^  vttridcntinum  Concilinm  definit^  ori* 
gine  cftiidem  vnum  ^fidpropagatione  transfifium  in  omnes 
tnefi  vn''cuique  froprium  ^ac fimm.  Ifti  comitem  dabo 
Eftium  primarium  in  Academia  Duacena  Theolo- 
.giae  Profefforem  5  Commcnt.  inRom.cap.v.verf.12. 
Peccatumy  inquit,  accifttur generaltter  -,  fidpropfie  tamen^ 
tjt  Itgnificet  id  omne  quod  veram  cutf£  raticnem  habet^ 
fiue  quid  aliud:  fid  hk  venficatio  fit  de  peccato  quod 
tropagatur ,  id  efi ,  de  peccato  origmali.  Hoc  autem 
non  efi  ipfi  aCtualis  K^dx  tranJgrefiiOf  qud  nonnifi  in 
illo  effipotuit,  d*  i^  ^o  deleta  futt  per  pofmtentiam ,  fid 
feccatum  in  ^uo  ,  &  cum  quo  finguli  eim  pofieri  nafi 
cuntur  :  quod  etfi  K^dje  peccatum  fit ,  id  efi  ,  eius 
'uoluntate  fa^um  ,  ideoque  &  origine  vnum  :  propa- 
gatione  tamen  transfujum  omnihus  inefi ,  vnicuique pro* 
prium  5  quemadmodum  loqttttur  ac  definit  tridentina  Sy- 
nodus  Canone  tertio.  His  ,  fi  opus  clTet,  Stapleto- 
num,  aliofquc  fubjungerem  :  fcd  piget  me  in  eiuf- 
tnodi  hominum  tcftimonijs  vel  conquircndis ,  vcl 
dcfcribendis  bonashorasinutilitercollpcare.  Tu,  (i 
mihi  crcdcs,  in  poftcrum  mifiis  humanis  praefidijsad 
diuina  oracula  te  conuertes,ijfque  contentus  eris,  quae 
quicquid  nobis  eftad  falutcmcrcdendum&plcnc,  6c 
pcrfpicuercuckot^, 

i^inis  HANrsGfiSiri» 


I 


^ 


«1